Маҳмӯди Довӯдии писари Абулқосими Довӯдии азими мътўаҳ буд балки маҷнӯн ва аз илми нуҷуми бештар ҳаззӣ надошт ва аз аъмоли нуҷум мавлудгарӣ донистӣ ва дар муқаввимяши ашкол буд ки ҳаст ё нау хизмати амирдоди Абубакри бен масъӯд кардӣ ба панҷ дия , аммо аҳком ӯ бештари қариби савоб будӣ .

محمود داودی پسر ابوالقاسم داودی عظیم معتوه بود بلکه مجنون و از علم نجوم بیشتر حظی نداشت و از اعمال نجوم مولودگری دانستی و در مقومیش اشکال بود که هست یا نه و خدمت امیرداد ابوبکر بن مسعود کردی به پنج دیه، اما احکام او بیشتر قریب صواب بودی.

Ва дар девонагӣ то ба дараҷае буд ки худованди ман малики алҷболи амирдодро ҷуфтии саги ғӯрии фиристода буд сахти бузургу маҳиб . ӯ ба ихтиёри хеш бо он ҳар ду саг ҷанг кард ва аз эшон ба саломат биҷуст .

و در دیوانگی تا به درجه‌ای بود که خداوند من ملک الجبال امیرداد را جفتی سگ غوری فرستاده بود سخت بزرگ و مهیب. او به اختیار خویش با آن هر دو سگ جنگ کرد و از ایشان به سلامت بجست.

Ва баъд аз он ба солҳо дар ҳарӣ ба бозори атторон бар дукони мақарии ҳаддоди табиб бо ҷамоатӣ аз аҳл фазл нишаста будем ва аз ҳар ҷинси сухан ҳаме рафт . Магар бар лафзи яке аз он аФозл бирафт ки : « бузурги мрдо ки Абӯали сино бӯдааст . »

و بعد از آن به سال‌ها در هری به بازار عطاران بر دکان مقری حداد طبیب با جماعتی از اهل فضل نشسته بودیم و از هر جنس سخن همی‌رفت. مگر بر لفظ یکی از آن افاضل برفت که: «بزرگ مردا که ابوعلی سینا بوده است.»

ӯро дидам ки дар хашм шуду рагҳои гардан аз ҷой бархест ва ситабр шуду ҳамаи Имороти ғазаб бар вай падед омад ва гуфт :

او را دیدم که در خشم شد و رگ‌های گردن از جای برخاست و ستبر شد و همه امارات غضب بر وی پدید آمد و گفت:

« эй фалон ! буъалии сино ки бӯдааст ? ман ҳазор чандон буъалӣам ки ҳаргизи буъалӣ бо гурба ҷанг накард , ман дар пеши амирдод бо ду саги ғӯрӣ ҷанг кардам . »

«ای فلان! بوعلی سینا که بوده است؟ من هزار چندان بوعلى‌ام که هرگز بوعلى با گربه جنگ نکرد، من در پیش امیرداد با دو سگ غوری جنگ کردم.»

Марои он рӯзи маълуми гашт ки ӯ девонааст . Аммо бо ин девонагӣ дидам ки дар санаи хумсу хмсмоиаҳ ки султони санҷар ба дашти хўзон фурӯд омад ва рӯй ба моўроء алнҳр дошт ба ҳарби Муҳамади хон , амирдоди султонро дар пнҷдаҳ мизбонӣ кард азими шигарф . Рӯзи сеюм ба канор равад омад ва дар киштӣ нишасту нишоти шикор моҳӣ кард ва дар киштии Довӯдиро пеш хонд то аз он ҷинси сухани диўонгонаҳ ҳаме гуфт ва ӯ ҳаме хандиду амирдодро сариҳ дашном додӣ . Як бории султони Довӯдиро гуфт :

مرا آن روز معلوم گشت که او دیوانه است. اما با این دیوانگی دیدم که در سنهٔ خمس و خمسمایة که سلطان سنجر به دشت خوزان فرود آمد و روی به ماوراء‌النهر داشت به حرب محمد خان، امیرداد سلطان را در پنجده میزبانی کرد عظیم شگرف. روز سوم به کنار رود آمد و در کشتی نشست و نشاط شکار ماهی کرد و در کشتی داودی را پیش خواند تا از آن جنس سخن دیوانگانه همی‌گفت و او همی‌خندید و امیرداد را صریح دشنام دادی. یک‌باری سلطان داودی را گفت:

« ҳукм кун ки ин моҳӣ ки ин бор бигирам ба чанд ман буд ? »

«حکم کن که این ماهی که این بار بگیرم به چند من بود؟»

Гуфт :

گفت:

« шаст баркаш . »

«شست برکش.»

Султон шаст баркашид . ӯ иртифоъ бигирифту соъатии боистод ва гуфт :

سلطان شست برکشید. او ارتفاع بگرفت و ساعتی بایستاد و گفت:

« акнӯн дар андоз . »

«اکنون در انداز.»

Султон шаст дарандохт . Гуфт :

سلطان شست درانداخت. گفت:

« ҳукм мекунам ки ин ки бар кашии панҷ ман буд . »

«حکم می‌کنم که این که بر کشی پنج من بود.»

Амирдод гуфт :

امیرداد گفت:

« эй ноҷавонмард ! дар ин равад моҳии панҷ манӣ аз куҷо бошад ? »

«ای ناجوانمرد! در این رود ماهی پنج منی از کجا باشد؟»

Довӯдӣ гуфт :

داودی گفت:

« хомӯш бош ! ту чаҳ доне ? »

«خاموش باش! تو چه دانی؟»

Мирдод хомӯш шуд . Тарсид ки агар астқсо кунад дашном диҳад . Чун соъатӣ буд шаст гарон шуду Имороти он ки сайдӣ дар афтодааст зоҳир шуд . Султон шаст баркашид . Моҳии сахти бузург дар афтода буд чунон ки баркашиданд шаш ман буд . Ҳама дар таъаҷҷуб бимонаданду султони шигифтӣ ҳо намӯд ва алҳақ ҷои шигифтӣ буд . Гуфт :

میرداد خاموش شد. ترسید که اگر استقصا کند دشنام دهد. چون ساعتی بود شست گران شد و امارات آن که صیدی در افتاده است ظاهر شد. سلطان شست برکشید. ماهی سخت بزرگ در افتاده بود چنان که برکشیدند شش من بود. همه در تعجب بماندند و سلطان شگفتی‌ها نمود و الحق جای شگفتی بود. گفت:

« Довӯдӣ чаҳ хоҳӣ ? »

«داودی چه خواهی؟»

Хизмат кард ва гуфт :

خدمت کرد و گفت:

« эй подшоҳ рӯй замин ! ҷавшанӣ хоҳаму сипарӣу найзае то бо бовирдӣ ҷанг кунам . »

«ای پادشاه روی زمین! جوشنی خواهم و سپری و نیزه‌ای تا با باوردی جنگ کنم.»

Ва ин бовирдии сарҳангӣ буд мулозим дар сарои амирдоду Довӯдиро бо ваии таассуб буд . Ба сабаби лақаб ки ӯро шуҷоъи алмалик ҳаме навиштанду Довӯдиро шуҷоъи алҳкмоءу Довӯдии мзоиқт ҳаме кард ки ӯро чаро шуҷоъ менависанд ва онро амирдоди бдонстаҳ буду пайвастаи Довӯдиро бо ӯ дар андохтӣ ва он марди мусулмон дар даст ӯ дармонда буд .

و این باوردی سرهنگی بود ملازم در سرای امیرداد و داودی را با وی تعصب بود. به سبب لقب که او را شجاع‌الملک همی‌نوشتند و داودی را شجاع‌الحکماء و داودی مضایقت همی‌کرد که او را چرا شجاع می‌نویسند و آن را امیرداد بدانسته بود و پیوسته داودی را با او در انداختی و آن مرد مسلمان در دست او درمانده بود.

Фии алҷмлаҳ дар девонагии Маҳмӯди Довӯдии ҳеҷ ашколӣ набӯд ва ин фасл бидон оварадам то подшоҳро маълум бошад ки дар аҳкоми нуҷӯмии ҷунуну ътаҳ аз шроӣти он бобаст .

فی‌الجمله در دیوانگی محمود داودی هیچ اشکالی نبود و این فصل بدان آوردم تا پادشاه را معلوم باشد که در احکام نجومی جنون و عته از شرائط آن باب است.