Ҳариру машку анбари хосту хома

حریر و مشک و عنبر خواست و خامه

зи дарди дил ба ромин кард нома

ز درد دل به رامین کرد نامه

Сухан дар нома аз зории чунон буд

سخن در نامه از زاری چنان بود

Ки хӯн аз ҳарфҳои ӯ чикон буд

که خون از حرفهای او چکان بود

Ало эй меҳрбони меҳр парвар

الا ای مهربان مهر پرور

Чунин кун нома назд ёри дилбар

چنین کن نامه نزد یار دلبر

Куҷои ин номагар хуонеи ту бар санг

کجا این نامه گر خوانی تو بر سنگ

з санг ояд ба гӯшти нолаи чанг

ز سنگ آید به گوشَت نالهٔ چنگ

зи ёри меҳрбону ошиқи зор

ز یار مهربان و عاشق زار

Ба ёри сангдили вази меҳри безор

به یار سنگدل وز مهر بیزار

з бе дили банда бехоб ва бе хур

ز بی دل بندهٔ بی خواب و بی خور

Супурдаи дил ба шоҳӣ чун мау хур

سپرده دل به شاهی چون مه و خور

зи нолони ошиқи бемору маҳҷӯр

ز نالان عاشق بیمار و مهجور

Ба коми душманони вази коми дили давр

به کام دشمنان وز کام دل دور

зи печони чокарии сӯзон бар оташ

ز پیچان چاکری سوزان بر آتش

Ҷаҳонаш тира гашта бахти сари каш

جهانش تیره گشته بخت سر کش

зи гирёни ходимии бадбахти мискин

ز گریان خادمی بدبخت مسکین

Равон аз дидагонаши сайли хунин

روان از دیدگانش سیل خونین

зи паии хастаи дилии хастаи равонӣ

ز پی خسته دلی خسته روانی

Ақиқин дидае заррини рухоне

عقیقین دیده‌ای زرین رخانی

Нижандии мустамандии дардмандӣ

نژندی مستمندی دردمندی

Шуда бар таниш ҳар мӯе чу бандӣ

شده بر تنش هر مویی چو بندی

Нзорӣ бе қарории дили фигорӣ

نزاری بی قراری دل‌فگاری

з ҳар чашмии равандаи рӯдборӣ

ز هر چشمی رونده رودباری

Навиштам нома дар ҳоли чунин сахт

نوشتم نامه در حال چنین سخت

Ки чун ман нест акнӯн инчи бади бахт

که چون من نیست اکنون ایچ بد بخت

Танами печону чашмами зору гирён

تنم پیچان و چشمم زار و گریان

Дилам бар оташи тимори бирён

دلم بر آتش تیمار بریان

Танам чун шамъи сӯзони ашки резон

تنم چون شمع سوزان اشک ریزان

Чу абри тира аз дили дӯди хезон

چو ابر تیره از دل دود خیزان

Балоро мӯнису ғамро рафиқам

بلا را مونس و غم را رفیقم

Ба дарёии ҷудоӣ дар , ғариқам

به دریای جدایی در، غریقم

Чаҳ мискинам ки гарем зори чандин

چه مسکینم که گریم زار چندین

Яке дастам ба дили дигар ба болин

یکی دستم به دل دیگر به بالین

Ақиқи ду лабам пирӯз гашта

عقیق دو لبم پیروز گشته

Ҷаҳон бар ҳоли ман дил сӯз гашта

جهان بر حال من دل سوز گشته

Яке чашм ва ҳазор абри гуҳии бор

یکی چشم و هزار ابر گهی بار

Яке ҷон ва ҳазорон гӯнаи тимор

یکی جان و هزاران گونه تیمار

Фироқ омад ҳамаи рози ниҳонам

فراق آمد همه راز نهانم

Ба хуноба нависад бар , рхонм

به خونابه نویسد بر، رخانم

зи ҷони ман яке оташ барафрӯхт

ز جان من یکی آتش برافروخت

Ки сабру ромишам дар дили ҳамеи сӯхт

که صبر و رامشم در دل همی سوخت

Чу дарё кард чашмамро зи баси об

چو دریا کرد چشمم را ز بس آب

Кунун дар оби чашмам ғарқа шуд хоб

کنون در آب چشمم غرقه شد خواب

Ҷӯи ҷои хобро пар об ёбам

جو جای خواب را پر آب یابم

Ба оби андар чигуна хоб ёбам

به آب اندر چگونه خواب یابم

Бидон дастӣ ки ин номаи нбштм

بدان دستی که این نامه نبشتم

Бисоти хуррамиро дрнўштм

بساط خرمی را درنوشتم

Танами бгдохт аз баси ранҷ дидан

تنم بگداخت از بس رنج دیدن

Дилам бигурехт аз бас ғам кашӣдан

دلم بگریخت از بس غم کشیدن

зи гетӣ чун тавонам ком ҷустан

ز گیتی چون توانم کام جستن

Ки ҷонамро на дили мондаи сет на тан

که جانم را نه دل مانده‌ست نه تن

Чаро барадии зи ман он рӯй чун хур

چرا بردی ز من آن روی چون خور

Ки чун ҷону равонам буд дар хур

که چون جان و روانم بود در خور

Ҳаме то даври мондаи ситами зи рӯят

همی تا دور مانده‌ستم ز رویت

зи борикии нмонми ҷуз ба мӯят

ز باریکی نمانم جز به مویت

Ба рӯзанда гусорам офтобаст

به روز انده گسارم آفتابست

Ки чун рухсори ту бо нур ва тобаст

که چون رخسار تو با نور و تابست

Ба шабандагусорам ахтроннд

به شب انده گسارم اخترانند

Ки чун байнам ба дандони ту монанд

که چون بینم به دندان تو مانند

Хато гуфтам на он андӯҳ дорам

خطا گفتم نه آن اندوه دارم

Ки бошад ҳеҷ касанда гусорам

که باشد هیچ کس انده گسارم

Агар ранҷи марои кӯҳи озмоид

اگر رنج مرا کوه آزماید

Ба ҷои оби азуи ҷуз хӯн наёяд

به جای آب ازو جز خون نیاید

Насиҳат мекунандам дӯстонам

نصیحت می‌کنندم دوستانم

Маломат мекунандам дшмнонм

ملامت می‌کنندم دشمنانم

зи бас кардани насиҳат ё маломат

ز بس کردن نصیحت یا ملامت

Маро карданд дар гетии аломат

مرا کردند در گیتی علامت

На меҳраст ин кианда бор меғаст

نه مهرست این که انده بار میغست

На ҳиҷраст ин ки заҳр олӯда теғаст

نه هجرست این که زهر آلوده تیغست

Чаро мардуми дили андари меҳри бандад

چرا مردم دل اندر مهر بندد

Чаро ин бад ба ҷони худ писандад

چرا این بد به جان خود پسندد

Агар чун ман буд ҳар меҳрбонӣ

اگر چون من بود هر مهربانی

Мабод аз меҳр дар гетии нишоне

مباد از مهر در گیتی نشانی

Басои рўзо ки хандидам баришон

بسا روزا که خندیدم بریشان

Кунун гаштами з хандидани пушаймон

کنون گشتم ز خندیدن پشیمان

Бхндидм баришон ҳамчуи душман

بخندیدم بریشان همچو دشمن

Кунун эшон ҳаме гарӣанд бар ман

کنون ایشان همی گریند بر من

Маро дидӣ зи пеши меҳрбонӣ

مرا دیدی ز پیش مهربانی

Фурӯзонтар зи меҳри осмонӣ

فروزان‌تر ز مهر آسمانی

Кунун болои срўинм камон шуд

کنون بالای سروینم کمان شد

Гули рхсоргонм заъфарон шуд

گل رخسارگانم زعفران شد

Агар ду то шавад шохи гронбор

اگر دو تا شود شاخ گرانبار

Танами ду то шудаи сет аз бори тимор

تنم دو تا شده‌ست از بار تیمار

Ба пайкар чун камони гаштами хамида

به پیکر چون کمان گشتم خمیده

Чу зиҳ бар тан кашида хӯни дида

چو زه بر تن کشیده خون دیده

Маро эдар бад-ӣн зорӣ бимонадӣ

مرا ایدر بدین زاری بماندی

Бирафтӣ Рахши фурқатро брондӣ

برفتی رخش فُرقت را براندی

Ғуборӣ каз сам аспат биҷуста сет

غباری کز سم اسپت بجسته‌ست

Чу пайкон дар ду чашм ман нишаста сет

چو پیکان در دو چشم من نشسته‌ست

Хаёл рӯй ту дар дидагонам

خیال روی تو در دیدگانم

Ҳаме гиряд зи роҳи дидаи ҷонам

همی گرید ز راه دیده جانم

Маро гӯйанд беҳуда чаҳ нолӣ

مرا گویند بیهوده چه نالی

Ки аз бисёр нолидан чу нолӣ

که از بسیار نالیدن چو نالی

Ба рӯз рафта монад ёри рафта

به روز رفته ماند یار رفته

Чаро дорӣ ба дили тимори рафта

چرا داری به دل تیمار رفته

На чунинаст кондишиди бдгўӣ

نه چونین است کاندیشید بدگوی

Мем бррихти лекини номдши буи

مِیَم برریخت لیکن نامدش بوی

Шабаст акнӯн ва хуршедам бирафта сет

شبست اکنون و خورشیدم برفته‌ست

Ҷаҳон ҳамвора торикии гирифтаи сет

جهان همواره تاریکی گرفته‌ست

Раво бошад ки биншинам ба аўмид

روا باشد که بنشینم به اومید

Ки боз ояд ба гоҳи боми хуршед

که باز آید به گاه بام خورشید

Баҳор рафта бозояд ба наврӯз

بهار رفته بازآید به نوروز

Нигорам низ бозояд яке рӯз

نگارم نیز بازآید یکی روز

Нигорои сару қдои моҳрўё

نگارا سر و قدا ماهرویا

Сўорои шери гирои номҷўё

سوارا شیر گیرا نامجویا

Ман андари меҳри онам кам ту доне

من اندر مهر آنم کم تو دانی

Ки дорам ҷони фидои меҳрбонӣ

که دارم جان فدای مهربانی

Яке то мӯии ту бар ман чунонаст

یکی تا موی تو بر من چنانست

Ки сад бораи гиромитар з ҷонаст

که صد باره گرامی‌تر ز جانست

Туро хоҳам нахоҳам поки ҷон ро

ترا خواهم نخواهم پاک جان را

Туро ҷӯям наҷӯям ин ҷаҳон ро

ترا جویم نجویم این جهان را

Маро дар меҳр бисёр озмудӣ

مرا در مهر بسیار آزمودی

Ба меҳри андари зи ман хушнӯд будӣ

به مهر اندر ز من خشنود بودی

Кунун андари вафои ту ҳамонам

کنون اندر وفای تو همانم

Гўо дорам зи хунини дидагонам

گوا دارم ز خونین دیدگانم

Агар ту бар вафоем на яқинӣ

اگر تو بر وفایم نه یقینی

Биё то ин гувоҳонро бибинӣ

بیا تا این گواهان را ببینی

Биё то рӯй ман бинӣ чу динор

بیا تا روی من بینی چو دینار

Бар он динори борон дар шҳўор

بر آن دینار باران دُرّ شهوار

Биё то чашми ман бинӣ чу Ҷайҳун

بیا تا چشم من بینی چو جیحون

Ҷаҳон аз ҳар ду Ҷайҳунами пар аз хӯн

جهان از هر دو جیحونم پر از خون

Биё то қади ман бинии хамида

بیا تا قد من بینی خمیده

Нишот аз ман ман аз мардуми рамида

نشاط از من من از مردم رمیده

Биё то ҳоли ман бинии чунон зор

بیا تا حال من بینی چنان زار

Ки ҳастам рост чун дҳсолаҳи бемор

که هستم راست چون دهساله بیمار

Биё то бахти ман бинии чунон шӯр

بیا تا بخت من بینی چنان شور

Ки гӯйӣ ҳар замон чашмам шавад кӯр

که گویی هر زمان چشمم شود کور

Биё то меҳри ман бинӣ бар афзӯн

بیا تا مهر من بینی بر افزون

Шуда чун ҳасанат аз андозаи берун

شده چون حسنت از اندازه بیرون

Агар на зуд назд ман шитобӣ

اگر نه زود نزد من شتابی

Чу бозоиии маро зинда наёбӣ

چو بازآیی مرا زنده نیابی

Агар хоҳӣ ки рӯем бозбӣнӣ

اگر خواهی که رویم بازبینی

На осое на хспӣ на нишинӣ

نه آسایی نه خسپی نه نشینی

Чу ин нома бихонӣ бозгардӣ

چو این نامه بخوانی بازگردی

Се рӯзаи раҳ ба рӯзӣ дарнавардӣ

سه روزه ره به روزی درنوردی

Ҳаме то ту рисии фарёди ҷонам

همی تا تو رسی فریاد جانم

Ба роҳат бар , нишаста дидбонам

به راهت بر، نشسته دیدبانم

Агар ҷонам нагирад ранҷу дардам

اگر جانم نگیرد رنج و دردم

зи дарди ошиқии девонаи гирдам

ز درد عاشقی دیوانه گردم

зи додари ин ҳаме хоҳам шабу рӯз

ز دادار این همی خواهم شب و روز

Ки рӯяти бозбинм эй дили афрӯз

که رویت بازبینم ای دل افروز

Дуруд аз ман фузун аз Қатари борон

درود از من فزون از قطر باران

Бар он моҳи ману шоҳи саворон

بر آن ماه من و شاه سواران

Дуруд аз ман фузун аз оби дарё

درود از من فزون از آب دریا

Бар он хуршеди чеҳри сарви боло

بر آن خورشید چهر سرو بالا

Худоёи ҷон ман бигзор чандон

خدایا جان من بگذار چندان

Ки байнам рӯй ӯ онгоҳи бустон

که بینم روی او آنگاه بستان

Ки бо ин доғгар ҷонам барояд

که با این داغ گر جانم برآید

зи дӯди ҷони ман гетӣ сар ояд

ز دود جان من گیتی سر آید

Чу виси дилбар аз нома бипардохт

چو ویس دلبر از نامه بپرداخت

Нўндии тизтгро сӯй ӯ тохт

نوندی تیزتگ را سوی او تاخت

зи наздикон ӯ мардии диловар

ز نزدیکان او مردی دلاور

Бишуд бар кӯҳаи кӯҳии тгоўр

بشد بر کوههٔ کوهی تگاور

Ки чун кргс ба кӯҳони бргзштӣ

که چون کرگس به کوهان برگذشتی

Биёбонро чу номаи дрнўштӣ

بیابان را چو نامه درنوشتی

На шаб хуфт ва на рӯз осуд дар роҳ

نه شب خفت و نه روز آسود در راه

Ба ромини баради чунин номаи моҳ

به رامین برد چونین نامهٔ ماه

Чу ромини номаи сарв равон дид

چو رامین نامهٔ سرو روان دید

Ту гуфтӣ сӯрати бахт ҷавон дид

تو گفتی صورت بخت جوان دید

Ббўсидш ба ду ёқӯту шукр

ببوسیدش به دو یاقوت و شکر

Ниҳодаш бар хуморин чашму барсар

نهادش بر خمارین چشم و برسر

Чу банд нома бикшоду Фрўхўонд

چو بند نامه بگشاد و فروخواند

зи дидаи сайл биҷодаҳ барафшонад

ز دیده سیل بیجاده برافشاند

Баромади дӯд бе сабрии зи ҷонаш

برآمد دود بی صبری ز جانش

Баборед оби ҳасрат бар рухонаш

ببارید آب حسرت بر رخانش

Суханҳое бигуфт аз ҷони пари тоб

سخنهایی بگفت از جان پُر تاب

Ки шоядгар нўисндш ба зари об

که شاید گر نویسندش به زر آب

Дило то кӣ равои дории чунин ҳол

دلا تا کی روا داری چنین حال

Ки аз ғами моҳи бинии вази балои сол

که از غم ماه بینی وز بلا سال

Дило он кас ки ком ва ном ҷӯяд

دلا آن کس که کام و نام جوید

На бо фарҳанг ва бо ором ҷӯяд

نه با فرهنگ و با آرام جوید

Натарсад бедил аз шамшер барон

نترسد بی دل از شمشیر بران

На аз пели дмону шери ғурон

نه از پیل دمان و شیر غران

На аз барф ва дама наз мавҷи дарё

نه از برف و دمه نز موج دریا

На аз борон на аз сармоу гармо

نه از باران نه از سرما و گرما

Дилогар ошиқии чандин чаҳ тарсӣ

دلا گر عاشقی چندین چه ترسی

з ҳар каси чорау дармон чаҳ пурсӣ

ز هر کس چاره و درمان چه پرسی

зи ту фарёду зорӣ ки ниўшд

ز تو فریاد و زاری که نیوشد

Чу ту худро нкўшии пас ки кӯшад

چو تو خود را نکوشی پس که کوشد

Чаҳ бояд меҳр бо чандини забунӣ

چه باید مهر با چندین زبونی

Турои камӣу душманро фузӯнӣ

ترا کمی و دشمن را فزونی

Ба сари бозоФгни ин бори гарон ро

به سر بازافگن این بار گران را

зи дил берун кун ин рози ниҳон ро

ز دل بیرون کن این راز نهان را

Хушӣ кӣ бинад аз ком наоне

خوشی کی بیند از کام نهانی

Ки бо ҳар суди бинии сад зӣоне

که با هر سود بینی صد زیانی

Агар як рӯз бошад шоди хорӣ

اگر یک روز باشد شاد خواری

Яке солат буд зорӣу хорӣ

یکی سالت بود زاری و خواری

Кунун ё бандро бояд кушодан

کنون یا بند را باید گشادن

Ва ё якбораи сар бар сар ниҳодан

و یا یکباره سر بر سر نهادن

Наёбам беҳтар аз дастами бародар

نیابم بهتر از دستم برادر

Бародарро ба аз шамшери ёвар

برادر را به از شمشیر یاور

На мардум гар кунам зини пас мудоро

نه مردم گر کنم زین پس مدارا

Бҳл то гардад ин рози ошкоро

بهل تا گردد این راز آشکارا

Ҷаҳони ҷузи марги пеши ман чаҳ орад

جهان جز مرگ پیش من چه آرد

Биҷузи шамшер бар ҷонам чаҳ борад

بجز شمشیر بر جانم چه بارد

зи душман кӣ ҳазар ҷӯяд хтрҷўӣ

ز دشمن کی حذر جوید خطرجوی

зи дарё кӣ бипарҳезад гҳрҷўӣ

ز دریا کی بپرهیزد گهرجوی

Ба дарё дар , гуҳар ҷуфт наҳангаст

به دریا در، گهر جفت نهنگست

Чу нӯши андари ҷаҳони ҷуфти шрнгст

چو نوش اندر جهان جفت شرنگست

Шароби комро ҷомаст шамшер

شراب کام را جامست شمشیر

Чу роҳи хуррамиро роҳибони шер

چو راه خرمی را راهبان شیر

зи шерони бргзри вази ҷоми хур май

ز شیران برگذر وز جام خور مِیْ

Ки даии маро буд наврӯз дар пай

که دی مه را بود نوروز در پی

з осонӣ наёбӣ шодмонӣ

ز آسانی نیابی شادمانی

з беранҷӣ наёбӣ Комронӣ

ز بی رنجی نیابی کامرانی

Фаровон ранҷ ёбад доми дорӣ

فراوان رنج یابد دام داری

Ба дашту кӯҳ то гирад шикорӣ

به دشت و کوه تا گیرد شکاری

Шикорӣ нест чун шоҳӣу фармон

شکاری نیست چون شاهی و فرمان

Марвро чун бигирад мардуми осон

مرو را چون بگیرد مردم آسان

Маро дар пеш чун шоҳӣ шикораст

مرا در پیش چون شاهی شکارست

Чу дилбари виси ма пайкар нигораст

چو دلبر ویس مه پیکر نگارست

Чаро бо бахти худ чандини ситезам

چرا با بخت خود چندین ستیزم

Чаро обии барин оташ наризам

چرا آبی برین آتش نریزم

Чаро дар хирагӣ чандин нишинам

چرا در خیرگی چندین نشینم

Чаро берун ниёем зини камӣнам

چرا بیرون نیایم زین کمینم

Ман андари дому ёрам низ дар дом

من اندر دام و یارم نیز در دام

Ниҳодаи дил ба дарду ранҷи ноком

نهاده دل به درد و رنج ناکام

Чаро ин домро бар ҳам надирам

چرا این دام را بر هم ندرم

Дарахти нангро аз бен набарам

درخت ننگ را از بن نبرم

Ва лекини чизҳоро ҷойгоҳаст

و لیکن چیزها را جایگاهست

Ҳмидўни корҳоро вақтҳо ҳаст

همیدون کارها را وقتها هست

Шукуфа ков барояд моҳи Нитсаон

شکوفه کاو برآید ماه نیسان

Ба даии ма бар дарахтон ёфт натавон

به دی مه بر درختان یافت نتوان

Магари рӯзи бало акнӯн сар омад

مگر روز بلا اکنون سر آمد

Бирафт он рӯзи рӯз дигар омад

برفت آن روز روز دیگر آمد

Гузашт аз ранҷи мо даии моҳи сахтӣ

گذشت از رنج ما دی ماه سختی

Кунун омад баҳори некбахтӣ

کنون آمد بهار نیکبختی

Чу ромин гуфт азин сон чанд гуфтор

چو رامین گفت ازین سان چند گفتار

зи дарди дили ҳамеи печид чун мор

ز درد دل همی پیچید چون مار

Таниш дар роҳ буду дил бар вис

تنش در راه بود و دل برِ ویس

Ба чашм андар бимонада пайкари вис

به چشم اندر بمانده پیکر ویس

Қарораши рафта буду сабр то шаб

قرارش رفته بود و صبر تا شب

зи дӯд дил нишаста гирд бар лаб

ز دود دل نشسته گرد بر لب

Ба ховар буд чашмаш то кӣ ояд

به خاور بود چشمش تا کی آید

Сипоҳи шаб ки роҳаши бргшоид

سپاه شب که راهش برگشاید