Дили паҳлавони гашт аз ӯ шод ва гуфт
دل پهلوان گشت از او شاد و گفت
Дигар пурсишӣ нағз дорам наҳуфт
دگر پرسشی نغز دارم نهفت
Чаҳ бурност обистану гандаи пер
چه برناست آبستن و گنده پیر
Ҳам аз ваии басии бачаи гардиш ба шер
هم از وی بسی بچه گردش به شیر
Ба ноз ончӣ зояд ҳамеи пурвирд
به ناز آنچه زاید همی پرورد
Чу пурвирди бикашади ҳам он гуҳ хӯрд
چو پرورد بکشد هم آن گه خورد
Ҷаҳонаст гуфт ин Фжаҳи перзан
جهانست گفت این فژه پیرزن
Бачаи ҷонвар ҳар чаҳ ҳаст анҷуман
بچه جانور هر چه هست انجمن
Крои зоди пурвирд ва дорад ба ноз
کرا زاد پرورد و دارد به ناز
Кашад пас кунад нопадедори боз
کشد پس کند ناپدیدار باز
Дигар гуфт кони гови песаи кадом
دگر گفت کآن گاو پیسه کدام
Ки ҳасташ ҷаҳони сар ба сари чоргом
که هستش جهان سر به سر چارگام
Ба рангӣ дигар низ ҳар пои ӯй
به رنگی دگر نیز هر پای اوی
Ба рафтан нагардад тиҳии ҷои ӯй
به رفتن نگردد تهی جای اوی
Даҳ ва ду сети андом ӯ ҳар чаҳ ҳаст
ده و دو ست اندام او هر چه هست
Ҳар андомро устихонаст шаст
هر اندام را استخوانست شست
Ба посух чунин гуфт дониши сгол
به پاسخ چنین گفت دانش سگال
Ки ин гови наздик ман ҳаст сол
که این گاو نزدیک من هست سال
Хазону зимистони тамӯзу баҳор
خزان و زمستان تموز و بهار
Ба ҳар ранги пой вайанд ин чаҳор
به هر رنگ پای وی اند این چهار
Даҳ ва ду каш андом гуфтӣ ба ҳам
ده و دو کش اندام گفتی به هم
Ба шасти устихони ҳаряк аз беш ва кам
به شست استخوان هریک از بیش و کم
Маи сол беш аз даҳ ва ду нхост
مه سال بیش از ده و دو نخاست
Шабу рӯз ҳар моҳ шастаст рост
شب و روز هر ماه شست است راست
Дигар гуфт чун ҷони ошуфтагон
دگر گفت چون جان آشفتگان
Яке хўобгаҳ чист пари хуфтагон
یکی خوابگه چیست پر خفتگان
Ду чодар ҳамеша барони хобгоҳ
دو چادر همیشه برآن خوابگاه
Кашида яке зарду дигари сиёҳ
کشیده یکی زرد و دیگر سیاه
Мари он хуфтагонро кӣ уфтад шитоб
مر آن خفتگان را کی افتد شتاب
Ки бедор гирданд як раҳи зи хоб
که بیدار گردند یک ره ز خواب
Чунин гуфт кин хобгоҳи ин змист
چنین گفت کاین خوابگاه این زمیست
Бирав хуфтагонем ҳарч одамӣаст
برو خفتگانیم هرچ آدمیست
Ду чодари шабу рӯзи дони гирди гирд
دو چادر شب و روز دان گرد گرد
Ки ?бурмаст гоҳе сияҳи гоҳи зард
که برماست گاهی سیه گاه زرد
Аз ин хоб агар кӯтаҳи сет ар дароз
از این خواب اگر کوته ست ار دراز
Гуҳи марг бедор гирдем боз
گه مرگ بیدار گردیم باز
Дигар гуфт бар ҳафт хон пари гуҳар
دگر گفت بر هفت خوان پر گهر
Чаҳ донеи яке мурғи бигушодаи пар
چه دانی یکی مرغ بگشاده پر
Куҷо хӯрд он мурғ аз он гавҳараст
کجا خورد آن مرغ از آن گوهرست
Хӯриш низ ҳар чанд аФзўнтрст
خورش نیز هر چند افزونترست
На гавҳари ҳаме кам шавад дар шумор
نه گوهر همی کم شود در شمار
На сайр ояд он мурғ бисёр хор
نه سیر آید آن مرغ بسیار خوار
Брҳмн дар посухаш баргушод
برهمن در پاسخش برگشاد
Ки ин ҳафт хон кишвараст аз ниҳод
که این هفت خوان کشورست از نهاد
Гуҳари ҷонвари поки дони мурғи марг
گهر جانور پاک دان مرغ مرگ
Ки ҳастем бо ӯ чу бо боди барг
که هستیم با او چو با باد برگ
Ҳаме то хӯрд ҷонвари бештар
همی تا خورد جانور بیشتر
На ӯ сайр гардад на кам ҷонвар
نه او سیر گردد نه کم جانور
Изоин ба марои роҳ гуфтор нест
ازاین به مرا راه گفتار نیست
Суханро карона падедор нест
سخن را کرانه پدیدار نیست
Сипаҳбад писандид ва гуфт аз хирад
سپهبد پسندید و گفت از خرد
Суханҳои нағзи ин чунин дар хӯрд
سخن های نغز این چنین در خورد
Кунун аз стўдонти пурсами сухан
کنون از ستودانت پرسم سخن
Ки кардаст ва кӣ будаш оғоз ва бен
که کردست و کی بودش آغاز و بن
Бидон сони бузург устихонҳои кист
بدان سان بزرگ استخوانهای کیست
Фарозаши набишта бар он санг чист
فرازش نبشته بر آن سنگ چیست
Брҳмни з кас гуфт нашунида ам
برهمن ز کس گفت نشنیده ام
Манаш ҳамчунон устихон дида ам
من اش همچنان استخوان دیده ام
набишта чунинаст бар хораи санг
نبشته چنین است بر خاره سنگ
Ки гетӣ ба кас барнадорад диранг
که گیتی به کس برندارد درنگ
Ба мардии мнозиду бади мсприд
به مردی منازید و بد مسپرید
Бад-ӣни мурда ва колбуд бингаред
بدین مرده و کالبد بنگرید
Битарсед аз он додФрмои пок
بترسید از آن دادفرمای پاک
Ки чунин касеро кунад май ҳалок
که چونین کسی را کند می هلاک
Ббди хираи дили паҳлавони зи он шигифт
ببد خیره دل پهلوان ز آن شگفت
Ббўсидши всоз рафтан гирифт
ببوسیدش وساز رفتن گرفت
Ба хоҳишгарии зови дроўихти пер
به خواهشگری زاو درآویخت پیر
Каз эдар Марви имшаби ороми гир
کز ایدر مرو امشب آرام گیر
Ба ҷой омад он чати зи ман буд рой
به جای آمد آن چت ز من بود رای
Ту низ ончии рои мановар биҷой
تو نیز آنچه رای من آور بجای
Чунон дон ки рафтани расидами фароз
چنان دان که رفتن رسیدم فراز
Бибояд шуд ар чанд монами дароз
بباید شد ار چند مانم دراز
Чу перят симин кунад гӯшвор
چو پیریت سیمین کند گوشوار
Аз он пас ту ҷузи гӯш рафтани мадор
از آن پس تو جز گوش رفتن مدار
Тани мо яке хонаи дони шӯраи нок
تن ما یکی خانه دان شوره ناک
Ки резади ҳамеи андаки андакаши хок
که ریزد همی اندک اندکش خاک
Чу девор фарсӯда шуд зер ва бар
چو دیوار فرسوده شد زیر و بر
Саранҷоми рӯзии даройад ба сар
سرانجام روزی درآید به سر
Ҷавонем бад моя хубем суд
جوانیم بد مایه خوبیم سود
Ҷаҳон дузд шуд суду мояи рабӯд
جهان دزد شد سود و مایه ربود
Сипеҳр аз барам сол нуҳсад гузошт
سپهر از برم سال نهصد گذاشت
Кунун асп аз он тохтани боздошт
کنون اسپ از آن تاختن بازداشت
Қадам кард чавгон ва дар захми ӯй
قدم کرد چوگان و در زخم اوی
зи майдони умрам ба сари баради гӯй
ز میدان عمرم به سر برد گوی
Чу фардои зи як нимаи болои рӯз
چو فردا ز یک نیمه بالای روز
Шавад дар дигар нима гетӣ фурӯз
شود در دگر نیمه گیتی فروز
Бидон марзи рухшандаи зини марзи тор
بدان مرز رخشنده زین مرز تار
Гузар кард хоҳам сӯии кирдигор
گذر کرد خواهم سوی کردگار
Машав то танамро сипорӣ ба хок
مشو تا تنم را سپاری به خاک
Чу ман ҷон сипорам ба яздони пок
چو من جان سپارم به یزدان پاک
Сипаҳбади пазируфт ва ором кард
سپهبد پذیرفت و آرام کرد
Ҳамаи шаби зи баҳраш ҳаме хӯрд дард
همه شب ز بهرش همی خورد درد
Гуҳи чошт чун буд рӯз дигар
گه چاشت چون بود روز دگر
Биомди брҳмни зи козаҳ ба дар
بیآمد برهمن ز کازه به در
Азуи вази гуруҳи хости пӯзиши нахуст
ازو وز گروه خواست پوزش نخست
Шуд он гуҳ бидон чашма ва тан бишуст
شد آن گه بدان چشمه و تن بشست
Бар ойини хеш аз гёи басти азор
بر آیین خویش از گیا بست ازار
Хурушон шуд аз пеши яздон ба зор
خروشان شد از پیش یزدان به زار
Баранд оби ду чашм аз он чашма беш
براند آب دو چشم از آن چشمه بیش
Ҳамеи хости зи эзади гуноҳони хеш
همی خواست ز ایزد گناهان خویش
Саранҷом чун лоба чанде шимурд
سرانجام چون لابه چندی شمرد
Ду рух бар замини ҷон ба яздони супурд
دو رخ بر زمین جان به یزدان سپرد
Сипаҳдор бо хайл ӯ ҳамгинон
سپهدار با خیل او همگنان
Гирифт аз буриши мӯяи ғмгнон
گرفت از برش مویه غمگنان
Ба ойин кафан кардашу дахмаи гоҳ
به آیین کفن کردش و دخمه گاه
Вази он ҷойгаҳ рафт назд сипоҳ
وز آن جایگه رفت نزد سپاه