Шҳншаҳро хуш омад посухи зард
شهنشه را خوش آمد پاسخ زرد
Ҳмонгаҳ назд шҳрўи нома Эй кард
همانگه نزد شهرو نامهای کرد
Ба нома дар , суханҳо гуфт ширин
به نامه در، سخنها گفت شیرین
Ба гавҳар карда вайро гавҳари огӣн
به گوهر کرده وی را گوهر آگین
Фаровони донишу гуфтори зебо
فراوان دانش و گفتار زیبا
зи ширинии суханҳои фиребо
ز شیرینی سخنهای فریبا
Ки шҳрўи роҳи минӯро мФрмўш
که شهرو راه مینو را مفرموش
Суханҳоем ба гӯши дилати бниўш
سخنهایم به گوش دلت بنیوش
Ба ёдовар зи шарми ҷовдонат
به یاد آور ز شرم جاودانت
Куҷо аз додгар бинад равонат
کجا از دادگر بیند روانت
Ба ёдовар зи довари гоҳи додар
به یاد آور ز داور گاه دادار
зи ҳавли дӯзаху фарҷоми кирдор
ز هول دوزخ و فرجام کردار
Ту доне кин ҷаҳони рӯзӣ сар ояд
تو دانی کاین جهان روزی سر آید
Взўи рафтаи ҷаҳонӣ дигар ояд
وزو رفته جهانی دیگر آید
Бад-ӣни як рӯзаи коми ин ҷаҳонӣ
بدین یک روزه کام این جهانی
Мхри тимору дарди ҷовдонӣ
مخر تیمار و درد جاودانی
Бад-ӣни сони пушт бар яздон макун пок
بدین سان پشت بر یزدان مکن پاک
Магӯ бар коми аҳрӣмани сухани пок
مگو بر کام اهریمن سخن پاک
Мабош аз ҷумлаи зинҳори хорон
مباش از جملهٔ زنهار خواران
Ки яздонаст бо зинҳори дорон
که یزدان است با زنهار داران
Ту худ доне ки чун кардем пайванд
تو خود دانی که چون کردیم پیوند
Барон пайванд чун хӯрдем савганд
بران پیوند چون خوردیم سوگند
На душмани комам акнӯн дӯсти комам
نه دشمن کامم اکنون دوست کامم
На нангами ман туро бар сар ки номам
نه ننگم من ترا بر سر که نامم
Чаро аз ман чунин безори гаштӣ
چرا از من چنین بیزار گشتی
Ба дил бо дшмнонми ёри гаштӣ
به دل با دشمنانم یار گشتی
Ту ин духтар ба фари ман бзодӣ
تو این دختر به فرّ من بزادی
Чаро акнӯн ба дигар ҷуфт додӣ
چرا اکنون به دیگر جفت دادی
Бидон каз бахти ман буд инки домод
بدان کز بخت من بود اینکه داماد
Нагашт аз вис ва аз пайванд ӯ шод
نگشت از ویس و از پیوند او شاد
Ба ҷуфти ман дигар кас чун раседӣ
به جفت من دگر کس چون رسیدی
з дод кирдигори ин чун сзидӣ
ز داد کردگار این چون سزیدی
Агар некӯ биандешӣ бадоне
اگر نیکو بیندیشی بدانی
Ки ин бӯда сети кори осмонӣ
که این بودهست کار آسمانی
Чу номи банди ман бар вис афтод
چو نام بند من بر ویس افتاد
Азу шодӣ набинад ҳеҷ домод
ازو شادی نبیند هیچ داماد
Ту ин пайванди навро бод май дор
تو این پیوند نو را باد میدار
Ҳмидўни дил аз он пайванд бурдор
همیدون دل از آن پیوند بردار
Ба ман даҳ моҳи пайкари духтарат ро
به من ده ماه پیکر دخترت را
зи кини ман раҳо кун кишварат ро
ز کین من رها کن کشورت را
Ба ҳар хӯнӣ ки мо резем эдар
به هر خونی که ما ریزیم ایدر
Гирифторӣ туро бошад дар он сар
گرفتاری ترا باشد در آن سر
Агар ёвар нае бо дев диж хем
اگر یاور نهای با دیو دژ خیم
зи яздон ҳеҷ ҳаст ар дар дилати бим
ز یزدان هیچ هست ار در دلت بیم
Ҳамон беҳтар ки ин кӣнаи бабрӣ
همان بهتر که این کینه ببرّی
Ҷаҳониро ба як зани бози харӣ
جهانی را به یک زن باز خرّی
Вагар на буми моҳ аз кин шавад паст
و گر نه بوم ماه از کین شود پست
Ту онгаҳ чун туоне зин гунаҳ раст
تو آنگه چون توانی زین گنه رست
Ба нодонии мадони ин кӣнаро хирад
به نادانی مدان این کینه را خرد
Ки каси кини чунинро хирад нашимурд
که کس کین چنین را خرد نشمرد
Вагар зини кин ба меҳри ман гароӣ
و گر زین کین به مهر من گرایی
Кунам дар дасти вирўи подшоиӣ
کنم در دست ویرو پادشایی
Сипорам поки вайро дастгоҳам
سپارم پاک وی را دستگاهم
Буд меҳтари сипаҳбад бар сипоҳам
بود مهتر سپهبد بر سپاهم
Ту бошӣ низ бонӯ дар кҳстон
تو باشی نیز بانو در کهستان
Чу бошад виси бонӯ дар хуросон
چو باشد ویس بانو در خراسان
Агар мондаи сети лухтии зиндагонӣ
اگر ماندهست لختی زندگانی
Гзоримш ба нозу шодмонӣ
گذاریمش به ناز و شادمانی
Ҷаҳон аз дасти мо осӯда бошад
جهان از دست ما آسوده باشد
зи пархошу ситам полуда бошад
ز پرخاش و ستم پالوده باشد
Чу гетиро ба осонӣ тавон хӯрд
چو گیتی را به آسانی توان خورد
Чаҳ бояд бо ҳамаи кас душманӣ кард
چه باید با همه کس دشمنی کرد
Чу шоҳаншаҳ аз ин нома бипардохт
چو شاهنشه از این نامه بپرداخت
Хазина аз гуҳари ваз ганҷ пардохт
خزینه از گهر وز گنج پرداخت
Ба шҳрўи хоста чандон фиристод
به شهرو خواسته چندان فرستاد
Ки натавон кард он дар дафтарии ёд
که نتوان کرد آن در دفتری یاد
Сад уштур буд бо меҳру иморӣ
صد اشتر بود با مهر و عماری
Дигар панҷсад стар буданд борӣ
دگر پانصد ستر بودند باری
Ҳмидўни панҷсад уштур буд пари бор
همیدون پانصد اشتر بود پر بار
Бар эшон борҳо аз ҷомаи шҳўор
بر ایشان بارها از جامه شهوار
Сад аспи тозӣ ва сесад Тахора
صد اسپ تازی و سیصد تخاره
зи гавҳари ҳамчуи гардуни пари ситора
ز گوهر همچو گردون پر ستاره
Ду сад сарви равон аз чину хлх
دو صد سرو روان از چین و خُلُخ
Бунафшаи зулфу сунбули ҷаъду глрх
بنفشه زلف و سنبل جعد و گلرخ
Ба боло ҳар яке чун сарви симин
به بالا هر یکی چون سرو سیمین
Бирав борандаи ҳФтўрнгу парвин
برو بارنده هفتورنگ و پروین
Камарҳо бар миён аз гавҳари ноб
کمرها بر میان از گوهر ناب
Ба сар бар , тоҷи зар ва дар хўшоб
به سر بر، تاج زرّ و درّ خوشاب
Баҳорӣ буд азон ҳар длстонӣ
بهاری بود ازان هر دلستانی
зи рухсораши бадв дар гулистонӣ
ز رخسارش بدو در گلستانی
Ҳама бо ёр ва бо тавқи заррин
همه با یار و با طوق زرّین
Саросар чун даҳани шани гавҳари огӣн
سراسر چون دهن شان گوهر آگین
Ду сад зарринаи афсар буд дигар
دو صد زرینه افسر بود دیگر
Ҳамон сад дарҷи заррини пари зи гавҳар
همان صد درج زرین پر ز گوهر
Булӯрӣн буду заррини ҳафтсад ҷом
بلورین بود و زرین هفتصد جام
Ба сони моҳ бо Зуҳраи гуҳи бом
به سان ماه با زهرهگه بام
Дигар дебои рӯмии бист харвор
دگر دیبای رومی بیست خروار
Ба гӯнаи ҳамчуи нави бишкуфтаи гулнор
به گونه همچو نو بشکفته گلنار
Ҷузи ин бисёр чизи гӯнаи гаван буд
جز این بسیار چیز گونهگون بود
Куҷо аз васфу андозаи бурун буд
کجا از وصف و اندازه برون بود
Ту гуфтӣ дар ҷаҳон гавҳар намондаст
تو گفتی در جهان گوهر نماندست
Ки на мӯбад ба шҳрўи брФшондст
که نه موبد به شهرو برفشاندست
Чу шҳрў дид чандини гӯнаи гавани бор
چو شهرو دید چندین گونه گون بار
Чаҳ аз гавҳар чаҳ аз дебоу динор
چه از گوهر چه از دیبا و دینار
зи баси неъмат чу мисатони гашти биҳуш
ز بس نعمت چو مستان گشت بیهوش
Писарро карду духтарро фаромӯш
پسر را کرد و دختر را فراموش
зи яздон низ омад дар дилаши бим
ز یزدان نیز آمد در دلش بیم
Дилаш зон нома шуд гуфтӣ ба ду ним
دلش زان نامه شد گفتی به دو نیم
Чу гардуни деви шабро банд бикшод
چو گردون دیو شب را بند بگشاد
Пас онгаҳ моҳи тобонро бадв дод
پس آنگه ماه تابان را بدو داد
Барони диз низ шҳрў ҳамчунон кард
برآن دز نیز شهرو همچنان کرد
Бёмхти ончии бурҷ осмон кард
بیامخت آنچه برج آسمان کرد
Куҷои даргоҳи диз бар шоҳ бикшод
کجا درگاه دز بر شاه بگشاد
Ба дизи дршди ҳам онгаҳ шоҳи дилшод
به دز دَرشُد هم آنگه شاه دلشاد
Шабии торику олӯда ба Қатарон
شبی تاریک و آلوده به قطران
Сиёҳу саҳмгин чун рӯзи ҳиҷрон
سیاه و سهمگین چون روز هجران
Ба рӯй чарх бар , чун тӯдаи нил
به روی چرخ بر، چون تودهٔ نیل
Ба рӯй хок бар , чун рой бар пел
به روی خاک بر، چون رای بر پیل
Сияҳ чунандау нозон чу умед
سیه چون انده و نازان چو امید
Фурӯи ҳашта чу пардаи пеши хуршед
فرو هشته چو پرده پیش خورشید
Ту гуфтӣ шаб ба мағриби кандаи бади чоҳ
تو گفتی شب به مغرب کنده بد چاه
Ба чоҳи афтодаи моҳ аз чарх ногоҳ
به چاه افتاده ماه از چرخ ناگاه
Ҳаво бар сўк ӯ ҷома сияҳ кард
هوا بر سوک او جامه سیه کرد
Сипеҳр аз ҳар сӯии ҷамъ сипаҳ кард
سپهر از هر سوی جمع سپه کرد
Сипаҳро сӯии мағриби баради ҳамвор
سپه را سوی مغرب برد هموار
Ки онҷо буд дар чаҳ мондаи солор
که آنجا بود در چه مانده سالار
Сипоҳи осмони андари рўорў
سپاه آسمان اندر روارو
Шаби осӯда ба сони коми хусрав
شب آسوده به سان کام خسرو
Ба сони чархи азрақи чатраш аз бар
به سان چرخ ازرق چترش از بر
Нигоридаи ҳамаи чатраш ба гавҳар
نگاریده همه چترش به گوهر
Дирангӣ гашта ва эмин нишаста
درنگی گشته و ایمن نشسته
Таноби хаймаро бар кӯҳи баста
طناب خیمه را بر کوه بسته
Мау хуршед ҳар ду рухи наҳуфта
مه و خورشید هر دو رخ نهفته
Ба сони ошиқу маъшӯқи хуфта
به سان عاشق و معشوق خفته
Ситораи ҳарякӣ бар ҷои монда
ستاره هریکی بر جای مانده
Чу марворид дар минои нишонда
چو مروارید در مینا نشانده
Фалак чун оҳанӣн девор гашта
فلک چون آهنین دیوار گشته
Ситора аз равиш безор гашта
ستاره از روش بیزار گشته
Ҳамл бо савр карда рӯй дар рӯй
حمل با ثور کرده روی در روی
зи шер осмонӣ ёфта буи
ز شیر آسمانی یافته بوی
зи бими шери монда ҳар ду бар ҷой
ز بیم شیر مانده هر دو بر جای
Бирафта равшанон аз даст ва аз пой
برفته روشنان از دست و از پای
Ду пайкари боз чун ду ёр дар хоб
دو پیکر باز چون دو یار در خواب
Ба якдигари бпичидаҳ чу дулоб
به یکدیگر بپیچیده چو دولاب
Ба пои ҳардуон дар хуфтаи харчанг
به پای هردوان در خفته خرچنگ
Ту гуфтӣ бе равони гшстаҳи сет ва бе чанг
تو گفتی بیروان گشستهست و بیچنگ
Асад дар пеши харчанги истода
اسد در پیش خرچنگ ایستاده
Камони кирдори дам бар сари ниҳода
کمان کردار دُم بر سر نهاده
Чу ошиқ карда хунин ҳар дўдидаҳ
چو عاشق کرده خونین هر دودیده
ЗФри бигушода чун нори кафида
زفر بگشاده چون نار کفیده
Зани дӯшизаро ду хӯша дар даст
زن دوشیزه را دو خوشه در دست
зи сустии монда бар як ҷой чун маст
ز سستی مانده بر یک جای چون مست
Тарозуро ҳамаи риштаи гусаста
ترازو را همه رشته گسسته
Ду пилаи мондау шоҳини шикаста
دو پله مانده و شاهین شکسته
Дар оварда ба ҳам каждуми сару дам
در آورده به هم کژدم سر و دم
зи сустии ҳамчуи сармои хӯрдаи мардум
ز سستی همچو سرما خورده مردم
Камони варро камон дар чанги монда
کمانور را کمان در چنگ مانده
Ду пои озурдаи даст аз ҷанги монда
دو پای آزرده دست از جنگ مانده
Буза аз тир ӯ эмин бихуфта
بزه از تیر او ایمن بخفته
Миёни сабзау лолаи наҳуфта
میان سبزه و لاله نهفته
зи ногуҳ бар бузаи тирии кушода
ز ناگه بر بزه تیری گشاده
Бузаи хастаи зи тираши аўФтодаҳ
بزه خسته ز تیرش اوفتاده
Фитодаи обкашро далв дар чоҳ
فتاده آبکش را دلو در چاه
Бимонада обкаши хира чу гумроҳ
بمانده آبکش خیره چو گمراه
Бимонада моҳӣ аз рафтан ба ноком
بمانده ماهی از رفتن به ناکام
Ту гуфтӣ моҳӣаст афтода дар дом
تو گفتی ماهی است افتاده در دام
Фалак ҳар соъатӣ созӣ гирифтӣ
فلک هر ساعتی سازی گرفتی
Баровардӣ дигар гӯнаи шигифтӣ
برآوردی دگر گونه شگفتی
Мшъбдўори чобуки даст будӣ
مشعبدوار چابک دست بودی
Аҷоибҳои гӯногӯн намӯдӣ
عجایبهای گوناگون نمودی
зи баси сӯрат ки пайдо кард ва бинмуд
ز بس صورت که پیدا کرد و بنمود
Ту гуфтӣ чархи он шаби булъаҷаб буд
تو گفتی چرخ آن شب بوالعجب بود
Намӯд андари шимоли хеши танин
نمود اندر شمال خویش تنین
Ба гирди қутби дунболаш чу парчин
به گرد قطب دنبالش چو پرچین
Ғунуда аз пас ӯ хирси меҳтар
غنوده از پس او خرس مهتر
Чу бачаи пеш ӯ аз хирси кеҳтар
چو بچه پیش او از خرس کهتر
Зании дигар ба занҷирӣ бибаста
زنی دیگر به زنجیری ببسته
Ба пешаши мард бар зону нишаста
به پیشش مرد بر زانو نشسته
Баробари кргсӣ пар баргушода
برابر کرگسی پر برگشاده
Ду пои хеш бар тирии ниҳода
دو پای خویش بر تیری نهاده
Ҷавонмардӣ ба сони посбонӣ
جوانمردی به سان پاسبانی
Ба дасти андараши заррини ташту хуоне
به دست اندرش زرین طشت و خوانی
Ду моҳии рост чун ду хики пари бод
دو ماهی راست چون دو خیک پر باد
Яке бти гарданаш чун сарви озод
یکی بط گردنش چون سرو آزاد
Яке беасп ҳамвора Аннани дор
یکی بی اسپ همواره عناندار
Яке дигар чу мороФсоӣ бо мор
یکی دیگر چو ماراَفسای با مار
Яке бар курсӣ симин нишаста
یکی بر کرسی سیمین نشسته
Сутурии пеш ӯ аз банди руста
ستوری پیش او از بند رسته
Яке бар кафи сари девии ниҳода
یکی بر کف سر دیوی نهاده
Каллаи дорӣ ба пешаши истода
کُلَهداری به پیشش ایستاده
Намӯд андари ҷанубаши тираи ҷӯӣ
نمود اندر جنوبش تیره جویی
Збси печу шикан чун ҷъдмўиӣ
زبس پیچ و شکن چون جعدمویی
Ба назд ҷӯии харгӯшии гурозон
به نزد جوی خرگوشی گرازان
Ду саг дар ҷустан харгӯш тозон
دو سگ در جستن خرگوش تازان
зи банди он ҳар ду сагро баргушода
ز بند آن هر دو سگ را برگشاده
Кмрдорӣ чу шоҳии истода
کمرداری چو شاهی ایستاده
Яке киштии пар аз рухшандаи гавҳар
یکی کشتی پر از رخشنده گوهر
Марвро карда аз ёқӯти лангар
مرو را کرده از یاقوت لنگر
Чу шохи хайзарони борӣки Марӣ
چو شاخ خیزران باریک ماری
Калоғӣ дар миёни марғзорӣ
کلاغی در میان مرغزاری
Ниҳодаи пеш ӯ заррини пиёла
نهاده پیش او زرّین پیاله
Ба ҷой медарав афганда жола
به جای می درو افگنده ژاله
Пар аз ахгари яке симинаи миҷмар
پر از اخگر یکی سیمینه مجمر
Пар аз гавҳари яке шоҳонаи афсар
پر از گوهر یکی شاهانه افسر
Яке пайкар ба сон моҳӣ шем
یکی پیکر به سان ماهی شیم
Пашиза бар таниш чун кавкаби сим
پشیزه بر تنش چون کوکب سیم
Яке астўри мардумро хмоно
یکی استور مردم را خمانا
Шукуфта бар таниши гулҳои зебо
شکفته بر تنش گلهای زیبا
Ту пиндории бёшФтаҳи сет чун маст
تو پنداری بیاشفتهست چون مست
Гирифтаи дасти шириро ба ду даст
گرفته دست شیری را به دو دست
Яке сӯрат чу мурғӣ бе Перуи бол
یکی صورت چو مرغی بی پرو بال
Чу товусии Марвро хуби дунбол
چو طاووسی مرو را خوب دنبال
зи машриқ бар кашида толеъи бад
ز مشرق بر کشیده طالع بد
Бидон то бад буд пайванди мӯбад
بدان تا بد بود پیوند موبد
Ба ҳам гирди амдаҳи хуршед бо моҳ
به هم گرد امده خورشید با ماه
Чу дастурӣ ки гуяд роз бо шоҳ
چو دستوری که گوید راز با شاه
Рафиқ ҳарду гашта тиру кайвон
رفیق هردو گشته تیر و کیوان
Чаҳоруми чархи толеъи ҷои эшон
چهارم چرخ طالع جای ایشان
Ба ҳафтуми хонаи толеъро баробар
به هفتم خانه طالع را برابر
Занби анбози баҳроми ситамгар
ذنب انباز بهرام ستمگر
Миёни ҳардуони дармондаи ноҳид
میان هردوان درمانده ناهید
зи кирдор ҳумоюн гашта навмед
ز کردار همایون گشته نومید
Набӯд аз дод ҷӯёни ҳеҷ каси ёр
نبود از داد جویان هیچ کس یار
Ки фаррух буд пайвандаш бидон кор
که فرّخ بود پیوندش بِدان کار
Бад-ӣни толеъи шҳншаҳи висро дид
بدین طالع شهنشه ویس را دید
Надид аз ҷуфти худ он каш писандид
ندید از جفت خود آن کش پسندید
Чу дар диз рафт шоҳаншоҳи мӯбад
چو در دز رفت شاهنشاه موبد
Ба айдун вақт ва айдун толеъи бад
به ایدون وقت و ایدون طالع بد
Фаровони ҷусти виси длстон ро
فراوان جست ویس دلستان را
Надид он нави шукуфтаи бӯстон ро
ندید آن نو شکفته بوستان را
Валикини нури пешонӣу рӯйиш
ولیکن نور پیشانی و رویش
Ҳмидўни буии зулфи мшкбўиш
همیدون بوی زلف مشکبویش
Шҳншаҳро аз он дилбар хабар дод
شهنشه را از آن دلبر خبر داد
Ки мишкӣн буд хок ва анбарин бод
که مشکین بود خاک و عنبرین باد
Ҳаме шуд то ба пеш ӯ шаҳаншоҳ
همی شد تا به پیش او شهنشاه
Булӯрӣни даст ӯ бигирифт ногоҳ
بلورین دست او بگرفت ناگاه
Кашон аз диз ба лашкари гоҳи барадаш
کشان از دز به لشکر گاه بردش
Ба наздикону ҷондорони супурдаш
به نزدیکان و جانداران سپردش
Ншондндши ҳмонгаҳ дар иморӣ
نشاندندش همانگه در عماری
Имории гашти азуи боғи баҳорӣ
عماری گشت ازو باغ بهاری
Ба гардиши ходимону номдорон
به گردش خادمان و نامداران
Гузидаи вижагону ҷонспорон
گزیده ویژگان و جانسپاران
Ҳмонгаҳ ноӣ рӯйин дрдмиднд
همانگه نای رویین دردمیدند
Сари пайкар ба ду пайкар кашиданд
سر پیکر به دو پیکر کشیدند
Ҳамон соъат ба роҳ афтод хусрав
همان ساعت به راه افتاد خسرو
Баробари гашт бо боди сбкрў
برابر گشت با بادِ سبکرو
Шитобони рӯзу шаб дар роҳ тозон
شتابان روز و شب در راه تازان
Ба рӯй дилбар худ гашта нозон
به روی دلبر خود گشته نازان
Чунон ширӣ ки бинад гӯр бисёр
چنان شیری که بیند گور بسیار
Ва ё муфлис ки ёбад ганҷи шҳўор
و یا مفلس که یابد گنج شهوار
Агар хуррами бад аз дилбари сазо буд
اگر خرم بد از دلبر سزا بود
Ки сайдаши беҳтар аз моҳи само буд
که صیدش بهتر از ماه سما بود
Раво буд ар кашид аз баҳр ӯ ранҷ
روا بود ار کشید از بهر او رنج
Ки ногуҳ ёфт аз хӯбии яке ганҷ
که ناگه یافت از خوبی یکی گنج
Дарави ёқӯти хандону сухангӯӣ
درو یاقوت خندان و سخنگوی
Чу сими ноби рахшону самани буи
چو سیم ناب رخشان و سمنبوی