Чунон омад ки рӯзии шоҳи шоҳон ,
چنان آمد که روزی شاهِ شاهان،
Ки хондандаши ҳамеи мӯбади мникон ,
که خوانْدَنْدَش همی موبد منیکان،
Бидид он сими тан , сарви равонро ,
بِدید آنْ سیمتَن، سروِ روان را،
Бути хандону моҳи бонувонро .
بُتِ خَندان و ماهِ بّانُوان را.
Ба танҳоӣ , мар ӯро пеш худ хонд .
به تنهایی، مَر او را پیشِ خود خوانْد.
Ба сони моҳи нав , бар гоҳ бинишонад .
به سانِ ماهِ نو، بر گاه بِنْشانْد.
Ба ранг рӯй он ҳури парии зод ,
به رنگِ رویِ آنْ حورِ پَّریزاد،
Гули сад барги як даста бадв дод .
گلِ صَّدبَرگْ یک دسته بِدو داد.
Ба нозу хандау бозӣу хушӣ ,
به ناز و خَندِه و بازی و خَوشّی،
Бадв гуфт эй ҳамаи хӯбӣу гшӣ :
بِدو گُفتِ ایْ همه خوبی و گَشّی:
« ба гетии ком рондан бо ту некӯаст .
«به گیتی کامْ راندنْ با تو نیکوست.
Ту бое дар барам ; ё ҷуфт , ё дӯст ;
تو بایی در بَرَم؛ یا جُفت، یا دوست؛
Ки ман дорам туро бо ҷони баробар .
که من دارم تو را با جانْ بَرابَر.
Кунам дар дасти ту шоҳии саросар ;
کُنم در دستِ تو شاهیْ سراسر؛
Ҳамеша пеш ту бошам ба фармон ;
همیشه پیشِ تو باشم به فرمان؛
Чу пеши ман ба фармонаст гиҳон .
چو پیشِ من به فرمانَست گَیهان.
Туро , аз ҳар чаҳ дорам , баргузинем .
تو را، از هر چه دارم، برگُزینم.
Ба чашми дӯстии ҷуз ту набинам .
به چشمِ دوستی جُز تو نبینم.
Ки ком ту зем бо ту ҳамаи сол .
به کامِ تو زیَم با تو همه سال.
Бибахшоем ба ту ҷону дилу мол .
بِبَخشایَم به تو جان و دل و مال.
Агар бо рӯй ту бошам шабу рӯз ,
اگر با رویِ تو باشم شب و روز،
Шаби ман рӯз бошад рӯзи наврӯз . »
شبِ من روز باشد روزْ نوروز.»
Чу аз шоҳи ин сухан бишунид шҳрў ,
چو از شاه این سخن بِشْنید شهرو،
Ба ноз ӯро ҷавобӣ дод некӯ .
به ناز او را جوابی داد نیکو.
Бадв гуфт : « эй ҷаҳони комгорӣ
بِدو گُفتِ: «ایْ جَهانِ کامگاری
Чаро бар ман ҳамеи афсӯси дорӣ ?
چرا بر منْ هَمی افسوس داری؟
На онам ман ки ёр ва шӯй ҷӯям ;
نه آنَم من که یار و شوی جویم؛
Куҷои ман на сазои ёр ва шавем .
کجا من نه سِزایِ یار و شویم.
Нагӯйӣ , чун кунам бо шӯии пайванд ?
نگویی، چون کنم با شوی پیوَند؟
Азон пас , каз ман омад чанд фарзанд ;
اَزان پس، کَز من آمد چند فرزند؛
Ҳамаи гардону солорону шоҳон ,
همه گُردان و سالاران و شاهان،
Ҳунармандону дилхоҳону моҳон .
هنرمندان و دلخواهان و ماهان.
Азишон матарин озода , вирў ,
ازیشان مِهترین آزاده، ویرو،
Ки беш аз пел дорад саҳму неру .
که بیش از پیل دارد سهم و نیرو.
Надидӣ ту марои рӯзи ҷавонӣ ;
ندیدی تو مرا روزِ جوانی؛
Миёни кому нозу шодмонӣ .
میانِ کام و ناز و شادمانی.
Сеӣ бррстаҳ ҳамчун сарви озод .
سَهی بَررُسته همچون سرو آزاد.
Ҳамеи барад аз ду зулфами буиҳо бод .
همی بُردَ ازْ دو زلفم بویْها باد.
зи умр хеш будам дар баҳорон ;
ز عُمْرِ خویشْ بودم در بهاران؛
Чу шохи сурхи бед аз ҷӯйборон .
چو شاخِ سُرخِ بیدَ ازْ جویباران.
Ҳаме гум кард аз дидори ман роҳ ,
همی گم کرد اَز دیدار من راه،
Ба рӯзи поки хуршед ва ба шаби моҳ .
به روزِ پاکْ خورشید و به شَبْ ماه.
Басои руъё ки аз ман рафт обаш .
بَسا رویا که اَز من رَفت آبَش.
Басои чшмо ки аз ман рафт хобаш .
بَسا چشما که اَز من رَفت خوابَش.
Агар бгзштмии як рӯз дар кӯй ,
اگر بُگْذَشتمی یک روز دَرْ کوی،
Бадии он кӯй то солии самани буи .
بُدی آن کوی تا سالی سَمَنبوی.
Ҷамолами хусравонро банда кардӣ .
جمالم خُسروان را بنده کردی.
Насимами мурдагонро зинда кардӣ .
نسیمم مُردگان را زنده کردی.
Кунун умрам ба пойизони расидаи сет .
کُنونُ عمْرم به پاییزان رَسیدهست.
Баҳори некуӣ аз ман рамидаи сет .
بهارِ نیکُویی از من رَمیدهست.
Замонаи зарди гул бар рӯй ман рехт ;
زمانه زردْ گُل بر رویِ من ریخت؛
Ҳамон машкам ба кофур андар омехт .
همان مُشکم به کافورَ انْدَر آمیخت.
з рӯем оби хӯбиро ҷудо кард .
ز رویم آبِ خوبی را جدا کرد.
Булӯрӣни сарвқадамро дўто кард .
بلورین سَرْوْقَدَّم را دوتا کرد.
Ҳар он перӣ ки бурноеи намояд ,
هر آن پیری که بُرنایی نماید،
Ҷаҳонаши нанг ва расвоӣ фазояд ;
جهانَش نَنگ و رسوایی فَزاید؛
Чу кории бинӣ аз ман носазовор ,
چو کاری بینی از من ناسزاوار،
Ба зиштии ҳам , ба чашм ту шавам хор . »
به زشتی هم، به چشمِ تو شَوَم خوار.»
Чу бишунид ин сухани мӯбади мникон ,
چو بِشْنید این سخن موبد منیکان،
Бадв гуфт : « эй сухангӯ , моҳи тобон !
بِدو گفتِ: «ایْ سخنگو، ماهِ تابان!
Ҳамеша шодкому шодмони бод ,
همیشه شادکام و شادمان باد،
Ҳар он модар ки ҳамчун ту парии зод .
هر آن مادر که همچون تو پری زاد.
Даҳони пурнӯши бодои модаратро ,
دهانْ پُرنوش بادا مادرت را،
Ки зоди ин сарви болои пайкаратро .
که زاد این سروِ بالا پیکرت را.
Заминии кови туро пурвирди хуши бод ;
زمینی کاو تو را پَروَردْ خَوش باد؛
Дар ӯ мардум ҳамеша шоду гши бод .
در او مَردُم همیشه شاد و گَش باد.
Чу дар перии бад-ӣни сони дили сетоне ,
چو در پیری بِدین سان دِلْسِتانی،
Чигуна бӯдае рӯзи ҷавонӣ ?
چگونه بودهای روزِ جوانی؟
Гулат чун ним пажмурдаи чунин сет ,
گُلت چون نیمپژمرده چنینست،
Сазовори ҳазорон офарини сет .
سزاوارِ هزاران آفرینست.
Ба гоҳи тозагӣ , чун фитна бӯда сет ?
به گاهِ تازگی، چون فتنه بودهست؟
Дили озодамардон чун рабӯдаи сет ?
دلِ آزادمَردان چون ربودهست؟
Кунун ,гар ту набошӣ ҷуфту ёрам ,
کُنون، گر تو نباشی جفت و یارم،
Нёроиӣ ба шодии рӯзгорам .
نیارایی به شادی روزگارم.
зи тухми хеши як духтар ба ман даҳ ;
ز تُخمِ خویش یک دختر به من دِه؛
Ба коми дил , санавбар бо саман ба .
به کامِ دِل، صنوبر با سَمَن بِه.
Куҷо чун тухм бошад бегумон бар ,
کجا چون تخم باشد بیگمان بَر،
Буд духти ту , мисли ту , саман бар .
بُوَد دُختِ تو، مثلِ تو، سَمَنبَر.
Ба некӣ ва ба шодии дрФзоим ;
به نیکی و به شادی دَرفَزایم؛
Ки бошад офтоб андар сароем .
که باشد آفتابَ انْدَر سَرایم.
Чу ёбам офтоби меҳрбонӣ ,
چو یابم آفتابِ مهربانی،
Нахоҳам офтоби осмонӣ . »
نخواهم آفتابِ آسمانی.»
Ба посух гуфт шҳрў : « шаҳрёро !
به پاسخ گفتْ شهرو: «شهریارا!
зи домодят беҳтар чист моро ?
ز دامادیت بهتر چیست ما را؟
Марогар будӣ андари пардаи духтар ,
مَرا گر بودیَ انْدَر پرده دختر،
Кунун равшан шудӣ корами зи ахтар .
کُنون روشن شدی کارم زِ اَختر.
Ба ҷони ту ки ман духтар надорам ;
به جان تو که من دختر ندارم؛
Ва гар дорам , чигуна пеши ноРом ?
و گر دارم، چگونه پیش نارم؟
Нзодм то кунун духтар , вазин пас ,
نَزادم تا کُنون دختر، وزین پس،
Агар зоем туе домоди ман , бас . »
اگر زایم تویی دامادِ من، بس.»
Ба шавҳар буд шҳрўро яке шоҳ ;
به شوهر بود شهرو را یکی شاه؛
Бузургу номвар аз кишвари моҳ .
بزرگ و نامور از کشورِ ماه.
Шудаи перу биФсрдаҳи варои тан .
شده پیر و بیَفْسُرده وِرا تَن.
Ба номи некяши хонданди Қоран .
به نامِ نیکیش خواندند قارَن.
Чу бо ҷуфти анин хеши пайваст ,
چو با جُفتِ عِنینِ خویش پیوَست،
Чу шохи хушк , гашта сарв ӯ паст .
چو شاخِ خُشک، گَشته سروِ او پَست.
Чу шҳрў хӯрд пеши шоҳи савганд ,
چو شهرو خُورْدْ پیشِ شاه سوگند،
Бад-ӣни паймони дили шаҳ гашт хурсанд .
بدین پیمان دلِ شَهْ گَشت خُرسند.
Сухан гуфтанд азин паймони фаровон .
سخن گفتند ازین پیمانْ فراوان.
Ба ҳам доданд ҳар ду дасти паймон .
به هم دادند هر دو دستِ پیمان.
Гулобу машкро дар ҳам сириштанд .
گُلاب و مُشک را در هم سِرِشتند.
Ваз ӯ бар парниёни аҳдии нбштнд ;
وَز او بر پرنیان عهدی نِبِشتند؛
Ки шҳрўгар яке духтари бзоид ,
که شهرو گر یکی دختر بِزاید،
Ба гетии ҷузи шҳншаҳро нишоед .
به گیتی جُزْ شَهَنشَه را نَشاید.
Нигар то дар чаҳ сахтии аўФтоднд ,
نِگَر تا در چه سختی اوفتادند،
Ки нозодаи арӯсиро бидоданд .
که نازاده عروسی را بِدادند.