Чу ромин омад аз гиреҳгони сӯии Марв

چو رامین آمد از گرگان سوی مرو

Тиҳии бади боғи шодӣ аз гулу сарв

تهی بد باغ شادی از گل و سرو

Надид он қади виси андари шабистон

ندید آن قد ویس اندر شبستان

Биҳиштии сарву бор ӯ гулистон

بهشتی سرو و بار او گلستان

На гулгун дид торамро зи рӯйиш

نه گلگون دید طارم را ز رویش

На мишкӣн ёфт айвонро зи мӯяш

نه مشکین یافت ایوان را ز مویش

Бидон хушӣу хӯбии ҷойгоҳӣ

بدان خوشی و خوبی جایگاهی

Абии дилбар ба чашмаш буд чоҳӣ

ابی دلبر به چشمش بود چاهی

Ту гуфтӣ ҳамчуи ромини боғу айвон

تو گفتی همچو رامین باغ و ایوان

зи баҳри он санам буданд гирён

ز بهر آن صنم بودند گریان

Чу ромин дид ҷои дӯст бе дӯст

چو رامین دید جای دوست بی دوست

Чу норай бушковед андари таниши пӯст

چو ناری بشکفید اندر تنش پوست

Фрўбориди чашмаши нордона

فروبارید چشمش ناردانه

Чу Қатари бодаи резон аз чамона

چو قطر باده ریزان از چمانه

Бар он боғ ва бар он айвон бинолед

بر آن باغ و بر آن ایوان بنالید

Нигорин рӯ бар он бумаши бимолид

نگارین رو بر آن بومش بمالید

Чунон булбул ки нолад зор бар ҷуфт

چنان بلبل که نالد زار بر جفت

Ҳаме нолид ва дар нола ҳаме гуфт

همی نالید و در ناله همی گفت

Сроёи ту ҳамон хуррами сарое

سرایا تو همان خرم سرایی

Ки будат он санами кбги сарое

که بودت آن صنم کبگِ سرایی

Ту гардун будӣу хубони ситора

تو گردون بودی و خوبان ستاره

Валикини машриқи эшонро назора

ولیکن مشرق ایشان را نظاره

Равони бад дар миёни шани офтобӣ

روان بد در میان‌ْشان آفتابی

Хирадро фитнае дилро азобӣ

خرد را فتنه‌ای دل را عذابی

Замин аз рӯй ӯ бут рӯй гашта

زمین از روی او بت روی گشته

Ҳаво аз буи ӯ хушбӯӣ гашта

هوا از بوی او خوشبوی گشته

Ба ҳар кунҷӣ ҳаме нолид равадӣ

به هر کنجی همی نالید رودی

Сароёни лъбтӣ бо ӯ сурӯдӣ

سرایان لعبتی با او سرودی

Ба даргоҳи ту бар , шерони размӣ

به درگاه تو بر، شیران رزمی

Бар айвони ту бар , гӯрони базмӣ

بر ایوان تو بر، گوران بزمی

Кунун дар ту набинам он ҳисора

کنون در تو نبینم آن حصاره

Казу омад ҳамеи моҳу ситора

کزو آمد همی ماه و ستاره

На широннд бар ҷо ва на гӯрон

نه شیرانند بر جا و نه گوران

На чандонеи сипоҳу хингу бўрон

نه چندانی سپاه و خنگ و بوران

На онии онкӣ ман дидам на онӣ

نه آنی آنکه من دیدم نه آنی

Казин гетӣ ба ромини худ ту Монӣ

کزین گیتی به رامین خود تو مانی

Ҷаҳони ҷодӯ ва худсозасту худком

جهان جادو و خودسازست و خودکام

Ситам карда сет бар ту ҳамчу бар ром

ستم کرده‌ست بر تو همچو بر رام

зи ту бардаи сети рӯзи шодмонӣ

ز تو بُرده‌ست روز شادمانی

зи ромини бардаи рӯзи Комронӣ

ز رامین برده روز کامرانی

Дариғо он гузаштаи рўзгоро

دریغا آن گذشته روزگارا

Ки чандон кому шодӣ буд мо ро

که چندان کام و شادی بود ما را

Напиндорам ки рӯзии бози байнам

نپندارم که روزی باز بینم

Турои шодон ва бар тахтат нишинам

ترا شادان و بر تختت نشینم

Ки рӯзи Комронӣ гар бидон ҳол

که روز کامرانی گر بدان حال

Аз он беҳтар ки бекомӣ ба сад сол

از آن بهتر که بی کامی به صد سال

Чу бисёре бигуфту гашти навмед

چو بسیاری بگفت و گشت نومید

з рӯй он ҷаҳони орои хуршед

ز روی آن جهان آرای خورشید

Бурун омад зи дарвозаи ғаривон

برون آمد ز دروازه غریوان

Ниҳода рӯй зии ашкФти девон

نهاده روی زی اشکفت دیوان

Биёбони кӯҳ буду роҳи душвор

بیابان کوه بود و راه دشوار

Ба чашмаш буд гулзору смнзор

به چشمش بود گلزار و سمنزار

Ба роҳи андари шабу равшани яке буд

به راه اندر شب و روشن یکی بود

Ки ҷонашро сабурии андакӣ буд

که جانش را صبوری اندکی بود

Ба назд диз чунон омад ки шаб буд

به نزد دز چنان آمد که شب بود

Шабаши дидори дилбарро сабаб буд

شبش دیدار دلبر را سبب بود

Ндидндӣ ба рӯзаши дидаи бонон

ندیدندی به روزش دیده بانان

Ндидндӣ ба шаб дар , посбонон

ندیدندی به شب در، پاسبانان

Ҳаме донист худ ромини грбз

همی دانست خود رامین گربز

Ки дилбандаш куҷо бошад дар он диз

که دلبندش کجا باشد در آن دز

Бидон сӯ шуд ки ҷои дилбараш буд

بدان سو شد که جای دلبرش بود

Ба тории шаби нишон хеш бинмуд

به تاری شب نشان خویش بنمود

Набӯд андари ҷаҳон чун ӯ камони вар

نبود اندر جهان چون او کمان‌ور

На низ аз ҷангён чун ӯ диловар

نه نیز از جنگیان چون او دلاور

Хаданги чори пар бар зиҳи бпиўст

خدنگ چار پر بر زه بپیوست

Чу барқ тез бикшодаш азуи даст

چو برق تیز بگشادش ازو دست

Бадв гуфт эй хуҷастаи мурғи биҷон

بدو گفت ای خجسته مرغ بیجان

Расӯли ман тӯии наздики ҷонон

رسول من توی نزدیک جانان

Ту ҳар ҷое барии пайғоми фурқат

تو هر جایی بری پیغام فرقت

Бабр акнӯн зи ман пайғоми васлат

ببر اکنون ز من پیغام وصلت

Чунон кови хости тираш ҳамчунон шуд

چنان کاو خواست تیرش همچنان شد

Ба боми офтоб некӯон шуд

به بام آفتاب نیکوان شد

Фурӯд омад зи боми андари сароиш

فرود آمد ز بام اندر سرایش

Нишаст андари сарири шери поиш

نشست اندر سریر شیر پایش

Сабк доя бирафту тири бардошт

سبک دایه برفت و تیر برداشت

зи шодии тираи шабро рӯзи пиндошт

ز شادی تیره شب را روز پنداشت

Бабради он тири пеши виси дилбар

ببرد آن تیر پیش ویس دلبر

Бадв гуфт ин ҳумоюн тир бингар

بدو گفت این همایون تیر بنگر

Расӯласт ин зи ромини хуҷаста

رسول است این ز رامین خجسته

Азон рӯйин камон ӯ биҷуста

ازان رویین کمان او بجسته

Куҷои фаррухи нишон ром дорад

کجا فرخ نشان رام دارد

Ҳамаш фархундагии зин ном дорад

همش فرخندگی زین نام دارد

Сурӯш омад сӯии ашкФти девон

سروش آمد سوی اشکفت دیوان

Азу равиш шуд ин торики айвон

ازو روش شد این تاریک ایوان

Баромади офтоби некбахтӣ

برآمد آفتاب نیکبختی

Бабрад аз мо шаби андӯҳу сахтӣ

ببرد از ما شب اندوه و سختی

Азин пас бо ҳавои дили нишинӣ

ازین پس با هوای دل نشینی

Биҷузи шодӣу ком дил набинӣ

بجز شادی و کام دل نبینی

Чу виса дид тири дўстгон ро

چو ویسه دید تیر دوستگان را

Бирав номаши нигоридаи нишон ро

برو نامش نگاریده نشان را

Ҳазорон бӯса зад бар номи дилбар

هزاران بوسه زد بر نام دلبر

Гуҳии бррхи ниҳоду гуҳ ба дил бар

گهی بررخ نهاد و گه به دل بر

Гуҳӣ гуфт эй хуҷастаи тири ромин

گهی گفت ای خجسته تیر رامین

Гиромитар маро аз ду ҷаҳони байн

گرامی تر مرا از دو جهان‌بین

Ҳамаи касро кунад захми ту хаста

همه کس را کند زخم تو خسته

Маро аз хастагӣ кардӣ ту руста

مرا از خستگی کردی تو رسته

Расӯлии ту аз он дасту кафи род

رسولی تو از آن دست و کف راد

Ки то ҷовиди тавқи гарданами бод

که تا جاوید طوق گردنم باد

Кунам пайконат аз ёқӯти суда

کنم پیکانت از یاقوت سوده

Чу сӯфорати з дар нобсўдаҳ

چو سوفارت ز درّ نابسوده

Кунам аз синаам симинаи таркиш

کنم از سینه‌ام سیمینه ترکش

Худовандат бидон таркиш буд гш

خداوندت بدان ترکش بود گش

Дил аз ҳиҷрони ромин риш дорам

دل از هجران رامین ریش دارم

Дарави сад тир чун ту беш дорам

درو صد تیر چون تو بیش دارم

Валикин то ту назд ман раседӣ

ولیکن تا تو نزد من رسیدی

Ҳамаи пайконам аз дил баркашидӣ

همه پیکانم از دل برکشیدی

Ҷуз аз ту тири пайкон каш надидам

جز از تو تیر پیکان کش ندیدم

Паёмӣ чун паёмат хуш надидам

پیامی چون پیامت خوش ندیدم

Чу ромини тири партобаши биндохт

چو رامین تیر پرتابش بینداخت

Сипоҳи дев андеша бирав тохт

سپاه دیو اندیشه برو تاخت

Ки тири ман кунун ёрб куҷо шуд

که تیر من کنون یارب کجا شد

Раво шуд коми ман ё нораво шуд

روا شد کام من یا ناروا شد

Агар виса шудӣ аз ҳолами огоҳ

اگر ویسه شدی از حالم آگاه

Ба сад чора биҷустӣ мари марои роҳ

به صد چاره بجستی مر مرا راه

Пас онгаҳ гуфт бо дили к-эии дили ман

پس آنگه گفت با دل کای دل من

Бидиҳ ҷон ва матарс аз ҳеҷ душман

بده جان و مترس از هیچ دشمن

Ба яздони ҷаҳону моҳу хуршед

به یزدان جهان و ماه و خورشید

Бидон минӯ куҷо дорем умед

بدان مینو کجا داریم امید

Казин диз барнагардам то бидон гоҳ

کزین دز برنگردم تا بدان گاه

Ки ёбам сӯии коми хештани роҳ

که یابم سوی کام خویشتن راه

Агар девор ӯ бошад аз оҳан

اگر دیوار او باشد از آهن

Ба оташи тофта ҳамчун дили ман

به آتش تافته همچون دل من

Ба гардиши кандае пари заҳри ҷони гир

به گِردش کنده‌ای پر زهر جان‌گیر

Сӯии кандаи ҷаҳонии мард чун шер

سوی کنده جهانی مرد چون شیر

Сари девор ӯ пари мори шибо

سر دیوار او پر مار شیبا

Ҷаҳон аз захм ӯ шуд ношикеб

جهان از زخم او شد ناشکیبا

Бадв дар мардумаш ҳамвора ҷодӯ

بدو در مردمش همواره جادو

Якояки барқи чангу кӯҳи бозу

یکایک برق چنگ و کوه بازو

Дмони боди сумум аз заҳри эшон

دمان باد سموم از زهر ایشان

Миёни боди заҳри олӯдаи пайкон

میان باد زهر آلوده پیکان

Дил аз мардии дарави ҳам роҳи ҷустӣ

دل از مردی درو هم راه جستی

Дару девор ӯ дар ҳам шикастӣ

در و دیوار او در هم شکستی

Нтрсидии дилам зон мори ҷодӯ

نترسیدی دلم زان مار جادو

Ба фари кирдигору зӯри бозу

به فرّ کردگار و زور بازو

Буруни оўрдмӣ зу дилбарам ро

برون آوردمی زو دلبرم را

Замона саҷда кардӣ ханҷарам ро

زمانه سجده کردی خنجرم را

Ббўсидии далерӣ ҳар ду дастам

ببوسیدی دلیری هر دو دستم

зи бас ки гардани гардони шикастам

ز بس که گردن گردان شکستم

Маро то ҷони ширин ёр бошад

مرا تا جان شیرین یار باشد

Вафои вис ҷустан кор бошад

وفای ویس جستن کار باشد

Натарсам гарчи байнами як ҷаҳони мард

نترسم گرچه بینم یک جهان مرد

Ҳамаи душман чу шоҳаншоҳ ва чун зард

همه دشمن چو شاهنشاه و چون زرد

Манам кайвон гар эшонанд саркаш

منم کیوان گر ایشانند سرکش

Манам дарё гар эшонанд оташ

منم دریا گر ایشانند آتش

з як тухмем дар ҳангоми гавҳар

ز یک تخمیم در هنگام گوهر

Бидонад ҳар касе баро зи бадтар

بداند هر کسی به را ز بدتر

Аз ин сӯи монда дар андеша дар ром

از این سو مانده در اندیشه در رام

Вази он сӯи виси бонӯи монда дар дом

وز آن سو ویس بانو مانده در دام

Забон аз дӯстдории роми гӯйон

زبان از دوستداری رام گویان

Равон аз меҳрбонии роми ҷӯён

روان از مهربانی رام جویان

Бар оташ рӯй андешаи ҳамеи шаст

بر آتش روی اندیشه همی شست

Ва соли дӯстро дар чора меҷуст

و صال دوست را در چاره میجست

Фусунгар доя гуфт эй ҷони модар

فسونگر دایه گفت ای جان مادر

Туро бахтаст ҷуфту чархи ёвар

ترا بخت است جفت و چرخ یاور

зи бахтати онкӣ акнӯн вақт сармост

ز بختت آنکه اکنون وقت سرماست

Ҷаҳон ҳамвора чун бФсрдаҳ дарёст

جهان همواره چون بفسرده دریاست

Кунун аз дасти сармои зимистон

کنون از دست سرمای زمستان

Нишинад дидбон дар хонаи ларзон

نشیند دیدبان در خانه لرزان

Набошад посбон бар бом акнӯн

نباشد پاسبان بر بام اکنون

Ду бор ояд ба шаб аз хонаи берун

دو بار آید به شب از خانه بیرون

Чу мард посбонат нест бар бом

چو مرد پاسبانت نیست بر بام

Накӯ гардад ҳамаи карти саранҷом

نکو گردد همه کارت سرانجام

Куҷои ромини дарин наздикии мост

کجا رامین درین نزدیکی ماست

Агарчӣ ӯ зи торикӣ на пайдост

اگرچه او ز تاریکی نه پیداست

Ҳаме донад ки мо дар дизи кҷоиим

همی داند که ما در دز کجاییم

Нишаста дар сарои подшоиим

نشسته در سرای پادشاییم

Басӣ буд ӯ дарин диз бо шаҳаншоҳ

بسی بود او درین دز با شهنشاه

Ба ҳар сангӣ бар ӯ донад ду сад роҳ

به هر سنگی بر او داند دو صد راه

Фалони товонаи ковро дил кушода аст

فلان تاوانه کاو را دل گشاده است

Сӯии девори диз дар барниҳода аст

سوی دیوار دز در برنهاده است

Дараш бигушо ва пас оташ барафрӯз

درش بگشا و پس آتش برافروز

Ба шаб бинмоӣ роминро яке рӯз

به شب بنمای رامین را یکی روز

Куҷо чун ӯ бибинад равшаноӣ

کجا چون او ببیند روشنایی

Дилаш ёбад аз андешаи раҳоӣ

دلش یابد از اندیشه رهایی

Давон ояд зи ҳомӯни сӯии девор

دوان آید ز هامون سوی دیوار

Бар оварданашро онгаҳ кунам чор

بر آوردنش را آنگه کنم چار

Бигуфт ин доя онгаҳ ҳамчунин кард

بگفت این دایه آنگه همچنین کرد

Ба танбали девро зер нигин кард

به تنبل دیو را زیر نگین کرد

Чу ромин равшаноӣ диду оташ

چو رامین روشنایی دید و آتش

Ба пеши равшанои моҳи дилкаш

به پیش روشنایی ماه دلکش

Бидонаст ӯ ки он хона куҷоӣ аст

بدانست او که آن خانه کجای است

Вази оташи меҳрбонашро чаҳ рой аст

وز آتش مهربانش را چه رای است

Чу заррин дид аз оташи афсари кӯҳ

چو زرین دید از آتش افسر کوه

Давон омад зи ҳомӯн бар сари кӯҳ

دوان آمد ز هامون بر سر کوه

Нарафтӣ Ғарми пайванда дар он ҷой

نرفتی غرم پیونده در آن جای

Ту гуфтӣ гашти парони мурғро пой

تو گفتی گشت پران مرغ را پای

Чунин бошад дили андари меҳрбонӣ

چنین باشد دل اندر مهربانی

На аз сахтӣ бинолад на зӣоне

نه از سختی بنالد نه زیانی

зи ози васли дигар кеш гирад

ز آز وصل دیگر کیش گیرد

Ғами олам ба ҷон хеш гирад

غم عالم به جان خویش گیرد

Дарозии роҳро кӯтаҳи шуморад

درازی راه را کوته شمارد

Чу шери тундро рӯбаҳи шуморад

چو شیر تند را روبه شمارد

Биёбонаш чу кох ва гулшан ояд

بیابانش چو کاخ و گلشن آید

Саробаши ҳамчуи дашт сӯсан ояд

سرابش همچو دشت سوسن آید

Чаҳ пар аз шер нар бинад Нитсаатон

چه پر از شیر نر بیند نیستان

Чаҳ пари товус нар бинад гулистон

چه پر طاووس نر بیند گلستان

Чаҳ дарёи пеш ӯ ояд чаҳ ҷӯӣ

چه دریا پیش او آید چه جویی

Чаҳ кҳсорш ба пеш ояд чаҳ мӯе

چه کهسارش به پیش آید چه مویی

Ҳаво ӯро диҳад чандон далерӣ

هوا او را دهد چندان دلیری

Ки гӯйӣ аз ҷаҳон омадаш сирӣ

که گویی از جهان آمدش سیری

Ҳаворо беҳтар аз дил муштарӣ нест

هوا را بهتر از دل مشتری نیست

Азиро бар дили кас доварӣ нест

ازیرا بر دل کس داوری نیست

Ҳавои хирад ба ороми дилу ҷон

هوا خرد به آرام دل و جان

Чунон донад ки чизе ёфт арзон

چنان داند که چیزی یافت ارزان

Ҳавои зиштӣу некиро надонад

هوا زشتی و نیکی را نداند

Хирад зеро ҳаворо кӯр хонд

خرد زیرا هوا را کور خواند

Агар будӣ ҳаворо нури дидор

اگر بودی هوا را نور دیدار

Набӯдӣ ҳеҷ зиштиро харидор

نبودی هیچ زشتی را خریدار

Чу ромин танг шуд дар пои девор

چو رامین تنگ شد در پای دیوار

Бидидаш виса аз болои девор

بدیدش ویسه از بالای دیوار

Чиҳил дебои чинии баста дар ҳам

چهل دیبای چینی بسته در هم

Ду ту барҳами Фгндаҳи сахти муҳкам

دو تو برهم فگنده سخت محکم

Фрўҳштнд бар длхстаҳи ромин

فروهشتند بر دلخسته رامین

Бирав бар рафт ромини ҳамчуи шоҳин

برو بر رفت رامین همچو شاهین

Чу бар диз рафт боми дизи чунон буд

چو بر دز رفت بام دز چنان بود

Ки моҳу Зуҳраро бо ҳам қирон буд

که ماه و زهره را با هم قران بود

Ба як ҷом андар омад шер бо мл

به یک جام اندر آمد شیر با مل

Ба як боғ андар омад сӯсану гул

به یک باغ اندر آمد سوسن و گل

Ба ҳам омехта шуд зару гавҳар

به هم آمیخته شد زر و گوهر

Чу андар ҳам сиришта машку анбар

چو اندر هم سرشته مشک و عنبر

Ҷаҳони нӯшу гулобӣ дар ҳам омехт

جهان‌نوش و گلابی در هم آمیخت

Ту гуфтӣ ишқу хӯбӣ бар ҳам овехт

تو گفتی عشق و خوبی بر هم آویخت

Шаби тираи дурахшони гашту равшан

شب تیره درخشان گشت و روشن

Маи даии гашт чун ҳангоми гулшан

مه دی گشت چون هنگام گلشن

Ду ошиқро дил аз нола биёсуд

دو عاشق را دل از ناله بیاسود

Ду биҷодаҳи лаб аз бӯсаи бФрсўд

دو بیجاده لب از بوسه بفرسود

Ду дебо рӯй чун Фархору нўшод

دو دیبا روی چون فرخار و نوشاد

Бпичидаҳи баҳам чун сарву шамшод

بپیچیده بهم چون سرو و شمشاد

Ба шодӣ ҳар ду дар кошонаи рафтанд

به شادی هر دو در کاشانه رفتند

Ба симини даст , ҷом зар гирифтанд

به سیمین دست، جامِ زر گرفتند

БиФгнднди бори фурқат аз дӯш

بیفگندند بار فرقت از دوش

з медоданд кишти ишқро нӯш

ز مِیْ دادند کشت عشق را نوش

Гуҳии марҷон ба бӯса шод карданд

گهی مرجان به بوسه شاد کردند

Гуҳии ҳоли гузашта ёд карданд

گهی حال گذشته یاد کردند

Гуҳӣ ромин бигуфтӣ зории хеш

گهی رامین بگفتی زاری خویش

зи дарди ишқ ва ҳам бемории хеш

ز درد عشق و هم بیماری خویش

Гуҳӣ виса бигуфтӣ он ҳамаи бад

گهی ویسه بگفتی آن همه بد

Ки бо ӯ кард шоҳаншоҳи мӯбад

که با او کرد شاهنشاه موبد

Шаби даии моҳу гетӣ дар сиёҳӣ

شب دی ماه و گیتی در سیاهی

Чу девӣ гашта аз ма то ба моҳӣ

چو دیوی گشته از مه تا به ماهی

Се гӯнаи оташ аз се ҷои рахшон

سه گونه آتش از سه جای رخشان

Ба хона дар , гули афшон буд аз эшон

به خانه در، گل افشان بود از ایشان

Яке оташ аз оташгоҳи хона

یکی آتش از آتشگاه خانه

Чу сарви бсдин ӯро забона

چو سرو بسدّین او را زبانه

Дигар оташи зи ҷом май фурӯзон

دگر آتش ز جام مِیْ فروزان

Нишот ӯ чу бахти неки рӯзон

نشاط او چو بخت نیک‌روزان

Сими оташи з рӯй вису ромин

سیم آتش ز روی ویس و رامین

Нишони дӯди оташи зулфи мишкӣн

نشان دود آتش زلف مشکین

Се ёри поки дил бо ҳам нишаста

سه یار پاک دل با هم نشسته

Дар кошонаҳо чун санги баста

درِ کاشانه‌ها چون سنگ بسته

На бими онкӣ душман гардад огоҳ

نه بیم آنکه دشمن گردد آگاه

Нишоту айшро баста шавад роҳ

نشاط و عیش را بسته شود راه

На бими онкии рӯзӣ давр гирданд

نه بیم آنکه روزی دور گردند

з рӯй икдгр маҳҷӯр гирданд

ز روی یکدگر مهجور گردند

Шабӣ чунон , ба аз умрӣ на чунон

شبی چونان، به از عمری نه چونان

Чаҳ хуш буд андари он шаби васли эшон

چه خوش بود اندر آن شب وصل ایشان

Чу ромин рӯй вис длстон дид

چو رامین روی ویس دلستان دید

Ба коми хеши ҳангом чунон дид

به کام خویش هنگام چنان دید

Сурӯдӣ гуфт хуш бар равад тнбўр

سرودی گفت خوش بر رود طنبور

Ба овозӣ ки баркандӣ дили ҳур

به آوازی که برکندی دل حور

Чаҳ бошад ъошқогар ранҷ дидӣ

چه باشد عاشقا گر رنج دیدی

Балои барадӣ ва нокомӣ кашидӣ

بلا بردی و ناکامی کشیدی

Ба осонӣ наёбӣ шодкомӣ

به آسانی نیابی شادکامی

Ба беранҷӣ наёбӣ никномӣ

به بی رنجی نیابی نیکنامی

Ба ҳиҷри дӯстгар дарё буридӣ

به هجر دوست گر دریا بریدی

зи васли дӯст бар гавҳар раседӣ

ز وصل دوست بر گوهر رسیدی

Дилогар дар ҷудои ранҷи барадӣ

دلا گر در جدایی رنج بردی

зи ранҷи хеш акнӯн бар бихӯрадӣ

ز رنج خویش اکنون بر بخوردی

Туро гуфтам баҷоовар сабурӣ

ترا گفتم بجا آور صبوری

Ки наздикӣ буд фарҷоми даврӣ

که نزدیکی بود فرجام دوری

Зимистонро буд фарҷоми наврӯз

زمستان را بود فرجام نوروز

Чунон чун тираи шабро оқибати рӯз

چنان چون تیره شب را عاقبت روز

Чу дар дасти ҷудоӣ беш Монӣ

چو در دست جدایی بیش مانی

зи васлат беш бошад шодмонӣ

ز وصلت بیش باشد شادمانی

Ҳар он корӣ ки чораш беш созӣ

هر آن کاری که چارش بیش سازی

Чу ком дил биёбӣ беш нозӣ

چو کام دل بیابی بیش نازی

Манам аз оташи дӯзахи брстаҳ

منم از آتش دوزخ برسته

Биҳиштӣ гашта бо ҳурон нишаста

بهشتی گشته با حوران نشسته

Марои хонаи зи рӯят бӯстон аст

مرا خانه ز رویت بوستان است

Ба даии ма аз рхонт голфашон аст

به دی مه از رخانت گلفشان است

Вафои киштами марои шодӣ бар оварад

وفا کِشتم مرا شادی بر آورد

Маи тобон ба меҳрами сари даровард

مه تابان به مهرم سر درآورد

Вафодорӣ писандидам ба ҳар кор

وفاداری پسندیدم به هر کار

Азиро шуд ҷаҳон бо ман вафодор

ازیرا شد جهان با من وفادار

Чу бишунид ин суханҳо виси дилбар

چو بشنید این سخنها ویس دلبر

Ба ёди дӯст пар мекард соғар

به یاد دوست پُر مِیْ کرد ساغر

Чу наргис дошт заррини ҷом бар даст

چو نرگس داشت زرین جام بر دست

Чу шамшоди равон аз ҷой бурҷаст

چو شمشاد روان از جای برجست

Бигуфт ин бода кардам ёди ромин

بگفت این باده کردم یاد رامین

Вафодору вФоҷўӣу вафои байн

وفادار و وفاجوی و وفا بین

Умедамро фузун аз подшоиӣ

امیدم را فزون از پادشایی

Ду чашмамро фузун аз равшаноӣ

دو چشمم را فزون از روشنایی

Бирав дорад дилами ҷон беш умед

برو دارد دلم جان بیش امید

Ки дорад мардуми гетӣ ба хуршед

که دارد مردم گیتی به خورشید

Буд то марг дар меҳраши гирифтор

بود تا مرگ در مهرش گرفتار

Вафодоряшро бошам парастор

وفاداریش را باشم پرستار

Ба ёдаш гар хӯрам заҳри ҳалоҳил

به یادش گر خورم زهر هلاهل

Шавад нӯши равону доруии дил

شود نوش روان و داروی دل

Пас онгаҳ нӯш кард он ҷоми пар май

پس آنگه نوش کرد آن جام پر می

зи ромини ҷомро сад бӯса дар пай

ز رامین جام را صد بوسه در پی

Ҳар он гоҳе ки ҷом ме кашидӣ

هر آن گاهی که جام مِیْ کشیدی

Ба нақл аз бӯсагон шукр чашидӣ

به نُقل از بوسگان شکر چشیدی

Чаҳ хуш бошад ба хилвати бода хӯрдан

چه خوش باشد به خلوت باده خوردن

Ба мишкӣни зулфи ҷонони лаб ситурдан

به مشکین زلف جانان لب ستردن

Чу мехӯрдӣ лабаши зӣ худ кашидӣ

چو مُیْ خوردی لبش زی خود کشیدی

Пас мешукр мегаван чашидӣ

پسِ مِیْ شکّر میگون چشیدی

Гуҳӣ мисатон ғунудӣ дар бар ёр

گهی مستان غنودی در بر یار

Миёни машку симу нору гулнор

میان مشک و سیم و نار و گلنار

Бад-ӣни сон буд на маи пеши ромин

بدین سان بود نُه مَه پیش رامین

Ақиқи талх бо ёқӯти ширин

عقیق تلخ با یاقوت شیرین

Ақиқаш оваредӣ ганҷи мастӣ

عقیقش آوریدی گنج مستی

Чу ёқӯташ буридӣ ранҷу сустӣ

چو یاقوتش بریدی رنج و سستی

Ақиқ аз ҷом заррин гашта рахшон

عقیق از جام زرین گشته رخشان

Чу ёқӯташи з парвин гашта хандон

چو یاقوتش ز پروین گشته خندان

Ба шодӣ буд ҳар шаб то саҳаргоҳ

به شادی بود هر شب تا سحرگاه

Канораши пари гулу болинаши пари моҳ

کنارش پر گل و بالینش پر ماه

Саҳаргоҳони бҷстндӣ аз ором

سحرگاهان بجستندی از آرام

Ба ромиши дасти бурдандии сӯии ҷом

به رامش دست بردندی سوی جام

Чу висаи ҷом бода барграфтӣ

چو ویسه جام باده برگرفتی

Длоромши сурӯдӣ хуш бигуфтӣ

دلارامش سرودی خوش بگفتی

Май хӯн ранг бизадойад зи дили занг

مِیِ خون رنگ بِزْداید ز دل زنگ

Май рангин ба рух боз оварад ранг

می رنگین به رخ باز آورد رنگ

Ҳаво дардаст ва май дармон дард аст

هوا درد است و مِیْ درمان درد است

Ғамон гирдаст ва май борон гирд аст

غمان گَرد است و مِیْ باران گَرد است

Гар андӯҳаст , майанда рубои сет

گر اندوه است، مِیْ انده‌ربای ست

Вагар шодӣаст , мешодӣ физой аст

وگر شادیست، مِیْ شادی فزای است

Куҷоанда буд андӯҳ сӯз аст

کجا انده بود اندوه سوز است

Куҷои шодӣ буд шодӣ фурӯз аст

کجا شادی بود شادی فروز است

Марои имрӯзи давлат пойдор аст

مرا امروز دولت پایدار است

Нигорам пешу корам чун нигор аст

نگارم پیش و کارم چون نگار است

Гуҳӣ ҳастам миёни сӯсану гул

گهی هستم میان سوسن و گل

Гуҳӣ ҳастам миёни машку сунбул

گهی هستم میان مشک و سنبل

Лабамро шукр мегаван шикор аст

لبم را شکر میگون شکار است

Чу боғамро гул мегаван ба бор аст

چو باغم را گل میگون به بار است

з давлат ҳаст бўрми сахти шотир

ز دولت هست بورم سخت شاطر

Ба роҳи ком рафтани сахти қодир

به راه کام رفتن سخت قادر

Ман он бозам ки парвозам баланд аст

من آن بازم که پروازم بلند است

Шикорами офтоби дил писанд аст

شکارم آفتاب دل پسند است

Тзўр ва кбг напасандам ки гирам

تذور و کبگ نپسندم که گیرم

Набошад сайди ҷузи бадари мунирам

نباشد صید جز بدر منیرم

Нишоти ман чу шери чанги рӯйин

نشاط من چو شیر چنگ رویین

Ба коми дили гирифтаи гӯри симин

به کام دل گرفته گور سیمین

Фрўкрдми зи сари афсори дониш

فروکردم ز سر افسار دانش

Ниҳодами пой дар бозори ромиш

نهادم پای در بازار رامش

Набошад соъатӣ бе коми ҷомам

نباشد ساعتی بی کام جامم

Набошад соъатии осӯдаи комам

نباشد ساعتی آسوده کامم

Ҳамаи сол аз руху зулфу лаби ёр

همه سال از رخ و زلف و لب یار

Гулу машку шукри байнам ба харвор

گل و مشک و شکر بینم به خروار

Нахоҳам боғ бо рухшандаи рӯйиш

نخواهم باغ با رخشنده رویش

Нахоҳам машк бо хуши буии мӯяш

نخواهم مشک با خوش بوی مویش

Марои ин ҷои фирдавси бринст

مرا این جای فردوس برینست

Ки дар ваии ҳур бо ман ҳмншинст

که در وی حور با من همنشینست

Надидам хури гашт ва соқем моҳ

ندیدم خور گشت و ساقیم ماه

Чаро пас менагирам гоҳу бегоҳ

چرا پس مِیْ نگیرم گاه و بیگاه

Пас онгаҳ гуфт бо виси смнбр

پس آنگه گفت با ویس سمنبر

Ба гуфтории басии хуштар зи шукр

به گفتاری بسی خوشتر ز شکر

Биор эй моҳи ҷоми нӯши гулгун

بیار ای ماه جام نوش گلگون

Чу рӯяти лаъл ва чун васлати ҳумоюн

چو رویت لعل و چون وصلت همایون

На хештар зин будмон рӯзгорӣ

نه خویشتر زین بودمان روزگاری

На некӯтар зи рӯяти навбаҳорӣ

نه نیکوتر ز رویت نوبهاری

Баҳона чистгар беғам набошем

بهانه چیست گر بی غم نباشیم

Ба рӯзи хуррамӣ хуррам набошем

به روز خرمی خرم نباشیم

Биё то мо кунун хуррам нишинем

بیا تا ما کنون خرم نشینیم

Ки фардо ҳарчӣ бошад худ бубинем

که فردا هرچه باشد خود ببینیم

Биё то баҳра бардорем азин рӯз

بیا تا بهره برداریم ازین روز

Ки ҳаргиз боз ноед рӯзи имрӯз

که هرگز باز ناید روز امروز

На ту хоҳии з рӯй ман ҷудоӣ

نه تو خواهی ز روی من جدایی

На ман хоҳам зи ишқи ту раҳоӣ

نه من خواهم ز عشق تو رهایی

Чунин бояд вафоу меҳрбонӣ

چنین باید وفا و مهربانی

Чунин бояд нишоту зиндагонӣ

چنین باید نشاط و زندگانی

Агар бахшиши чунин рондаи сети додар

اگر بخشش چنین رانده‌ست دادار

Бубинеми ончӣ ӯ рондаи сети ночор

ببینیم آنچه او رانده‌ست ناچار

Туро дар банд ва дар зиндон нишонданд

ترا در بند و در زندان نشاندند

Марои бемор дар гиреҳгон бимонаданд

مرا بیمار در گرگان بماندند

Чу яздони бахшиш ман ронад бо ту

چو یزدان بخشش من راند با تو

Маро бар осмон бинишонад бо ту

مرا بر آسمان بنشاند با تو

Ки донад кард ин ҷузи кирдигорӣ

که داند کرد این جز کردگاری

Ки ёвар несташ дар ҳеҷ корӣ

که یاور نیستش در هیچ کاری

Вазони пас ҳамчунин монанди на моҳ

وزان پس همچنین مانند نه ماه

Ба шодӣ ва ба ромиши гоҳу бегоҳ

به شادی و به رامش گاه و بیگاه

Гуҳии масту гуҳӣ махмур буданд

گهی مست و گهی مخمور بودند

Дар осоиши ҳамон ранҷур буданд

در آسایش همان رنجور بودند

Ниҳодаи хӯрдании сад солаи афзӯн

نهاده خوردنی صد ساله افزون

Набоист ҳеҷ чизеи шани зи берун

نبایست هیچ چیزی‌شان ز بیرون

Бидиданд аз ҳамаи комии равое

بدیدند از همه کامی روایی

Бикунаданд аз ҷигари хори ҷудоӣ

بکندند از جگر خار جدایی

На дил бигирифт роминро зи ромиш

نه دل بگرفت رامین را ز رامش

На висаи сайри гашт аз нозу комаш

نه ویسه سیر گشت از ناز و کامش

Ду тан дар меҳрбонии ҳамчуи як тан

دو تن در مهربانی همچو یک تن

Биҷуз хӯрдан надонистанд ва хуфтан

بجز خوردن ندانستند و خفتن

Гуҳӣ май дар кафу гуҳи дӯст дар бар

گهی مِیْ در کف و گه دوست در بر

Нишоти меҳр дар дили бода дар сар

نشاط مهر در دل باده در سر

Ба ромиши бардаи гӯии меҳрбонӣ

به رامش برده گوی مهربانی

Ба май парвардаи шохи зиндагонӣ

به مِیْ پرورده شاخ زندگانی

Дар диз бо дар андӯҳи баста

در دز با در اندوه بسته

Сари хам бо сари тавбаи шикаста

سرِ خُم با سرِ توبه شکسته

Се кас дар хуррамӣ анбоз гашта

سه کس در خرمی انباز گشته

зи гетии кори эшон роз гашта

ز گیتی کار ایشان راز گشته

Надонист ҳеҷ душмани рози эшон

ندانست هیچ دشمن راز ایشان

Магар дар Марви заррини гиси хоқон

مگر در مرو زرین گیس خاقان

Ба гавҳари духтари хоқони меҳтар

به گوهر دختر خاقان مهتر

Ба пайкари меҳтари хубони кишвар

به پیکر مهتر خوبان کشور

Рахш хуршед гашта некӯӣ ро

رخش خورشید گشته نیکوی را

Дилаш устод гашта ҷодӯӣ ро

دلش استاد گشته جادوی را

Чунон дар ҷодӯӣ ӯ буд устод

چنان در جادوی او بود استاد

Ки лолаи бшкФонидии зи фӯлод

که لاله بشکفانیدی ز فولاد

Чу ромини боз Марв омад з ногоҳ

چو رامین باز مرو آمد ز ناگاه

Бирафт андари саройу гулшани шоҳ

برفت اندر سرای و گلشن شاه

Ғаривон аз ҳамаи сӯи висро ҷуст

غریوان از همه سو ویس را جست

Ба равад диҷла рӯй хешро шаст

به رود دجله روی خویش را شست

На чашмаш дид ҷони афзои рӯйиш

نه چشمش دید جان افزای رویش

На мағзаш ёфт меҳри ангези бӯяш

نه مغزش یافت مهر انگیز بویش

Ба ёди виси гирёну навон буд

به یاد ویس گریان و نوان بود

Чу девона ба ҳар кунҷии давон буд

چو دیوانه به هر کُنجی دوان بود

Пас онгаҳ зуд рафт аз Марви берун

پس آنگه زود رفت از مرو بیرون

Чу роҳи хастагони роҳаши пар аз хӯн

چو راه خستگان راهش پر از خون

Аннан бар тофт аз роҳи биёбон

عنان برتافت از راه بیابان

Ба роҳи кӯҳ берун шуд шитобон

به راه کوه بیرون شد شتابان

Палангӣ буд гуфтӣ ҷуфти ҷӯён

پلنگی بود گفتی جفت جویان

Ба вайронӣ дар он кҳсори пӯён

به ویرانی در آن کهسار پویان

Нишебашро кашида бен ба қорун

نشیبش را کشیده بن به قارون

Фарозашро кашида сар ба гардун

فرازش را کشیده سر به گردون

Чунон даштӣ ки бо ваии бодияи боғ

چنان دشتی که با وی بادیه باغ

Чунон кӯҳӣ ки бо ваии тавр чун роғ

چنان کوهی که با وی طور چون راغ

Гуҳии ромин чу Юсуф буд дар чоҳ

گهی رامین چو یوسف بود در چاه

Гуҳӣ монанди исо буд бар моҳ

گهی مانند عیسی بود بر ماه

Ҳаме донист заррини гиси ҷодӯ

همی دانست زرین گیس جادو

Ки дарди ромро висаст дору

که درد رام را ویس است دارو

Ба ёди виси гирёну нўонст

به یاد ویس گریان و نوانست

Чу девона ба кӯҳ андар давонаст

چو دیوانه به کوه اندر دوانست

Гирифтаи роҳи саъбу давр дар пеш

گرفته راه صعب و دور در پیش

Наёяд то наёбади доруии хеш

نیاید تا نیابد داروی خویش