Чун осори ин кавокиб дар ақтори ин аносир таъсир кард ва аз он нуқтаи мавҳуми мунъакиси гашт аз миёни хоку оби бмъўнти боду оташи ин ҷамодот падед омад чун кӯҳҳо ва конҳоу абру барфу борону раъду барқу кавокиби мнқзаҳу зўолзؤобаҳу нёзку ъсӣу ҳолау ҳариқу соъиқау зилзилау ъиўни гӯногӯни чунонкӣ дар осори алавии инро шарҳии бмқом худ дода шудааст ва дарин мухтасар на ҷои шарҳу басти он буд .

چون آثار این کواکب در اقطار این عناصر تأثیر کرد و از آن نقطهٔ موهوم منعکس گشت از میان خاک و آب بمعونت باد و آتش این جمادات پدید آمد چون کوهها و کان‌ها و ابر و برف و باران و رعد و برق و کواکب منقضّه و ذوالذّؤابه و نیازک و عصیّ و هاله و حریق و صاعقه و زلزله و عیون گوناگون چنانکه در آثار علوی این را شرحی بمقام خود داده شده است و درین مختصر نه جای شرح و بسط آن بود.

Аммо чун рӯзгори баромаду адвори фалаки мутавотири гашту мизоҷи олами суфло нзҷӣ ёфту навбат инфеъол бидон фараҷа расед ки миёни обу ҳаво буд зуҳӯри олами набот буд .

اما چون روزگار برآمد و ادوار فلک متواتر گشت و مزاج عالم سفلی نضجی یافت و نوبت انفعال بدان فرجه‌ای رسید که میان آب و هوا بود ظهور عالم نبات بود.

Пас ин ҷавҳарӣ ки наботи азуи зоҳири гашти эзади табораку таъолӣ ӯро чаҳор ходими офарид ва се қӯт .

پس این جوهری که نبات ازو ظاهر گشت ایزد تبارک و تعالی او را چهار خادم آفرید و سه قوّت:

Азин чаҳор ходим яке онаст ки ҳар чаҳ шоиста ӯ буд бадв мекашад ва ӯро ҷозиба хонанду дувуми онкӣ ҳар чаҳ ҷозиба ҷазб карда бошад ин нигоҳ медорад ва ӯро маска хонанд ва сеюм онкии маҷзӯбро ҳазм кунад ва аз ҳолат хеш бигардонад то монандаи ӯ шавад ва ӯро ҳозима хонанду чаҳоруми онкии ончии ношоиста буд дафъ кунад ва ӯро дофиъи хонанд .

ازین چهار خادم یکی آنست که هر چه شایستهٔ او بود بدو می‌‌کِشد و او را جاذبه خوانند و دوم آنکه هر چه جاذبه جذب کرده باشد این نگاه میدارد و او را ماسکه خوانند و سوم آنکه مجذوب را هضم کند و از حالت خویش بگرداند تا مانندهٔ او شود و او را هاضمه خوانند و چهارم آنکه آنچه ناشایسته بود دفع کند و او را دافعه خوانند.

Аммо азин се қӯт ӯ яке қўтист ки ӯро афзӯн кунад бдонкаҳи ғизои дарави бгстронди гстронидни мутаносибу мутасовӣ ,у дувуми қўтист ки бадарғаи ин ғизо буд то ботроФ мерасад ,у қӯти сеюм онаст ки чун бкмол расед ва хоҳад ки рӯй дар нуқсон диҳад ин қӯт падедор ояд ва тухм диҳад то агар ӯро дарин олам Фноӣӣ бошад он бадали ноӣб ӯ шавад то низоми олам аз ихтилол масӯн бошаду навъ мунқатиъ нашавад ва ӯро қӯт муваллида хонанд .

اما ازین سه قوّت او یکی قوتیست که او را افزون کند بدانکه غذا درو بگستراند گسترانیدن متناسب و متساوی، و دوم قوّتیست که بدرقهٔ این غذا بود تا به اطراف میرسد، و قوّت سوم آن است که چون به کمال رسید و خواهد که روی در نقصان دهد این قوت پدیدار آید و تخم دهد تا اگر او را درین عالم فنائی باشد آن بدل نائبِ او شود تا نظام عالم از اختلال مصون باشد و نوع منقطع نشود و او را قوّت مولّده خوانند.

Пас ин олам аз олами ҷамод зиёдат омад бчндини маъонӣ ки ёд карда шуду ҳикмати болиғаи офаридагори чунон иқтизо кард ки ин оламҳо бикдигр пайваста бошанд мутародифу мутаволӣ то дар олами ҷамод ки аввали чизеи гул буд тараққӣ ҳаме кард ва шарифтар ҳаме шуд то бмрҷон расед аънии басад ки охирин олами ҷамод буд пайвастаи боўлини чизе аз олами наботу аввали олами наботи хор буд ва охирин хурмоу ангур ки ташаббуҳ карданд бъолми ҳайвони ин Фҳли хост то бор оварад ва он аз душман бигурехт ки токи руз аз ишқа бигурезад ва он гиёҳӣаст ки чун бар токи рузи печади рузро хушк кунад пас ток азу бигурезад пас дар олами наботи ҳеҷ шарифтар аз ток ва нахл наомад бад-ӣни иллат ки бФўқи олами хеш ташаббуҳ карданду қадами лутф аз доираи олами хеш берун ниҳоданду бҷонби ашраф тараққӣ карданд .

پس این عالم از عالم جماد زیادت آمد به چندین معانی که یاد کرده شد و حکمت بالغهٔ آفریدگار چنان اقتضا کرد که این عالم‌ها بیکدیگر پیوسته باشند مترادف و متوالی تا در عالم جماد که اوّل چیزی گِل بود ترقّی همی کرد و شریفتر همی شد تا به مرجان رسید -اعنی بُسَّد- که آخرینِ عالم جماد بود پیوسته به اوّلین چیزی از عالم نبات و اول عالم نبات خار بود و آخرین خرما و انگور که تشبّه کردند به عالم حیوان، این فحل خواست تا بار آورد و آن از دشمن بگریخت که تاک رز از عَشَقّه بگریزد و آن گیاهی است که چون بر تاکِ رز پیچد رز را خشک کند پس تاک ازو بگریزد پس در عالم نبات هیچ شریفتر از تاک و نخل نیامد بدین علت که به فوق عالم خویش تشبّه کردند و قدم لطف از دایرهٔ عالم خویش بیرون نهادند و به جانب اشرف ترقّی کردند.