Чу бишунид ин сухани виси длороӣ

چو بشنید این سخن ویس دلارای

Чу сарви бӯстонии ҷуст аз ҷой

چو سرو بوستانی جست از جای

Бадв гуфт эй гиронмояи худованд

بدو گفت ای گرانمایه خداوند

Гаронтар ҳикмат аз кӯҳи дамованд

گران‌تر حکمت از کوه دماوند

Дили ту пеша карда бурдборӣ

دل تو پیشه کرده بردباری

Кафи ту пеша карда дар борӣ

کف تو پیشه کرده دُر باری

Туро дода сети яздон ҳарчӣ бояд

ترا داده‌ست یزدان هرچه باید

Ҳунарҳое ки аврангат фазояд

هنرهایی که اورنگت فزاید

Ҳунарҳои ту пайдотар зи хуршед

هنرهای تو پیداتر ز خورشید

Кунишҳои ту зеботар зи умед

کنشهای تو زیباتر ز امید

Тӯии фаррухи шаҳаншоҳи замона

توی فرخ شهنشاه زمانه

Бимони андари замонаи ҷовдона

بمان اندر زمانه جاودانه

Ба ҳиммати осмони номадорӣ

به همت آسمان نامداری

Ба давлати офтоби комгорӣ

به دولت آفتاب کامگاری

Хуҷастаи ном чун хуршеди тобон

خجسته نام چون خورشید تابان

Равандаи ҳукм чун тақдири яздон

رونده حکم چون تقدیر یزدان

Худовандо ту худ доне ки гардун

خداوندا تو خود دانی که گردون

Кунад ҳар соъатии лавнии дигаргун

کند هر ساعتی لونی دگرگون

Кунишҳое казу байнем ҳамвор

کنشهایی کزو بینیم هموار

Бадв бар ҳукм ва бар фармони додар

بدو بر حکم و بر فرمان دادار

Худо ӯро ба андозаи брондаҳи сет

خدا او را به اندازه برانده‌ست

Кам ва бешаш бар он андозаи мондаи сет

کم و بیشش بر آن اندازه مانده‌ست

зи оғози ҷаҳон то рӯзи фарҷом

ز آغاز جهان تا روز فرجام

Ба рафтани србсри яксон наад гом

به رفتن سربسر یکسان نهد گام

Чунон гардад ки додараш бифармуд

چنان گردد که دادارش بفرمود

Чунон чун хост ӯро роҳ бинмуд

چنان چون خواست او را راه بنمود

Баӣу бтрӣ дар мо сиришта сет

بهی و بتری در ما سرشته‌ست

Чунон чун неку бад бар мо набиштаи сет

چنان چون نیک و بد بر ما نبشته‌ست

На аз дониш дигар гардад сиришта

نه از دانش دگر گردد سرشته

На аз мардӣ дигар гардад навишта

نه از مردی دگر گردد نوشته

Дарин гетӣ чаҳ нодон ва чаҳ грбз

درین گیتی چه نادان و چه گربز

Ба кор хеш ҳайронанду оҷиз

به کار خویش حیرانند و عاجز

Агар покаст табъам ё палидаст

اگر پاکست طبعم یا پلیدست

Чунонаст ӯ ки яздони офарӣдаи сет

چنانست او که یزدان آفریده‌ست

Чу аз оғози гаштами офарӣда

چو از آغاز گشتم آفریده

Бидон андозаи гаштами парварида

بدان اندازه گشتم پروریده

Чу яздони мари туро пирӯз карда сет

چو یزدان مر ترا پیروز کرده‌ست

Магари ҷони марои бад рӯз карда сет

مگر جان مرا بد روز کرده‌ست

Ман аз хӯбӣу зиштӣ бе гуноҳам

من از خوبی و زشتی بی گناهم

Куҷои ман хештарро бад нахоҳам

کجا من خویشتر را بد نخواهم

На ман гуфтӣ ки напазирам саломат

نه من گفتی که نپذیرم سلامت

Ҳама ғам хоҳаму ранҷу маломат

همه غم خواهم و رنج و ملامت

Маро аз баҳр сахтӣ офариданд

مرا از بهر سختی آفریدند

Чунон каз баҳри хории прўриднд

چنان کز بهر خواری پروریدند

На ман гуфтам ки гӯна зард хоҳам

نه من گفتم که گونه زرد خواهم

Ҳамеша ҷону дили пар дард хоҳам

همیشه جان و دل پر درد خواهم

Ҳар он рӯзӣ ки гуфтам шодмонам

هر آن روزی که گفتم شادمانم

Шиканҷаи гашти шодӣ бар равонам

شکنجه گشت شادی بر روانم

Маро чаҳ чора чун бахтам чунинаст

مرا چه چاره چون بختم چنینست

Ту гӯйии чарх бо ҷонам ба кинаст

تو گویی چرخ با جانم به کینست

зи гумроҳии дилам ҳамранг ниласт

ز گمراهی دلم همرنگ نیلست

Ҳамоно ғӯли бахтамро далеласт

همانا غول بختم را دلیلست

Кунун аз ҷони худ гаштами чунон сайр

کنون از جان خود گشتم چنان سیر

Ки хоҳам хештанро хӯрдаи шер

که خواهم خویشتن را خوردهٔ شیر

Ба нохуни пардаи дилро бадарам

به ناخن پردهٔ دل را بدَرَّم

Ба дандони риштаи ҷонро бабрам

به دندان رشتهٔ جان را ببرم

На дил бояд марои зин беш на ҷон

نه دل باید مرا زین بیش نه جان

Ки худ тимор ва дардам ҳаст азишон

که خود تیمار و دردم هست ازیشان

На андари дили марои рӯзии вазади бод

نه اندر دل مرا روزی وزد باد

На ҷони андари танам рӯзӣ шавад шод

نه جان اندر تنم روزی شود شاد

Чу кори ман чунин ошуфтаи мондаи сет

چو کار من چنین آشفته مانده‌ست

Ҳамеша чашми бахтами хуфтаи мондаи сет

همیشه چشم بختم خفته مانده‌ست

Чаро варзами бад-ӣни сони меҳрбонӣ

چرا ورزم بدین سان مهربانی

Казу дардасту нанги ҷовдонӣ

کزو دردست و ننگ جاودانی

Марои душман шуда чун ту худованд

مرا دشمن شده چون تو خداوند

зи ман безор гашта хешу пайванд

ز من بیزار گشته خویش و پیوند

зи розами душманон огоҳ гашта

ز رازم دشمنان آگاه گشته

Ҷаҳон бар чашми ман чун чоҳ гашта

جهان بر چشم من چون چاه گشته

Бад-ӣни сахтӣ чаҳ бояд мҳркорӣ

بدین سختی چه باید مهرکاری

Бад-ӣни хорӣ чаҳ бояд дӯстдорӣ

بدین خواری چه باید دوستداری

зи баси комад ба гӯши ман маломат

ز بس کامد به گوش من ملامت

Шудам якбора дар гетии аломат

شدم یکباره در گیتی علامت

Дарӣ дар ҷон торикам кушоданд

دری در جان تاریکم گشادند

Чароғии андари он дарга ниҳоданд

چراغی اندر آن درگه نهادند

Фитод андари дили ман равшаноӣ

فتاد اندر دل من روشنایی

Хирад аз ҷони ман ҷусти ошноӣ

خرد از جان من جست آشنایی

зи роҳи меҳр ҷустани бозгаштам

ز راه مهر جستن بازگشتم

зи рахти меҳри дили пардози гаштам

ز رخت مهر دل پرداز گشتم

Бдонстм ки аз меҳрам ба поён

بدانستم که از مهرم به پایان

Наёяд ҷузи ҳалок ҳар ду гиҳон

نیاید جز هلاک هر دو گیهان

Мисоли меҳр ҳамчун жарф дарёст

مثال مهر همچون ژرف دریاست

Канору қаър ӯ ҳар ду на пайдост

کنار و قعر او هر دو نه پیداست

Агар то ҷовдон дар вай нишинам

اگر تا جاودان در وی نشینم

Ба ду дидаи канорашро набинам

به دو دیده کنارش را نبینم

Агар ҷони ҳазорон Нӯҳ дорам

اگر جان هزاران نوح دارم

Яке ҷонро азу берун наёрам

یکی جان را ازو بیرون نیارم

Чаро бо ҷони бечораи ситезам

چرا با جان بیچاره ستیزم

Чаро беҳудаи хӯни хеши резам

چرا بیهوده خون خویش ریزم

Чаро аз ту насиҳат напазирам

چرا از تو نصیحت نپذیرم

Чаро роҳ саломат брнагирам

چرا راه سلامت برنگیرم

Агар бинии зи ман дигари табоҳӣ

اگر بینی ز من دیگر تباهی

Бикун бо ман зи кӣна ҳарчӣ хоҳӣ

بکن با من ز کینه هرچه خواهی

Агар ромини азин пас шер гардад

اگر رامین ازین پس شیر گردد

Напиндорам ки бар ман чир гардад

نپندارم که بر من چیر گردد

Агар бодаст буии ман наёбад

اگر بادست بوی من نیابد

Гузар бар бому кӯии ман наёбад

گذر بر بام و کوی من نیابد

Агар ҷодӯаст аз корам бимонад

اگر جادوست از کارم بماند

Вагар кидст аз чорам бимонад

و گر کیدست از چارم بماند

Пазируфтами ҳам аз ту ҳам зи яздон

پذیرفتم هم از تو هم ز یزدان

Ки ҳаргиз нашканам ин аҳду паймон

که هرگز نشکنم این عهد و پیمان

Агар кори парастишро сазоем

اگر کار پرستش را سزایم

Азин пас ту марое ман туроем

ازین پس تو مرایی من ترایم

Дилат хушнӯд кун як бори дигар

دلت خشنود کن یک بار دیگر

Казин пас бо ту бошам ҳамчуи шукр

کزین پس با تو باشم همچو شکر

Ҳамоногар даҳонамро ббўиӣ

همانا گر دهانم را ببویی

Азу оядат буии ростгӯе

ازو آیدت بوی راستگویی

Шҳншаҳи чашму рӯйишро бабўсед

شهنشه چشم و رویش را ببوسید

Ки бишунид онкӣ зу ҳаргизи бншнид

که بشنید آنکه زو هرگز بنشنید

Дигар бора навозишҳо намӯдаш

دگر باره نوازشها نمودش

Ба некӯу ситоиш бар фузудаш

به نیکو و ستایش بر فزودش

зи икдигори ҷудои гаштанди хуррам

ز یکدیگار جدا گشتند خرم

Миёни дили шикастаи лашкари ғам

میان دل شکسته لشکر غم