Ҷавобаш дод виси моҳи пайкар
جوابش داد ویس ماه پیکر
Ҷавобии ҳамчуи заҳри олӯдаи ханҷар
جوابی همچو زهر آلوده خنجر
Бирав ромои умед аз Марв бурдор
برو راما امید از مرو بردار
Мароу Марвро нобӯда пиндор
مرا و مرو را نابوده پندار
Макун хоҳиш чу дигрбор кардӣ
مکن خواهش چو دیگربار کردی
Бабри ин дӯд чун оташи ббрдӣ
ببر این دود چون آتش ببردی
Маро Бифрефтӣ як раҳ ба гуфтор
مرا بفریفتی یک ره به گفتار
Кунун Бифрефт натавонӣ дигар бор
کنون بفریفت نتوانی دگر بار
Чу бишикастӣ вафоу аҳду савганд
چو بشکستی وفا و عهد و سوگند
Чаҳ бояд ин фусуну риштау банд
چه باید این فسون و رشته و بند
Бирав найранги ҳам бо гули ҳамеи соз
برو نیرنگ هم با گل همی ساز
Вафоу меҳри ҳам бо ӯ ҳамеи боз
وفا و مهر هم با او همی باز
Агарчӣ ҳӯшёрӣу сухани дон
اگرچه هوشیاری و سخندان
Ним ман низ ноҳушёру нодон
نیم من نیز ناهشیار و نادان
Ту зини афсунҳо бисёр доне
تو زین افسونها بسیار دانی
Ба пеш ҳар касе бисёр хуоне
به پیش هر کسی بسیار خوانی
Туро дидам басӣ ва озмудам
ترا دیدم بسی و آزمودم
Фусунат низ бисёре шунӯдам
فسونت نیز بسیاری شنودم
Дилам бигирифт азин афсуни шунидан
دلم بگرفت ازین افسون شنیدن
Фусуни ҷодӯон бисёр дидан
فسون جادوان بسیار دیدن
Марои баси зини фусӯсу зини фусунат
مرا بس زین فسوس و زین فسونت
Вазин бозорҳои гӯнаи гаванат
وزین بازارهای گونهگونت
Нахоҳам ҷустан аз мӯбади раҳоӣ
نخواهم جستن از موبد رهایی
На бо ӯ кард хоҳам бе вафое
نه با او کرد خواهم بی وفایی
Дарин гетӣ ба ман шоиста худ ӯст
درین گیتی به من شایسته خود اوست
Ки бо оҳӯӣ ман дорад марои дӯст
که با آهوی من دارد مرا دوست
На рӯзи дӯстиро хор гирад
نه روز دوستی را خوار گیرد
На рӯзӣ бар сари ман ёр гирад
نه روزی بر سر من یار گیرد
Марои икдл ҳамеша дӯстдораст
مرا یکدل همیشه دوستدارست
На чун ту даҳ дил зинҳор хораст
نه چون تو ده دل زنهار خوارست
Кунун дорад булӯрӣни ҷом дар даст
کنون دارد بلورین جام در دست
Ба коми дил ҳамеша шоду сармаст
به کام دل همیشه شاد و سرمست
Нишаст хуши зи баҳри шоҳ бояд
نشست خوش ز بهر شاه باید
Туро ҳар ҷо ки бошад ҷой шояд
ترا هر جا که باشد جای شاید
Ҳамеи тарсам ки ояд дар шабистон
همی ترسم که آید در شبستان
Гулашро рафта бинад аз гулистон
گلش را رفته بیند از گلستان
Маро ҷӯяд наёбади хуфта бар ҷой
مرا جوید نیابد خفته بر جای
Ба кори ман дигар раҳ бад кунад рой
به کار من دگر ره بد کند رای
Шавад огаҳи азин кори намӯна
شود آگه ازین کار نمونه
Вазин бФсрдаҳи меҳри божгўнаҳ
وزین بفسرده مهر باژگونه
Нахоҳам кови бёзорд дигар бор
نخواهم کاو بیازارد دگر بار
Ки пас бо ӯ ба ҷон бошад марои кор
که پس با او به جان باشد مرا کار
Басаст он бим ва он сахтӣ ки дидам
بس است آن بیم و آن سختی که دیدم
Взўи сад раҳи умед аз ҷон буридам
وزو صد ره امید از جان بریدم
Чаҳ дидам зон ҳама сахтӣ кашӣдан
چه دیدم زان همه سختی کشیدن
Чаҳ дидам зон ҳамаи талхӣ чашедан
چه دیدم زان همه تلخی چشیدن
Чаҳ дорам зон ҳамаи зинҳори хорӣ
چه دارم زان همه زنهار خواری
Магари бади номӣу нўмидўорӣ
مگر بد نامی و نومیدواری
Ҳам озурда шуд аз ман шаҳриёрам
هم آزرده شد از من شهریارم
Ҳам озурда шуд аз ман кирдигорам
هم آزرده شد از من کردگارم
Ҷавонӣ бар сари меҳрати ниҳодам
جوانی بر سر مهرت نهادم
Ду гетиро ба ном бад бидодам
دو گیتی را به نام بد بدادم
з ҳасрат мебасоем даст бар даст
ز حسرت میبسایم دست بر دست
Ки чизе нестам ҷузи бод дар даст
که چیزی نیستم جز باد در دست
Сухани чандон ки гӯям сар наёяд
سخن چندان که گویم سر نیاید
Турои зини шохи барг ва бар наёяд
ترا زین شاخ برگ و بر نیاید
Азин дар комдии навмеди баргард
ازین در کامدی نومید برگرد
Ба беҳудаи мкўби ин оҳани сард
به بیهوده مکوب این آهن سرد
Шаб аз нимаи гузашту абри пайваст
شب از نیمه گذشت و ابر پیوست
Дамаи бФзўду дӯд барф бинишаст
دمه بفزود و دود برف بنشست
Кунун бар хештан кун меҳрбонӣ
کنون بر خویشتن کن مهربانی
Бирав то бар танат ноед зӣоне
برو تا بر تنت ناید زیانی
Шабати фархундаи боду рӯзи фаррух
شبت فرخنده باد و روز فرخ
Ҳамеша ёри ту гули номи гули рух
همیشه یار تو گل نام گل رخ
Бмонодш ба гетӣ бо ту пайванд
بمانادش به گیتی با تو پیوند
Чунон кат зу буд панҷоҳ фарзанд
چنان کت زو بود پنجاه فرزند
Чу вис ӯро замонӣ сарзаниш кард
چو ویس او را زمانی سرزنش کرد
Ба нодиднши дилро хуш маниш кард
به نادیدنش دل را خوشمنش کرد
зи равзани бози гашт ва рӯй бнҳФт
ز روزن باز گشت و روی بنهفت
На бориш дод ва на дигар сухан гуфт
نه بارش داد و نه دیگر سخن گفت
На доя монад бар равзан на бонӯ
نه دایه ماند بر روزن نه بانو
Гусаста шуд зи дарди роми дору
گسسته شد ز درد رام دارو
Ба кӯй андар бимонад озодаи ромин
به کوی اندر بماند آزاده رامین
Ба коми душманон бекому ғамгин
به کام دشمنان بی کام و غمگین
Ҳамаи чизеи гирифтаи ҷойу ором
همه چیزی گرفته جای و آرام
Абии ороми мондаи хастаи дили ром
ابی آرام مانده خستهدل رام
Ҳаме нолид пеши кирдигораш
همی نالید پیش کردگارش
Гуҳ аз бахти сиёҳу гуҳи зи ёраш
گه از بخت سیاه و گه ز یارش
Ҳаме гуфт эй худои поку доно
همی گفت ای خدای پاک و دانا
Тӯй бар ҳар чаҳ худ хоҳии тавоно
توی بر هر چه خود خواهی توانا
Ҳамеи бинии марои бечораи монда
همی بینی مرا بیچاره مانده
зи хешу ошнои овораи монда
ز خویش و آشنا آواره مانده
Ба ки бар , мяшу бузро ҷойгоҳаст
به کُه بر، میش و بز را جایگاهست
Ба ҳомӯни гӯру оҳӯро паноҳаст
به هامون گور و آهو را پناهست
Маро эдар на оромаст ва на ҷой
مرا ایدر نه آرامست و نه جای
Барин хастаи дилами ҳам ту бибахшоӣ
برین خسته دلم هم تو ببخشای
Ки ман навмед азидр барнагардам
که من نومید ازیدر برنگردم
Вагар навмеди баргардам на мардум
و گر نومید برگردم نه مردم
Агар бояд ҳамеи мурдан ба ночор
اگر باید همی مردن به ناچار
Ҳамон беҳтар ки меРом бар дар ёр
همان بهتر که میرم بر در یار
Бидонад ҳар ки дар офоқи борӣ
بداند هر که در آفاق باری
Ки ёрӣ дод ҷон аз баҳри ёрӣ
که یاری داد جان از بهر یاری
Гар ин барфу дамаи шамшер будӣ
گر این برف و دمه شمشیر بودی
Ҷаҳандаи боди бабру шер будӣ
جهنده باد ببر و شیر بودی
Азидри бози пас ннҳодмии гом
ازیدر باز پس ننهادمی گام
Магар онгаҳ ки ҷонам ёфтӣ ком
مگر آنگه که جانم یافتی کام
Дило ту он дилӣ каз пел ва аз шер
دلا تو آن دلی کز پیل و از شیر
Нтрсидии ҳам аз жўпину шамшер
نترسیدی هم از ژوپین و شمشیر
Чаро тарсӣ кунун аз боду борон
چرا ترسی کنون از باد و باران
Ки худ ҳарду туро ҳастанд ёрон
که خود هردو ترا هستند یاران
На боди орми ҳамаи сол аз дами сард
نه باد آرم همه سال از دم سرد
На абри орми зи дӯди ҷони пари дард
نه ابر آرم ز دود جان پر درد
Агар боз омадӣ он моҳи рахшон
اگر باز آمدی آن ماه رخشان
Маро чаҳ барф будӣ чаҳ гули афшон
مرا چه برف بودی چه گل افشان
Вагар гаштии лабам бар лабаши пирӯз
و گر گشتی لبم بر لبش پیروز
Маро кардӣ канори хеши ҷони бўз
مرا کردی کنار خویش جان بوز
Набӯдӣ ҳеҷ ғам аз абру бодам
نبودی هیچ غم از ابر و بادم
Шудӣ андӯҳи ин тӯфони зи ёдам
شدی اندوه این طوفان ز یادم
Ҳаме гуфт ин сухани ромини бедил
همی گفت این سخن رامین بیدل
Бимонада то ба зонуи Рахш дар гул
بمانده تا به زانو رخش در گل
Ҳамаи шаби чашми ромини ашки резон
همه شب چشم رامین اشک ریزان
Ҳаво бар Рахш ӯ кофури безон
هوا بر رخش او کافور بیزان
Ҳамаи шаби Рахш дар борон шуда тар
همه شب رخش در باران شده تر
Ба барфи андари савор аз Рахши бадтар
به برف اندر سوار از رخش بدتر
Ҳамаи шаби абри гирён бар сари ром
همه شب ابر گریان بر سر رام
Ҳамаи шаби боди печон дар бар ром
همه شب باد پیچان در بر رام
Қабоу музейу ронинш бар тан
قبا و موزه و رانینش بر تن
зи сар то пои бФсрдаҳ чу оҳан
ز سر تا پای بفسرده چو آهن
Ҳамаи шаби виси гирён дар шабистон
همه شب ویس گریان در شبستان
Ба нохуни поки бшхўдаҳи гулистон
به ناخن پاک بشخوده گلستان
Ҳаме гуфт ин чаҳ барф ва ин чаҳ сармост
همی گفت این چه برف و این چه سرماست
Казишон растхез вис бархест
کزیشان رستخیز ویس برخاست
Ало эй абри гирён бар сари ром
الا ای ابر گریان بر سر رام
Турои худ шарм ноед зон гули андом
ترا خود شرم ناید زان گل اندام
Ба ранг заъфарон кардӣ рухонаш
به رنگ زعفران کردی رخانش
Басон нил кардӣ нохунонаш
بسان نیل کردی ناخنانش
зи бахшӯдани ҳаме бар вай бинолӣ
ز بخشودن همی بر وی بنالی
Ва лекини ту бад-ӣни нолаи ваболӣ
و لیکن تو بدین ناله وبالی
Мабор эй абр ва як соъат биёсоӣ
مبار ای ابر و یک ساعت بیاسای
Марои тимор бар тимори мФзоӣ
مرا تیمار بر تیمار مفزای
Ало эй бод то кӣ тунд бошӣ
الا ای باد تا کی تند باشی
Чаҳ бошадгар замонӣ кунад бошӣ
چه باشد گر زمانی کند باشی
На он бодӣ ки аз ваии буии барадӣ
نه آن بادی که از وی بوی بردی
Ҷаҳон аз буи ӯ хуш буи кардӣ
جهان از بوی او خوش بوی کردی
Чаро акнӯн нбхшоиӣ бар он тан
چرا اکنون نبخشایی بر آن تن
Казу хушии баради насрину сӯсан
کزو خوشی برد نسرین و سوسن
Ало эй жарфи дарёии даманда
الا ای ژرف دریای دمنده
Ту бошӣ пеши ромини ҳамчуи банда
تو باشی پیش رامین همچو بنده
Туро ҳар чанд гўҳрҳости рахшон
ترا هر چند گوهرهاست رخشان
Не чун дасти ромини гавҳари афшон
نیی چون دست رامین گوهر افشان
Ҳасади барадӣ бар он шоҳи саворон
حسد بردی بر آن شاه سواران
Фиристодӣ ба дасти меғи борон
فرستادی به دست میغ باران
Силаҳи ту ҳамин борон ва обаст
سلاح تو همین باران و آبست
Силаҳ ӯ ҳама пӯлод нобаст
سلاح او همه پولاد نابست
Гар ӯ имшаб раҳо гардад азидр
گر او امشب رها گردد ازیدر
Бинборди туро аз гирди лашкар
بینبارد ترا از گرد لشکر
Чаҳ бешармам чаҳ бо найрангу дастон
چه بی شرمم چه با نیرنگ و دستان
Ки осӯда нишастам дар шабистон
که آسوده نشستم در شبستان
Тании парварда андар хазу дебо
تنی پرورده اندر خز و دیبا
Бимонада дар миёни барфу сармо
بمانده در میان برف و سرما
Рухи озода ромин ҳаст гулзор
رخِ آزاده رامین هست گلزار
Буд сармо ба барги гули зиёни кор
بود سرما به برگ گل زیانکار