Чунон омад ки рӯзии шоҳи шоҳон ,

چنان آمد که روزی شاهِ شاهان

Ки хондандаши ҳамеи мӯбади мникон ,

که خوانْدَنْدَش همی موبد منیکان

Бидид он сими тан , сарви равонро ,

بِدید آنْ سیم‌تَن، سروِ روان را

Бути хандону моҳи бонувонро .

بُتِ خَندان و ماهِ بّانُوان را

Ба танҳоӣ , мар ӯро пеш худ хонд .

به تنهایی، مَر او را پیشِ خود خوانْد

Ба сони моҳи нав , бар гоҳ бинишонад .

به سانِ ماهِ نو، بر گاه بِنْشانْد

Ба ранг рӯй он ҳури парии зод ,

به رنگِ رویِ آنْ حورِ پَّری‌زاد

Гули сад барги як даста бадв дод .

گلِ صَّد‌بَرگْ یک دسته بِدو داد

Ба нозу хандау бозӣу хушӣ ,

به ناز و خَندِه و بازی و خَوشّی

Бадв гуфт эй ҳамаи хӯбӣу гшӣ :

بِدو گُفتِ ایْ همه خوبی و گَشّی

« ба гетии ком рондан бо ту некӯаст .

«به گیتی کامْ راندنْ با تو نیکوست

Ту бое дар барам ; ё ҷуфт , ё дӯст ;

تو بایی در بَرَم؛ یا جُفت، یا دوست

Ки ман дорам туро бо ҷони баробар .

که من دارم تو را با جانْ بَرابَر

Кунам дар дасти ту шоҳии саросар ;

کُنم در دستِ تو شاهیْ سراسر

Ҳамеша пеш ту бошам ба фармон ;

همیشه پیشِ تو باشم به فرمان

Чу пеши ман ба фармонаст гиҳон .

چو پیشِ من به فرمانَست گَیهان

Туро , аз ҳар чаҳ дорам , баргузинем .

تو را، از هر چه دارم، برگُزینم

Ба чашми дӯстии ҷуз ту набинам .

به چشمِ دوستی جُز تو نبینم

Ки ком ту зем бо ту ҳамаи сол .

به کامِ تو زیَم با تو همه سال

Бибахшоем ба ту ҷону дилу мол .

بِبَخشایَم به تو جان و دل و مال

Агар бо рӯй ту бошам шабу рӯз ,

اگر با رویِ تو باشم شب و روز

Шаби ман рӯз бошад рӯзи наврӯз . »

شبِ من روز باشد روزْ نوروز»

Чу аз шоҳи ин сухан бишунид шҳрў ,

چو از شاه این سخن بِشْنید شهرو

Ба ноз ӯро ҷавобӣ дод некӯ .

به ناز او را جوابی داد نیکو

Бадв гуфт : « эй ҷаҳони комгорӣ

بِدو گُفتِ: «ایْ جَهانِ کامگاری

Чаро бар ман ҳамеи афсӯси дорӣ ?

چرا بر منْ هَمی افسوس داری؟

На онам ман ки ёр ва шӯй ҷӯям ;

نه آنَم من که یار و شوی جویم

Куҷои ман на сазои ёр ва шавем .

کجا من نه سِزایِ یار و شویم

Нагӯйӣ , чун кунам бо шӯии пайванд ?

نگویی، چون کنم با شوی پیوَند؟

Азон пас , каз ман омад чанд фарзанд ;

اَزان پس، کَز من آمد چند فرزند

Ҳамаи гардону солорону шоҳон ,

همه گُردان و سالاران و شاهان

Ҳунармандону дилхоҳону моҳон .

هنرمندان و دلخواهان و ماهان

Азишон матарин озода , вирў ,

ازیشان مِهترین آزاده، ویرو

Ки беш аз пел дорад саҳму неру .

که بیش از پیل دارد سهم و نیرو

Надидӣ ту марои рӯзи ҷавонӣ ;

ندیدی تو مرا روزِ جوانی

Миёни кому нозу шодмонӣ .

میانِ کام و ناز و شادمانی

Сеӣ бррстаҳ ҳамчун сарви озод .

سَهی بَررُسته همچون سرو آزاد

Ҳамеи барад аз ду зулфами буиҳо бод .

همی بُردَ ازْ دو زلفم بوی‌ْها باد

зи умр хеш будам дар баҳорон ;

ز عُمْرِ خویشْ بودم در بهاران

Чу шохи сурхи бед аз ҷӯйборон .

چو شاخِ سُرخِ بیدَ ازْ جویباران

Ҳаме гум кард аз дидори ман роҳ ,

همی گم کرد اَز دیدار من راه

Ба рӯзи поки хуршед ва ба шаби моҳ .

به روزِ پاکْ خورشید و به شَبْ ماه

Басои руъё ки аз ман рафт обаш .

بَسا رویا که اَز من رَفت آبَش

Басои чшмо ки аз ман рафт хобаш .

بَسا چشما که اَز من رَفت خوابَش

Агар бгзштмии як рӯз дар кӯй ,

اگر بُگْذَشتمی یک روز دَرْ کوی

Бадии он кӯй то солии самани буи .

بُدی آن کوی تا سالی سَمَن‌بوی

Ҷамолами хусравонро банда кардӣ .

جمالم خُسروان را بنده کردی

Насимами мурдагонро зинда кардӣ .

نسیمم مُردگان را زنده کردی

Кунун умрам ба пойизони расидаи сет .

کُنونُ عمْرم به پاییزان رَسیده‌ست

Баҳори некуӣ аз ман рамидаи сет .

بهارِ نیکُویی از من رَمیده‌ست

Замонаи зарди гул бар рӯй ман рехт ;

زمانه زردْ گُل بر رویِ من ریخت

Ҳамон машкам ба кофур андар омехт .

همان مُشکم به کافورَ انْدَر آمیخت

з рӯем оби хӯбиро ҷудо кард .

 ز رویم آبِ خوبی را جدا کرد

Булӯрӣни сарвқадамро дўто кард .

بلورین سَرْوْقَدَّم را دوتا کرد

Ҳар он перӣ ки бурноеи намояд ,

هر آن پیری که بُرنایی نماید

Ҷаҳонаши нанг ва расвоӣ фазояд ;

جهانَش نَنگ و رسوایی فَزاید

Чу кории бинӣ аз ман носазовор ,

چو کاری بینی از من ناسزاوار

Ба зиштии ҳам , ба чашм ту шавам хор . »

به زشتی هم، به چشمِ تو شَوَم خوار»

Чу бишунид ин сухани мӯбади мникон ,

چو بِشْنید این سخن موبد منیکان

Бадв гуфт : « эй сухангӯ , моҳи тобон !

بِدو گفتِ: «ایْ سخنگو، ماهِ تابان

Ҳамеша шодкому шодмони бод ,

همیشه شادکام و شادمان باد

Ҳар он модар ки ҳамчун ту парии зод .

هر آن مادر که همچون تو پری زاد

Даҳони пурнӯши бодои модаратро ,

دهانْ پُرنوش بادا مادرت را

Ки зоди ин сарви болои пайкаратро .

که زاد این سروِ بالا پیکرت را

Заминии кови туро пурвирди хуши бод ;

زمینی کاو تو را پَروَردْ خَوش باد

Дар ӯ мардум ҳамеша шоду гши бод .

در او مَردُم همیشه شاد و گَش باد

Чу дар перии бад-ӣни сони дили сетоне ,

چو در پیری بِدین سان دِلْ‌سِتانی

Чигуна бӯдае рӯзи ҷавонӣ ?

چگونه بوده‌ای روزِ جوانی؟

Гулат чун ним пажмурдаи чунин сет ,

گُلت چون نیم‌پژمرده چنین‌ست

Сазовори ҳазорон офарини сет .

سزاوارِ هزاران آفرین‌ست

Ба гоҳи тозагӣ , чун фитна бӯда сет ?

به گاهِ تازگی، چون فتنه بوده‌ست؟

Дили озодамардон чун рабӯдаи сет ?

دلِ آزادمَردان چون ربوده‌ست؟

Кунун ,гар ту набошӣ ҷуфту ёрам ,

کُنون، گر تو نباشی جفت و یارم

Нёроиӣ ба шодии рӯзгорам .

نیارایی به شادی روزگارم

зи тухми хеши як духтар ба ман даҳ ;

ز تُخمِ خویش یک دختر به من دِه

Ба коми дил , санавбар бо саман ба .

به کامِ دِل، صنوبر با سَمَن بِه

Куҷо чун тухм бошад бегумон бар ,

کجا چون تخم باشد بی‌گمان بَر

Буд духти ту , мисли ту , саман бар .

بُوَد دُختِ تو، مثلِ تو، سَمَن‌بَر

Ба некӣ ва ба шодии дрФзоим ;

به نیکی و به شادی دَرفَزایم

Ки бошад офтоб андар сароем .

که باشد آفتابَ انْدَر سَرایم

Чу ёбам офтоби меҳрбонӣ ,

چو یابم آفتابِ مهربانی

Нахоҳам офтоби осмонӣ . »

نخواهم آفتابِ آسمانی»

Ба посух гуфт шҳрў : « шаҳрёро !

به پاسخ گفتْ شهرو: «شهریارا!

зи домодят беҳтар чист моро ?

ز دامادیت بهتر چیست ما را؟

Марогар будӣ андари пардаи духтар ,

مَرا گر بودیَ انْدَر پرده دختر،

Кунун равшан шудӣ корами зи ахтар .

کُنون روشن شدی کارم زِ اَختر

Ба ҷони ту ки ман духтар надорам ;

به جان تو که من دختر ندارم

Ва гар дорам , чигуна пеши ноРом ?

و گر دارم، چگونه پیش نارم؟

Нзодм то кунун духтар , вазин пас ,

نَزادم تا کُنون دختر، وزین پس

Агар зоем туе домоди ман , бас . »

اگر زایم تویی دامادِ من، بس»

Ба шавҳар буд шҳрўро яке шоҳ ;

به شوهر بود شهرو را یکی شاه

Бузургу номвар аз кишвари моҳ .

بزرگ و نامور از کشورِ ماه

Шудаи перу биФсрдаҳи варои тан .

شده پیر و بیَفْسُرده وِرا تَن

Ба номи некяши хонданди Қоран .

به نامِ نیکیش خواندند قارَن

Чу бо ҷуфти анин хеши пайваст ,

چو با جُفتِ عِنینِ خویش پیوَست

Чу шохи хушк , гашта сарв ӯ паст .

چو شاخِ خُشک، گَشته سروِ او پَست

Чу шҳрў хӯрд пеши шоҳи савганд ,

چو شهرو خُورْدْ پیشِ شاه سوگند

Бад-ӣни паймони дили шаҳ гашт хурсанд .

بدین پیمان دلِ شَهْ گَشت خُرسند

Сухан гуфтанд азин паймони фаровон .

سخن گفتند ازین پیمانْ فراوان

Ба ҳам доданд ҳар ду дасти паймон .

به هم دادند هر دو دستِ پیمان

Гулобу машкро дар ҳам сириштанд .

گُلاب و مُشک را در هم سِرِشتند

Ваз ӯ бар парниёни аҳдии нбштнд ;

وَز او بر پرنیان عهدی نِبِشتند

Ки шҳрўгар яке духтари бзоид ,

که شهرو گر یکی دختر بِزاید

Ба гетии ҷузи шҳншаҳро нишоед .

به گیتی جُزْ شَهَنشَه را نَشاید

Нигар то дар чаҳ сахтии аўФтоднд ,

نِگَر تا در چه سختی اوفتادند

Ки нозодаи арӯсиро бидоданд .

که نازاده عروسی را بِدادند