Чу аз дидори висаи гашти навмед

چو از دیدار ویسه گشت نومید

Ба чашмаш тира шуд тобандаи хуршед

به چشمش تیره شد تابنده خورشید

Супурдаши зардро шоҳии саросар

سپردش زرد را شاهی سراسر

Ки ҳам дастур будаш ҳам бародар

که هم دستور بودش هم برادر

Гузид аз ҳар чаҳ ӯро буд теғӣ

گزید از هر چه او را بود تیغی

Тгоўри борае чун тунди меғӣ

تگاور باره‌ای چون تند میغی

Ба сахтӣ чун дили кофар камоне

به سختی چون دل کافر کمانی

Пар аз алмоси парони тирдонӣ

پر از الماس پرّان تیردانی

Бишуд танҳо ба гетии виси ҷӯён

بشد تنها به گیتی ویس جویان

зи дарди дили забонаши виси гӯйон

ز درد دل زبانش ویس گویان

Ҳаме рӯй замини ободу вайрон

همی روی زمین آباد و ویران

Чаҳ рӯму ҳинд чаҳ Эрону турон

چه روم و هند چه ایران و توران

Нишони виса ҳар ҷое бипурсед

نشان ویسه هر جایی بپرسید

На худ дид ва на аз кас низ бишунид

نه خود دید و نه از کس نیز بشنید

Гуҳӣ чун ранг буд дар кӯҳсорон

گهی چون رنگ بود در کوهساران

Гуҳӣ чун шер буд дар марғзорон

گهی چون شیر بود در مرغزاران

Гуҳӣ чун дев буд андари биёбон

گهی چون دیو بود اندر بیابان

Гуҳӣ чун мор буд андари Нитсаатон

گهی چون مار بود اندر نیستان

Ба кӯҳу бешау ҳомӯну дарё

به کوه و بیشه و هامون و دریا

Ҳаме шуд панҷ ма чун марди шайдо

همی شد پنج مه چون مرد شیدا

Гуҳӣ шамшер зад бар таниши сармо

گهی شمشیر زد بر تنش سرما

Гуҳӣ осеб зад бар ҷонаши гармо

گهی آسیب زد بر جانش گرما

Гуҳӣ хӯрдӣ фатири роҳбонон

گهی خوردی فطیر راهبانان

Гуҳии ангушту гуҳи шери шубонон

گهی انگشت و گه شیر شبانان

НхФтӣ вар бихуфтӣ шоҳи мискин

نخفتی ور بخفتی شاه مسکین

Заминаши фарш будӣ дасти болин

زمینش فرش بودی دست بالین

Бад-ӣни сони панҷ ма бар дашт ва бар кӯҳ

بدین سان پنج مه بر دشت و بر کوه

Рафиқаши роҳ буду ҷуфташи андӯҳ

رفیقش راه بود و جفتش اندوه

Шудаи бадбахтии ваии бахти ромин

شده بدبختی وی بخت رامین

Ҳамаи талхяши вайро гашта ширин

همه تلخیش وی را گشته شیرین

Басои снго ки дасташи кӯфт бар сар

بسا سنگا که دستش کوفت بر سر

Басои хўно ки чашмаши рехт бар бар

بسا خونا که چشمش ریخت بر بر

Чу бероҳӣ ҳаме рафтӣ ба роҳӣ

چو بی راهی همی رفتی به راهی

Ва ё танҳо бимонадӣ ҷойгоҳӣ

و یا تنها بماندی جایگاهی

Ба бахти хештани чандон грстӣ

به بخت خویشتن چندان گرستی

Куҷои афзӯнтар аз борони грстӣ

کجا افزونتر از باران گرستی

Ҳаме гуфтӣ дариғо рӯзгорам

همی گفتی دریغا روزگارم

Сипоҳу ганҷу рахт бе шуморам

سپاه و گنج و رخت بی شمارم

зи баҳри дили саросари брФшондм

ز بهر دل سراسر برفشاندم

Кунун бишоҳӣ ва бедил бимонадам

کنون بیشاهی و بیدل بماندم

Ҳам аз дили дўрмондаҳи ситами ҳам аз дӯст

هم از دل دورمانده‌ستم هم از دوست

Ба чунин рӯзи мурдан сахт некӯаст

به چونین روز مردن سخت نیکوست

Чу бар ҷустанаш бурдорам яке гом

چو بر جستنْش بردارم یکی گام

Ҷудо гардад ҳаме аз ман як андом

جدا گردد همی از من یک اندام

Мароанда азон бисёр гашта сет

مرا انده ازان بسیار گشته‌ست

Ки худ ҷонами зи ман безор гашта сет

که خود جانم ز من بیزار گشته‌ست

Ту гӯйии бод пешам оташинаст

تو گویی باد پیشم آتشینست

Замин дар зер поем оҳанӣнаст

زمین در زیر پایم آهنینست

зи гетӣ ҳар чаҳ байнами дили гушойӣ

ز گیتی هر چه بینم دل‌گشایی

Ҳаме ояд ба чашмами аждаҳое

همی آید به چشمم اژدهایی

Дилам чунаст чун абрӣ кашида

دلم چونست چون ابری کشیده

Ҳаво чунаст чун заҳрӣ чашида

هوا چونست چون زهری چشیده

Ба перӣ гар набӯдӣ ишқи шоист

به پیری گر نبودی عشق شایست

Марои ин ишқ бо ин ғам чаҳ боист

مرا این عشق با این غم چه بایست

Бад-ӣни ғам Тифл гардад пери дилгир

بدین غم طفل گردد پیر دلگیر

Нигар чун зор гардад мардуми пер

نگر چون زار گردد مردم پیر

Биҳиштиро зи гетии баргузедам

بهشتی را ز گیتی برگزیدم

Ки бо ҳиҷрон ӯ дӯзах бидидам

که با هجران او دوزخ بدیدم

Чу ёди орм ба дили ҷавру ҷафояш

چو یاد آرم به دل جور و جفایش

Биафзояди марои меҳру вафояш

بیفزاید مرا مهر و وفایش

Бтар гирдам чу айбаш баршуморам

بتر گردم چو عیبش برشمارم

Ту гӯйии айб ӯро дӯст дорам

تو گویی عیب او را دوست دارم

Дили ман кӯри гашт аз меҳрбонӣ

دل من کور گشت از مهربانی

Набинад ҳеҷ коми ин ҷаҳонӣ

نبیند هیچ کام این جهانی

зи пеш ошиқӣ будам тавоно

ز پیش عاشقی بودم توانا

Ба кори хештани биноу доно

به کار خویشتن بینا و دانا

Кунун дар ошиқии баси нотавонам

کنون در عاشقی بس ناتوانم

Чунон гаштам кигар байнам надонам

چنان گشتم که گر بینم ندانم

Дариғо номи ман дар ҳӯшёрӣ

دریغا نام من در هوشیاری

Дариғо ранҷи ман дар мҳркорӣ

دریغا رنج من در مهرکاری

Ки ранҷамро бабрад аз ногаҳони бод

که رنجم را ببرد از ناگهان باد

Ҳамон оташ ба ҷони ман дарафтод

همان آتش به جان من درافتاد

Марои андари ҷаҳон акнӯн чаҳ гӯйанд

مرا اندر جهان اکنون چه گویند

Ҳамаи каси дили зи меҳр ман бишӯйанд

همه کس دل ز مهر من بشویند

Маро девона пиндоранд ва бе ҳол

مرا دیوانه پندارند و بی هال

Ки девона чу ман бошад ба ҳар ҳол

که دیوانه چو من باشد به هر حال

Ҳам аз шодии ҳам аз шоҳии бурӣда

هم از شادی هم از شاهی بریده

Чунин бо гӯр ва оҳӯ орамида

چنین با گور و آهو آرمیده

Чаро чун ёри дилбар буд бо ман

چرا چون یار دلبر بود با من

Шунидам биҳдаҳи гуфтори душман

شنیدم بیهده گفتار دشمن

Чу бо ҳиҷраши ҳаме тоқат надорам

چو با هجرش همی طاقت ندارم

Чаро фурмонашро тоъат надорам ?

چرا فرمانش را طاعت ندارم؟

Агар рӯзии рухонаши бози байнам

اگر روزی رخانش باز بینم

Бадви бахшами ҳамаи тоҷу нигинам

بدو بخشم همه تاج و نگینم

БФрмонши бум то зинда бошам

بفرمانش بُوَم تا زنده باشم

Худованд ӯ буд ман банда бошам

خداوند او بود من بنده باشم

Кунун каз меҳр дорам ҳалқа дар гӯш

کنون کز مهر دارم حلقه در گوش

Ҳар он чизе ки ӯро хуши марои нӯш

هر آن چیزی که او را خوش مرا نوش

Чу моҳии панҷ ва шаш гирди ҷаҳони гашт

چو ماهی پنج و شش گرد جهان گشت

Таниши якбораи сусту нотавони гашт

تنش یکباره سست و ناتوان گشت

Ҳаме тарсид аз осеби замона

همی ترسید از آسیب زمانه

Ки маргашро кунад рӯзии баҳона

که مرگش را کند روزی بهانه

Ба бади рӯзӣу танҳои бимирад

به بد روزی و تنهایی بمیرد

Пас онгаҳ душманӣ ҷояш бигирад

پس آنگه دشمنی جایش بگیرد

Савоб он дид каз раҳ боз гардад

صواب آن دید کز ره باز گردد

Ҳавои вис ҷустан дарнавардад

هوای ویس جستن درنوردد

Ба умедаш гузорад зиндагонӣ

به امیدش گذارد زندگانی

Магар рӯзӣ биёбад зу нишоне

مگر روزی بیابد زو نشانی

Ҳмонгаҳи сӯии Марв шоҳҷон шуд

همانگه سوی مرو شاهجان شد

Дигарбораи ҷаҳон зу шодмон шуд

دگرباره جهان زو شادمان شد

Ту гуфтӣ кишт бенам гашта , нам ёфт

تو گفتی کِشت بی‌نم گشته، نم یافت

Ва ё дарвеши бимоиаҳ дирам ёфт

و یا درویش بیمایه درم یافت

Ба Марви шоягони муждаи дарафтод

به مرو شایگان مژده درافتاد

Ки омад шоҳи мӯбад бо дили шод

که آمد شاه موبد با دل شاد

Ҳамаи бозорҳо озин бибастанд

همه بازارها آذین ببستند

Парии рӯйон бар озин ҳо нишастанд

پری رویان بر آذین‌ها نشستند

Барафшонданад чандон зару гавҳар

برافشاندند چندان زر و گوهر

Ки шуд дарвеши он кишвари тавонгар

که شد درویش آن کشور توانگر