Фаррухӣ аз систон буд писари ҷўлўғи ғуломи амири халафи бонӯ .

فرخی از سیستان بود پسر جولوغ غلام امیر خلف بانو.

Табъии бғоит некӯ дошту шеър хуш гуфтӣу чанг тар задӣ

طبعی بغایت نیکو داشت و شعر خوش گفتی و چنگ تر زدی

Ва хизмат деҳқонӣ кардӣ аз даҳоқини систон

و خدمت دهقانی کردی از دهاقین سیستان

Ва ин деҳқон ӯро ҳар соли дивист кили панҷ манӣ ғалла додӣ ва сад дирам сим наваҳй .

و این دهقان او را هر سال دویست کیل پنج منی غله دادی و صد درم سیم نوحی.

ӯро тамом будӣ .

او را تمام بودی.

Аммо зании хости ҳам аз мўолии халафу харҷаш бештар афтоду дбаҳу занбили дроФзўд .

اما زنی خواست هم از موالی خلف و خرجش بیشتر افتاد و دبه و زنبیل درافزود.

Фаррухӣ бебарг монад .

فرخی بی برگ ماند.

Ва дар систон касе дигар набӯд магари амроءи эшон .

و در سیستان کسی دیگر نبود مگر امراء ایشان.

Фаррухии қисса ба деҳқони бардошт ки марои харҷи бештар шудааст чаҳ шавад ки деҳқон аз онҷо ки карам ӯст ғаллаи ман сесад кил кунаду сими сад ва панҷоҳ дирам то магар бо харҷи ман баробар шавад .

فرخی قصه به دهقان برداشت که مرا خرج بیشتر شده است چه شود که دهقان از آنجا که کرم اوست غلهٔ من سیصد کیل کند و سیم صد و پنجاه درم تا مگر با خرج من برابر شود.

Деҳқон бар пушти қисса тўқиъ кард ки ин қадар аз ту дареғ несту афзӯн аз инро рӯй нест .

دهقان بر پشت قصه توقیع کرد که این قدر از تو دریغ نیست و افزون از این را روی نیست.

Фаррухӣ чун бишунид маъюси гашт ва аз содиру ворид астхбор мекард ки дар атрофу акнофи олами нишони мамдуҳии шунӯд то рӯй бадви орад . Бошад ки исобатӣ ёбад .

فرخی چون بشنید مأیوس گشت و از صادر و وارد استخبار میکرد که در اطراف و اکناف عالم نشان ممدوحی شنود تا روی بدو آرد. باشد که اصابتی یابد.

То хабар карданд ӯро аз амири абўолмзФри чғонии бчғонён ки ин навъро тарбият мекунад ва ин ҷамоатро салау ҷоизаи фахри ҳаме диҳаду имрӯз аз мулӯки асру амроءи вақти дарин боб ӯро ёр нест . Қасида Эй бигуфту азимати он ҷониб кард .

تا خبر کردند او را از امیر ابوالمظفر چغانی بچغانیان که این نوع را تربیت میکند و این جماعت را صله و جایزهٔ فاخر همی دهد و امروز از ملوک عصر و امراء وقت درین باب او را یار نیست. قصیده‌ای بگفت و عزیمت آن جانب کرد.

Алҳақ некӯи қасидаи ист ва дар ӯ васф шеър кардааст дар ғояти никўӣӣу мадҳи худ беназираст .

الحق نیکو قصیده‌ایست و در او وصف شعر کرده است در غایت نیکوئی و مدح خود بی نظیر است.

Пас баррагии бсохт ва рӯй ба чғонёни ниҳод .

پس برگی بساخت و روی به چغانیان نهاد.

Ва чун ба ҳазрат чғонён расед баҳоргоҳ буду амир ба доғгоҳ ва шунидам ки ҳаждаҳи ҳазор Модён зиҳӣ дошт ҳар якеро карае дар дунбол ва ҳар сол бирафтӣу карагон доғ фармудӣ

و چون به حضرت چغانیان رسید بهارگاه بود و امیر به داغگاه و شنیدم که هجده هزار مادیان زهی داشت هر یکی را کره‌ای در دنبال و هر سال برفتی و کرگان داغ فرمودی

Ва амиди асъад ки кадхудои амир буд ба ҳазрат буду нзлӣ рост мекард то дар паии амири барад .

و عمید اسعد که کدخدای امیر بود به حضرت بود و نزلی راست میکرد تا در پی امیر برد.

Фаррухӣ ба наздик ӯ рафт ва ӯро қасида Эй хонду шеъри амир бар ӯ арза кард .

فرخی به نزدیک او رفت و او را قصیده‌ای خواند و شعر امیر بر او عرضه کرد.

Хоҷаи амиди асъади мардии фозил буду шоири дӯст , шеъри фаррухиро шеърӣ дидтару ъзби хушу устодона . Фаррухиро сагзӣӣ дид бе андоми ҷбаҳ эй пеш ва пас чоки пӯшида , дастории бузурги сагзии вор дар сару пойу кафши баси нохушу шеърӣ дар осмони ҳафтум !

خواجه عمید اسعد مردی فاضل بود و شاعر دوست، شعر فرخی را شعری دید تر و عذب خوش و استادانه. فرخی را سگزیی دید بی اندام جبه‌ای پیش و پس چاک پوشیده، دستاری بزرگ سگزی‌وار در سر و پای و کفش بس ناخوش و شعری در آسمان هفتم!

Ҳеҷ бовар накард ки ин шеъри он сагзиро шояд буд .

هیچ باور نکرد که این شعر آن سگزی را شاید بود.

Бар сиблат имтиҳон гуфт :

بر سبیل امتحان گفت:

Амир ба доғгоҳаст ва ман май рӯми пеш ӯ ва туро бо худ бабрам ба доғгоҳ ки доғгоҳи азими хуш ҷоеаст , ҷаҳонӣ дар ҷаҳонии сабзаи бинӣ , пари хаймау чароғ чун ситора аз ҳар яке овоз равад меояду ҳарифон дар ҳам нишастау шароб ҳаме нӯшанду ъушрат ҳаме кунанд ва ба даргоҳи амири оташии афрӯхта чанд кӯҳӣу карагонро доғ ҳаме кунанду подшоҳи шароб дар дасту каманд дар дасти дигар шароб мехӯрд ва асб мебахшад . Қасидае гӯии лоӣқи вақту сифат доғгоҳ кун то туро пеши амир барам .

امیر به داغگاه است و من می‌روم پیش او و تو را با خود ببرم به داغگاه که داغگاه عظیم خوش جایی است، جهانی در جهانی سبزه بینی، پر خیمه و چراغ چون ستاره از هر یکی آواز رود می آید و حریفان در هم نشسته و شراب همی‌نوشند و عشرت همی‌کنند و به درگاه امیر آتشی افروخته چند کوهی و کرگان را داغ همی کنند و پادشاه شراب در دست و کمند در دست دیگر شراب میخورد و اسب می بخشد. قصیده‌ای گوی لائق وقت و صفت داغگاه کن تا تو را پیش امیر برم.

Фаррухии он шаб бирафту қасида Эй пардохт сахти некӯу бомдод дар пеши хоҷаи амид асъад оварад ва он қасида инаст :

فرخی آن شب برفت و قصیده‌ای پرداخت سخت نیکو و بامداد در پیش خواجه عمید اسعد آورد و آن قصیده این است:

Чун хоҷаи амиди асъади ин қасида бишунид ҳайрон форуманд ки ҳаргиз мисли он ба гӯш ӯ фурӯ нашуда буд .

چون خواجه عمید اسعد این قصیده بشنید حیران فروماند که هرگز مثل آن به گوش او فرو نشده بود.

Ҷумлаи корҳо фурӯ гузошту фаррухиро брншонд ва рӯй ба амири ниҳоду офтоби зарди пеш амир омад ва гуфт :

جملهٔ کار ها فرو گذاشت و فرخی را برنشاند و روی به امیر نهاد و آفتاب زرد پیش امیر آمد و گفت:

эй худованди туро шоирӣ овардаам ки то дақиқӣ рӯй дар ниқоб хок кашидааст кас мисли ӯ надидааст .

ای خداوند تو را شاعری آورده‌ام که تا دقیقی روی در نقاب خاک کشیده است کس مثل او ندیده است.

Ва ҳикоят кард ончии рафта буд пас амири фаррухиро бор дод . Чун даромад хизмат кард . Амир даст доду ҷои некӯ номзад кард ва бипурседу бнўохтш ва ба ъотФти хеш умедвораш гардонид ва чун шароби даврӣ чанд даргузашт фаррухӣ бархест ва ба овози ҳазину хуши ин қасида бихонад ки

و حکایت کرد آنچه رفته بود پس امیر فرخی را بار داد. چون درآمد خدمت کرد. امیر دست داد و جای نیکو نامزد کرد و بپرسید و بنواختش و به عاطفت خویش امیدوارش گردانید و چون شراب دوری چند درگذشت فرخی برخاست و به آواز حزین و خوش این قصیده بخواند که

Бо корвон ҳала бирафтам зи систон

با کاروان حله برفتم ز سیستان

Чун тамом бархонад амири шеъри шинос буд ва низ шеър гуфтӣ аз ин қасида бисёр шигифтӣҳо намӯд .

چون تمام برخواند امیر شعر شناس بود و نیز شعر گفتی از این قصیده بسیار شگفتیها نمود.

Амид асъад гуфт :

عمید اسعد گفت:

эй худованд бош то беҳтари бинӣ .

ای خداوند باش تا بهتر بینی.

Пас фаррухии хомӯши гашту дам дар кашид то ғояти мастии амир . Пас бархест ва он қасида доғгоҳ бархонад .

پس فرخی خاموش گشت و دم در کشید تا غایت مستی امیر. پس برخاست و آن قصیدهٔ داغگاه برخواند.

Амир ҳайрат оварад пас дар он ҳайрат рӯй ба фаррухӣ оварад ва гуфт :

امیر حیرت آورد پس در آن حیرت روی به فرخی آورد و گفت:

Ҳазор сар кара овараданд ҳама рӯй сипед ва чаҳор дасту пои сипеди хтлӣ роҳ турост ту мардии сагзӣу айёрӣ чндонкаҳ битавонӣ гирифт бигир туро бошад .

هزار سر کره آوردند همه روی سپید و چهار دست و پای سپید ختلی راه تراست تو مردی سگزی و عیاری چندانکه بتوانی گرفت بگیر تو را باشد.

Фаррухиро шароби тамоми дарёфта буд ва асар карда берун омаду зуди дастор аз сар фурӯ гирифт хештанро дар миёни фусилаи афканд ва як гила дар пеш кард ва бидон рӯй дашти барад ва бисёр бар чапу рост ва аз ҳар тарафи бдўонид ки яке натавонист гирифт . Охири аламри работии вайрон бар канори лашкаргоҳ падед омад . Карагон дар он работ шуданд . Фаррухии бғоити монда шуда буд . Дар даҳлези работи дастори зери сари ниҳоду ҳоле дар хоб шуд аз ғояти мастӣу мондагӣ . Карагонро башмурданд чиҳил ва ду сар буданд рафтанду аҳвол бо амир бигуфтанд .

فرخی را شراب تمام دریافته بود و اثر کرده بیرون آمد و زود دستار از سر فرو گرفت خویشتن را در میان فسیله افکند و یک گله در پیش کرد و بدان روی دشت برد و بسیار بر چپ و راست و از هر طرف بدوانید که یکی نتوانست گرفت. آخر الامر رباطی ویران بر کنار لشکرگاه پدید آمد. کرگان در آن رباط شدند. فرخی بغایت مانده شده بود. در دهلیز رباط دستار زیر سر نهاد و حالی در خواب شد از غایت مستی و ماندگی. کرگان را بشمردند چهل و دو سر بودند رفتند و احوال با امیر بگفتند.

Амир бисёр бихандед ва шигифтӣҳо намӯд ва гуфт :

امیر بسیار بخندید و شگفتیها نمود و گفت:

Мардӣ мқбласт кор ӯ боло гирад ӯроу карагонро нигоҳ доред ва чун ӯ бедор шавад маро бедор кунед .

مردی مقبل است کار او بالا گیرد او را و کرگان را نگاه دارید و چون او بیدار شود مرا بیدار کنید.

Мисоли подшоҳро амтсол карданд . Дигари рӯзи бтлўъи офтоб фаррухӣ бархесту амири худ бархеста буд ва намоз карда . Бор доду фаррухиро бнўохт ва он карагонро бксон ӯ супурданду фаррухиро асб бо сохт хосса фармуд ва ду хайма ва се астар ва панҷ сари бардау ҷомаи пӯшиданӣ ва густурданӣ .

مثال پادشاه را امتثال کردند. دیگر روز بطلوع آفتاب فرخی برخاست و امیر خود برخاسته بود و نماز کرده. بار داد و فرخی را بنواخت و آن کرگان را بکسان او سپردند و فرخی را اسب با ساخت خاصه فرمود و دو خیمه و سه استر و پنج سر برده و جامهٔ پوشیدنی و گستردنی.

Ва кори фаррухӣ дар хизмат ӯ олӣ шуду таҷаммулии тамоми сохт .

و کار فرخی در خدمت او عالی شد و تجملی تمام ساخت.

Пас ба хизмати султони ямини аддавла Маҳмӯд рафт ва чун султони Маҳмӯд ӯро мтҷмл дид ба ҳамон чашм дар ӯ нагиристу кораш бидонҷо расед ки то бист ғуломи симини камар аз пас ӯ брншстндӣу ассалом .

پس به خدمت سلطان یمین الدوله محمود رفت و چون سلطان محمود او را متجمل دید به همان چشم در او نگریست و کارش بدانجا رسید که تا بیست غلام سیمین کمر از پس او برنشستندی و السلام.