Ба Самарқанд агар бигузарӣ эй боди саҳар

به سمرقند اگر بگذری ای باد سحر

Номаи аҳли хуросон ба бар хоқон бар

نامهٔ اهل خراسان به بر خاقان بر

Номае матлаъи он ранҷи тану офати ҷон

نامه‌ای مطلع آن رنج تن و آفت جان

Номае мақтаи он дарди дилу сӯзи ҷигар

نامه‌ای مقطع آن درد دل و سوز جگر

Номае бар рақамаши оҳи азизони пайдо

نامه‌ای بر رقمش آه عزیزان پیدا

Номае дар шиканаши хӯни шаҳидони мзмр

نامه‌ای در شکنش خون شهیدان مضمر

Нақши таҳрираш аз синаи мазлӯмони хушк

نقش تحریرش از سینهٔ مظلومان خشک

Сатри унвонаш аз дидаи маҳрӯмон тар

سطر عنوانش از دیدهٔ محرومان تر

Риш гардад ммри савт аз ӯ гоҳи самоъ

ریش گردد ممر صوت از او گاه سماع

Хӯн шавад мардумаки дида аз ӯ вақти назар

خون شود مردمک دیده از او وقت نظر

То кунун ҳоли хуросон ва раоё бӯда сет

تا کنون حال خراسان و رعایا بوده‌ست

Бар худованди ҷаҳони хоқони пӯшидаи магар

بر خداوند جهان خاقان پوشیده مگر

Неи набӯдаи сет ки пӯшида набошад бар вай

نی نبوده‌ست که پوشیده نباشد بر وی

Заррае неку бад на фалак ва ҳафт ахтар

ذره‌ای نیک و بد نه فلک و هفت اختر

Корҳо баста буд бешак дар вақт ва кунун

کارها بسته بود بی‌شک در وقت و کنون

Вақт онаст ки ронад сӯии Эрони лашкар

وقت آن است که راند سوی ایران لشکر

Хусрави одили хоқони муаззам каз ҷад

خسرو عادل خاقان معظم کز جد

Подшоҳасту ҷаҳондор ба ҳафтод падар

پادشاه است و جهاندار به هفتاد پدر

Доимаши фахр ба онаст ки дар пеши мулӯк

دائمش فخر به آن است که در پیش ملوک

Писараш хондӣ султони салотини санҷар

پسرش خواندی سلطان سلاطین سنجر

Боз хоҳад зи ғзони кӣна ки воҷиб бошад

باز خواهد ز غزان کینه که واجب باشد

Хостани кини падар бар писари хуби сайр

خواستن کین پدر بر پسر خوب‌سیر

Чун шуд аз адлаши сартосари турони обод

چون شد از عدلش سرتاسر توران آباد

Кӣ раво дорад Эронро вайрон яксар

کی روا دارد ایران را ویران یکسر

эй Каюмарси бақои Подшаҳи касрии адл

ای کیومرث‌بقا پادشه کسری‌عدل

Ваии мнўчҳрлқои хусрави аФридўни фар

وی منوچهرلقا خسرو افریدون‌فر

Қиссаи аҳл хуросон бишинав аз сари лутф

قصهٔ اهل خراسان بشنو از سر لطف

Чун шунидӣ зи сари раҳм ба эшон бингар

چون شنیدی ز سر رحم به ایشان بنگر

Ин дили афкор ҷгрсўхтгон ме гӯйанд

این دل‌افکار جگرسوختگان می‌گویند

К-эии дилу давлату дайнро ба ту шодӣу зафар

کای دل و دولت و دین را به تو شادی و ظفر

Хабарат ҳаст ки аз ҳарчӣ дар ӯ чизе буд

خبرت هست که از هرچه در او چیزی بود

Дар ҳамаи Эрон имрӯз намонда сети асар

در همه ایران امروز نمانده‌ست اثر

Хабарат ҳаст каз ин зирўзбр шавам ғзон

خبرت هست کز این زیروزبر شوم‌غزان

Нест як паии зи хуросон ки нашуд зирўзбр

نیست یک پی ز خراسان که نشد زیروزبر

Бар бузургони замона шудаи хирадони солор

بر بزرگان زمانه شده خردان سالار

Бар карямон ҷаҳон гашта лӣимони меҳтар

بر کریمان جهان گشته لئیمان مهتر

Бар дар дунони аҳрори ҳазину ҳайрон

بر در دونان احرار حزین و حیران

Дар кафи риндони Аброри асиру музтар

در کف رندان ابرار اسیر و مضطر

Шоди ало ба дар марг набинӣ мардум

شاد الا به در مرگ نبینی مردم

Бикри ҷуз дар шикам моам наёбӣ духтар

بکر جز در شکم مام نیابی دختر

Масҷиди ҷомеъ ҳар шаҳри сутуронишон ро

مسجد جامع هر شهر ستورانشان را

Пойгоҳӣ шуда на сақфаши пайдо ва на дар

پایگاهی شده نه سقفش پیدا و نه در

Хутба накунанд ба ҳар хитта ба номи ғзи азонк

خطبه نکْنند به هر خطه به نام غز ازآنک

Дар хуросон на хатибаст кунун на минбар

در خراسان نه خطیب است کنون نه منبر

Куштаи фарзанди гиромирогар ногоҳон

کشته فرزند گرامی را گر ناگاهان

Бинад , аз бим хурӯшед наёрад модар

بیند، از بیم خروشید نیارد مادر

Он киро сад раҳи ғзи зари ситад ва боз фурухт

آن‌که را صد ره غز زر ستد و باز فروخت

Дорад он ҷинс ки гӯйяш харида сет ба зар

دارد آن جنس که گوییش خریده‌ست به زر

Бар мусулмонони зон навъ кунанд истихфоф

بر مسلمانان زآن نوع کنند استخفاف

Ки мусулмон накунад сдик аз он бо кофар

که مسلمان نکند صدیک از آن با کافر

Ҳаст дар рӯму хтои амни мусулмонон ро

هست در روم و ختا امن مسلمانان را

Нест як зарраи саломат ба мусулмонӣ дар

نیست یک ذره سلامت به مسلمانی در

Халқро зини ғами фарёди рас эй шоҳи нажод

خلق را زین غم فریاد رس ای شاه‌نژاد

Маликро зини ситам озод кун эй поки сайр

ملک را زین ستم آزاد کن ای پاک‌سیر

Ба худоӣ ки биёрост ба науммат динор

به خدایی که بیاراست به نامت دینار

Ба худоӣ ки биФрохт ба фарати афсар

به خدایی که بیفراخت به فرت افسر

Ки кунӣ фориғу осӯдаи дили халқи худо

که کنی فارغ و آسوده دل خلق خدا

Зини фурӯмоя ғз шавам паии ғоратгар

زین فرومایه‌غز شوم‌پی غارتگر

Вақт онаст ки ёбанд зи рмҳти подош

وقت آن است که یابند ز رمحت پاداش

Гоҳ онаст ки гиранд зи теғати кайфар

گاه آن است که گیرند ز تیغت کیفر

Зану фарзанду зари ҷумла ба як ҳамла чу пор

زن و فرزند و زر جمله به یک حمله چو پار

Барадии имсоли рӯонишон ба дигар ҳамлаи бабр

بردی امسال روانشان به دگر حمله ببر

Охири Эрон ки аз ӯ будӣ фирдавс ба рашк

آخر ایران که از او بودی فردوس به رشک

Вақф хоҳад шуд то ҳашар бар ин шавам ҳашар

وقف خواهد شد تا حشر بر این شوم‌حشر

Сӯии он ҳазрат каз адл ту гашта сет чу хулд

سوی آن حضرت کز عدل تو گشته‌ست چو خلد

Хештани зоинҷо каз зулм ғзон шуд чу сқр

خویشتن زاینجا کز ظلم غزان شد چو سقر

Ҳаркии пое ва харӣ дошт ба ҳиялати афканд

هرکه پایی و خری داشت به حیلت افکند

Чаҳ кунад он ки на пойаст мар ӯро ва на хар

چه کند آن‌که نه پای است مر او را و نه خر

Раҳм кун раҳм бар он қавм ки набӯд шабу рӯз

رحم‌ کن رحم بر آن قوم که نبود شب و روز

Дар мусӣбаташони ҷузи навҳагарӣ кор дигар

در مصیبتشان جز نوحه‌گری کار دگر

Раҳм кун раҳм бар он қавм ки ҷӯянди ҷӯин

رحم‌ کن رحم بر آن قوم که جویند جوین

Аз пас онкии нхўрдндӣ аз нози шукр

از پس آنکه نخوردندی از ناز شکر

Раҳм кун раҳм бар онҳо ки наёбанд намад

رحم‌ کن رحم بر آن‌ها که نیابند نمد

Аз пас онкии зи атласашон будӣ бистар

از پس آنکه ز اطلسشان بودی بستر

Раҳм кун раҳм бар он қавм ки расвои гаштанд

رحم‌ کن رحم بر آن قوم که رسوا گشتند

Аз пас онкӣ ба мастурӣ буданд смр

از پس آنکه به مستوری بودند سمر

Гирди офоқ чу Искандари баргард аз онк

گرد آفاق چو اسکندر برگرد از آنک

Туе имрӯзи ҷаҳонро бадали Искандар

تویی امروز جهان را بدل اسکندر

Аз ту разм эй шаҳ ва аз бахти мувофиқи нусрат

از تو رزم ای شه و از بخت موافق نصرت

Аз ту азм эй малик ва аз малики алърши зафар

از تو عزم ای ملک و از ملک‌العرش ظفر

Ҳама пӯшанд кафангар ту бапушӣ хуфтон

همه پوشند کفن گر تو بپوشی خفتان

Ҳама хоҳанд амон чун ту бихоҳӣ мғФр

همه خواهند امان چون تو بخواهی مغفر

эй сроФрозҷҳонбонӣ каз ғояти фазл

ای سرافرازجهانبانی کز غایت فضل

Ҳақи супурдаи сет ба адли ту ҷаҳонро яксар

حق سپرده‌ست به عدل تو جهان را یکسر

Баҳрае бояд аз адли ту низ Эрон ро

بهره‌ای باید از عدل تو نیز ایران را

Гарчи вайрон шуд беруни зи ҷаҳонаши мшмр

گرچه ویران شد بیرون ز جهانش مشمر

Ту хури равшанӣ ва ҳаст хуросони атлол

تو خور روشنی و هست خراسان اطلال

На бар атлол битобад чу бар ободони хур

نه بر اطلال بتابد چو بر آبادان خور

Ҳаст Эрон ба мисли шӯраи ту абрӣ ва на абр

هست ایران به مثل شوره تو ابری و نه ابر

Ҳам барафшонад бар шӯра чу бар боғи мтр

هم برافشاند بر شوره چو بر باغ مطر

Бар заъифу қавии имрӯзи туе довари ҳақ

بر ضعیف و قوی امروز تویی داور حق

Ҳаст воҷиби ғами ҳақи зуъафо бар довар

هست واجب غم حق ضعفا بر داور

Кишвари Эрон чун кишвари турон чу ту рост

کشور ایران چون کشور توران چو تو راست

Аз чаҳ маҳрӯмаст аз рأФти ту ин кишвар

از چه محروم است از رأفت تو این کشور

Гар нёроиди пои ту бад-ӣни азми рикоб

گر نیاراید پای تو بدین عزم رکاب

Ғзи мудаббири бикашади бози Аннан то ховар

غز مدبر بکشد باز عنان تا خاور

Кӣ буд кӣ ки зи ақсои хуросони оранд

کی بود کی که ز اقصای خراسان آرند

Аз футуҳи ту бишорат бар хуршеди башар

از فتوح تو بشارت بر خورشید بشر

Подшоҳи уламои садри ҷаҳони хоҷаи шаръ

پادشاه علما صدر جهان خواجهٔ شرع

Мояи фахру шарафи қоидаи фазлу ҳунар

مایهٔ فخر و شرف قاعدهٔ فضل و هنر

Шамси исломи фалаки мартабаи бурҳони аддӣн

شمس اسلام فلک‌مرتبه برهان‌الدین

Он ки мўлиш буд шамсу фалаки фармон бар

آن‌که مولیش بود شمس و فلک فرمان‌بر

Он ки аз меҳри ту тозаи сет чу аз дониши рӯҳ

آن‌که از مهر تو تازه‌ست چو از دانش روح

Вон ки бар чеҳри ту фитнаи сет чу бар шамси қамар

وآن‌که بر چهر تو فتنه‌ست چو بر شمس قمر

Ёвараши бодои ҳақи ъзўҷл дар ҳамаи кор

یاورش بادا حق عزوجل در همه کار

То дар ин кор буд бо ту ба ҳиммати ёвар

تا در این کار بود با تو به همت یاور

Чун қалам гардад ин коргар он садри бузург

چون قلم گردد این کار گر آن صدر بزرگ

Найзаи кирдори бибандади зи паии кӣнаи камар

نیزه‌کردار ببندد ز پی کینه کمر

Ба ту эй сояи ҳақи халқи ҷгрсўхтаҳ ро

به تو ای سایهٔ حق خلق جگرسوخته را

ӯ шафиъаст чунон коматро пайғамбар

او شفیع است چنان کامّت را پیغمبر

Халқро зин ҳашар шавам агар бурҳонӣ

خلق را زین حشر شوم اگر برهانی

Кирдигорат барраанд зи хатар дар маҳшар

کردگارت برهاند ز خطر در محشر

Пеши султони ҷаҳони санҷари кови прўрдт

پیش سلطان جهان سنجر کاو پروردت

эй чунуи Подшаҳи додгари ҳақ парвар

ای چنو پادشه دادگر حق‌پرور

Дидае хоҷаи офоқи камоли аддӣн ро

دیده‌ای خواجهٔ آفاق کمال‌الدین را

Ки набошад ба ҷаҳони хоҷа аз ӯ комил тар

که نباشد به جهان خواجه از او کامل‌تر

Неки доне ки чаҳ ва то ба куҷо дошт бар ӯ

نیک دانی که چه و تا به کجا داشت بر او

Эътимоди он шаҳи дайнпарвар никўмҳзр

اعتماد آن شه دین‌پرور نیکومحضر

Ҳаст зоҳир ки бар ӯ ҳаргиз пӯшида набӯд

هست ظاهر که بر او هرگز پوشیده نبود

Ҳеҷ асрори мамолик чаҳ зи хайр ва чаҳ зи шар

هیچ اسرار ممالک چه ز خیر و چه ز شر

Равшанаст онкӣ бар он ҷумла ки хури гардун ро

روشن است آنکه بر آن جمله که خور گردون را

Буд Эронро райши ҳамаи умри андари хур

بود ایران را رایش همه عمر اندر خور

Вондри он мамлакату салтанат ва он давлат

واندر آن مملکت و سلطنت و آن دولت

Чаҳ асар буд аз ӯ ҳам ба сафари ҳам ба ҳзр

چه اثر بود از او هم به سفر هم به حضر

Бо камоли аддӣни абноӣ хуросон гуфтанд

با کمال‌الدین ابنای خراسان گفتند

Қиссаи мо ба худованди ҷаҳони хоқон бар

قصهٔ ما به خداوند جهان خاقان بر

Чун кунад пеши худованди ҷаҳон аз сари сӯз

چون کند پیش خداوند جهان از سر سوز

Арзаи ин қиссаи ранҷу ғаму андӯҳу фикр

عرضه این قصهٔ رنج و غم و اندوه و فکر

Аз камоли караму лутфи ту зебади шоҳо

از کمال کرم و لطف تو زیبد شاها

Каз камоли аддӣни дории сухани мо бовар

کز کمال‌الدین داری سخن ما باور

Зу шинави ҳоли хуросону ғзон эй шаҳи шарқ

زو شنو حال خراسان و غزان ای شه شرق

Ки мар ӯро ҳама ҳоласт чу алҳмди азбр

که مر او را همه حال است چو الحمد ازبر

То кашад рой чу тири ту дар он қавми камон

تا کشد رای چو تیر تو در آن قوم کمان

Хештани пеши чунин ҳодиса Эй кард сипар

خویشتن پیش چنین حادثه‌ای کرد سپر

Ончӣ ӯ гуяд маҳз шафқат бошад аз онк

آنچه او گوید محض شفقت باشد از آنک

Бастати малик ту мехоҳад на ҷоҳу хатар

بسطت ملک تو می‌خواهد نه جاه و خطر

Хсрўо дар ҳамаи анвоъи ҳунар дастат ҳаст

خسروا در همه انواع هنر دستت هست

Хосса дар шеваи назми хушу ашъори ғрр

خاصه در شیوهٔ نظم خوش و اشعار غرر

Гар мукаррар буд аитоء дар ин қоФитм

گر مکرر بود ایطاء در این قافیتم

Чун зарурии сети шҳо пардаи ин назми мдр

چون ضروری‌ست شها پردهٔ این نظم مدر

Ҳам бар он гӯна ки устоди сухан ъмъқ гуфт

هم بر آن‌گونه که استاد سخن عمعق گفت

Хок хӯн олуд эй бод ба асФоҳон бар

خاک خون‌آلود ای باد به اصفاهان بر

Бе гумони халқи ҷгрсўхтаҳро дарёбад

بی‌گمان خلق جگرسوخته را دریابد

Чун зи дард дилашон ёбад аз ин гӯнаи хабар

چون ز درد دلشان یابد از این‌گونه خبر

То ҷаҳонро бФрўзди хури гетии паймоӣ

تا جهان را بفروزد خور گیتی‌پیمای

Аз ҷаҳони дорӣ эй хусрави одили брхўр

از جهان‌داری ای خسرو عادل برخور