зи дарди ҷону дил бар бистар афтод

ز درد جان و دل بر بستر افتاد

Бурӣда гашт гуфтӣ сарви озод

بریده گشت گفتی سرو آزاد

Ҳамаи бистари зи ҷонаши пари ғаму дард

همه بستر ز جانش پر غم و درد

Ҳамаи болини зи рӯйиши пари гули зард

همه بالین ز رویش پر گل زرد

Ба болинаш нишаста моҳрӯён

به بالینش نشسته ماهرویان

Занони меҳтарону номҷўён

زنان مهتران و نامجویان

Яке гуфтӣ ки чашми бади бхстш

یکی گفتی که چشم بد بخستش

Яке гуфтӣ ки афсунгар бибасташ

یکی گفتی که افسونگر ببستش

Пизишконеи ҳамаи фарҳанги хонда

پزشکانی همه فرهنگ خوانده

зи ҳоли дард ӯ оҷиз бимонада

ز حال درد او عاجز بمانده

Яке гуфтӣ ҳамаи ранҷиш з савдост

یکی گفتی همه رنجش ز سوداست

Яке гуфтӣ ҳамаи дардаш з сафрост

یکی گفتی همه دردش ز صفراست

з ҳар шаҳри омадаи ахтаршиносон

ز هر شهر آمده اخترشناسان

Ҳакямон ва гузинон хуросон

حکیمان و گزینان خراسان

Яке гуфтӣ қамар кард ин ба мизон

یکی گفتی قمر کرد این به میزان

Яке гуфтӣ Зуҳал кард ин ба саратон

یکی گفتی زحل کرد این به سرطان

Парии бандон ва зроқон нишаста

پری بندان و زراقان نشسته

зи баҳри вис яксар дили шикаста

ز بهر ویس یکسر دل شکسته

Яке гуфтӣ варои дидаи расидаи сет

یکی گفتی ورا دیده رسیده‌ست

Яке гуфтӣ парӣ ӯро бидида сет

یکی گفتی پری او را بدیده‌ست

Надонист инчи каси ковро чаҳ дардост

ندانست ایچ کس کاو را چه درداست

Чаҳ ранҷ ӯро чунин озурда карда сет

چه رنج او را چنین آزرده کرده‌ست

Ба доғи роми сӯзони моҳро дил

به داغ رام سوزان ماه را دل

Ба дарди моҳи печони шоҳро дил

به درد ماه پیچان شاه را دل

Смнбри виси гирён бар дили хеш

سمنبر ویس گریان بر دل خویش

Гуҳии резони зи наргис бар гули хеш

گهی ریزان ز نرگس بر گل خویش

Чу шоҳаншаҳи азу танҳо бимонадӣ

چو شاهنشه ازو تنها بماندی

зи хӯни дидагони дарёи брондӣ

ز خون دیدگان دریا براندی

Суханҳоеи чунон дилгир гуфтӣ

سخنهایی چنان دلگیر گفتی

Куҷои сабр аз ҳама дилҳо бирафтӣ

کجا صبر از همه دلها برفتی

Чаро эй ошиқон ибрат нагиред

چرا ای عاشقان عبرت نگیرید

Чаро аз ман насиҳат напазиред

چرا از من نصیحت نپذیرید

Маро байнеду дил бар кас мабандед

مرا بینید و دل بر کس مبندید

Ки пас ҳар сахте бар дил писандид

که پس هر سختیی بر دل پسندید

Маро эй ошиқон аз давр байнед

مرا ای عاشقان از دور بینید

Бисӯзед ар ба назд ман нишинед

بسوزید ار به نزد من نشینید

Марои зини гӯнаи оташ дар дил афтод

مرا زین گونه آتش در دل افتاد

Ки ёрамро дил аз сангасту пӯлод

که یارم را دل از سنگست و پولاد

Маро узраст агар фарёд хонам

مرا عذرست اگر فریاد خوانم

Ки ман фарёд аз он бедод хонам

که من فریاد از آن بیداد خوانم

Дили пари риши хеш ӯро намудем

دل پر ریش خویش او را نمودم

Бадв гуфтам ки ранҷат озмудам

بدو گفتم که رنجت آزمودم

Ки донад ков ба ҷои ман чаҳ бад кард

که داند کاو به جای من چه بد کرد

Яке бад карду ҷонамро ба сад кард

یکی بد کرد و جانم را به صد کرد

Марои ин дӯст бедил кард ва бе ком

مرا این دوست بی دل کرد و بی کام

Ки акнӯн душман ман шуд ба фарҷом

که اکنون دشمن من شد به فرجام

Чаҳ некуӣ кунад мардум ба мардум

چه نیکویی کند مردم به مردم

Ки ман дар дӯстӣ бо ӯ накардам

که من در دوستی با او نکردم

Умеду ранҷи худ бар бод додам

امید و رنج خود بر باد دادم

Чу рози дӯстӣ бар ваии кушодам

چو راز دوستی بر وی گشادم

Вафои киштам чароанда дурудам

وفا کشتم چرا انده درودم

Сано гуфтам чаро нафрини шунӯдам

ثنا گفتم چرا نفرین شنودم

Маро чун бахти ман бо ман ба кинаст

مرا چون بخت من با من به کینست

зи бегона чаҳ нолам гар чунинаст

ز بیگانه چه نالم گر چنینست

Бкўшидми басӣ бо бахти бдсоз

بکوشیدم بسی با بخت بدساز

Набад бо обгинаи сангро соз

نبد با آبگینه سنگ را ساز

Кунун аз бахту дили безори гаштам

کنون از بخت و دل بیزار گشتم

Ба ном ҳар ду безории нбштм

به نام هر دو بیزاری نبشتم

Чу бадбахтони ниҳодами сар ба болин

چو بدبختان نهادم سر به بالین

з ҷонам гашта бистари ҳасрати огӣн

ز جانم گشته بستر حسرت آگین

зи бадбахтии биҷуз маргам набояд

ز بدبختی بجز مرگم نباید

Чу ман бадбахтро худ марг шояд

چو من بدبخت را خود مرگ شاید

Чу ёрами дайгарӣ бар ман гузинад

چو یارم دیگری بر من گزیند

Ҳамон беҳтар ки ҷонам марг бинад

همان بهتر که جانم مرگ بیند

Пас онгаҳ хонд мишкӣнро бар хеш

پس آنگه خواند مشکین را بر خویش

Намӯд ӯро ҳамаи рози дили риш

نمود او را همه راز دل ریش

Куҷои мишкӣни дабираш буд дерин

کجا مشکین دبیرش بود دیرین

Ҳамеша роздори вису ромин

همیشه رازدار ویس و رامین

Марвро гуфт мшкино ту дидӣ

مرو را گفت مشکینا تو دیدی

зи ромин бе вафотар ё шунидӣ

ز رامین بی وفاتر یا شنیدی

Агар мӯем ба нохун бар , брстӣ

اگر مویم به ناخن بر، برستی

Дили ман ин гумон бар ваии нбстӣ

دل من این گمان بر وی نبستی

Надонистам каз оташи оби хезад

ندانستم کز آتش آب خیزد

зи нӯши ноби заҳри ноби хезад

ز نوش ناب زهر ناب خیزد

Маро дидӣ ки роҳи порсое

مرا دیدی که راه پارسایی

Чигуна доштам дар подшоиӣ

چگونه داشتم در پادشایی

Кунун аз ҳардуони безори гаштам

کنون از هردوان بیزار گشتم

Ба чашми дӯсту дўшмни хори гаштам

به چشم دوست و دوشمن خوار گشتم

На андари подшоиии подшоим

نه اندر پادشایی پادشایم

На андар порсое порсоем

نه اندر پارسایی پارسایم

Ҳаме нокард бояд подшоиӣ

همی ناکرد باید پادشایی

Бузургӣ ҷустану фармонравойӣ

بزرگی جستن و فرمانروایی

Ман андар ҷустани ромами ҳамаи сол

من اندر جستن رامم همه سال

Фидо карда дилу ҷону сару мол

فدا کرده دل و جان و سر و مال

Гуҳӣ аз баҳри васлаши пўии пўим

گهی از بهر وصلش پوی پویم

Гуҳӣ аз бими ҳиҷраш мӯӣ мӯем

گهی از بیم هجرش موی مویم

Агар дорам ҳазорон ҷони ширин

اگر دارم هزاران جان شیرین

Напардозами яке аз шуғли ромин

نپردازم یکی از شغل رامین

Марои ромин ба нодонӣ басӣ хаст

مرا رامین به نادانی بسی خست

Кунун пушти маро якбора бишикаст

کنون پشت مرا یکباره بشکست

Басии шох аз дарахти ман биФгнд

بسی شاخ از درخت من بیفگند

Кунун аслаш бурид ва бех барканд

کنون اصلش برید و بیخ برکند

Бар озораш ҳаме кардам сабурӣ

بر آزارش همی کردم صبوری

Кунун сабрам буд озори даврӣ

کنون صبرم بود آزار دوری

Бад-ӣни бор ӯ ба ҷони ман на он кард

بدین بار او به جان من نه آن کرد

Ки бо он худ шикебе тавон кард

که با آن خود شکیبایی توان کرد

Марои шамшери ҷавраши сари бурӣдаи сет

مرا شمشیر جورش سر بریده‌ست

Марои жўпини ҳиҷраши дили даридаи сет

مرا ژوپین هجرش دل دریده‌ست

Сабурӣ чун кунам бар сар баридан

صبوری چون کنم بر سر بریدن

Хамӯшӣ чун кунам бар дил даридан

خموشی چون کنم بر دل دریدن

Чаҳ донеи зини бтар ков рафт ва зан кард

چه دانی زین بتر کاو رفت و زن کرد

Пас онгаҳ муждаро нома ба ман кард

پس آنگه مژده را نامه به من کرد

Ки ман гули киштаму гули прўридм

که من گل کشتم و گل پروریدم

зи мавриду наргис ва хайрӣ буридам

ز مورد و نرگس و خیری بریدم

Вазони пас дояро бо як ҷигари тир

وزان پس دایه را با یک جگر تیر

Гасӣ кард аз миёни дашти нахчир

گسی کرد از میان دشت نخچیر

Ту гуфтӣ дояро ҳаргизи надидаи сет

تو گفتی دایه را هرگز ندیده‌ست

Ва ё худ зу ҷафое сад кашида сет

و یا خود زو جفایی صد کشیده‌ست

Кунун афтодаам бар бистари марг

کنون افتاده‌ام بر بستر مرگ

Ба ҷони ман расидаи ханҷари марг

به جان من رسیده خنجر مرگ

Қалам бар гири мшкино ба машки об

قلم بر گیر مشکینا به مشک آب

Яке нома навис аз ман ба гўроб

یکی نامه نویس از من به گوراب

Таб гармам бибину боди сардам

تب گرمم ببین و باد سردم

Ба нома ёд кун ҳамвора дардам

به نامه یاد کن همواره دردم

Ту худ донеи сухан дар ҳам сириштан

تو خود دانی سخن در هم سرشتن

Ба нома ҳар чаҳ ба бояд нбштн

به نامه هر چه به باید نبشتن

Агар бозоварӣ ӯро ба гуфтор

اگر باز آوری او را به گفتار

Шавам то марг дар пешати парастор

شوم تا مرگ در پیشت پرستار

Ту доноӣ ва бар гуфтори доно

تو دانایی و بر گفتار دانا

Буд осони фиреби марди бурно

بود آسان فریب مرد برنا