Аммо чун ин олам камол ёфту асари обои олами алавӣ дар ИМАоти олами суфло таъсир карду навбати бФрҷаҳи ҳаво ва оташ расед фарзанди латиф тар омаду зуҳӯри олами ҳайвон буд .

اما چون این عالم کمال یافت و اثر آباء عالم علوی در اُمَّهات عالم سفلی تأثیر کرد و نوبت به فرجهٔ هوا و آتش رسید فرزند لطیف‌تر آمد و ظهور عالم حیوان بود.

Ва он қӯтҳо ки набот дошт бо худ оварад ва ду қӯт ӯро дар афзуди яке қӯт андар ёфт ки ӯро мадрака хонанд ки ҳайвони чизҳоро бадв андар ёбаду дувуми қӯти ҷнбонндаҳ ки бтأиид ӯ ҳайвон биҷунбад ва бидонча млоӣм ӯст майл кунад ва аз ончӣ мноФр ӯст бигурезад ва ӯро қӯт муҳаррика хонанд .

و آن قوّت‌ها که نبات داشت با خود آورد و دو قوّت او را در افزود یکی قوّت اندر یافت که او را مُدرِکه خوانند که حیوان چیزها را بدو اندر یابد و دوم قوّت جنباننده که به تأیید او حیوان بجنبد و بدانچه ملائم اوست میل کند و از آنچه منافر اوست بگریزد و او را قوّت محرّکه خوانند.

Аммо қӯти мадрака муншаъиб шавад бидиҳ шохи панҷро азуи ҳавос зоҳир хонанд ва панҷро азуи ҳавоси ботин .

اما قوّت مُدرِکه منشعب شود به دَه شاخ: پنج را ازو حواس ظاهر خوانند و پنج را ازو حواس باطن.

Ҳавоси зоҳир чун ламсу завқу басару самъу шам .

حواس ظاهر چون لمس و ذوق و بصر و سمع و شمّ.

Аммо қӯти ламс қӯтӣаст пароканда дар пӯсту гӯшти ҳайвон то чизе ки мумос ӯ шавад аъсоб идрок кунад ва андар ёбад чун хушкӣ ватарӣу гармӣу сардӣу сахтӣу нармӣу дуруштӣу нағзӣ .

اما قوت لمس قوتی است پراکنده در پوست و گوشت حیوان تا چیزی که مماس او شود اعصاب ادراک کند و اندر یابد چون خشکی و تری و گرمی و سردی و سختی و نرمی و درشتی و نغزی.

Аммо завқ қӯтӣаст тартиб карда дар он асаб ки густардааст бар рӯй забон ки таомҳои мтҳллро дарёбад аз он аҷром ки мумос шаванд бо ӯ ва ӯ ҷудо кунад миёни ширину талху тезу туршу амсоли он .

اما ذوق قوّتی است ترتیب کرده در آن عصب که گسترده است بر روی زبان که طعام‌های متحلّل را دریابد از آن اجرام که مماس شوند با او و او جدا کند میان شیرین و تلخ و تیز و ترش و امثال آن.

Аммо самъ қӯтӣаст тартиб карда дар асаби мутафарриқ ки дар сатҳ смох аст дарёбад он савтиро ки мтأдӣ шавад бадв аз тмўҷи ҳавойӣ ки афсурда шуда бошад миёни мтқоръин яъне ду ҷисми барҳами кӯфта ки аз ҳам кӯфтан эшон ҳаво мавҷ занаду иллат овоз шавад то тأдиаҳ кунад ҳавойиро ки истодааст андари тҷўиФи смоху мумос ӯ шавад ва бидон асаби пайвандад ва башнавад .

اما سمع قوتی است ترتیب کرده در عصب متفرّق که در سطح صُماخ است، دریابد آن صوتی را که متأدّی شود بدو از تموج هوائی که افسرده شده باشد میان متقارعین یعنی دو جسم برهم کوفته که از هم کوفتن ایشان هوا موج زند و علت آواز شود تا تأدیه کند هوائی را که ایستاده است اندر تجویف صُماخ و مماس او شود و بدان عصب پیوندد و بشنود.

Аммо басар қӯтӣаст тартиб карда дар асабаи мҷўФаҳ ки дар ёбад он сӯратиро ки мнтбъ шавад дар рутӯбати ҷлидӣ аз ашбоҳу аҷсоми млўни бмёнҷии ҷисмии шаффоф ки истода буд азу то сутӯҳи أҷсоми сқилаҳ .

اما بصر قوّتی است ترتیب کرده در عصبهٔ مُجَوَّفه که در یابد آن صورتی را که منطبع شود در رطوبت جلیدی از اشباح و اجسام ملوّن به‌میانجی جسمی شفاف که ایستاده بُوَد ازو تا سطوح اجسام صقیله.

Аммо шам қӯтӣаст тартиб карда дар он зёдтӣ ки аз мақдами димоғи берун омадааст монандаи сари пистони занон ки дар ёбад ончӣ тأдиаҳ кунад бадви ҳавои мстншқ аз бўӣӣ ки омехта бошад ё бухорӣ ки боди ҳамеи орад ё мнтбъ шуда бошад дарави бостҳолт аз ҷурми буии дор .

اما شم قوّتی است ترتیب‌کرده در آن زیادتی که از مقدّم دِماغ بیرون آمده است مانندهٔ سر پستان زنان که در یابد آنچه تأدیه کند بدو هوای مستنشق از بوئی که آمیخته باشد یا بخاری که باد همی آرد یا منطبع شده باشد درو به‌استحالت از جِرم بوی‌دار.