Чу доя шуд зи кори виси огоҳ
چو دایه شد ز کار ویس آگاه
Ки чун овораи барад ӯро шаҳаншоҳ
که چون آواره برد او را شهنشاه
Ҷаҳон торик шуд брдидгонш
جهان تاریک شد بردیدگانش
Ту гуфтӣ дӯд шуд дар мағзи ҷонаш
تو گفتی دود شد در مغز جانش
Биҷуз гиря набӯдаш ҳеҷ корӣ
بجز گریه نبودش هیچ کاری
Биҷуз мӯбад набӯдаш ҳеҷ чорӣ
بجز موبد نبودش هیچ چاری
Ба гиряи даштҳоро кард Ҷайҳун
به گریه دشتها را کرد جیحون
Ба мӯбади кӯҳҳоро кард ҳомӯн
به موبد کوهها را کرد هامون
Ҳаме гуфт эй ду ҳафтаи моҳи тобон
همی گفت ای دو هفته ماه تابان
Батон моҳон шуда ту моҳи моҳон
بتان ماهان شده تو ماه ماهان
Чаҳ кин дорад ба ҷои ту замона
چه کین دارد به جای تو زمانه
Ки кардат дар ҳамаи олами фасона
که کردت در همه عالم فسانه
Ҳануз аз шери олӯдаи даҳонат
هنوز از شیر آلوده دهانت
Бишуд дар ҳар даҳоне достонат
بشد در هر دهانی داستانت
Наруста нори ду пистонат аз бар
نرسته نار دو پستانت از بر
Ҳавоӣ ту бараст аз ҳафт кишвар
هوای تو برست از هفت کشور
Ту худ кучак чаро науммат бузургаст
تو خود کوچک چرا نامت بزرگست
Ту худ оҳӯ чаро ишқ ту гургаст
تو خود آهو چرا عشق تو گرگست
Турои соли андаку ҷӯянда бисёр
ترا سال اندک و جوینده بسیار
Ту беғдру ҳўодоронти ғаддор
تو بی غدر و هوادارانت غدار
Туро аз хону мон овора карданд
ترا از خان و مان آواره کردند
Маро бедухтар ва бечора карданд
مرا بی دختر و بی چاره کردند
Туро аз хеши худ бегона карданд
ترا از خویش خود بیگانه کردند
Маро бедухтар ва бехона карданд
مرا بی دختر و بی خانه کردند
Туро карданд бҳўораҳи зи шӯҳрат
ترا کردند بهواره ز شهرت
Маро карданд овораи зи баҳрат
مرا کردند آواره ز بهرت
Туро аз шаҳри худ бегона карданд
ترا از شهر خود بیگانه کردند
Маро дар шаҳри худ девона карданд
مرا در شهر خود دیوانه کردند
Марои дидори ту эзад чу ҷон кард
مرا دیدار تو ایزد چو جان کرد
Абии ҷони зиндагонӣ чун тавон кард
ابی جان زندگانی چون توان کرد
Мабодо дар ҷаҳон аз ман нишоне
مبادا در جهان از من نشانی
Агар бе ту бихоҳам зиндагонӣ
اگر بی تو بخواهم زندگانی
Пас онгаҳ сӣ ҷмозаҳи сохт роҳӣ
پس آنگه سی جمازه ساخت راهی
Баришон гӯнаи гӯнаи сози шоҳӣ
بریشان گونه گونه ساز شاهی
Бабрад аз баҳри духтар ҳар чаҳ боист
ببرد از بهر دختر هر چه بایست
Якояки ончии шоҳонро бшоист
یکایک آنچه شاهان را بشایست
Ба як ҳафта ба Марв шоҳҷон шуд
به یک هفته به مرو شاهجان شد
Тани биҷон ту гуфтӣ назд ҷон шуд
تن بیجان تو گفتی نزد جان شد
Чу виси хастаи дилро дид доя
چو ویس خسته دل را دید دایه
зи шодии гашти ҷонаши неки моя
ز شادی گشت جانش نیک مایه
Миёни хок ва хокистар нишаста
میان خاک و خاکستر نشسته
Шхўдаҳи лолау сунбули гусаста
شخوده لاله و سنبل گسسته
Ба ҳоли зори гирён бар ҷавонӣ
به حال زار گریان بر جوانی
Бурӣдаи дили зи ҷону зиндагонӣ
بریده دل ز جان و زندگانی
Шудаи нолону гирён бар тани хеш
شده نالان و گریان بر تن خویش
Фгндаҳи сар чу бутемор дар пеш
فگنده سر چو بوتیمار در پیش
Гуҳии хоки замин бар сари ҳамеи бехат
گهی خاک زمین بر سر همی بیخت
Гуҳии хӯни мижа бар бар ҳамеи рехт
گهی خون مژه بر بر همی ریخت
Рухонаши ҳамчуи теғи занги хӯрда
رخانش همچو تیغ زنگ خورده
Ба нохуни сурбаи сар аФгор карда
به ناخن سربه سر افگار کرده
Дилаши танги омада ҳамчун даҳонаш
دلش تنگ آمده همچون دهانش
Таниши лоғар шуда ҳамчун майонаш
تنش لاغر شده همچون میانش
Чу доя дид вайро зору гирён
چو دایه دید وی را زار و گریان
Дилаш бар оташи ғами гашти бирён
دلش بر آتش غم گشت بریان
Бадв гуфт эй гиронмояи ниёзӣ
بدو گفت ای گرانمایه نیازی
Чаро ҷон дар табоҳии мигдозӣ
چرا جان در تباهی میگدازی
Чаҳ пардозии тан аз хӯнӣ ки ҷонаст
چه پردازی تن از خونی که جانست
Чаҳ резии онкии ҷонро зу зиёнаст
چه ریزی آنکه جان را زو زیانست
Тӯии чашми серумро равшаноӣ
توی چشم سرم را روشنایی
Тӯй бо бахт наякум ошноӣ
توی با بخت نیکم آشنایی
Турои ҷузи некӣ ва шодӣ нахоҳам
ترا جز نیکی و شادی نخواهم
Ҳам аз ту бар ту бедодӣ нахоҳам
هم از تو بر تو بیدادی نخواهم
Макун моҳо чунин бо бахти мстиз
مکن ماها چنین با بخت مستیز
Чу бстизии бад-ӣни сони сахти мстиз
چو بستیزی بدین سان سخت مستیز
Ки ояд зини дареғу зорўорӣ
که آید زین دریغ و زارواری
Рахтро зиштӣу танро нзорӣ
رخت را زشتی و تن را نزاری
Туро дар даст мӯбад дод модар
ترا در دست موبد داد مادر
Пас онгаҳ аз пасти номади бародар
پس آنگه از پست نامد برادر
Кунун дар дасти шоҳи Комронӣ
کنون در دست شاه کامرانی
Марвро ҳамбару ҷону ҷаҳонӣ
مرو را همبر و جان و جهانی
Бирав дил хуш кун ва ӯро маёзор
برو دل خوش کن و او را میازار
Ки нозорди шаҳонро ҳеҷ ҳушёр
که نازارد شهان را هیچ هشیار
Агарчӣ шоҳу шоҳзодаи сети вирў
اگرچه شاه و شاهزاده ست ویرو
Ба чоҳ ва подшоҳӣ нест чун ӯ
به چاه و پادشاهی نیست چون او
Дар май гарчи аз дастати фитодаи сет
در می گرچه از دستت فتادهست
Яке гавҳари худоят боз дода сет
یکی گوهر خدایت باز دادهست
Бародар гар набӯдат пушту ёвар
برادر گر نبودت پشت و یاور
Пасти пушти эзаду иқболи ёвар
پست پشت ایزد و اقبال یاور
Вагар пайванди вирў бо ту бишикаст
و گر پیوند ویرو با تو بشکست
Ҷҳондории чунин бо ту бпиўст
جهانداری چنین با تو بپیوست
Фалаки бастади зи ту як себи симин
فلک بستد ز تو یک سیب سیمین
Ба ҷои он туранҷӣ дод заррин
به جای آن ترنجی داد زرین
Дарии баст ва ду дар ҳамбуриш бикшод
دری بست و دو در همبرش بگشاد
Чароғии бараду шамъӣ боз биниҳод
چراغی برد و شمعی باز بنهاد
Накард он бад ба ҷои ту замона
نکرد آن بد به جای تو زمانه
Ки ҷӯии гиряро чандини баҳона
که جویی گریه را چندین بهانه
Набояд носипосӣ кард зини сон
نباید ناسپاسی کرد زین سان
Ки зуд аз кори худ гардии пушаймон
که زود از کار خود گردی پشیمان
Турои имрӯзи рӯз шод хорӣаст
ترا امروز روز شاد خواریست
На рӯзи ғмгнӣу сӯи гўорист
نه روز غمگنی و سو گواریست
Агар фармони барӣ бар хезӣ аз хок
اگر فرمان بری بر خیزی از خاک
Бапушӣ хусравонеи ҷомаи пок
بپوشی خسروانی جامهٔ پاک
Наҳй бар фарқи мишкӣни тохи заррин
نهی بر فرق مشکین تاخ زرین
Бёроиии маи рухро ба парвин
بیارایی مه رخ را به پروین
Ба қад аз тахти сарвӣ бар ҷаҳонӣ
به قد از تخت سروی بر جهانی
Ба рӯй аз кохи боғии бушковоне
به روی از کاخ باغی بشکفانی
зи гулгуни рухи гул хӯбӣ биорӣ
ز گلگون رخ گل خوبی بیاری
Ба мегаван лаб май нӯшин гусорӣ
به میگون لب می نوشین گساری
Ба ғамзаи ҷони сетонеи дили рибоӣ
به غمزه جان ستانی دل ربایی
Ба бӯса ҷон физойӣ дили гушойӣ
به بوسه جان فزایی دل گشایی
Ба шаби рўзоўрӣ аз лолаи гаван рӯй
به شب روزآوری از لالهگون روی
Чу шаби оре ба рӯз аз анбарин мӯӣ
چو شب آری به روز از عنبرین موی
Диҳии хуршедро аз чеҳраи тшўир
دهی خورشید را از چهره تشویر
Наҳй бар ҷодӯон аз зулфи занҷир
نهی بر جادوان از زلف زنجیر
Ба ханда кам кунӣ миқдори шукр
به خنده کم کنی مقدار شکر
Ба гесу башиканӣ бозори анбар
به گیسو بشکنی بازار عنبر
Дил мардон кунӣ бар некӯони сард
دل مردان کنی بر نیکوان سرد
Рух шерон кунӣ бар оҳӯони зард
رخ شیران کنی بر آهوان زرد
Агар бар тан кунӣ перояи хеш
اگر بر تن کنی پیرایهٔ خویش
Чунин бошӣ ки ман гуфтаму зин беш
چنین باشی که من گفتم و زین بیش
Ту дар ҳар дили зи хӯбии гавҳари оре
تو در هر دل ز خوبی گوهر آری
Ту дар ҳар ҷони зи хушии шукри оре
تو در هر جان ز خوشی شکر آری
зи гавҳар зеварӣ кун гавҳарат ро
ز گوهر زیوری کن گوهرت را
зи пайкари ҷома Эй кун пайкарат ро
ز پیکر جامهای کن پیکرت را
Куҷо хӯбӣ биорояд ба гавҳар
کجا خوبی بیاراید به گوهر
Ҳамон хушии биафзояд ба зевар
همان خوشی بیفزاید به زیور
Ҷавонии дорӣу хӯбӣу шоҳӣ
جوانی داری و خوبی و شاهی
Фузунтар зин ки ту дорӣ чаҳ хоҳӣ
فزون تر زین که تو داری چه خواهی
Макун бар ҳукми яздони нописандӣ
مکن بر حکم یزدان ناپسندی
Мада бедард , моро дардмандӣ
مده بی درد، ما را دردمندی
з фарёдат натарсад ҳукми яздон
ز فریادت نترسد حکم یزدان
Нагардад бозпаси гардуни гардон
نگردد بازپس گردون گردان
Пас ин фарёд бемаънӣ чаҳ хуоне
پس این فریاد بی معنی چه خوانی
зи чашми ин ашки беҳуда чаҳ ронӣ
ز چشم این اشک بیهوده چه رانی
Чу доя кард чандини пандҳо ёд
چو دایه کرد چندین پندها یاد
Чаҳ он гуфтори доя буд ва чаҳ бод
چه آن گفتار دایه بود و چه باد
Ту гуфтӣ гўз бар гунбад ҳаме шанд
تو گفتی گوز بر گنبد همی شاند
Ва ё дар бодияи киштӣ ҳаме ронад
و یا در بادیه کشتی همی راند
Ҷавобаш дод виси моҳи пайкар
جوابش داد ویس ماه پیکر
Ки гуфтори ту ҷўн тухмӣаст бе бар
که گفتار تو جون تخمی است بی بر
Дили ман сайри гашт аз буи ва аз ранг
دل من سیر گشت از بوی و از رنگ
Напушам ҷома нанишинам ба авранг
نپوشم جامه ننشینم به اورنگ
Марои ҷомаи пилос ва тахт хокаст
مرا جامه پلاس و تخت خاکست
Надимами мӯя ва ҳамроз бокаст
ندیمم مویه و همراز باکست
На мӯбад бинад аз ман шодкомӣ
نه موبد بیند از من شادکامی
На ман байнами зи мӯбади никномӣ
نه من بینم ز موبد نیکنامی
Чу бо вирў бидам хурмоӣ бе хор
چو با ویرو بدم خرمای بی خار
Кунун хорӣ ки хормои новарами бор
کنون خاری که خارما ناورم بار
Агар шавем зи баҳри ком бояд
اگر شویم ز بهر کام باید
Маро беком бӯдан беҳтар ояд
مرا بی کام بودن بهتر آید
Чу ӯро буд нокомӣ ба фарҷом
چو او را بود ناکامی به فرجام
Мубинади инчи каси дигари зи ман ком
مبیند ایچ کس دیگر ز من کام
Дигар бора забон бикшод доя
دگر باره زبان بگشاد دایه
Ки буданд сухан бисёр моя
که بود اند سخن بسیار مایه
Бадв гуфт эй чрғу чашми модар
بدو گفت ای چرغ و چشم مادر
Сазадгар нолӣ аз баҳри бародар
سزد گر نالی از بهر برادر
Ки будат ҳам бародари ҳам долларам
که بودت هم برادر هم دلارم
Шумо аз икдгр ноёфта ком
شما از یکدگر نایافته کام
Чаҳ бадтар зонка ду ёри вафодор
چه بدتر زانکه دو یار وفادار
Ба ҳам бошад солу моҳ бисёр
به هم باشد سال و ماه بسیار
Ба шодии рӯзу шаб бо ҳам нишинанд
به شادی روز و شب با هم نشینند
Валикини коми дил аз ҳам набенанд
ولیکن کام دل از هم نبینند
Пас онгаҳ ҳар ду аз ҳам давр монанд
پس آنگه هر دو از هم دور مانند
Расӣданро ба ҳам чора ндонанд
رسیدن را به هم چاره ندانند
Дареғи ин буд бо ҳасрати он
دریغ این بود با حسرت آن
Бимонад ҷовдонии дарди эшон
بماند جاودانی درد ایشان
Чунон мардӣ ки бошад хору дарвеш
چنان مردی که باشد خوار و درویش
з ногоҳон яке ганҷ оядаш пеш
ز ناگاهان یکی گنج آیدش پیش
Кунад сустӣ ва онро бар надорад
کند سستی و آن را بر ندارد
Мари онро бардау хӯрдаи шуморад
مر آن را برده و خورده شمارد
Чу боз ояд набинад ганҷ бар ҷой
چو باز آید نبیند گنج بر جای
Бимонад ҷовдон бо ҳасрату вой
بماند جاودان با حسرت و وای
Чунин бӯда сет бо ту ҳоли вирў
چنین بودهست با تو حال ویرو
Кунун бади гашту тираи фоли вирў
کنون بد گشت و تیره فال ویرو
Шуд он рӯз ва шуд он ҳангоми фаррух
شد آن روز و شد آن هنگام فرخ
Ки битавонаст зад пелии ду шаҳи рух
که بتوانست زد پیلی دو شه رخ
Ба рӯз рафта монад ёри рафта
به روز رفته مانَد یارِ رفته
Махӯргар бхрдӣ , тимори рафта
مخور گر بخردی، تیمار رفته
Ба оби гули сару гесуи фурӯи шӯй
به آبِ گُل سر و گیسو فرو شوی
Пас аз ганҷури никўҷомаҳ эй ҷӯй
پس از گنجورْ نیکوجامه ای جوی
Бапуш он ҷома бар авранг биншин
بپوش آن جامه بر اورنگ بنشین
Ба сар бар на мурассаъи тоҷи заррин
به سر بر نه مرّصع تاج زرّین
Куҷо эдар занон оянд номӣ
کجا ایدر زنان آیند نامی
Ҳам аз тухми бузургони гиромӣ
هم از تخم بزرگان گرامی
Нахоҳам кати бад-ӣни зории бибинанд
نخواهم کت بدین زاری ببینند
Чунин бо ту ба хок андар нишинанд
چنین با تو به خاک اندر نشینند
Ҳар ойӣнаи хиради дорӣу доне
هر آیینه خرد دارّی و دانی
Ки ту имрӯз дар шаҳри касоне
که تو امروز در شهر کسانی
зи баҳри мардуми бегонаи сад кор
ز بهر مردم بیگانه صد کار
Ба ному нанг бояд кард ночор
به نام و ننگ باید کرد ناچار
Баин корӣаст ному нанг ҷустан
بهین کاریست نام و ننگ جستن
Забони мардуми бегона бастан
زبان مردم بیگانه بستن
Ҳарон каси ков туро бинад бад-ӣни ҳол
هران کس کاو ترا بیند بدین حال
Бигӯед бар ту ин гуфтор дар ҳол
بگوید بر تو این گفتار در حال
Яке баҳраи з раъное шуморанд
یکی بهره ز رعنایی شمارند
Дигар баҳраи з бдроиӣ шуморанд
دگر بهره ز بدرایی شمارند
Гуҳӣ гӯйанд ншкўҳиди мо ро
گهی گویند نشکوهید ما را
зи баҳр онкӣ напасандед мо ро
ز بهر آنکه نپسندید ما را
Гуҳӣ гӯйанд ӯ худ кист борӣ
گهی گویند او خود کیست باری
Ки моро зу бибояд бурдборӣ
که ما را زو بباید بردباری
Савоб онаст агар ту ҳӯшмандӣ
صواب آنست اگر تو هوشمندی
Ки эшонро забон бар худ бабандӣ
که ایشان را زبان بر خود ببندی
Ҳар он кови мардумонро хор дорад
هر آن کاو مردمان را خوار دارد
Бидон кови душман бисёр дорад
بدان کاو دشمن بسیار دارد
Ҳар он кови брмнш бо шуд ба гшӣ
هر آن کاو برمنش با شد به گشی
Набошад айш ӯро ҳеҷ хушӣ
نباشد عیش او را هیچ خوشی
Туро гуфтам мадори ин одати бад
ترا گفتم مدار این عادت بد
зи баҳр мардумон наз баҳри мӯбад
ز بهر مردمان نز بهر موبد
Куҷо бар чашм ӯ зишт ту некӯаст
کجا بر چشم او زشت تو نیکوست
Ки ӯ аз ҷон ва дил дорад турои дӯст
که او از جان و دل دارد ترا دوست
Чу бишунид ин сухани виси долларам
چو بشنید این سخن ویس دلارم
Ба дил боз омад ӯро лухтии ором
به دل باز آمد او را لختی آرام
Хуш омад дар дилаши гуфтори доя
خوش آمد در دلش گفتار دایه
Наҷуст аз ҳеҷ рӯи озори доя
نجست از هیچ رو آزار دایه
Ҳамонгоҳ аз миён хок бархест
همانگاه از میان خاک برخاست
Тан симин бишуст ва пас биёрост
تن سیمین بشست و پس بیاراست
Ҳаме перост доя рӯйу мӯяш
همی پیراست دایه روی و مویش
Ҳаме густард бар ваии рангу бӯяш
همی گسترد بر وی رنگ و بویش
Ду чашми вис бар перояи гирён
دو چشم ویس بر پیرایه گریان
зи ғам бар хештан чун моҳи печон
ز غم بر خویشتن چون ماه پیچان
Ҳаме гуфт оҳ аз бахти нигунсор
همی گفت آه از بخت نگونسار
Ки якбораи з ман гашта сети безор
که یکباره ز من گشتهست بیزار
Чаҳ парони мурғ ва чаҳ боди ҳавоӣ
چه پران مرغ و چه باد هوایی
Диҳад ҳар як ба дарди ман гўоиӣ
دهد هر یک به درد من گوایی
Ббхшонид ҳар дам бар ғарибон
ببخشانید هر دم بر غریبان
Баранд аз баҳри беморони табибон
برند از بهر بیماران طبیبان
Ббхшонид бар чун ман ғарибӣ
ببخشانید بر چون من غریبی
Биёредам чу ман хоҳам табибӣ
بیاریدم چو من خواهم طبیبی
Манам аз хону мони хеши барда
منم از خان و مان خویش برده
Ғариб ва зон ва бар дили тири хӯрда
غریب و زان و بر دل تیر خورده
зи шоистаи рафиқон давр гашта
ز شایسته رفیقان دور گشته
зи икдли дӯстон маҳҷӯр гашта
ز یکدل دوستان مهجور گشته
Ба дарди модару фаррухи бародар
به درد مادر و فرخ برادر
Танам дар мавҷи дарёи дил бар озар
تنم در موج دریا دل بر آذر
Ҷаҳон бо ман ба кину бахти бстиз
جهان با من به کین و بخت بستیز
Фалаки баси тунд бо ман даҳри баси тез
فلک بس تند با من دهر بس تیز
Қазо борид бар ман сайли бедод
قضا بارید بر من سیل بیداد
Қадари оҳихт бар ман теғи фӯлод
قدر آهیخت بر من تیغ فولاد
Агар будӣ ба гетӣ доду довар
اگر بودی به گیتی داد و داور
Маро будӣ гёу реги ёвар
مرا بودی گیا و ریگ یاور
Чу дояи моҳи хубонро биёрост
چو دایه ماه خوبان را بیاراست
Бунафша бар гули хайрии бпирост
بنفشه بر گل خیری بپیراست
зи пишониши тобони тиру ноҳид
ز پیشانیش تابان تیر و ناهید
зи рухсораши фурӯзони моҳу хуршед
ز رخسارش فروزان ماه و خورشید
Чу баҳроми ситамгари чашми ҷодӯаш
چو بهرام ستمگر چشم جادوش
Чу кайвони бади ойини зулфи ҳиндӯаш
چو کیوان بد آیین زلف هندوش
Лабон чун муштарии фархундаи кирдор
لبان چون مشتری فرخنده کردار
Ҳамаи солаи шукри бору гуҳари бор
همه ساله شکر بار و گهر بار
Ду гесу дар броФгндаҳи камандаш
دو گیسو در برافگنده کمندش
Парӣ дар зери он ҳар ду прндш
پری در زیر آن هر دو پرندش
Ду зулфаши машку рухи кофуру шингарф
دو زلفش مشک و رخ کافور و شنگرف
Чу зоғӣ ӯ фитодаи кушта бар барф
چو زاغی او فتاده کشته بر برف
Рухонаш ҳаст гуфтӣ тӯдаи гул
رخانش هست گفتی تودهٔ گل
Лабонаш ҳаст гуфтӣ қатраи мл
لبانش هست گفتی قطرهٔ مل
Чаҳ боло ва чаҳ паҳно зон саман бар
چه بالا و چه پهنا زان سمن بر
Сарои по ҳар ду чун ду ёри дархур
سرا پا هر دو چون دو یار درخور
Ду рониши гирду огндаҳи ду бозу
دو رانش گرد و آگنده دو بازو
Дарахт дилрабое гашта ҳар ду
درخت دلربایی گشته هر دو
Баришон шохҳо аз нуқраи ноб
بریشان شاخها از نقرهٔ ناب
Ва лекини шохҳоро миваи унноб
و لیکن شاخها را میوه عناب
Даҳон чун ғничаҳи гули ношукуфта
دهان چون غنیچهٔ گل ناشکفته
Бадв дар , сӣ ва ду лؤлؤи наҳуфта
بدو در، سی و دو لؤلؤ نهفته
Ба сони сӣ ва ду гавҳар дар афшон
به سان سی و دو گوهر دُر افشان
Ниҳон дар зери ду лаъли Бадахшон
نهان در زیر دو لعل بدخشان
Нишаста ҳамчуи моҳӣ бо равон буд
نشسته همچو ماهی با روان بود
Чу бар май хостии сарви равон буд
چو بر می خاستی سرو روان بود
Хирад дар рӯй ӯ хира бимонадӣ
خرد در روی او خیره بماندی
Надонистӣ ки он бутро чаҳ хондӣ
ندانستی که آن بت را چه خواندی
Надидӣ ҳеҷ бут чун ӯ бе оҳӯ
ندیدی هیچ بت چون او بی آهو
Баланду чобуку ширину некӯ
بلند و چابک و شیرین و نیکو
Ба хӯбии ҳамчуи бахту Комронӣ
به خوبی همچو بخت و کامرانی
зи хушии ҳамчуи ҷону зиндагонӣ
ز خوشی همچو جان و زندگانی
зи баси зевар чу боғи навбаҳорӣ
ز بس زیور چو باغ نوبهاری
зи баси гавҳар чу ганҷи шоҳворӣ
ز بس گوهر چو گنج شاهواری
Агар фарзонаи он бутро бидидӣ
اگر فرزانه آن بت را بدیدی
Чу девона ба тан ҷома даридӣ
چو دیوانه به تن جامه دریدی
Вагар ризвон бар он бут бар гузаштӣ
وگر رضوان بر آن بت بر گذشتی
Ба чашмаш рӯй ҳурони зишти гаштӣ
به چشمش روی حوران زشت گشتی
Вари он бути мурдаро овоз додӣ
ور آن بت مرده را آواز دادی
Ба хоки андари ҷавобаш боз додӣ
به خاک اندر جوابش باز دادی
Вагар рухро дар оби шӯри шастӣ
و گر رخ را در آب شور شستی
зи пероҳанаши неи шукри брстӣ
ز پیراهنش نی شکر برستی
Вагар бар каҳрабои лабро бсўдӣ
و گر بر کهربا لب را بسودی
Ба соъати каҳрабои ёқӯт будӣ
به ساعت کهربا یاقوت بودی
Чунин буд оннигор сарви боло
چنین بود آن نگار سرو بالا
Чунин буд он бути хуршеди симо
چنین بود آن بت خورشید سیما
Батон чину мҳрўёни барбар
بتان چین و مهرویان بربر
Ба пешаши ҳамчуи пеши моҳи ахтар
به پیشش همچو پیش ماه اختر
Рахши тобанда бар авранги заррин
رخش تابنده بر اورنگ زرین
Миёни нақши рӯму пайкари чин
میان نقش روم و پیکر چین
Чу моҳӣ дар чамани гоҳи баҳорон
چو ماهی در چمن گاه بهاران
Ситораи гирди моҳи андари мазорон
ستاره گرد ماه اندر مزاران
Ки донад кард як як дар сухани ёд
که داند کرد یک یک در سخن یاد
Ки шоҳаншоҳи вайро чаҳ фиристод
که شاهنشاه وی را چه فرستاد
зи тахти ҷомҳоу дарҷи гавҳар
ز تخت جامها و درج گوهر
зи табли атрҳоу ҷоми зевар
ز طبل عطرها و جام زیور
зи чинӣу зи рӯмии моҳи рӯйон
ز چینی و ز رومی ماه رویان
Ҳамаи кофури рӯйони машки мӯён
همه کافور رویان مشک مویان
Якояк чун гавазни рӯдборӣ
یکایک چون گوزن رودباری
Надида рӯй шери марғзорӣ
ندیده روی شیر مرغزاری
Ба хӯбии ҳамчуи товусони гурозон
به خوبی همچو طاووسان گرازان
Бадишони норасидаи чанги бозон
بدیشان نارسیده چنگ بازان
Нишаста виси бонӯ аз бар тахт
نشسته ویس بانو از بر تخت
Машшота гашта мари хубяшро бахт
مشاطه گشته مر خوبیش را بخت
Нитсаатон гашта пеш ӯ шабистон
نیستان گشته پیش او شبستان
Чу срўстон зада пеши гулистон
چو سروستان زده پیش گلستان
Ҷаҳон зу шод ва ӯ аз меҳри ғамгин
جهان زو شاد و او از مهر غمگین
Ба гӯшаши офарин монанди нафрин
به گوشش آفرین مانند نفرین
Яке ҳафта ба шодии шоҳи мӯбад
یکی هفته به شادی شاه موبد
Гуҳӣ мехӯрду гуҳи чавгон ҳаме зад
گهی می خورد و گه چوگان همی زد
Вазон пас рафт як ҳафта ба нахчир
وزان پس رفت یک هفته به نخچیر
Наомад аз камонаш бар замини тир
نیامد از کمانش بر زمین تیر
На рӯзи бода хӯрдани сим ва зар монад
نه روز باده خوردن سیم و زر ماند
На рӯзи сайд кардан ҷонвар монад
نه روز صید کردن جانور ماند
Чу чавгон зад ба пирӯзӣ чунон зад
چو چوگان زد به پیروزی چنان زد
Ки гӯйиш аз замин бар осмон зад
که گویش از زمین بر آسمان زد
Кафи дасташ ҳаме бӯсед чавгон
کف دستش همی بوسید چوگان
Сами аспаш ҳаме бӯсед майдон
سم اسپش همی بوسید میدان
Чу бода хӯрд бо мардум чунон хӯрд
چو باده خورد با مردم چنان خورد
Ки дарӣки рӯзи дахли як ҷаҳон хӯрд
که دریک روز دخل یک جهان خورد
Кафи дасташ чу абрӣ буд борон
کف دستش چو ابری بود باران
Ба абри андари қадаҳ чун барқи рахшон
به ابر اندر قدح چون برق رخشان