Дизи ашкФт бар кӯҳи калон буд

دز اشکفت بر کوه کلان بود

На кӯҳӣ буд бурҷии зосмон буд

نه کوهی بود برجی زاسمان بود

зи сахтии санг ӯ монанди санадон

ز سختی سنگ او مانند سندان

Накардӣ кор бар ваии ҳеҷ савҳон

نکردی کار بر وی هیچ سوهان

зи баси паҳнои яке ним ҷаҳон буд

ز بس پهنا یکی نیم جهان بود

зи баси болои сутунии зосмон буд

ز بس بالا ستونی زاسمان بود

Ба шаби болоаш будӣ шамъи пайкар

به شب بالاش بودی شمع پیکر

Ба сар бар оташ ӯро моҳу ахтар

به سر بر آتش او را ماه و اختر

Бирав мардуми надими моҳ будӣ

برو مردم ندیم ماه بودی

зи рози осмони огоҳ будӣ

ز راز آسمان آگاه بودی

Чу бар дизи баради мӯбади длстон ро

چو بر دز برد موبد دلستان را

Маии дигари биФзўди осмон ро

مهی دیگر بیفزود آسمان را

Ба пайкари диз чу сангини миҷмарӣ буд

به پیکر دز چو سنگین مجمری بود

Нигаҳ кун то чаҳ некӯи пайкарӣ буд

نگه کن تا چه نیکو پیکری بود

Ба миҷмар дар рухони виси оташ

به مجمر در رخان ویس آتش

Бар он оташи абири он холи дилкаш

بر آن آتش عبیر آن خال دلکش

Ҳисор аз рӯй он моҳи ҳисорӣ

حصار از روی آن ماه حصاری

Шукуфтаи ҳамчуи боғи нави баҳорӣ

شکفته همچو باغ نو بهاری

Саман бар вис бо доя нишаста

سمن‌بر ویس با دایه نشسته

Шҳншаҳи панҷ дар бар вай бибаста

شهنشه پنج در بر وی ببسته

Ҳамаи дарҳо ба меҳр хеш карда

همه درها به مهر خویش کرده

Ҳамаи меҳраши бародарро супурда

همه مهرش برادر را سپرده

Дар сад ганҷ бар висаи кушода

در صد گنج بر ویسه گشاده

Дар онҷои сози сад солаи ниҳода

در آنجا ساز صد ساله نهاده

Дар он диз буд бахташро ҳамаи ком

در آن دز بود بختش را همه کام

Магари пайванди ёр ва дидани ром

مگر پیوند یار و دیدن رام

Чу шоҳаншаҳи зи кор диз бипардохт

چو شاهنشه ز کار دز بپرداخت

Сӯй Марв омаду коми сафари сохт

سوی مرو آمد و کام سفر ساخت

Сипоҳӣ буд ҳамчун кӯҳи оҳан

سپاهی بود همچون کوه آهن

Бтар мардии дарави беҳтари зи бежан

بتر مردی درو بهتر ز بیژن

Ба рафтан ҳар яке хандону нозон

به رفتن هر یکی خندان و نازان

Магари ромин ки гирён буду нолон

مگر رامین که گریان بود و نالان

зи тоби меҳри сӯзони таби гирифта

ز تاب مهر سوزان تب گرفته

Чу кбгии боз дар мхлби гирифта

چو کبگی باز در مخلب گرفته

Ғубори ҳасраташ бар рух нишаста

غبار حسرتش بر رخ نشسته

Умеди вслтш дар дили шикаста

امید وصلتش در دل شکسته

Ба ҷисмаши ҷони ширин хор гашта

به جسمش جان شیرین خوار گشته

Ба зераш хазу дебо хор гашта

به زیرش خز و دیبا خار گشته

На рӯз ӯро қарор ва на шаби ором

نه روز او را قرار و نه شب آرام

Ба коми душманони афтода бе ком

به کام دشمنان افتاده بی کام

Ҷигари пар риш гашта дили пар аз неш

جگر پر ریش گشته دل پر از نیش

Ҳаме гуфтӣ наоне бо дили хеш

همی گفتی نهانی با دل خویش

Чаҳ ишқаст инки ҳаргиз кам нагардад

چه عشقست اینکه هرگز کم نگردد

Дилами рӯзии азу хуррам нагардад

دلم روزی ازو خرم نگردد

Маро то ҳаст бо ишқи ошноӣ

مرا تا هست با عشق آشنایی

Набинад чашми бахтами равшаноӣ

نبیند چشم بختم روشنایی

Агар ҳар бор мезад бар дилами хор

اگر هر بار میزد بر دلم خار

Хаданги заҳр пайкон зад азин бор

خدنگ زهر پیکان زد ازین بار

Бирафт аз пеши чашмами он длором

برفت از پیش چشمم آن دلارام

Ки бе ӯ нест дар тани сабру ором

که بی او نیست در تن صبر و آرام

Ба ишқи андар вафодорӣ накардам

به عشق اندر وفاداری نکردم

Чу рӯзи ҳиҷр ӯ дидам намардум

چو روز هجر او دیدم نمردم

Чу сангинаи дилам чаҳ оҳанӣнам

چو سنگینه دلم چه آهنینم

Ки гетиро ҳаме бе ӯ бубинам

که گیتی را همی بی او ببینم

Агар бошад танам бе рӯй ҷонон

اگر باشد تنم بی روی جانان

Ҳамон беҳтар ки бошам низ бе ҷон

همان بهتر که باشم نیز بی جان

РФиқои ҳоли азин бтар чаҳ доне

رفیقا حال ازین بتر چه دانی

Ки маргами хўштрст аз зиндагонӣ

که مرگم خوشترست از زندگانی

Агар ҷонони ман бо ман набошад

اگر جانان من با من نباشد

Ҳамон хуштар ки ҷон дар тан набошад

همان خوشتر که جان در تن نباشد

зи баҳр дӯст хоҳам ҷони ширин

ز بهر دوست خواهم جان شیرین

Чунон каз баҳри дидораши ҷаҳони байн

چنان کز بهر دیدارش جهان بین

Кунун каз бахти худ бе ёри гаштам

کنون کز بخت خود بی یار گشتم

зи ҷону дидагони безори гаштам

ز جان و دیدگان بیزار گشتم

Чу нолейдии чунон аз бахти бади соз

چو نالیدی چنان از بخت بد ساز

Ба дил кардӣ сурӯдии дигари оғоз

به دل کردی سرودی دیگر آغاز

Дилогар ошиқӣ нола биовар

دلاگر عاشقی ناله بیاور

Ки бедоди ҳаворо нест довар

که بیداد هوا را نیست داور

Ки бахшойад ба гетии ошиқон ро

که بخشاید به گیتی عاشقان را

Ки бахшоиш кунад дарди касон ро

که بخشایش کند درد کسان را

Агар нолами ҳаме бар дод нолам

اگر نالم همی بر داد نالم

Ки бибареданд шодиро ниҳолам

که ببریدند شادی را نهالم

Ббрднди офтобамро зи пешам

ببردند آفتابم را ز پیشم

зи ҳиҷраши пар намак карданд ришам

ز هجرش پر نمک کردند ریشم

Бабор эй чашми ман хунобам акнӯн

ببار ای چشم من خونابم اکنون

Кадомин рӯзро дории ҳамеи хӯн

کدامین روز را داری همی خون

Марои ҳаргизи ғамӣ чунин набошад

مرا هرگز غمی چونین نباشد

Сазад кати ашки ҷуз хунин набошад

سزد کت اشک جز خونین نباشد

Агар будӣ ба ғами зини пеши хўнбор

اگر بودی به غم زین پیش خونبار

Сазадгар ҷони Фрўбории бад-ӣни бор

سزد گر جان فروباری بدین بار

Ба борон тоза гардад рӯй гиҳон

به باران تازه گردد روی گیهان

Чаро пажмурда шуд рӯем зи борон

چرا پژمرده شد رویم ز باران

Диламро оташи тимори бгдохт

دلم را آتش تیمار بگداخت

Ба чашм оварад ва бар заррини рухами тохт

به چشم آورد و بر زرین رخم تاخت

Грстн гарчи аз мардон на некӯаст

گرستن گرچه از مردان نه نیکوست

з ман некӯаст дар ҳиҷри чунон дӯст

ز من نیکوست در هجر چنان دوست

Чу боз омад зи роҳи дизи шаҳаншоҳ

چو باز آمد ز راه دز شهنشاه

зи ҳоли вис , ромини гашти огоҳ

ز حال ویس، رامین گشت آگاه

Ғамаш бар ғам фузуду дард бар дард

غمش بر غم فزود و درد بر درد

Нишасташ гирди ҳиҷрон бар рухи зард

نشستش گَرد هجران بر رخ زرد

Чу тӯфон аз мижа борид борон

چو طوفان از مژه بارید باران

Бишуст аз рӯй зардаши гирди ҳиҷрон

بشست از روی زردش گرد هجران

Ҳаме гуфтӣ суханҳои дили ангез

همی گفتی سخنهای دل‌انگیز

Ки бошад марди ошиқро дили овез

که باشد مرد عاشق را دل‌آویز

Ман он хастаи дилам каз дӯсти даврам

من آن خسته دلم کز دوست دورم

зи бахт озурдаам вази дили нФўрм

ز بخت آزرده‌ام وز دل نفورم

Чунонам то ҳисории гашти ёрам

چنانم تا حصاری گشت یارم

Ки гӯйии баста дар рӯйин ҳисорам

که گویی بسته در رویین حصارم

Бабри бодои паёми ман ба дилбар

ببر بادا پیام من به دلبر

Бигӯ сад доғ ту дорам ба дил , бар

بگو صد داغ تو دارم به دل، بر

Маро дар дидаи дидори ту мондаи сет

مرا در دیده دیدار تو مانده‌ست

Чу андари ёди гуфтори ту мондаи сет

چو اندر یاد گفتار تو مانده‌ست

Яке хоб аз ду чашми ман ситурдаи сет

یکی خواب از دو چشم من سترده‌ست

Яке гетии зи ёди ман ббрдаҳи сет

یکی گیتی ز یاد من ببرده‌ست

Дарин сахтӣ агар ман оҳанӣнам

درین سختی اگر من آهنینم

Нмонм то рхонти бозбинм

نمانم تا رخانت بازبینم

Агар дарди марои қисмат тавон кард

اگر درد مرا قسمت توان کرد

Намонад дар ҷаҳони як ҷон бе дард

نماند در جهان یک جان بی درد

Чунон гаштами зи дарду нотавонӣ

چنان گشتم ز درد و ناتوانی

Ки маргами хўштрст аз зиндагонӣ

که مرگم خوشترست از زندگانی

Марои зини дард кӣ бошад раҳоӣ

مرا زین درد کی باشد رهایی

Ки дармонами тӯии вази ман ҷудоӣ

که درمانم توی وز من جدایی

Чу роминро ба рӯй омад чунин ҳол

چو رامین را به روی آمد چنین حال

Шуд аз мӯяи мӯӣ аз нола чун на?ил

شد از مویه موی از ناله چون نال

Ҳамон душман ки дерини душманаш буд

همان دشمن که دیرین دشمنش بود

Чу рӯй ӯ бидид ӯро ббхшўд

چو روی او بدید او را ببخشود

Ба як гуфта зи беморӣ чунон шуд

به یک گفته ز بیماری چنان شد

Ки симини тири ваии заррин камон шуд

که سیمین تیر وی زرین کمان شد

Фитода дар имории зору нолон

فتاده در عماری زار و نالان

Биёмад бо шҳншаҳ то ба гиреҳгон

بیامد با شهنشه تا به گرگان

Ҷинон шуд каз ҷаҳони умеди бардошт

جنان شد کز جهان امید برداشت

Ту гуфтӣ заҳри пайкон дар ҷигар дошт

تو گفتی زهر پیکان در جگر داشت

Бузургони пеши шоҳаншоҳи рафтанд

بزرگان پیش شاهنشاه رفتند

Якояки ҳол ӯ бо шаҳ бигуфтанд

یکایک حال او با شه بگفتند

Ба хоҳиш бозгуфтанд эй худованд

به خواهش بازگفتند ای خداوند

Турои ромин бародар ҳасту фарзанд

ترا رامین برادر هست و فرزند

Ниёе дар ҷаҳон чун ӯ саворӣ

نیایی در جهان چون او سواری

Ба ҳар фарҳанг чун ӯ номадорӣ

به هر فرهنگ چون او نامداری

Ҳамаи касро чу ӯ кеҳтар бияёд

همه کس را چو او کهتر بیاید

Казу бисёр ком дил барояд

کزو بسیار کام دل برآید

Туро дар пеш чун ӯ як бародар

ترا در پیش چون او یک برادر

Агар доне ба аз бисёр лашкар

اگر دانی به از بسیار لشکر

Азуи дандони душман бар ту кунадаст

ازو دندان دشمن بر تو کُندست

Ки ӯ шери дмон ва пел тундаст

که او شیر دمان و پیل تندست

Агар рӯзии азуи озурда будӣ

اگر روزی ازو آزرده بودی

Афв кардӣ ва хушнӯдӣ намӯдӣ

عفو کردی و خشنودی نمودی

Кунун тоза макун озори рафта

کنون تازه مکن آزار رفته

Ба кӣна машкан ин шохи шукуфта

به کینه مشکن این شاخ شکفته

Казу то марги бас роҳӣ намонда сет

کزو تا مرگ بس راهی نمانده‌ست

зи кӯҳаши бози ҷуз коҳӣ намонда сет

ز کوهش باز جز کاهی نمانده‌ست

Ҳамин як бор бар ҷонаш бибахшоӣ

همین یک بار بر جانش ببخشای

Марвро ин сафар кардани мФрмоӣ

مرو را این سفر کردن مفرمای

Сафари худ хуш набошад бо дурустӣ

سفر خود خوش نباشد با درستی

Нигар то чун буд бо дарду сустӣ

نگر تا چون بود با درد و سستی

Намонаш то биёсоед яке моҳ

نمانش تا بیاساید یکی ماه

Ки бас хаста шуд ӯ аз шиддати роҳ

که بس خسته شد او از شدت راه

Чу гардад дарди лухтӣ бар ваии осон

چو گردد درد لختی بر وی آسان

Ба дастурат шавад сӯии хуросон

به دستورت شود سوی خراسان

Магар ба созадаш он оби он шаҳр

مگر به سازدش آن آب آن شهر

Ки ин кишвар чу заҳраст он чу позҳр

که این کشور چو زهرست آن چو پازهر

Чу бишунид ин сухани шоҳ аз бузургон

چو بشنید این سخن شاه از بزرگان

Намонад озодаи роминро ба гиреҳгон

نماند آزاده رامین را به گرگان

Чу шоҳаншаҳ бишуд ромин биёсуд

چو شاهنشه بشد رامین بیاسود

Ҳамаи дардӣ аз андомаши бполўд

همه دردی از اندامش بپالود

Дигар раҳи заъфаронаши арғавони гашт

دگر ره زعفرانش ارغوان گشت

Камонаш бози шамшоди ҷавони гашт

کمانش باز شمشاد جوان گشت

Фитодаш буйаи дидори дилбар

فتادش بویهٔ دیدار دلبر

Чу оташ дар дил ва чун тир дар бар

چو آتش در دل و چون تیر در بر

Бирафт аз шаҳри гиреҳгони як савора

برفت از شهر گرگان یک‌سواره

Ба зераши тундрави бодии Тахора

به زیرش تندرو بادی تخاره

Сароён буд чун булбули ҳамаи роҳ

سرایان بود چون بلبل همه راه

Ба гӯногӯни сурӯду гӯнаи гавани роҳ

به گوناگون سرود و گونه‌گون راه

Нахоҳам бе ту ёрои зиндагонӣ

نخواهم بی تو یارا زندگانی

На осонӣ на коми ин ҷаҳонӣ

نه آسانی نه کام این جهانی

Натарсам чун туро ҷӯям зи душман

نترسم چون ترا جویم ز دشمن

Агар бошад ҷаҳонии душмани ман

اگر باشد جهانی دشمن من

Вагар роҳами саросар мор бошад

وگر راهم سراسر مار باشد

Бирав сад оҳанӣн девор бошад

برو صد آهنین دیوار باشد

Ҳамаи обаш буд ҷои наҳангон

همه آبش بود جای نهنگان

Ҳамаи кӯҳаш буд ҷои палангон

همه کوهش بود جای پلنگان

Гё бар дашт агар шамшер бошад

گیا بر دشت اگر شمشیر باشد

Вагар регаш чу бабр ва шер бошад

وگر ریگش چو ببر و شیر باشد

Снўмш бод бошад соъиқаи меғ

سنومش باد باشد صاعقه میغ

Наборад бар серум зон меғи ҷузи теғ

نبارد بر سرم زان میغ جز تیغ

Буд мари бод ӯро гирди пайкон

بود مر باد او را گرد پیکان

Чунон чун абр ӯро санги борон

چنان چون ابر او را سنگ باران

Ба ҷони ту каз он раҳ барнагардам

به جان تو کز آن ره برنگردم

Вагар чўнонкаҳи баргардам на мардум

وگر چونانکه برگردم نه مَردم

Агар дидор ту бошад дар оташ

اگر دیدار تو باشد در آتش

Нуҳуми ду чашм биноем бар оташ

نهم دو چشم بینایم بر آتش

Вагар васл ту бошад дар дами шер

وگر وصل تو باشد در دم شیر

Маро бо ӯ сухан бошад ба шамшер

مرا با او سخن باشد به شمشیر

Раҳи васлати маро кӯтоҳ бошад

ره وصلت مرا کوتاه باشد

Се моҳаи роҳи гомӣ роҳ бошад

سه ماهه راه گامی راه باشد

Чу бошадгар буд шамшер дар роҳ

چو باشد گر بود شمشیر در راه

Шаҳобу барқи борад бар сари моҳ

شهاب و برق بارد بر سر ماه