Дар санаи сабъу арбаъӣну хмсмоиаҳ ки миёни султони олами санҷари бен маликшоҳу худованди ман ълоءи алднёу аддӣни алҳусайн бен алҳусайн хулди аллоҳи таъолии млкҳмоу слтонҳмо ба дар аўбаҳ масоф афтоду лашкари ғӯрро чунон чашм захмӣ афтод ва ман банда дар Ҳирот чун мутавории гӯнаи ҳамеи гаштам ба сабаби он ки мансӯб будам ба ғӯри душманон бар хира ҳар ҷинсӣ ҳаме гуфтанду шамотатӣ ҳаме карданд .
در سنهٔ سبع و اربعین و خمسمایة که میان سلطان عالم سنجر بن ملکشاه و خداوند من علاء الدنیا و الدین الحسین بن الحسین خلد الله تعالى ملکهما و سلطانهما به در اوبه مصاف افتاد و لشکر غور را چنان چشم زخمی افتاد و من بنده در هرات چون متواری گونه همی گشتم به سبب آن که منسوب بودم به غور دشمنان بر خیره هر جنسی همی گفتند و شماتتی همی کردند.
Дар ин миёни шабӣ ба хонаи озодамардии афтодам ва чун нон бихӯрадем ва ман ба ҳоҷатии беруни омадами он озодамард ки ман ба сабаб ӯ онҷо афтода будам магари маро саное мегуфт ки :
در این میان شبی به خانهٔ آزادمردی افتادم و چون نان بخوردیم و من به حاجتی بیرون آمدم آن آزادمرد که من به سبب او آنجا افتاده بودم مگر مرا ثنایی میگفت که:
« мардумон ӯро шоир шиносанд аммо берун аз шоирии худ мардӣ фозиласт , дар нуҷуму тибу трслу дигари анвоъ мутабаҳҳираст . »
«مردمان او را شاعر شناسند اما بیرون از شاعری خود مردی فاضل است، در نجوم و طب و ترسل و دیگر انواع متبحر است.»
Чун ба маҷлиси бози омадами худованди хонаи марои эҳтиромӣ дигргўн кард чунон ки муҳтоҷон кунанд .
چون به مجلس باز آمدم خداوند خانه مرا احترامی دیگرگون کرد چنان که محتاجان کنند.
Ва чун соъатӣ буд ба наздик ман нишаст ва гуфт :
و چون ساعتی بود به نزدیک من نشست و گفت:
« эй фалон ! як духтар дораму берун аз вай кас надорам ва неъматӣ ҳаст , ва ин духтарро иллатӣ ҳаст ки дар айёми узри даҳ понздаҳи ман сурхӣ аз вай баравад ва ӯ азим заъиф мешавад , ва бо табибон машварат кардем ва чанд кас алоҷ карданд ҳеҷ суд надошт . Агар мебанданд шикам бар меояду дард ҳаме гирад ва агар мебигушоӣанд сайлон меуфтаду заъф падед меояд ,у ҳамеи тарсам ки набояд ки якборагии қӯт соқит гардад . »
«ای فلان! یک دختر دارم و بیرون از وی کس ندارم و نعمتی هست، و این دختر را علتی هست که در ایام عذر ده پانزده من سرخی از وی برود و او عظیم ضعیف میشود، و با طبیبان مشورت کردیم و چند کس علاج کردند هیچ سود نداشت. اگر میبندند شکم بر میآید و درد همی گیرد و اگر میبگشایند سیلان میافتد و ضعف پدید میآید، و همی ترسم که نباید که یکبارگی قوت ساقط گردد.»
Гуфтам :
گفتم:
« ин бор ки ин иллат падедор ояд маро хабар кун . »
«این بار که این علت پدیدار آید مرا خبر کن.»
Ва чун рӯзии даҳ баромади модар бемор биёмаду марои бабраду духтарро пеш ман оварад .
و چون روزی ده برآمد مادر بیمار بیامد و مرا ببرد و دختر را پیش من آورد.
Духтарӣ дидам ба ғояти некӯ , даҳшат зада ва аз зиндагонии ноумед шуда .
دختری دیدم به غایت نیکو، دهشت زده و از زندگانی ناامید شده.
Ҳмидўн дар пой ман афтод ва гуфт :
همیدون در پای من افتاد و گفت:
« эй падар ! аз баҳри худои марои фарёди рас ки ҷавонаму ҷаҳони нодида . »
«ای پدر! از بهر خدای مرا فریاد رس که جوانم و جهان نادیده.»
Чунон ки об аз чашм ман биҷуст гуфтам :
چنان که آب از چشم من بجست گفتم:
« дили фориғи дор ки ин саҳласт . »
«دل فارغ دار که این سهل است.»
Пас даст бар набз ӯ ниҳодам қавӣ ёфтаму ранг рӯй ҳам бар ҷой буд ва аз умӯри ъушраи бештари мавҷӯд буд чун амтлоу қӯту мизоҷу сҳнаҳу сину фаслу ҳўоءи баладу одату эърози млоӣмаҳу саноат .
پس دست بر نبض او نهادم قوی یافتم و رنگ روی هم بر جای بود و از امور عشره بیشتر موجود بود چون امتلا و قوت و مزاج و سحنه و سن و فصل و هواء بلد و عادت و اعراض ملائمه و صناعت.
Фсодиро бхўондм ва бифармудам то аз ҳар ду даст ӯ раг бослиқ багушӯду занонро аз пеш ӯ давр кардаму хӯнии фосид ҳаме рафт . Пас ба имсоку тсриҳи дрмснгии ҳазор хӯн бар гирифтаму бемори биҳуши биФтод .
فصادی را بخواندم و بفرمودم تا از هر دو دست او رگ باسلیق بگشود و زنان را از پیش او دور کردم و خونی فاسد همی رفت. پس به امساک و تسریح درمسنگی هزار خون بر گرفتم و بیمار بیهوش بیفتاد.
Пас бифармудам то оташ овараданду баробар ӯ кабоб ҳаме кардаму мурғ ҳаме гардонидам то хона аз бухори кабоб пар шуд ва бар димоғ ӯ рафт ва бо ҳуш андар омад .
پس بفرمودم تا آتش آوردند و برابر او کباب همی کردم و مرغ همی گردانیدم تا خانه از بخار کباب پر شد و بر دماغ او رفت و با هوش اندر آمد.
Биҷунбед ва бинолед .
بجنبید و بنالید.
Пас шарбатӣ бихӯраду муфарраҳии сохтам ӯро муътадил ва як ҳафта муъолиҷат кардам .
پس شربتی بخورد و مفرحی ساختم او را معتدل و یک هفته معالجت کردم.
Хӯн ба ҷой боз омад ва он иллат зоӣл шуду узр ба қарори хеш боз омад .
خون به جای باز آمد و آن علت زائل شد و عذر به قرار خویش باز آمد.
Ва ӯро фарзанд хондам ва ӯ марои падар худ хонду имрӯзи маро чун фарзандон дигараст .
و او را فرزند خواندم و او مرا پدر خود خواند و امروز مرا چون فرزندان دیگر است.