Шайхи раиси ҳаҷа алҳақ Абӯалии сино ҳикоят кард андари китоб « мабдау маъод » дар охири фасл « имкони вуҷӯди умӯри нодарраи ани ҳзаҳи алнФс » , ҳаме гуяд ки :

شیخ رئیس حجة الحق ابوعلی سینا حکایت کرد اندر کتاب «مبدأ و معاد» در آخر فصل «امکان وجود امور نادرة عن هذه النفس»، همی گوید که:

Ба ман расед ва башнавадам ки ҳозир шуд табибӣ ба маҷлиси яке аз мулӯки сомону қабул ӯ дар онҷо ба дараҷа Эй расед ки дар ҳарам шудӣу набзи муҳаррамот ва мухаддирот бигирифтӣ .

به من رسید و بشنودم که حاضر شد طبیبی به مجلس یکی از ملوک سامان و قبول او در آنجا به درجه‌ای رسید که در حرم شدی و نبض محرمات و مخدرات بگرفتی.

Рӯзӣ бо малик дар ҳарам нишаста буд ба ҷое ки мумкин набӯд ки ҳеҷ нарина онҷо тавонистӣ расед .

روزی با ملک در حرم نشسته بود به جایی که ممکن نبود که هیچ نرینه آنجا توانستی رسید.

Малики хӯрдании хост , канизакон хӯрданӣ овараданд .

ملک خوردنی خواست، کنیزکان خوردنی آوردند.

Канизакии хўонсолор буд , хон аз сар бар гирифт ва ду то шуд ва бар замини ниҳод . Хост ки рост шавад натавонист шуд , ҳамчунон бимонад ба сабаби риҳии ғализ ки дар мафосил ӯ ҳодис шуд .

کنیزکی خوانسالار بود، خوان از سر بر گرفت و دو تا شد و بر زمین نهاد. خواست که راست شود نتوانست شد، همچنان بماند به سبب ریحی غلیظ که در مفاصل او حادث شد.

Малик рӯй ба табиб кард ки :

ملک روی به طبیب کرد که:

« дар ҳол ӯро муъолиҷат бояд кард ба ҳар ваҷҳ ки бошад . »

«در حال او را معالجت باید کرد به هر وجه که باشد.»

Ва ӣнҷои тадбири табииро ҳеҷ ваҷҳе набӯд ва маҷолӣ надошт ба сабаби даврии адвия . Рӯй ба тадбир нафсонӣ кард ва бифармуд то миқнаа аз сари вай фурӯ кашиданду мӯӣ ӯ бараҳна карданд то шарм дорад ва ҳаракатӣ кунад ва ӯро он ҳолат мсткраҳ ояд ки маҷомеъи сар ва рӯй ӯ бараҳна бошад . Тағайюр нагирифт . Даст ба шанеътар аз он барад ва бифармуд то шалвораш фурӯ кашиданд . Шарм дошту ҳароратӣ дар ботин ӯ ҳодис шуд чунон ки он риҳи ғализро таҳлил кард ва ӯ рости истоду мустақӣму салими бозгашт .

و اینجا تدبیر طبیعی را هیچ وجهی نبود و مجالی نداشت به سبب دوری ادویه. روی به تدبیر نفسانی کرد و بفرمود تا مقنعه از سر وی فرو کشیدند و موی او برهنه کردند تا شرم دارد و حرکتی کند و او را آن حالت مستکره آید که مجامع سر و روی او برهنه باشد. تغیر نگرفت. دست به شنیع‌تر از آن برد و بفرمود تا شلوارش فرو کشیدند. شرم داشت و حرارتی در باطن او حادث شد چنان که آن ریح غلیظ را تحلیل کرد و او راست ایستاد و مستقیم و سلیم بازگشت.

Агар табиби ҳаким ва қодир набӯдӣ ӯро ин истинбот набӯдӣ ва аз ин муъолиҷат оҷиз омадӣ ва чун оҷиз шудӣ аз чашми подшоҳи биФтодӣ . Пас маърифати ашёъи табиӣу тасаввури мавҷӯдоти табиӣ аз ин бобасту ҳўи аълам .

اگر طبیب حکیم و قادر نبودی او را این استنباط نبودی و از این معالجت عاجز آمدی و چون عاجز شدی از چشم پادشاه بیفتادی. پس معرفت اشیاء طبیعی و تصور موجودات طبیعی از این باب است و هو اعلم.