Чу дӯд шаб бимонад аз оташи рӯз
چو دود شب بماند از آتش روز
Фалак бинвишт хайрии мФрши рӯз
فلک بنوشت خیری مفرش روز
Бишуд бар пушти ашқри офтобӣ
بشد بر پشت اشقر آفتابی
Чу бозомад бар адҳами моҳтобӣ
چو بازآمد بر ادهم ماهتابی
зи лшкргаҳ ба роҳ афтод ромин
ز لشکرگه به راه افتاد رامین
Надидаш ҳеҷ каси ҷузи моҳу парвин
ندیدش هیچ کس جز ماه و پروین
Расӯли виси пешаш бо чиҳил кас
رسول ویس پیشش با چهل کس
Ки будӣ лашкариро ҳар яке бас
که بودی لشکری را هر یکی بس
Гуҳӣ тозон гуҳии пӯён чу гиреҳгон
گهی تازان گهی پویان چو گرگان
Ба як ҳафта ба Марв омад зи гиреҳгон
به یک هفته به مرو آمد ز گرگان
Чу ромин аз биёбон рафт берун
چو رامین از بیابان رفت بیرون
Нмондши ранҷи раҳи икрўзаҳи аФзн
نماندش رنج ره یکروزه افزن
Расӯлу висро аз раҳ гасӣ кард
رسول و ویس را از ره گسی کرد
зи баҳри виси андарзаш басӣ кард
ز بهر ویس اندرزش بسی کرد
Ки ӯро огоҳӣ аз ман ниҳони даҳ
که او را آگاهی از من نهان ده
Куҷои ин бори кори мо ниҳон ба
کجا این بار کار ما نهان به
Магӯ ин рози ҷуз бо вису доя
مگو این راز جز با ویس و دایه
Ки худ дояи сети моро суду моя
که خود دایهست ما را سود و مایه
Бигӯ кин бори кори мо чунон шуд
بگو کاین بار کار ما چنان شد
Куҷо дар ҳар забонӣ достон шуд
کجا در هر زبانی داستان شد
Нишоед дид азин пас рӯй мӯбад
نشاید دید ازین پس روی موبد
Вагар байнами сазоворам ба ҳар бад
و گر بینم سزاوارم به هر بد
Ту Фрдошб ба диз бар , бош ҳушёр
تو فرداشب به دز بر، باش هشیار
зи шаби як нимаи рафтаи гӯши ман дор
ز شب یک نیمه رفته گوش من دار
Бикун чорӣ ки ман пеш ту оем
بکن چاری که من پیش تو آیم
Ба пирӯзии турои роҳии намоям
به پیروزی ترا راهی نمایم
Ниҳони дори ин сухан то ман расӣдан
نهان دار این سخن تا من رسیدن
Куҷои ин парда ман хоҳам даридан
کجا این پرده من خواهم دریدن
Фиристода бирафт аз пеши ромин
فرستاده برفت از پیش رامین
Ба роҳон дар шитобонтар зи шоҳин
به راهان در شتابانتر ز شاهین
Бидон гуҳи сим бар виси гули андом
بدان گه سیمبر ویس گل اندام
Ба Марви андар кҳндз дошт ором
به مرو اندر کهندز داشت آرام
Ҳмидўни ганҷҳои шоҳи грбз
همیدون گنجهای شاه گربز
Ниҳода буд ҳамвора дар он диз
نهاده بود همواره در آن دز
Сипаҳбади зарди номии кўтўолш
سپهبد زردِ نامی کوتوالش
Ки беш аз моли мӯбад буд молаш
که بیش از مال موبد بود مالش
Гузин шоҳу дастуру бародар
گزینِ شاه و دستور و برادر
Ба ганҷу хостаи қоруни дигар
به گنج و خواسته قارون دیگر
Нигаҳбон буд виси длстон ро
نگهبان بود ویس دلستان را
Ҳмидўн дод фармони ҷаҳон ро
همیدون داد فرمان جهان را
Фиристода чу бозомад зи гиреҳгон
فرستاده چو بازآمد ز گرگان
з дарвоза шуд андари шаҳри пинҳон
ز دروازه شد اندر شهر پنهان
Пас онгаҳ чун занони пӯшеди чодар
پس آنگه چون زنان پوشید چادر
Ба пеши вис бонӯ шуд бар астар
به پیش ویس بانو شد بر استر
Куҷои худ висро ойини чунон буд
کجا خود ویس را آیین چنان بود
Ки ҳар рӯзаши яке сури занон буд
که هر روزش یکی سور زنان بود
Занони меҳтарони зӣ ӯ шудандӣ
زنان مهتران زی او شدندی
Ба шодии ҳафтае бо ӯ бдндӣ
به شادی هفتهای با او بدندی
Бад-ӣни найранги зебои марди ҷодӯ
بدین نیرنگ زیبا مرد جادو
Ниҳон аз зард шуд то пеши бонӯ
نهان از زرد شد تا پیش بانو
Бигуфташ сар ба сари пайғоми ромин
بگفتش سر به سر پیغام رامین
Ба сон дару шукри хубу ширин
به سان در و شکر خوب و شیرین
Ки донад гуфт чун бади шодии вис
که داند گفت چون بُد شادی ویس
зи марди чорагар озодии вис
ز مرد چاره گر آزادی ویس
Ту гуфтӣ муфлисии ганҷ равон ёфт
تو گفتی مفلسی گنج روان یافت
Ва ё мурда дигар бора равон ёфт
و یا مرده دگر باره روان یافت
Ҳмонгаҳи сӯии зардаш кас фиристод
همانگه سوی زردش کس فرستاد
Ки бахтами дӯш дар хоб огаҳӣ дод
که بختم دوش در خواب آگهی داد
Ки вирў ёфт лухтии дарду сустӣ
که ویرو یافت لختی درد و سستی
Кунун боз омадаш ҳоли дурустӣ
کنون باز آمدش حال درستی
Ба оташгоҳ хоҳам рафтани имрӯз
به آتشگاه خواهم رفتن امروز
Ба кори нек бӯдани оташи афрӯз
به کار نیک بودن آتش افروز
Хӯриши бФзоими оташро бубахшаш
خورش بفزایم آتش را ببخشش
Ба некӯ ва ба покӣ ва ба ромиш
به نیکو و به پاکی و به رامش
Сипаҳбад гуфт шояд ҳамчунин кун
سپهبد گفت شاید همچنین کن
Ҳамеша номи неку кор дайн кун
همیشه نام نیک و کار دین کن
Ҳмонгаҳ вис шуд бо дӯстдорон
همانگه ویس شد با دوستداران
Занони меҳтарону номдорон
زنان مهتران و نامداران
Ба дарвоза ба оташгоҳи хуршед
به دروازه به آتشگاه خورشید
Ки буд аз кардҳои шоҳи ҷамшед
که بود از کردهای شاه جمشید
Чаҳ мояи рехти хӯни гӯсфандон
چه مایه ریخت خون گوسفندان
Бубахшед он ҳама бар мустамандон
ببخشید آن همه بر مستمندان
Чаҳ мояи ҷома ва гавҳар барафшонад
چه مایه جامه و گوهر برافشاند
Чаҳ моя сайл шему зари з каф ронад
چه مایه سیل شیم و زر ز کف راند
Чу шаб бар рӯй гардун соя густард
چو شب بر روی گردون سایه گسترد
Фиристода шуду ромини даровард
فرستاده شد و رامین درآورد
зи бегона тиҳӣ карданд айвон
ز بیگانه تهی کردند ایوان
Забун шуд муштариро пери кайвон
زبون شد مشتری را پیر کیوان
Бимонад он роз дар гетии наҳуфта
بماند آن راز در گیتی نهفته
Наомад бод бар шохи шукуфта
نیامد باد بر شاخ شکفته
Агарчӣ кор бошад саҳмгини сахт
اگرچه کار باشد سهمگین سخت
Ба осонӣ барояд чун буд бахт
به آسانی برآید چون بود بخت
Чунон чун вису роминро баромад
چنان چون ویس و رامین را برآمد
Дарахти ранҷро шодӣ бар омад
درخت رنج را شادی بر آمد
Занони меҳтарон яксар бирафтанд
زنان مهتران یکسر برفتند
Ҳамаи бегонагон аз дар бирафтанд
همه بیگانگان از در برفتند
Касони вис бо ромин бимонаданд
کسان ویس با رامین بماندند
Ҳмонгаҳи ҷангёнро брншонднд
همانگه جنگیان را برنشاندند
Чиҳил ҷангии ҳамаи гирди диловар
چهل جنگی همه گرد دلاور
Кашида чун занон дар рӯй чодар
کشیده چون زنان در روی چادر
Бад-ӣни чораи з дарвоза бирафтанд
بدین چاره ز دروازه برفتند
Вази отшгаҳи раҳ кндз гирифтанд
وز آتشگه ره کندز گرفتند
Ба пеши андари гуруҳеи шмъдорон
به پیش اندر گروهی شمعداران
Гуруҳеи ходимону пешкорон
گروهی خادمان و پیشکاران
Ҳамеи ронданди мардиро зи роҳаш
همی راندند مردی را ز راهش
Наҳуфта монад зини чораи гуноҳаш
نهفته ماند زین چاره گناهش
Бад-ӣни найранги роминро ба дизи барад
بدین نیرنگ رامین را به دز برد
Наҳуфтаи зери чодар бо чиҳил гирд
نهفته زیر چادر با چهل گرد
Чу дар диз шуд кндз бибастанд
چو در دز شد کندز ببستند
Ба бораи посбонон бар , нишастанд
به باره پاسبانان بر، نشستند
Хурӯш ваҳои ҳўиӣ баркашиданд
خروش و های هویی برکشیدند
Сарои виси пар душман надиданд
سرای ویس پر دشمن ندیدند
Чу шаб торик шуд чун ҷони бади меҳр
چو شب تاریک شد چون جان بد مهر
Ту гуфтӣ дӯду қӣрандӯд бар чеҳр
تو گفتی دود و قیر اندود بر چهر
Ҳаво аз қаъри дарёи тира тар шуд
هوا از قعر دریا تیرهتر شد
Фалак чун қаъри дарёи пар гуҳар шуд
فلک چون قعر دریا پُر گهر شد
Баромади лашкари гардуни зи ховар
برآمد لشکر گردون ز خاور
Чунон комади зи торикии Сикандар
چنان کامد ز تاریکی سکندر
Далерон аз камӣн берун давиданд
دلیران از کمین بیرون دویدند
Чу барги мард ханҷар баркашиданд
چو برگ مرد خنجر برکشیدند
Чу сӯзони оташи андар диз фитоданд
چو سوزان آتش اندر دز فتادند
Ҳамаи шамшер дар мардӣ ниҳоданд
همه شمشیر در مردی نهادند
Чу хуфтаи каш паланг ояд ба болин
چو خفته کش پلنگ آید به بالین
Ба болин бародар рафт ромин
به بالین برادر رفت رامین