Чу кӯс аз дарга султон буғурред

چو کوس از درگه سلطان بغرّید

Ту гуфтӣ кӯҳу санг аз ҳам бадаред

تو گفتی کوه و سنگ از هم بدرّید

Ба ховари меҳри тобон рух бапушед

به خاور مهر تابان رخ بپوشید

Ба гардуни Зуҳраро Зуҳра Биҷӯшед

به گردون زهره را زَهره بجوشید

Сипоҳӣ рафт берун аз сафоҳон

سپاهی رفت بیرون از صفاهان

Ки сад як зон надиданд инчи шоҳон

که صد یک زان ندیدند ایچ شاهان

Худованди ҷаҳони султони аъзам

خداوند جهان سلطان اعظم

Бурун рафт аз сафоҳони шоду хуррам

برون رفت از صفاهان شاد و خرم

Рикобаш дошт ъзи ҷовдонӣ

رکابش داشت عز جاودانی

Чу чатраш дошт фари осмонӣ

چو چترش داشت فر آسمانی

Ба ҳомӯн буд лашкаргоҳи султон

به هامون بود لشکرگاه سلطان

Збси харгоҳу хайма чун кҳстон

زبس خرگاه و خیمه چون کهستان

Палангу шер дар ваии мардуми ҷанг

پلنگ و شیر در وی مردم جنگ

Батон нағзи гӯру оҳӯу ранг

بتان نغز گور و آهو و رنگ

Фурӯд омад шҳншаҳ дар кҳстон

فرود آمد شهنشه در کهستان

Кҳстони гашти хуррам чун гулистон

کهستان گشت خرم چون گلستان

Равони гашт аз кҳстони рӯзи дигар

روان گشت از کهستان روز دیگر

Ба кӯҳистон Ҳамадон рафт яксар

به کوهستان همدان رفت یکسر

Марои андари сафоҳон буд корӣ

مرا اندر صفاهان بود کاری

Дар он корам ҳаме шуд рӯзгорӣ

در آن کارم همی شد روزگاری

Бимонадам зини сабаби андари сафоҳон

بماندم زین سبب اندر صفاهان

Нарафтам дар рикоби шоҳи шоҳон

نرفتم در رکاب شاهِ شاهان

Шудам зии тоҷи давлати хоҷаи бўолФтҳ

شدم زی تاج دولت خواجه بوالفتح

Ки бодаши ҷовдон дар корҳо фатҳ

که بادش جاودان در کارها فتح

Бипурсед аз худовандии раҳе ро

بپرسید از خداوندی رهی را

Дар он пурсиш бидидам Фрҳӣ ро

در آن پرسش بدیدم فرّهی را

Пас онгаҳ гуфт бо ман кин зимистон

پس آنگه گفت با من کاین زمستان

Ҳаме бош ва макун азми кҳстон

همی باش و مکن عزم کهستان

Чу аз наврӯз гардад ин ҷаҳони нав

چو از نوروز گردد این جهان نو

Ҳаво хуштар шавад онгаҳ ҳамеи рӯ

هوا خوشتر شود آنگه همی رو

Ки ман созати даҳуми чндонкаҳ бояд

که من سازت دهم چندانکه باید

Турои зин рӯй тақсирӣ наёяд

ترا زین روی تقصیری نیاید

Бадв гуфтам худовандам ҳамеша

بدو گفتم خداوندم همیشه

Барин бӯда сету инаш буд пеша

برین بوده‌ست و اینش بود پیشه

Ки меҳмони дорӣу чокари навозӣ

که مهمان داری و چاکر نوازی

Ба коми дӯсти душманро гудозӣ

به کام دوست دشمن را گدازی

зи доми ранҷи раҳёнро раҳоне

ز دام رنج رهیان را رهانی

з моҳӣ баркашӣ бар маи расонӣ

ز ماهی برکشی بر مه رسانی

Ки бошам ман ки меҳмонат набошам

که باشم من که مهمانت نباشم

На меҳмони бал ки дарбонат набошам

نه مهمان بل که دربانت نباشم

Чу зин дарга нишинад гирд бар ман

چو زین درگه نشیند گَرد بر من

Занад бахтам ба гирди моҳи хирман

زند بختم به گِردِ ماه خرمن

Ту дорӣ ба змн бисёр кеҳтар

تو داری به زمن بسیار کهتر

Маро чун ту набошад ҳеҷ меҳтар

مرا چون تو نباشد هیچ مهتر

Гар ин рағбати ту бо парвини намое

گر این رغبت تو با پروین نمایی

Бияёд то ба по ӯро басое

بیاید تا به پا او را بسایی

Чу ман бар хоки айвонати нуҳуми пой

چو من بر خاک ایوانت نهم پای

Маро бар гунбади ҳафтум буд ҷой

مرا بر گنبد هفتم بود جای

Марои наврӯзи дидор ту бошад

مرا نوروز دیدار تو باشد

Ҳавои хуши зи гуфтор ту бошад

هوای خوش ز گفتار تو باشد

Мабод аз бахти фаррухи офаринам

مباد از بخت فرّخ آفرینم

Агар гетӣ на бар рӯй ту байнам

اگر گیتی نه بر روی تو بینم

Ба меҳри андари чунинам кат намудем

به مهر اندر چنینم کت نمودم

Вагар дар дили ҷуз йен дорам ҷуҳудам

وگر در دل جُز ین دارم جهودم

Чу кардам офариниш чанд гоҳе

چو کردم آفرینش چند گاهی

Бад-ӣни гуфтор мо бигузашт моҳӣ

بدین گفتار ما بگذشت ماهی

Марои як рӯз гуфт он қиблаи дайн

مرا یک روز گفت آن قبلهٔ دین

Чаҳ гӯйӣ дар ҳадиси вису ромин

چه گویی در حدیث ویس و رامین

Ки мегӯйанд чизе сахт некӯаст

که می گویند چیزی سخت نیکوست

Дарин кишвари ҳама кас дорадаш дӯст

درین کشور همه کس داردش دوست

Бигуфтам кони ҳадисӣ сахт зебост

بگفتم کآن حدیثی سخت زیباست

зи гирди оўрдҳءи шаш мард доност

ز گرد آوردهء شش مرد داناست

Надидам зон накӯтар достонӣ

ندیدم زان نکوتر داستانی

Намонад ҷуз ба хуррами бӯстонӣ

نماند جز به خرّم بوستانی

Валикин паҳлавӣ бошад забонаш

ولیکن پهلوی باشد زبانش

Надонад ҳар ки бархонад беонаш

نداند هر که برخواند بیانش

На ҳар каси он забон некӯ бихонад

نه هر کس آن زبان نیکو بخواند

Ва гар хонд ҳаме маънӣ надонад

و گر خواند همی معنی نداند

Фаровони васф ҳар чизеи шуморад

فراوان وصف هر چیزی شمارد

Чу бар хуонеи басӣ маънӣ надорад

چو بر خوانی بسی معنی ندارد

Ки онгаҳ шоирии пешаи набӯдаи сет

که آنگه شاعری پیشه نبوده‌ست

Ҳакимии чобуки андешаи набӯдаи сет

حکیمی چابک اندیشه نبوده‌ست

Куҷоанд он ҳакямон то бибинанд

کجااند آن حکیمان تا ببینند

Ки акнӯн чун сухан ме офаринанд

که اکنون چون سخن می‌آفرینند

Маъониро чигуна баргушоданд

معانی را چگونه برگشادند

Бирав вазну қўоФӣ чун ниҳоданд

برو وزن و قوافی چون نهادند

Дарин иқлӣми он дафтар бихонанд

درین اقلیم آن دفتر بخوانند

Бидон то паҳлавӣ аз вай бидонанд

بدان تا پهلوی از وی بدانند

Куҷои мардуми дарин иқлӣми ҳамвор

کجا مردم درین اقلیم هموار

Буванд он лафзи ширинро харидор

بوند آن لفظ شیرین را خریدار

Суханро чун буд вазну қўоФӣ

سخن را چون بود وزن و قوافی

Накӯтар зон ки паймудани газофӣ

نکوتر زآن که پیمودن گزافی

Бхосаҳ чун дарави ёбии маъонӣ

بخاصه چون درو یابی معانی

Ба кор оядат рӯзӣ чун бихонӣ

به کار آیدت روزی چون بخوانی

Фасона гарчи бошад нағзу ширин

فسانه گرچه باشد نغز و شیرین

Ба вазн ва қофия гардад нўоиин

به وزن و قافیه گردد نوآیین

Маъонии тобад аз алфоз бисёр

معانی تابد از الفاظ بسیار

Чу андари зари нишонда дар шҳўор

چو اندر زر نشانده دُرّ شهوار

Ниҳодаи ҷои ҷои андари фасона

نهاده جای جای اندر فسانه

Фурӯзон чун ситора зон миёна

فروزان چون ستاره زان میانه

Маону зиракони онро бихонанд

مهان و زیرکان آن را بخوانند

Бидон то зон басӣ маънӣ бидонанд

بدان تا زان بسی معنی بدانند

Ҳмидўни мардуми ому миёна

همیدون مردم عام و میانه

Фурӯ хонанд аз баҳри фасона

فرو خوانند از بهرِ فسانه

Сухан бояд ки чун аз коми шоир

سخن باید که چون از کام شاعِر

Бияёд дар ҷаҳон гардад мусофир

بیاید در جهان گردد مسافر

На зон гӯна ки дар хона бимонад

نه زان گونه که در خانه بماند

Биҷузи қойили Марвро кас нахонд

بجز قایل مرو را کس نخواند

Кунун ин достони вису ромин

کنون این داستان ویس و رامین

Бигуфтанд он схндонони пешин

بگفتند آن سخندانان پیشین

Ҳунар дар форсӣ гуфтан намуданд

هنر در فارسی گفتن نمودند

Куҷо дар форсӣ устод буданд

کجا در فارسی استاد بودند

Бпиўстнди азин сони достонӣ

بپیوستند ازین سان داستانی

Дарави лафзи ғариб аз ҳар забонӣ

درو لفظ غریب از هر زبانی

Ба маънӣ ва мисли ранҷӣ набурданд

به معنی و مثل رنجی نبردند

Бирав зини ҳардуон зевар накарданд

برو زین هردوان زیور نکردند

Агар донандае дар ваии баради ранҷ

اگر داننده‌ای در وی برد رنج

Шавад зебо чу пари гавҳари яке ганҷ

شود زیبا چو پر گوهر یکی گنج

Куҷои ин достонӣ номдораст

کجا این داستانی نامدارست

Дар аҳволаши аҷоиби бишморст

در احوالش عجایب بیشمارست

Чу башнавад ин суханҳо хоҷа аз ман

چو بشنود این سخنها خواجه از من

Маро бар сари ниҳод аз фахри грзн

مرا بر سر نهاد از فخر گرزن

Змн дар хост ӯ кин достон ро

زمن در خواست او کاین داستان را

Бёрои ҳамчуи Нитсаон бӯстон ро

بیارا همچو نیسان بوستان را

Бидон тоқат ки ман дорам бигӯям

بدان طاقت که من دارم بگویم

Вазони алфоз бемаънӣ башуем

وزان الفاظ بی معنی بشویم

Куҷои он лафзҳо мансӯх гашта сет

کجا آن لفظها منسوخ گشته‌ست

зи даврони рӯзгораш дар гузаштаи сет

ز دوران روزگارش در گذشته‌ست

Миёни бастами бад-ӣни хизмат ки фармуд

میان بستم بدین خدمت که فرمود

Ки фурмонаши зи бахтами занги бздўд

که فرمانش ز بختم زنگ بزدود

Наёбам давлатӣ ҳар чанд пўим

نیابم دولتی هر چند پویم

Азон беҳтар ки хушнӯдяш ҷӯям

ازان بهتر که خشنودیش جویم

Магар чун сари з фурмонаш нтобам

مگر چون سر ز فرمانش نتابم

зи чархи ҳимматаш миъроҷ ёбам

ز چرخ همتش معراج یابم

Магар меҳтар шавам чун кеҳтаронаш

مگر مهتر شوم چون کهترانش

Ва ё номӣ шавам чун чокаронаш

و یا نامی شوم چون چاکرانش

Надидам чун ризояши кӣмёӣ

ندیدم چون رضایش کیمیایی

На чун хашмаши дамандаи аждаҳое

نه چون خشمش دمنده اژدهایی

Биҷӯем то тавонам кимиёяш

بجویم تا توانم کیمیایش

Бипарҳезам зи ҷони гази аждаҳояш

بپرهیزم ز جان‌گز اژدهایش

Чу бошад номи ман дар номи эшон

چو باشد نام من در نام ایشان

Барояд коми ман чун коми эшон

برآید کام من چون کام ایشان

Гё ҳар чанд худ равед ба бустон

گیا هر چند خود روید به بستان

Диҳандаш об дар сояи гулистон

دهندش آب در سایه گلستان

Бмоноди ин худованди ҷаҳондор

بماناد این خداوند جهاندار

Ба номи нек ҳамвора ҷаҳони хор

به نام نیک همواره جهان خوار

Бақои бодаш ба коми хеши ҷовид

بقا بادش به کام خویش جاوید

Бузургон чун ситора ӯ чу хуршед

بزرگان چون ستاره او چو خورشید

Қарини ҷон ӯ покӣу шодӣ

قرین جان او پاکی و شادی

Надими табъ ӯ некӣу родӣ

ندیم طبع او نیکی و رادی

Ҳазорон банда чун ман бод гуё

هزاران بنده چون من باد گویا

Ба фикрат дод хушнӯдяши ҷӯё

به فکرت داد خشنودیش جویا

Кунун оғоз хоҳам кард ночор

کنون آغاز خواهم کرد ناچار

Ки ҷуз пандаш нахонд марди бедор

که جز پندش نخواند مرد بیدار