Чу огоҳӣ ба ромин шуд зи мӯбад

چو آگاهی به رامین شد ز موبد

Ки ӯро чун Фрўбрди ахтари бад

که او را چون فروبرد اختر بد

Яке ҳафтаи сарони лашкари вай

یکی هفته سران لشکر وی

Ба сўк андар нишаста ҳамбар вай

به سوک اندر نشسته همبر وی

Наоне шукри додар ҷаҳон кард

نهانی شکر دادار جهان کرد

Ки ӯ фарҷоми мӯбадро чунон кард

که او فرجام موبد را چنان کرد

На ҷангӣ буд маргашро баҳона

نه جنگی بود مرگش را بهانه

На хӯнӣ рехта шуд дар миёна

نه خونی ریخته شد در میانه

Сар омад рӯз чунон подшоҳӣ

سر آمد روز چونان پادشاهی

Набӯдаи ҳеҷ роминро гуноҳӣ

نبوده هیچ رامین را گناهی

Ҳазорон саҷдаи барад ӯ пеши додар

هزاران سجده برد او پیش دادار

Ҳаме гуфт эй худованди накукор

همی گفت ای خداوند نکوکار

Ту донеи гӯнаи гавани дарҳо кушодан

تو دانی گونه گون درها گشادن

Ки чунин корҳо доне ниҳодан

که چونین کارها دانی نهادن

Бароне ҳар крои хоҳии зи гиҳон

برانی هر کرا خواهی ز گیهان

Бар оре ҳар крои хоҳӣ ба кайвон

بر آری هر کرا خواهی به کیوان

БзирФтми зи ту то зинда бошам

بذیرفتم ز تو تا زنده باشم

Ки хушнӯдятро ҷӯянда бошам

که خشنودیت را جوینده باشم

Миён бандагонат дод ҷӯям

میان بندگانت داد جویم

Ҳамеша рост бошам рост гӯям

همیشه راست باشم راست گویم

Бум дар подшоҳӣ дод фармой

بُوم در پادشاهی داد فرمای

Ба даравишони зи эҳсони коми бахшой

به درویشان ز احسان کام بخشای

Туам ёрии даҳ андари подшоиӣ

توم یاری ده اندر پادشایی

Ки ёрӣ доданамро худ ту шоиӣ

که یاری دادنم را خود تو شایی

Тӯии пуштии туам ёрӣ ба ҳар кор

توی پشتی توم یاری به هر کار

Маро аз чашму дасти бади нигаҳи дор

مرا از چشم و دست بد نگه دار

Худовандами тӯии ман бандаи банд

خداوندم توی من بندهٔ بند

Марои шоҳӣ ту додӣ эй худованд

مرا شاهی تو دادی ای خداوند

Худовандами тӯии ман бандаи ту

خداوندم توی من بندهٔ تو

Ки ман худ бндоми дорандаи ту

که من خود بندام دارندهٔ تو

Кунун кардӣ чу солори ҷаҳонам

کنون کردی چو سالار جهانم

Бидор андари паноҳи соябонам

بدار اندر پناه سایبانم

Чу лоба кард лухтии пеши додар

چو لابه کرد لختی پیش دادار

Вазин маънӣ суханҳо гуфт бисёр

وزین معنی سخنها گفت بسیار

Ҳмонгаҳи борро фармуд бастан

همانگه بار را فرمود بستن

Саворони сипаҳро барнишастан

سواران سپه را برنشستن

Баромади бонги кӯсу нола ноӣ

برآمد بانگ کوس و نالهٔ نای

Равон шуд ҳамчуи Ҷайҳуни лашкар аз ҷой

روان شد همچو جیحون لشکر از جای

Рўорў дар сипоҳ афтод чунон

روارو در سپاه افتاد چونان

Ки аз боди сабо дар абри Нитсаон

که از باد صبا در ابر نیسان

Чу роҳи ҳашари гашти он раҳи зи ғулғул

چو راه حشر گشت آن ره ز غلغل

зи кӯҳи Дайламон то шаҳри омул

ز کوه دیلمان تا شهر آمل

Ҷаҳони афрӯзи ромин бо дили афрӯз

جهان افروز رامین با دل افروز

Ҳаме омад ҳамаи раҳи шоду фирӯз

همی آمد همه ره شاد و فیروز

Ба шодии рӯзи рому рӯзи шнбд

به شادی روز رام و روز شنبد

Фурӯд омад ба лашкаргоҳи мӯбад

فرود آمد به لشکرگاه موبد

Бузургони пеш ӯ рафтанд яксар

بزرگان پیش او رفتند یکسر

Ба диҳимш барафшонданади гавҳар

به دیهیمش برافشاندند گوهر

Марвро поки шоҳаншоҳи хонданд

مرو را پاک شاهنشاه خواندند

зи фар ва дод ӯ хира бимонаданд

ز فر و داد او خیره بماندند

Чу абрӣ буд дасташи навбаҳорӣ

چو ابری بود دستش نوبهاری

Ҳаме борид дар шоҳворӣ

همی بارید در شاهواری

Яке ҳафта ба омул буд хуррам

یکی هفته به آمل بود خرم

Дамодам зад ҳамеи ратли дамодам

دمادم زد همی رطل دمادم

Пас онгаҳ дод табаристон ба раҳоам

پس آنگه داد طبرستان به رهام

Ҷавонмарди нкўбхти накӯном

جوانمرد نکوبخت نکونام

Ба Эрон дар нажод ӯ киёнӣ

به ایران در نژاد او کیانی

Бузургӣ дар нажодаши бостонӣ

بزرگی در نژادش باستانی

Ҳмидўн дод шаҳри рай ба беҳруз

همیدون داد شهر ری به بهروز

Ки будаш дӯстдор ва нек омӯз

که بودش دوستدار و نیک آموز

Бидон гоҳе ки ӯ бо вис бигурехт

بدان گاهی که او با ویس بگریخت

Ба доми шоҳи мӯбади дрнёўихт

به دام شاه موبد درنیاویخت

Ба рай беҳруз кардаш мизбонӣ

به ری بهروز کردش میزبانی

Ба хона дошташ чанде наоне

به خانه داشتش چندی نهانی

Ба некии лоҷарами некии ҷазо буд

به نیکی لاجرم نیکی جزا بود

Куҷо ӯ худ ба ҳар некии сазо буд

کجا او خود به هر نیکی سزا بود

Бикун некӣ ва дар дарёаш андоз

بکن نیکی و در دریاش انداز

Ки рӯзӣ гашта лؤлؤ ёбяш боз

که روزی گشته لؤلؤ یابیش باز

Вази он пас дод гиреҳгонро ба озин

وز آن پس داد گرگان را به آذین

Ки бо ӯ ёри икдл буду дерин

که با او یار یکدل بود و دیرین

Ба даргоҳаши сипаҳбад буд вирў

به درگاهش سپهبد بود ویرو

Чу сарҳанги сароиш буд ширў

چو سرهنگ سرایش بود شیرو

Ду пели маст ва ду шери диловар

دو پیل مست و دو شیر دلاور

Ба гавҳари виси бонӯро бародар

به گوهر ویس بانو را برادر

Чу ҳар шаҳрӣ ба шоҳӣ додгар дод

چو هر شهری به شاهی دادگر داد

Нигаҳбонӣ ба ҳар марзӣ фиристод

نگهبانی به هر مرزی فرستاد

Ба роҳ афтод бо лашкари сӯии Марв

به راه افتاد با لشکر سوی مرو

Куҷои дидор ӯ бади доруии Марв

کجا دیدار او بد داروی مرو

Хуросони сар ба сар озин бибастанд

خراسان سر به سر آذین ببستند

Парии рӯйон бар озинҳо нишастанд

پری رویان بر آذینها نشستند

Ҳамаи роҳии варо чун бӯстон шуд

همه راهی ورا چون بوستان شد

Ҳама дастӣ бирав гавҳар фишон шуд

همه دستی برو گوهر فشان شد

Забонҳо буд бар вай офарин хон

زبانها بود بر وی آفرین خوان

Чу дилҳо дар вафои ваии гаравгон

چو دلها در وفای وی گروگان

Чу дар Марв гузин шуд шоҳи ромин

چو در مرو گزین شد شاه رامین

Биҳиштӣ дид дар ваии бастаи озин

بهشتی دید در وی بسته آذین

Ба хӯбии ҳамчуи наврӯзи дарахтон

به خوبی همچو نوروز درختان

зи хушии ҳамчуи рӯзи неки бахатон

ز خوشی همچو روز نیک بختان

Ҳазор ово ба дастон равад созон

هزار آوا به دستان رود سازان

Шукуфаи ҷомҳои длнўозон

شکوفه جامهای دلنوازان

Фарозаши абри дӯди машку анбар

فرازش ابر دود مشک و عنبر

Ва зу борандаи симу зару гавҳар

و زو بارنده سیم و زر و گوهر

Се маи озинҳо баста бимонаданд

سه مه آذینها بسته بماندند

Вазишони рӯзу шаб гавҳар фишонданд

وزیشان روز و شب گوهر فشاندند

Бад-ӣни ромиш на худ Марв гузин буд

بدین رامش نه خود مرو گزین بود

Куҷо яксар хуросон ҳамчунин буд

کجا یکسر خراسان همچنین بود

зи мӯбади солиён сахтӣ кашиданд

ز موبد سالیان سختی کشیدند

Пас аз маргаш ба осонии расиданд

پس از مرگش به آسانی رسیدند

Чу аз бедод ӯ озоди гаштанд

چو از بیداد او آزاد گشتند

Ба дод шоҳи ромини шоди гаштанд

به داد شاه رامین شاد گشتند

Ту гуфтӣ яксар аз дӯзахи брстнд

تو گفتی یکسر از دوزخ برستند

Ба зери соя тӯбо нишастанд

به زیر سایهٔ طوبی نشستند

Бидонро бад буд рӯзии саранҷом

بدان را بد بود روزی سرانجام

Бимонад номашони ҷовиди бади ном

بماند نامشان جاوید بد نام

Макун бад дар ҷаҳон ва бад миндиш

مکن بد در جهان و بد میندیش

Куҷогар бад кунӣ бад оядат пеш

کجا گر بد کنی بد آیدت پیش

Чаҳ некӯ гуфт хусрави кҳбдон ро

چه نیکو گفت خسرو کِهبدان را

зи дӯзахи офарид эзад бидон ро

ز دوزخ آفرید ایزد بدان را

Аз он гавҳар ки шан оварад зи оғоз

از آن گوهر که‌شان آورد ز آغاز

Ба поён ҳам бидон гавҳари баради боз

به پایان هم بدان گوهر برد باز

Чу ромини додҷўӣ ва додгар шуд

چو رامین دادجوی و دادگر شد

Ҷаҳон аз хуфтагони осӯда тар шуд

جهان از خفتگان آسوده‌تر شد

Сипаҳдорон ӯ ҳар ҷо ки рафтанд

سپهداران او هر جا که رفتند

Ба фар ӯ ҳама гетӣ гирифтанд

به فر او همه گیتی گرفتند

Чу ранҷи душманонаш буд бе бар

چو رنج دشمنانش بود بی بر

Ҷаҳон ӯро шуд аз чин то ба барбар

جهان او را شد از چین تا به بربر

Ба ҳар шаҳрӣ шуд аз ваии шаҳриёрӣ

به هر شهری شد از وی شهریاری

Ба ҳар марзӣ шуд аз ваии марздорӣ

به هر مرزی شد از وی مرزداری

Ҳамаи вайронҳо обод карданд

همه ویرانها آباد کردند

Ҳазорон шаҳр ва даҳ бунёд карданд

هزاران شهر و ده بنیاد کردند

Бидонадишони ҳама бар дор буданд

بداندیشان همه بر دار بودند

Ва ё дар чоҳу зиндон хор буданд

و یا در چاه و زندان خوار بودند

Ба ҳар роҳӣ работӣ карду хонӣ

به هر راهی رباطی کرد و خانی

Нишонда бар канораши роҳибоне

نشانده بر کنارش راهبانی

Ҷаҳони осӯдаи гашт аз дузду таррор

جهان آسوده گشت از دزد و طرار

з карду лўр ва аз раҳи гиру айёр

ز کرد و لور و از ره گیر و عیار

зи бас ков дод симу зари сиблатӣ

ز بس کاو داد سیم و زر سبیلی

Намонад андари ҷаҳони номи бахилӣ

نماند اندر جهان نام بخیلی

зи бас ков дод зару симу гавҳар

ز بس کاو داد زر و سیم و گوهر

Ҳамаи гаштанди даравишони тавонгар

همه گشتند درویشان توانگر

зи дилҳо гашти бедодии фаромӯш

ز دلها گشت بیدادی فراموش

Тавонгар шуд ҳар он ков буд бе туаш

توانگر شد هر آن کاو بود بی توش

На ҷустии гург бар мешайъ фузӯнӣ

نه جستی گرگ بر میشی فزونی

На кардӣ мяши гиреҳгиро забунӣ

نه کردی میش گرگی را زبونی

Ба ҳар ҳафтаи сипаҳро бор додӣ

به هر هفته سپه را بار دادی

Ба некии пандашон бисёр додӣ

به نیکی پندشان بسیار دادی

Ба доўргаҳи нишондии доварон ро

به داورگه نشاندی داوران را

Бикунадии бех ва бен бади гавҳарон ро

بکندی بیخ و بن بد گوهران را

Ба доваргоҳ ӯ бар шоҳу чокар

به داورگاه او بر شاه و چاکر

Яке будӣу дарвешу тавонгар

یکی بودی و درویش و توانگر

Чаҳ пеш ӯ шудӣ шоҳии ҷаҳонгир

چه پیش او شدی شاهی جهانگیر

Ба гоҳ дод ҷустан чаҳ зании пер

به گاه داد جستن چه زنی پیر

Вар омад пеш ӯ марди худоӣ

ور آمد پیش او مرد خدایی

Сутӯда буд ҳамчун подшоиӣ

ستوده بود همچون پادشایی

Ба наздаш марди пари фарҳангу доно

به نزدش مرد پر فرهنگ و دانا

Гиромӣ буд ҳамчун чашми бино

گرامی بود همچون چشم بینا

Дар Эрон ҳар касе дониш биёмухт

در ایران هر کسی دانش بیاموخت

Бидон то рози худ наздаш барафрӯхт

بدان تا راز خود نزدش برافروخت

Сад ва даҳ соли ромин дар ҷаҳон буд

صد و ده سال رامین در جهان بود

Аз он ҳаштод ва се шоҳи замон буд

از آن هشتاد و سه شاه زمان بود

Миёни малику ҷоҳу ҳишмату мол

میان ملک و جاه و حشمت و مال

Бимонад он номвари ҳаштод ва се сол

بماند آن نامور هشتاد و سه سال

Замин аз дод ӯ обод гашта

زمین از داد او آباد گشته

Замон аз фар ӯ дилшод гашта

زمان از فر او دلشاد گشته

Ба фарш гашта се чиз аз ҷаҳон кам

به فرش گشته سه چیز از جهان کم

Яке ранҷу дувуми дарди всўми ғам

یکی رنج و دوم درد وسوم غم

Гуҳии ҷонро хӯриш додӣ зи дониш

گهی جان را خورش دادی ز دانش

Гуҳии танро ҷавон кардӣ ба ромиш

گهی تن را جوان کردی به رامش

Гуҳӣ кардӣ тамошо дар хуросон

گهی کردی تماشا در خراسان

Гуҳӣ нахчир кардӣ дар кҳстон

گهی نخچیر کردی در کهستان

Гуҳӣ будӣ ба табаристони обод

گهی بودی به طبرستان آباد

Гуҳӣ рафтӣ ба хузистону Бағдод

گهی رفتی به خوزستان و بغداد

Ҳазорон чашма ва кориз бикшод

هزاران چشمه و کاریز بگشاد

Баришон шаҳр ва даҳ бисёр биниҳод

بریشان شهر و ده بسیار بنهاد

Яке зон шаҳрҳо Аҳвози мондаи сет

یکی زان شهرها اهواز مانده‌ست

Каш ӯ онгоҳи шаҳри роми хондаи сет

کش او آنگاه شهر رام خوانده‌ست

Кунунаш гарчи ҳам Аҳвоз хонанд

کنونش گرچه هم اهواز خوانند

Ба дафтари роми шаҳраш ном донанд

به دفتر رام شهرش نام دانند

Шаҳии хуш зиндагӣ бӯда сети хуши ном

شهی خوش زندگی بوده‌ست خوش نام

Ки худ дар лутфи эшон хуш буд ром

که خود در لطف ایشان خوش بود رام

На чун ӯ бад ба шоҳии сарфарозӣ

نه چون او بد به شاهی سرفرازی

На чун ӯ бад ба ромиш равад созӣ

نه چون او بد به رامش رود سازی

Нигар то чанг чун некӯи ниҳодаи сет

نگر تا چنگ چون نیکو نهاده‌ست

Накӯтар зон наҳодӣ ки кушодаи сет

نکوتر زان نهادی که گشاده‌ست

Нишонаст ин ки чанг боФрин кард

نشانست این که چنگ بافرین کرد

Ки ӯро номи чанг ромтӣн кард

که او را نام چنگ رامتین کرد

Чу бар ромини муқарари гашти шоҳӣ

چو بر رامین مقرر گشت شاهی

з додаш гашти пари маҳтобаи моҳӣ

ز دادش گشت پُر مَهتابه ماهی

Ҷаҳон дар дасти вис симтн кард

جهان در دست ویس سیمتن کرد

Марвро подшоҳ хештан кард

مرو را پادشاه خویشتن کرد

Ду фарзанд омадаш зон моҳи пайкар

دو فرزند آمدش زان ماه پیکر

Чу момки хуб ва чун Бобаки диловар

چو مامک خوب و چون بابک دلاور

Ду хусрави номашони хуршеду ҷамшед

دو خسرو نامشان خورشید و جمشید

Ҷаҳон дар фар ҳар ду бастаи аўмид

جهان در فر هر دو بسته اومید

Замин ховарон додаш ба хуршед

زمین خاوران دادش به خورشید

Замин бохтар додаш ба ҷамшед

زمین باختر دادش به جمشید

Якеро суғду хоразм ва чғон дод

یکی را سغد و خوارزم و چغان داد

Якеро шому Миср ва қирвон дод

یکی را شام و مصر و قیروان داد

Ҷаҳон дар дасти виси длстон буд

جهان در دست ویس دلستان بود

Ва ڵикни хосаши озрбоигон буд

و ڵیکن خاصش آذربایگان بود

Ҳмидўни кишвар арону армн

همیدون کشور ارّان و ارمن

Саросари бад ба дасти он самани тан

سراسر بد به دست آن سمن تن

Ба шоҳии солиён бо ҳам бимонаданд

به شاهی سالیان با هم بماندند

Ба некии коми дил яксар бронднд

به نیکی کام دل یکسر براندند

Маҳори умри худ чандон кашиданд

مهار عمر خود چندان کشیدند

Ки фарзандон фарзандон бидиданд

که فرزندان فرزندان بدیدند