Шаби душанбеу рӯзи баҳорӣ
شب دوشنبه و روز بهاری
Ки шаҳ боз омад аз гиреҳгону сорӣ
که شه باز آمد از گرگان و ساری
Сарои хешро фармуд парчин
سرای خویش را فرمود پرچین
Ҳисори оҳанӣну банди рӯйин
حصار آهنین و بند رویین
Калиди рӯмӣу қуфли ?илоне
کلید رومی و قفل الانی
з пӯлодӣ зада ҳиндӯстонӣ
ز پولادی زده هندوستانی
Ҳар онҷои каши дарича буду равзан
هر آنجا کش دریچه بود و روزن
Бадв бар панҷара фармуд аз оҳан
بدو بر پنجره فرمود از آهن
Чунон шуд зи устувории хонаи шоҳ
چنان شد ز استواری خانهٔ شاه
Куҷо дар вай набӯдӣ бодро роҳ
کجا در وی نبودی باد را راه
Бибаст онгоҳи дарҳоро саросар
ببست آنگاه درها را سراسر
Фарози банди меҳраш буд аз зар
فراز بند مهرش بود از زر
Калиди бандҳо мари дояро дод
کلید بندها مر دایه را داد
Бадв гуфт эй фусунгари деви устод
بدو گفت ای فسونگر دیو استاد
Бидидам нои ҷавонмардят бисёр
بدیدم نا جوانمردیت بسیار
Бад-ӣни як раҳи ҷавонмардӣ ба ҷои ор
بدین یک ره جوانمردی به جا آر
Ба зоўл рафт хоҳам чанд гоҳе
به زاول رفت خواهم چند گاهی
Диранги ман буд кам беш моҳӣ
درنگ من بود کم بیش ماهی
Нигаҳи дор ин сароем то ман оем
نگه دار این سرایم تا من آیم
Ки бандаш ман бибастам ман гушойам
که بندش من ببستم من گشایم
Калид дар туро додам ба зинҳор
کلید در ترا دادم به زنهار
Яке ин бори зинҳорами нигаҳи дор
یکی این بار زنهارم نگه دار
Ту худ доне ки дар знҳордорӣ
تو خود دانی که در زنهارداری
На баси фаррух буд знҳорхўорӣ
نه بس فرخ بود زنهارخواری
Бад-ӣн борат бихоҳам озмудан
بدین بارت بخواهم آزمودن
Агар некӣ кунӣ некии намӯдан
اگر نیکی کنی نیکی نمودن
Ҳаме донам ки ранҷ худ физойам
همی دانم که رنج خود فزایم
Ки чизеи озмудаи озмоим
که چیزی آزموده آزمایم
Валикини ман туро зон баргузедам
ولیکن من ترا زان برگزیدم
Куҷо аз зиракон айдун шунидам
کجا از زیرکان ایدون شنیدم
Чу чизи хеши дуздонро сипорӣ
چو چیز خویش دزدان را سپاری
Азишон беш ёбии устуворӣ
ازیشان بیش یابی استواری
Чу шоҳи андарз доя кард бисёр
چو شاه اندرز دایه کرد بسیار
Калиди хонаи вайро дод ночор
کلید خانه وی را داد ناچار
Ба рӯзи неку ҳангоми ҳумоюн
به روز نیک و هنگام همایون
зи дарвоза ба шодӣ рафт берун
ز دروازه به شادی رفت بیرون
Ба лшкргаҳ фурӯд омад яке рӯз
به لشکرگه فرود آمد یکی روز
Ба дил бар , гашта ёди виси пирӯз
به دل بر، گشته یاد ویس پیروز
Ғами даврӣу тимори ҷудоӣ
غم دوری و تیمار جدایی
Бирав бар , талх карда подшоиӣ
برو بر، تلخ کرده پادشایی
Ба лашкаргоҳи ромин буд бо шоҳ
به لشکرگاه رامین بود با شاه
Ниҳон аз вай ба шаҳр омад шабонгоҳ
نهان از وی به شهر آمد شبانگاه
Шҳншаҳи ҷусти роминро гуҳи шом
شهنشه جست رامین را گه شام
Бидон то мехӯрд бо ӯ ду се ҷом
بدان تا می خورد با او دو سه جام
Чу гуфтанд ӯ ба шаҳр андар шуд акнӯн
چو گفتند او به شهر اندر شد اکنون
Бидонаст ӯ ки он чораи сету афсун
بدانست او که آن چارهست و افسون
Шабонгаҳ рафтани ромини зи лашкар
شبانگه رفتن رامین ز لشکر
Бар онаст то бибинад рӯй дилбар
بر آنست تا ببیند روی دلبر
Ба боғ шоҳ шуд ромини ҳам аз роҳ
به باغ شاه شد رامین هم از راه
Дараш чун санги баста буд бар моҳ
درش چون سنگ بسته بود بر ماه
Ғмидаҳи дили ҳамеи гашти андари он боғ
غمیده دل همی گشت اندر آن باغ
зи ёди вис ӯро дили пар аз доғ
ز یاد ویس او را دل پر از داغ
Хурушону навон бо иўбаҳи ҷуфт
خروشان و نوان با یوبهٔ جفت
з бесабрӣу дилтангӣ ҳаме гуфт
ز بی صبری و دلتنگی همی گفت
Нигоро то маро аз ту буриданд
نگارا تا مرا از تو بریدند
Ҳсўдонм ба коми дили расиданд
حسودانم به کام دل رسیدند
Яке бар тарафи боми ойу марои байн
یکی بر طرف بام آی و مرا بین
зи ғами дастӣ ба дили дастӣ ба болин
ز غم دستی به دل دستی به بالین
Шаби торики пиндорӣ ки дарёст
شب تاریک پنداری که دریاست
Канору қаър ӯ ҳар ду на пайдост
کنار و قعر او هر دو نه پیداست
Манам ғарқаи дарин дарёии мункир
منم غرقه درین دریای منکر
Бадв дар ашки ман марҷону гавҳар
بدو در اشک من مرجان و گوهر
Агар чаҳ дар миёни бӯстонам
اگر چه در میان بوستانم
зи ашки хеш дар мавҷи дмонм
ز اشک خویش در موج دمانم
зи дида об додам бӯстон ро
ز دیده آب دادم بوستان را
зи хӯн гулнор кардам гулистон ро
ز خون گلنار کردم گلستان را
Чаҳ суд ар ман ҳаме гарем ба зорӣ
چه سود ار من همی گریم به زاری
Ки аз ҳолами ту огоҳии надорӣ
که از حالم تو آگاهی نداری
Бар орми зини дили сӯзони яке дам
بر آرم زین دل سوزان یکی دم
Бисӯзам ин саройу банди муҳкам
بسوزم این سرای و بند محکم
Валикини он сароро чун бисӯзам
ولیکن آن سرا را چون بسوزم
Ки дар вай ҷой дорад длФрўзм
که در وی جای دارد دلفروزم
Агар оташ расад вайро ба доман
اگر آتش رسد وی را به دامن
Пас он сӯзиш расад ҳам дар дили ман
پس آن سوزش رسد هم در دل من
зи ду чашмат ҳамеша ду камони вар
ز دو چشمت همیشه دو کمانور
Нишаста сетанд ҷонамро баробар
نشستهستند جانم را برابر
Камони абрӯат бар ман кашида
کمان ابروت بر من کشیده
Ба тири ғамзаи ҷонамро халида
به تیر غمزه جانم را خلیده
Агар бахтами зи пеши ту брондаҳи сет
اگر بختم ز پیش تو براندهست
Хаёлати солу ма бо ман бимонада сет
خیالت سال و مه با من بماندهست
Гуҳии хобами ҳаме аз дида ронад
گهی خوابم همی از دیده راند
Гуҳии хӯнами ҳаме бар рух фишонд
گهی خونم همی بر رخ فشاند
Чаро хспми туам дар бар нахуфта
چرا خسپم توم در بر نخفته
Чаро ҷон дорам аз пешат бирафта
چرا جان دارم از پیشت برفته
Чу ромини як замон нолид бар дил
چو رامین یک زمان نالید بر دل
зи дидаи сайл хӯн борид бар гул
ز دیده سیل خون بارید بر گل
Миёни сӯсану шамшоду насрин
میان سوسن و شمشاد و نسرین
зи ногуҳ бар рабӯдаши хоби нӯшин
ز ناگه بر ربودش خواب نوشین
Ба хоб андар шуд он борандаи наргис
به خواب اندر شد آن بارنده نرگس
Ки бо ӯ буд абри тунди муфлис
که با او بود ابر تند مفلس
Биёсуд он дили пари дарду пари ғам
بیاسود آن دل پر درد و پر غم
Ки бо ӯ буд дӯзахи боғи хуррам
که با او بود دوزخ باغ خرم
Дилаш зеро яке соъат биёсуд
دلش زیرا یکی ساعت بیاسود
Ки буии боғ будӣ дилбараш буд
که بوی باغ بودی دلبرش بود
Шаҳ бедил ба боғи андари ғунуда
شه بی دل به باغ اندر غنوده
Нигориш рӯй маи пайкари шхўдаҳ
نگارش روی مه پیکر شخوده
Чу девонаи давони гирди шабистон
چو دیوانه دوان گرد شبستان
зи наргиси оби резон бар гулистон
ز نرگس آب ریزان بر گلستان
Ҳаме донист каши ромин ба боғаст
همی دانست کش رامین به باغست
Дилашро боғ бе ӯ тафта доғаст
دلش را باغ بی او تفته داغست
Ба зории дояро хоҳиш ҳаме кард
به زاری دایه را خواهش همی کرد
Ки бар гир аз дилам эй дояи ин дард
که بر گیر از دلم ای دایه این درد
Ҳам аз ҷонами ҳам аз дар банд бигушоӣ
هم از جانم هم از در بند بگشای
Шаби тираи маро хуршед бинмоӣ
شب تیره مرا خورشید بنمای
Шаби торику бахтам низ торик
شب تاریک و بختم نیز تاریک
зи ман то дилрабоем роҳи наздик
ز من تا دلربایم راه نزدیک
Збси дарҳои бастаи сахт чун санг
زبس درهای بسته سخت چون سنگ
Ту гӯйӣ ҳаст роҳами шаст фарсанг
تو گویی هست راهم شصت فرسنگ
Дариғо кош будӣ роҳи душвор
دریغا کاش بودی راه دشوار
Набӯдӣ дар миёни ин банд бисёр
نبودی در میان این بند بسیار
Биё эй доя бар ҷонам бибахшоӣ
بیا ای دایه بر جانم ببخشای
Калид дар биовар банд бигушоӣ
کلید در بیاور بند بگشای
Марои худ аз буна бадбахт зоданд
مرا خود از بنه بدبخت زادند
Ҳазорон банд бар ҷонам ниҳоданд
هزاران بند بر جانم نهادند
Басаст ин бандҳои ишқи хешам
بسست این بندهای عشق خویشم
Дарии баста чаҳ бояд низ пешам
دری بسته چه باید نیز پیشم
Дилии баста чу дар бар вай бибастанд
دلی بسته چو در بر وی ببستند
Тании хаста дигар бораи бхстнд
تنی خسته دگر باره بخَستند
Нигорам то ду зулфаши бршкстаҳи сет
نگارم تا دو زلفش برشکستهست
Ба мишкӣни силсила ҷонам бибаста сет
به مشکین سلسله جانم ببستهست
Чу аз пешам бирафт он рӯй зебоаш
چو از پیشم برفت آن روی زیباش
Ба чашмам дар бимонад он тири болоаш
به چشمم در بماند آن تیر بالاش
Бибин чашмам ба симини тири хаста
ببین چشمم به سیمین تیر خسته
Бибин ҷонам ба мишкӣни банди баста
ببین جانم به مشکین بند بسته
Ҷавобаш дод доя гуфт зини пас
جوابش داد دایه گفت زین پس
Набинад нои ҷавонмардии зи ман кас
نبیند نا جوانمردی ز من کس
Худовандӣ чу шаҳи зин дар бирафта
خداوندی چو شه زین در برفته
Ба ман чандин насиҳатҳо бигуфта
به من چندین نصیحتها بگفته
Ҳам имшаби банд ӯ чун бргшоим
هم امشب بند او چون برگشایم
Чу хашм оварад бо ӯ чун броим
چو خشم آورد با او چون برآیم
Агар пешами ҳазорон лашкар оянд
اگر پیشم هزاران لشکر آیند
Напиндорам ки бо мӯбади бароянд
نپندارم که با موبد برآیند
Худ ин ҷуст ӯ зи ман знҳордорӣ
خود این جست او ز من زنهارداری
Нагӯйӣ чун кунам знҳорхўорӣ
نگویی چون کنم زنهارخواری
Ба ромин ар ту сад чандини шитобӣ
به رامین ار تو صد چندین شتابی
зи ман ин ноҷавонмардӣ наёбӣ
ز من این ناجوانمردی نیابی
Нишаста шоҳи шоҳон бар дар шаҳр
نشسته شاه شاهان بر در شهر
Нарафта ним фарсанг аз бар шаҳр
نرفته نیم فرسنگ از بر شهر
Чаҳ доне гарна худ кард озмоиш
چه دانی گرنه خود کرد آزمایش
Дигар кард озмоишро намоиш
دگر کرد آزمایش را نمایش
Чунон донам ки ӯ онҷо напояд
چنان دانم که او آنجا نپاید
Ҳам имшаби вақти шабгир ӯ бияёд
هم امشب وقت شبگیر او بیاید
Набояд кард моро ин ҳамаи бад
نباید کرد ما را این همه بد
Ки бадро бад ҷазо ояд зи мӯбад
که بد را بد جزا آید ز موبد
Чаҳ хубаст ин мисли мари бхрдон ро
چه خوبست این مثل مر بخردان را
Бадии як рӯз пеш ояд бидон ро
بدی یک روز پیش آید بدان را
Чу дояи ин суханҳо гуфт бо моҳ
چو دایه این سخنها گفت با ماه
Ба хашми дили азуи баргашт ногоҳ
به خشم دل ازو برگشت ناگاه
Бадв гуфт эй санами ту низ бар хез
بدو گفت ای صنم تو نیز بر خیز
Макун шаҳро дигар андари бадии тез
مکن شه را دگر اندر بدی تیز
Ба тимори ин яке шаб собирӣ кун
به تیمار این یکی شب صابری کن
Вазони пас то туоне доварӣ кун
وزان پس تا توانی داوری کن
Ки ман имшаби ҳамеи тарсами зи мӯбад
که من امشب همی ترسم ز موبد
Ки пеш ояд туро аз ваии яке бад
که پیش آید ترا از وی یکی بد
Яке имшаби маро фармон кун эй вис
یکی امشب مرا فرمان کن ای ویس
Ки имшаб кӯр гардад чашми Иблис
که امشب کور گردد چشم ابلیس
Бишуд доя нашуд он моҳпикр
بشد دایه نشد آن ماهپیکر
Ҳаме гуфт ва ҳаме зад даст бар бар
همی گفت و همی زد دست بر بر
На равзан диду рахнаи ҷойгоҳӣ
نه روزن دید و رخنه جایگاهی
На бар бом сароиш дид роҳӣ
نه بر بام سرایش دید راهی
Чу тоби меҳри ҷонашро ҳаме тофт
چو تاب مهر جانش را همی تافت
зи дониши хештанро чора Эй ёфт
ز دانش خویشتن را چارهای یافت
Сарои парда ки буд аз пеши айвон
سراپرده که بود از پیش ایوان
Яке сар бар замини дигар ба кайвон
یکی سر بر زمین دیگر به کیوان
Бирав бастаи таноби сахт бисёр
برو بسته طناب سخت بسیار
Якояки висро дармону тимор
یکایک ویس را درمان و تیمار
Фгнд аз пои кафши он кӯҳи симин
فگند از پای کفش آن کوه سیمین
Бадв бар рафт чун парандаи шоҳин
بدو بر رفت چون پرّنده شاهین
Чу парон шуд зи пардаи ҷуст бар бом
چو پران شد ز پرده جست بر بام
Рабӯдаши бод аз сари лаъли вошом
ربودش باد از سر لعل واشام
Бараҳнаи сари бараҳнаи пои монда
برهنه سر برهنه پای مانده
Гусастаи ақд ва дараш брФшондаҳ
گسسته عقد و درّش برفشانده
Шикастаи гӯшвораши пок дар гӯш
شکسته گوشوارش پاک در گوش
Абӣ зевар бимонада рӯй некӯаш
ابی زیور بمانده روی نیکوش
Пас онгаҳ шуд шитобон то лаби боғ
پس آنگه شد شتابان تا لب باغ
Рӯонаши пуршитобу дили пар аз доғ
روانش پرشتاب و دل پر از داغ
Қсби чодарашро дар гӯшае баст
قصب چادرش را در گوشهای بست
Дарав зад даст ва аз бораи фурӯи ҷуст
درو زد دست و از باره فرو جست
Гирифташ домани андари хишти пора
گرفتش دامن اندر خشت پاره
Қабо шуд бар таниш бар , пораи пора
قبا شد بر تنش بر، پاره پاره
Агарчӣ нарму осон буд ҷояш
اگرچه نرم و آسان بود جایش
Ба дард омад з ҷустан ҳар ду поиш
به درد آمد ز جستن هر دو پایش
Гусастаи банди кстӣ бар майонаш
گسسته بند کستی بر میانش
Чу шалвораши дарида бар ду рониш
چو شلوارش دریده بر دو رانش
На ҷома бар таниши монда на зевар
نه جامه بر تنش مانده نه زیور
Дарида буд ё афтода яксар
دریده بود یا افتاده یکسر
Бараҳнаи пои гирди боғи гардон
برهنه پای گرد باغ گردان
Ба ҳар марзии давону дӯсти ҷӯён
به هر مرزی دوان و دوست جویان
Ҳам аз чашмаши равони хӯн ва ҳам аз пой
هم از چشمش روان خون و هم از پای
Ҳаме гуфтӣ азин бахти нигуни вой
همی گفتی ازین بخت نگون وای
Куҷо ҷӯямнигор сътрӣ ро
کجا جویم نگار سعتری را
Куҷо ҷӯям баҳори дилбарӣ ро
کجا جویم بهار دلبری را
Ҳамон беҳтар ки беҳудаи нпўим
همان بهتر که بیهوده نپویم
Ба шаби хуршеди тобонро наҷӯям
به شب خورشید تابان را نجویم
Ба ҳақи дӯстӣ эй боди шабгир
به حق دوستی ای باد شبگیر
Барои ман замонӣ ранҷ баргир
برای من زمانی رنج برگیر
Агар бо бедилон ҳастӣ нкўроӣ
اگر با بیدلان هستی نکورای
Манам бедили яке бар ман бибахшоӣ
منم بیدل یکی بر من ببخشای
Ки поятгар ҷаҳонии брнўрдд
که پایت گر جهانی برنوردد
Чу нозуки пои ман хунин нагардад
چو نازک پای من خونین نگردد
На роҳии давр май боядат рафтан
نه راهی دور میبایدت رفتن
На ранҷии сахти нохуш баргирафтан
نه رنجی سخت ناخوش برگرفتن
Гузар кун бар ду насрини шукуфта
گذر کن بر دو نسرین شکفته
Яке пайдои яке аз ман наҳуфта
یکی پیدا یکی از من نهفته
Нигаҳ кун то куҷои ёбӣ касе ро
نگه کن تا کجا یابی کسی را
Ки расво кард ҳамчун ман басӣ ро
که رسوا کرد همچون من بسی را
Ҳазорон пардагиро пардаи бардошт
هزاران پردگی را پرده برداشت
Бабрад ва дар миёни роҳи бгзошт
ببرد و در میان راه بگذاشت
Ҳазорон дили бахшам аз ҷой бар кунад
هزاران دل بخشم از جای بر کند
Ба ҳиҷрон дод то бар оташ афганд
به هجران داد تا بر آتش افگند
Бибин ҳоли маро дар мҳркорӣ
ببین حال مرا در مهرکاری
Бад-ӣни сахтӣу расвоӣу зорӣ
بدین سختی و رسوایی و زاری
Ба сад гӯнаи бало беҳуш ва бе ком
به صد گونه بلا بی هوش و بی کام
Ба сад гӯнаи ҷафо бесабру ором
به صد گونه جفا بی صبر و آرام
Паём ман бидон рӯй накӯ бар
پیام من بدان روی نکو بر
Ки хӯбӣ анҷуман дорад бадв бар
که خوبی انجمن دارد بدو بر
Азуи машки ор ва бар гулнорам олой
ازو مشک آر و بر گلنارم آلای
зи ман анбар бар ва бар сунбулаши соӣ
ز من عنبر بر و بر سنبلش سای
Бигӯ эй навбаҳори бӯстонӣ
بگو ای نوبهار بوستانی
Сазои хуррамӣу шодмонӣ
سزای خرمی و شادمانی
Бигӯ эй офтоби дилрабое
بگو ای آفتاب دلربایی
Ба хӯбӣ ёфта фармони равое
به خوبی یافته فرمان روایی
Марои оташ ба ҷони андари Фгндаҳ
مرا آتش به جان اندر فگنده
Ба тории шаб ба бом ва дар Фгндаҳ
به تاری شب به بام و در فگنده
Накарда бо ман бедили мўосо
نکرده با من بیدل مواسا
Наҷуста бо ман мискини мудоро
نجسته با من مسکین مدارا
Марои бахти бад аз гетии брондаҳ
مرا بخت بد از گیتی برانده
Ҷаҳон дар хоб ва ман бихўоби монда
جهان در خواب و من بیخواب مانده
Агар ман мардумам ё зини ҷаҳонам
اگر من مردمم یا زین جهانم
Чаро ҳаргиз на ҳамчун мардумонам
چرا هرگز نه همچون مردمانم
Кунам аз бедилӣу бахти фарёд
کنم از بیدلی و بخت فریاد
Магари модари маро бебахту дили зод
مگر مادر مرا بی بخت و دل زاد
Маро гуфтӣ чаро эдар ниёе
مرا گفتی چرا ایدر نیایی
Ман инак омадаи ситами ту куҷое
من اینک آمدهستم تو کجایی
Чаро пешами ниёе аз ки тарсӣ
چرا پیشم نیایی از که ترسی
Чаро бемори ҳиҷронро напурсӣ
چرا بیمار هجران را نپرسی
Гар аз дидори ту навмеди гирдам
گر از دیدار تو نومید گردم
Ба ҷон андар бимонад тири дардам
به جان اندر بماند تیر دردم
Ба ҷой рӯй тугар моҳи байнам
به جای روی تو گر ماه بینم
Чунон донам ки тории чоҳи байнам
چنان دانم که تاری چاه بینم
Ба ҷои зулфи тугар машк бӯем
به جای زلف تو گر مشک بویم
Намояди машки Соро хок кӯем
نماید مشک سارا خاک کویم
Ба ҷои ду лабатгар нӯш ёбам
به جای دو لبت گر نوش یابم
Ба ҷони ту ки бошад заҳри ноБам
به جان تو که باشد زهر نابم
Марои ҷонони тӯй на машку анбар
مرا جانان توی نه مشک و عنبر
Марои дармони тӯй на нӯшу шукр
مرا درمان توی نه نوش و شکر
Диламро мори злФинти гузидаи сет
دلم را مار زلفینت گزیدهست
Халидаи ҷони ман бар лаби расидаи сет
خلیده جان من بر لب رسیدهست
Буд тирёки ҷони ман лбонт
بود تریاک جان من لبانت
Ҳамон хуршеди бахти ман рхонт
همان خورشید بخت من رخانت
Бдои бахти мнои имшаби куҷое
بدا بخت منا امشب کجایی
Чаро бибаредӣ аз ман ошноӣ
چرا ببریدی از من آشنایی
Бибахшоед ба ман бар , дӯсту душман
ببخشاید به من بر، دوست و دشمن
Чаро ҳаргизи нбхшоиии ту бар ман
چرا هرگز نبخشایی تو بر من
Куҷое эй маи тобони куҷое
کجایی ای مه تابان کجایی
Чаро аз бохтари бармеи ниёе
چرا از باختر برمینیایی
Чу симини оинаи сари барзан аз кӯҳ
چو سیمین آینه سر برزن از کوه
Бибин бар ҷони ман сад гӯнаи андӯҳ
ببین بر جان من صد گونه اندوه
Ҷаҳон чун оҳани зангори хӯрда
جهان چون آهن زنگار خورده
Ҳаво бо ҷони ман зинҳори хӯрда
هوا با جان من زنهار خورده
Дили ман рафтау дилбари зи ман давр
دل من رفته و دلبر ز من دور
Ду ошиқ ҳар ду бе дили мондаи маҳҷӯр
دو عاشق هر دو بی دل مانده مهجور
Ба фари хеши моро ёварӣ кун
به فر خویش ما را یاوری کن
Ба нури хеши моро раҳбарӣ кун
به نور خویش ما را رهبری کن
Ту моҳӣ ваоннигорам низ моҳаст
تو ماهی وان نگارم نیز ماهست
Ҷаҳон берӯятон бар ман сиёҳаст
جهان بی رویتان بر من سیاهست
Худоё бар ман мискин бибахшоӣ
خدایا بر من مسکین ببخشای
Марои дидори он ду моҳ бинмоӣ
مرا دیدار آن دو ماه بنمای
Яке маро фурӯғу равшаноӣ
یکی مه را فروغ و روشنایی
Яке маро шиквау подшоиӣ
یکی مه را شکوه و پادشایی
Якеро ҷои бурҷи чархи гардон
یکی را جای برج چرخ گردان
Якеро ҷои тахту зину майдон
یکی را جای تخت و زین و میدان
Чу як нимаи сипоҳ шаб даромад
چو یک نیمه سپاه شب درآمد
Маи тобанда аз ховари баромад
مه تابنده از خاور برآمد
Чу симини заврақӣ дар жарфи дарё
چو سیمین زورقی در ژرف دریا
Чу дасти абрнҷнӣ дар дасти ҳўро
چو دست ابرنجنی در دست حورا
Ҳаворо дӯда аз чеҳра фурушаст
هوا را دوده از چهره فروشست
Чнончўни висро аз ҷону рӯи шаст
چنانچون ویس را از جان و رو شست
Падед омад Марвро ёри хуфта
پدید آمد مرو را یار خفته
Миёни гул ба сони гули шукуфта
میان گل به سان گل شکفته
Бунафшаи зулфу насрин рӯй ромин
بنفشه زلف و نسرین روی رامین
зи насрин ва бунафша карда болин
ز نسرین و بنفشه کرده بالین
Ма аз кӯҳ омаду вис аз шабистон
مه از کوه آمد و ویس از شبستان
Баҳории боди мишкӣн аз гулистон
بهاری باد مشکین از گلستان
зи буии виси ромини гашти бедор
ز بوی ویس رامین گشت بیدار
Ба болин дид сарвии ёсамини бор
به بالین دید سروی یاسمین بار
Биҷуст аз ҷойу андар бар гирифташ
بجست از جای و اندر بر گرفتش
Пас он ду зулф чун анбар гирифташ
پس آن دو زلف چون عنبر گرفتش
Ба ҳам омехта шуд машку анбар
به هم آمیخته شد مشک و عنبر
Ду ҳафта моҳ шуд пайваста бо хур
دو هفته ماه شد پیوسته با خور
Гуҳӣ аз зулф ӯ анбар фишон кард
گهی از زلف او عنبر فشان کرد
Гуҳӣ аз лаъл ӯ шукр фишон кард
گهی از لعل او شکر فشان کرد
Лаб ҳар ду ба сон мем бар мем
لب هر دو به سان میم بر میم
Бар ҳар ду ба сони сим бар сим
بر هر دو به سان سیم بر سیم
Бпичиднд бар ҳам ду самани буи
بپیچیدند بر هم دو سمن بوی
Чу ду дебои ниҳода рӯй бар рӯй
چو دو دیبا نهاده روی بر روی
Ту гуфтӣ шеру бода дар ҳам омехт
تو گفتی شیر و باده در هم آمیخت
Ва ё гулнору сӯсан бар ҳам овехт
و یا گلنار و سوسن بر هم آویخت
з рӯй ҳар дуашон шаб рӯз гашта
ز روی هر دوشان شب روز گشته
зи шодии рӯзашон наврӯз гашта
ز شادی روزشان نوروز گشته
Ҳазор овои зи шохи гули сароён
هزار آوا ز شاخ گل سرایان
Ҳамаи шаби ишқи эшонро стоён
همه شب عشق ایشان را ستایان
зи шодии шан ҳаме хандид лола
ز شادیشان همی خندید لاله
Ба дасти андараши ёқӯтин пиёла
به دست اندرش یاقوتین پیاله
Гирифтаи гул азишон зебу хушӣ
گرفته گل ازیشان زیب و خوشی
Чунон чун тозаи наргиси нозу гшӣ
چنان چون تازه نرگس ناز و گشّی
Чу рози дӯстӣ бо ҳам кушоданд
چو راز دوستی با هم گشادند
Ба хушии ком якдигар бидоданд
به خوشی کام یکدیگر بدادند
Замонаи зишт рӯй хеш бинмуд
زمانه زشت روی خویش بنمود
Ба теғи ранҷи кишти нози бадрӯд
به تیغ رنج کشت ناز بدرود
Саҳаргаҳи кори эшонро чунон кард
سحرگه کار ایشان را چنان کرد
Ки боғаши доғгоҳ ҳардуон кард
که باغش داغگاه هردوان کرد
Ҷаҳонро гавҳар омад зишти корӣ
جهان را گوهر آمد زشت کاری
Чаро зу меҳрбонии гӯши дорӣ
چرا زو مهربانی گوش داری
Ба наздаш ҳеҷ касро нест озарм
به نزدش هیچ کس را نیست آزرم
Ки бе меҳраст ва бе қадараст ва бе шарм
که بی مهرست و بی قدرست و بی شرم