Лмғон шаҳрӣаст аз диёри санад аз аъмоли ғазнӣну имрӯзи миёни эшону куффор кӯҳӣаст баланду пайваста хоӣФ бошанд аз тохтану шабихуни куффор .

لمغان شهری است از دیار سند از اعمال غزنین و امروز میان ایشان و کفار کوهی است بلند و پیوسته خائف باشند از تاختن و شبیخون کفار.

Аммо лмғонёни мардумон бшкўаҳ бошанду ҷилду ксўб ва бо ҷилдии зърии азим то ба ғоятӣ ки бок надоранд ки бар омил ба як ман коҳ ва як байза рафъ кунанд ва ба кам азин низ раво доранд ки ба тазаллум ба ғазнӣн оянд ва як моҳ ва ду моҳ мақом кунанд ва бе ҳусӯли мақсӯд боз нигараданд .

اما لمغانیان مردمان بشکوه باشند و جلد و کسوب و با جلدی زعری عظیم تا به غایتی که باک ندارند که بر عامل به یک من کاه و یک بیضه رفع کنند و به کم ازین نیز روا دارند که به تظلم به غزنین آیند و یک ماه و دو ماه مقام کنند و بی حصول مقصود باز نگردند.

Фии алҷмлаҳ дар лҷоҷ дастӣ доранд ва аз иброми пуштӣ .

فی الجمله در لجاج دستی دارند و از ابرام پشتی.

Магар дар аҳди ямини аддавлаи султони Маҳмӯди анори аллоҳи барраонаи яке шаби куффор бар эшон шабихун карданд ва ба анвоъи харобӣ ҳосил омад .

مگر در عهد یمین الدوله سلطان محمود انار الله برهانه یکی شب کفار بر ایشان شبیخون کردند و به انواع خرابی حاصل آمد.

Эшон худ бехок Мароға кардандӣ , чун ин воқеаи биФтоди танӣ чанд аз маорифу машоҳӣри бархестанд ва ба ҳазрат ғазнӣн омаданду ҷомаҳо бдриднд ва сарҳо бараҳна карданду воўилои кунон ба бозор ғазнӣн даромаданд ва ба боргоҳ султон шуданд ва биноледанду бзориднд ва он воқеаро бар сифатӣ шарҳ доданд ки сангро бар эшон гиристан омад ва ҳануз ин зъорту ҷаллодту тазвиру тмўиаҳ аз эшон зоҳир нагашта буд .

ایشان خود بی خاک مراغه کردندی، چون این واقعه بیفتاد تنی چند از معارف و مشاهیر برخاستند و به حضرت غزنین آمدند و جامه‌ها بدریدند و سرها برهنه کردند و واویلا کنان به بازار غزنین درآمدند و به بارگاه سلطان شدند و بنالیدند و بزاریدند و آن واقعه را بر صفتی شرح دادند که سنگ را بر ایشان گریستن آمد و هنوز این زعارت و جلادت و تزویر و تمویه از ایشان ظاهر نگشته بود.

Хоҷаи бузурги Аҳмад ҳасан мемандиро бар эшон раҳмат омаду хароҷи он соли эшонро бубахшед ва аз аворизашон масӯн дошт ва гуфт : боз гардид ва беш кушед ва кам харҷ кунед то сари сол ба ҷои хеш боз ойед .

خواجهٔ بزرگ احمد حسن میمندی را بر ایشان رحمت آمد و خراج آن سال ایشان را ببخشید و از عوارضشان مصون داشت و گفت: باز گردید و بیش کوشید و کم خرج کنید تا سر سال به جای خویش باز آیید.

Ҷамоати лмғонён бо фараҳии қавӣу бшоштӣ тамом бозгаштанд ва он сол мураффаҳ бинишастанду об ба кас надоданд .

جماعت لمغانیان با فرحی قوی و بشاشتی تمام بازگشتند و آن سال مرفه بنشستند و آب به کس ندادند.

Ва чун сол ба сар шуд ҳамон ҷамоат боз омаданду қиссаи худ бхўоҷаҳ рафъ карданд . Нкти он қиссаи мқсўр бар он ки : соли пори худованди хоҷаи бузурги вилояти моро ба раҳмату ъотФт хеш биёрост ва ба ҳимояту ҳаётати худ нигоҳ дошту аҳл лмғон бидон караму ъотФт ба ҷои хеши расиданд ва чунон шуданд ки дар он сғр мақом тавонанд кард . Аммо ҳануз чун мзлзлӣанд ва май тарсим ки агар моли мавозиъатро имсол талаб кунанд баъзе мустаъсал шаванду асари он халали ҳам ба хазона маъмура бозгардад .

و چون سال به سر شد همان جماعت باز آمدند و قصهٔ خود بخواجه رفع کردند. نکت آن قصه مقصور بر آن که: سال پار خداوند خواجهٔ بزرگ ولایت ما را به رحمت و عاطفت خویش بیاراست و به حمایت و حیاطت خود نگاه داشت و اهل لمغان بدان کرم و عاطفت به جای خویش رسیدند و چنان شدند که در آن ثغر مقام توانند کرد. اما هنوز چون مزلزلی‌اند و می‌ترسیم که اگر مال مواضعت را امسال طلب کنند بعضی مستأصل شوند و اثر آن خلل هم به خزانهٔ معموره بازگردد.

Хоҷаи Аҳмади ҳасани ҳам Лутфии бикраду моли дигар сол бубахшед . Дар ин ду соли аҳли лмғон тавонгар шуданд ва бар он басанда накарданд . Дар сеюм сол тамаъ карданд ки магар бубахшад . Ҳамон ҷамоати боз ба девон ҳозир омаданду қисса арза карданду ҳамаи оламро маълум шуд ки лмғонён бар ботиланд .

خواجه احمد حسن هم لطفی بکرد و مال دیگر سال ببخشید. در این دو سال اهل لمغان توانگر شدند و بر آن بسنده نکردند. در سوم سال طمع کردند که مگر ببخشد. همان جماعت باز به دیوان حاضر آمدند و قصه عرضه کردند و همه عالم را معلوم شد که لمغانیان بر باطل‌اند.

Хоҷаи бузурги қисса бар пушт гардонид ва бинвишт : алхроҷи хароҷи адоؤаҳи дўоӣаҳ . Гуфт хароҷи риши ҳазор чашма аст гузордан ӯ доруӣ ӯст .

خواجهٔ بزرگ قصه بر پشت گردانید و بنوشت: الخراج خراج اداؤه دوائه. گفت خراج ریش هزار چشمه است گزاردن او داروی اوست.

Ва аз рӯзгори он бузурги ин маънӣ мислӣ шуд ва дар бисёр ҷой ба кор омад . Хок бар он бузурги хуши бод .

و از روزگار آن بزرگ این معنی مثلی شد و در بسیار جای به کار آمد. خاک بر آن بزرگ خوش باد.