Бигуфт ин ва ба роҳ афтод шабгир

بگفت این و به راه افتاد شبگیر

Камон шуд Марви дояи ҷуста зу тир

کمان شد مرو دایه جسته زو تیر

Ҷинони тирӣ ки будаш роҳи партоб

جنان تیری که بودش راه پرتاب

зи Марви шоягон то марзи гўроб

ز مرو شایگان تا مرز گوراب

Чу андари марз гўроб омад аз роҳ

چو اندر مرز گوراب آمد از راه

Ба саҳро пешаш омад бе вафои шоҳ

به صحرا پیشش آمد بی وفا شاه

Ба сони шер хашм олуд тозон

به سان شیر خشم آلود تازان

Ба гӯрону гавазнону гурозон

به گوران و گوزنان و گرازان

Сипаҳ дар раҳ шуда ҳамчун ҳисорӣ

سپه در ره شده همچون حصاری

Ҳисорӣ гашта дар вай ҳар шикорӣ

حصاری گشته در وی هر شکاری

зи бас дар чарми эшон ождаҳи тир

ز بس در چرم ایشان آژده تیر

Ту гуфтӣ парвар буданд нахчир

تو گفتی پرّور بودند نخچیر

Ҳавои пари боз буду дашти пари саг

هوا پر باز بود و دشت پر سگ

Шитобон ҳар ду аз парвоз ва аз таг

شتابان هر دو از پرواز و از تگ

Яке карда ҳаворо пари паранда

یکی کرده هوا را پر پرنده

Дигар карда заминро пари даранда

دگر کرده زمین را پر درنده

Заранги хӯни ренегони кӯҳи пари ранг

زرنگ خون رنگان کوه پر رنگ

Чу сангии кӯҳ бар оҳӯ шудаи танг

چو سنگی کوه بر آهو شده تنگ

Чу доя дид роминро ба нахчир

چو دایه دید رامین را به نخچیر

Дилаши гашт аз ҷафои роми пари тир

دلش گشت از جفای رام پر تیر

Куҷои ромин чу ӯро дид дар роҳ

کجا رامین چو او را دید در راه

На аз роҳаш бипурсед ва на аз моҳ

نه از راهش بپرسید و نه از ماه

Бадв гуфт эй палиди деви гавҳар

بدو گفت ای پلید دیو گوهر

Бад омӯзу бидонадяшу бади ахтар

بد آموز و بداندیش و بد اختر

Маро Бифрефтӣ сад раҳ ба найранг

مرا بفریفتی صد ره به نیرنگ

зи ман барадӣ чу мастии ҳушу фарҳанг

ز من بردی چو مستی هوش و فرهنگ

Дгрбор омадӣ чун ғӯл ногоҳ

دگربار آمدی چون غول ناگاه

Ки тосозӣ маро дар роҳи гумроҳ

که تا سازی مرا در راه گمراه

Набинад низ боди ту ғуборам

نبیند نیز باد تو غبارم

Нагирад беш дасти ту маҳорам

نگیرد بیش دست تو مهارم

Турои баргашт бояд ҳам азидр

ترا برگشت باید هم ازیدر

Ки ҳастат омадан бесуд ва бе бар

که هستت آمدن بی سود و بی بر

Бирав бо виси гӯ аз ман чаҳ хоҳӣ

برو با ویس گو از من چه خواهی

Чаро сирӣ наёбӣ зини табоҳӣ

چرا سیری نیابی زین تباهی

зи коми дили буза бисёр кардӣ

ز کام دل بزه بسیار کردی

зи номи бади бало бисёр хӯрдӣ

ز نام بد بلا بسیار خوردی

Кунун гоҳаст агар пӯзиши намое

کنون گاهست اگر پوزش نمایی

Пушаймонии хурӣ некӣ физойӣ

پشیمانی خوری نیکی فزایی

Ҷавонии ҳардуон бар боди додем

جوانی هردوان بر باد دادیم

Ду гетӣ бар сар комӣ ниҳодем

دو گیتی بر سر کامی نهادیم

Бад-ӣни сари ҳардуон бадном гаштем

بدین سر هردوان بدنام گشتیم

Бидон сари ҳардуон бдком гаштем

بدان سر هردوان بدکام گشتیم

Агар ту брнхўоҳии гашт аз ин роҳ

اگر تو برنخواهی گشت از این راه

Азин пас ман набошам бо ту ҳамроҳ

ازین پس من نباشم با تو همراه

Агар сад соли дигар меҳр корем

اگر صد سال دیگر مهر کاریم

Нигаҳ кун то ба фарҷомаш чаҳ дорем

نگه کن تا به فرجامش چه داریم

Пазируфтами ман аз равшани дилони панд

پذیرفتم من از روشن دلان پند

Бихӯрадам пеши яздони сахти савганд

بخوردم پیش یزدان سخت سوگند

Ба ҳар чизе ки он беҳтари зи гиҳон

به هر چیزی که آن بهتر ز گیهان

Ба хоки поку моҳу меҳри тобон

به خاک پاک و ماه و مهر تابان

Ки ман бо ӯ наҷӯям низ пайванд

که من با او نجویم نیز پیوند

Биҷуз чўнонкаҳ бипасандад худованд

بجز چونانکه بپسندد خداوند

Марои пайванд бо ӯ бошад онгоҳ

مرا پیوند با او باشد آنگاه

Ки он моҳи заминро ман буми шоҳ

که آن ماه زمین را من بوم شاه

Ки донад соли рафта чанд бошад

که داند سال رفته چند باشد

Ки бо ӯ мари маро пайванд бошад

که با او مر مرا پیوند باشد

Мисоли мо чунон омад ки гуяд

مثال ما چنان آمد که گوید

Хрои ту зӣ ки то сабза бирӯяд

خرا تو زی که تا سبزه بروید

Ҳаме то ман расм бо он парӣ рӯй

همی تا من رسم با آن پری روی

Басои обо ки хоҳад рафт дар ҷӯй

بسا آبا که خواهد رفت در جوی

Ба умед касе то кӣ нишинам

به امید کسی تا کی نشینم

Ки ӯро бо дигар каси ҷуфти байнам

که او را با دگر کس جفت بینم

Ҳамоно тираи гаштӣ рӯй хуршед

همانا تیره گشتی روی خورشید

Агар ӯ зистии солӣ ба умед

اگر او زیستی سالی به امید

Барин умед рафт аз ман ҷавонӣ

برین امید رفت از من جوانی

Ҳаме гӯям дариғо зиндагонӣ

همی گویم دریغا زندگانی

Дариғо кам ҷавонӣ бор барбаст

دریغا کم جوانی بار بربست

Намонад аз ваии марои ҷузи бод дар даст

نماند از وی مرا جز باد در دست

зи хӯбӣ буд чун товуси рангин

ز خوبی بود چون طاووس رنگین

зи сахтӣ буд чун арўнди сангин

ز سختی بود چون اروند سنگین

Маро буд ӯ баҳори зиндагонӣ

مرا بود او بهار زندگانی

зи хӯбӣ чуннигор бӯстонӣ

ز خوبی چون نگار بوستانی

Ба боди ишқ резон шуд баҳорам

به باد عشق ریزان شد بهارم

Ба дасти ғам ситурда шуд нигорам

به دست غم سترده شد نگارم

Чу ҳар солӣ баҳор ояд ба гулзор

چو هر سالی بهار آید به گلزار

Баҳор ман наёяд ҷузи яке бор

بهار من نیاید جز یکی بار

Шуд он ҳангом ва он рӯзи ҷавонӣ

شد آن هنگام و آن روز جوانی

Ки ман бар бод додам зиндагонӣ

که من بر باد دادم زندگانی

Агар бошад хазонро табъи наврӯз

اگر باشد خزان را طبع نوروز

Маро имрӯз бошад табъи он рӯз

مرا امروز باشد طبع آن روز

Нигар то низ беҳуда нагӯйӣ

نگر تا نیز بیهوده نگویی

зи перии табъ бурное наҷӯӣ

ز پیری طبع برنایی نجویی

Ҳам акнӯн бозгарду висро гӯй

هم اکنون بازگرد و ویس را گوی

Занонро нест чизеи беҳтар аз шӯй

زنان را نیست چیزی بهتر از شوی

Турои додари шӯе нек дода сет

ترا دادار شویی نیک داده‌ست

Ки чархи давлат ва хуршед дода сет

که چرخ دولت و خورشید داده‌ست

Тугар неки ахтарӣ ӯро нигаҳи дор

تو گر نیک اختری او را نگه دار

Ҷуз ӯ ҳар мардро камтар ба ёди ор

جز او هر مرد را کمتر به یاد آر

Куҷогар ту чунин беҳруз бошӣ

کجا گر تو چنین بهروز باشی

Ба беҳрузии ҷаҳон афрӯз бошӣ

به بهروزی جهان افروز باشی

Шаҳат солор бошад ман бародар

شهت سالار باشد من برادر

Ҷаҳонат банда бошад бахти чокар

جهانت بنده باشد بخت چاکر

Бад-ӣни сар дар ҷаҳон бошӣ накӯном

بدین سر در جهان باشی نکونام

Бидон сар ҷовдон бошӣ рўоком

بدان سر جاودان باشی رواکام

Пас онгаҳ хашмнок аз дояи баргашт

پس آنگه خشمناک از دایه برگشت

Ба чашми доя чун зиндон шудаи дашт

به چشم دایه چون زندان شده دشت

На гармӣ дид аз гуфтори ромин

نه گرمی دید از گفتار رامین

На хӯбӣ дид аз дидори ромин

نه خوبی دید از دیدار رامین

Ҳаме шуд бози пас кӯру пушаймон

همی شد باز پس کور و پشیمان

Гусастаи ҷони пари дардаши зи дармон

گسسته جان پر دردش ز درمان

Агар тимори доя буд чандин

اگر تیمار دایه بود چندین

Ки дид он хорӣ аз гуфтори ромин

که دید آن خواری از گفتار رامین

Нигар то чанд буд озори он моҳ

نگر تا چند بود آزار آن ماه

Ки душмани гашти вайро дӯст ногоҳ

که دشمن گشت وی را دوست ناگاه

Вафои кишт ва ҷафо оварад бориш

وفا کشت و جفا آورد بارش

Бадӣ кард арча некӣ кард ёраш

بدی کرد ارچه نیکی کرد یارش

Расӯл омад зи дидаи ашки резон

رسول آمد ز دیده اشک ریزان

зи лабҳо гирд ва аз дили дӯди хезон

ز لبها گرد و از دل دود خیزان

Паёмии бардаи ширинтар зи шукр

پیامی برده شیرین‌تر ز شکر

Ҷавоб оварда баронтар зи ханҷар

جواب آورده برّان‌تر ز خنجر

Сиёҳ абр омад ва борид борон

سیاه ابر آمد و بارید باران

На борон балки заҳри олӯдаи пайкон

نه باران بلکه زهر آلوده پیکان

Дурахш омад зи даврӣ бар дили вис

درخش آمد ز دوری بر دل ویس

Сумум омад зи хорӣ бар гули вис

سموم آمد ز خواری بر گل ویس

Ба шамшер ҷафо шуд дилаши хаста

به شمشیر جفا شد دلش خسته

Ба занҷир бало шуд ҷонаши баста

به زنجیر بلا شد جانش بسته