Ва зони сӯи ҳамон рӯзи кови рафта буд
و زآن سو همان روز کاو رفته بود
Сипаҳбади нбисндаҳро гуфт зуд
سپهبد نبیسنده را گفت زود
Яке номаи оканда аз хашму кин
یکی نامه آکنده از خشم و کین
Бёрои наздики фағфури чин
بیارای نزدیک فغفور چین
Бигӯ божу сови ончӣ бояд бисоз
بگو باژ و ساو آنچه باید بساز
Чу хоқони иғри зуди пеши ои боз
چو خاقان یغر زود پیش آی باز
Вагарна ба пои андари орми сарат
وگرنه به پای اندر آرم سرت
Нуҳум бар сар аз мавҷи хӯни афсарат
نهم بر سر از موج خون افسرت
Чу гирёни бутии гашти калаки дабир
چو گریان بتی گشت کلک دبیر
зи симаши тану сари зи машку абир
ز سیمش تن و سر ز مشک و عبیر
Ба нӯшин ду лаб бар зад аз машки дам
به نوشین دو لب بر زد از مشک دم
зи пари серума дида баборед нам
ز پر سرمه دیده ببارید نم
Сиришкаши ҳамаи гавҳар ва қӣр шуд
سرشکش همه گوهر و قیر شد
Гуҳари донишу қӣр занҷир шуд
گهر دانش و قیر زنجیر شد
Ту гуфтӣ ки тунди аждаҳоеи зи зар
تو گفتی که تند اژدهایی ز زر
Ки бар ганҷ дониш ниҳодаст сар
که بر گنج دانش نهادست سر
Аз он ганҷи ёқӯт ва дар хирад
از آن گنج یاقوت و در خرد
Ҳаме аз бар сими бргстрд
همی از بر سیم برگسترد
Аз оғоз чун калак дар қор зад
از آغاز چون کلک در قار زد
Рақам бар сараши ном додар зад
رقم بر سرش نام دادار زد
Худованди донои парвардгор
خداوند دانای پروردگار
зи дидаи ниҳони вази хиради ошкор
ز دیده نهان وز خرد آشکار
Ҷаҳон чун яке подшоҳӣаст рост
جهان چون یکی پادشاهیست راست
Бар ин подшоҳии мар ӯ подшост
بر این پادشاهی مر او پادشاست
Замин ҳаст ганҷаш ҳамеша ба ҷой
زمین هست گنجش همیشه به جای
Зараши растании чархи гардони сарой
زرش رستنی چرخ گردان سرای
Ҳавоу оташу оби Фрмонброн
هوا و آتش و آب فرمانبران
Шабу рӯзи пайку сипоҳи ахтарон
شب و روز پیک و سپاه اختران
Бар ҳар яке донишашро раҳаст
بر هر یکی دانشش را رهست
Вази эшон ҳар онч ояд ӯ огаҳаст
وز ایشان هر آنچ آید او آگهست
Дигар гуфт кин номаи нағзи гӯй
دگر گفت کاین نامه نغز گوی
зи Гаршосби зоўли шаҳи номҷўӣ
ز گرشاسب زاول شه نامجوی
Ба наздики фағфури фаррухи нажод
به نزدیک فغفور فرخ نژاد
Ки Мочӣни вчини сурба сар зуаст шод
که ماچین وچین سربهسر زوست شاد
Бидон эй зи шоҳони турони замин
بدان ای ز شاهان توران زمین
Дилат карда бар аспи фарҳанги зин
دلت کرده بر اسپ فرهنگ زین
Ки тахти шаҳии дигар ойин гирифт
که تخت شهی دیگر آیین گرفت
Замонаи раҳи фара дайн гирифт
زمانه ره فره دین گرفت
Фаридуни фаррух ба гурзи набард
فریدون فرخ به گرز نبرد
зи заҳҳок тозӣ баровард гирд
ز ضحاک تازی برآورد گرد
Ббрдш ба кӯҳи дамованди баст
ببردش به کوه دماوند بست
Ба ҷояш ба тахт шаҳӣ барнишаст
به جایش به تخت شهی برنشست
Биёрост аз доду хӯбии ҷаҳон
بیاراست از داد و خوبی جهان
Ба фурмонаши гаштанд яксар шаҳон
به فرمانش گشتند یکسر شهان
Фиристод мари Коваро рзмкоў
فرستاد مر کاوه را رزمکاو
Ба хоўрзмин аз паии божу сов
به خاورزمین از پی باژ و ساو
Вазин сӯ маро гуфт баркаш сипоҳ
وزین سو مرا گفت برکش سپاه
Ба фағфури шӯи бож ва соўш бихоҳ
به فغفور شو باژ و ساوش بخواه
Шунидӣ ки дар коўлу марзи санад
شنیدی که در کاول و مرز سند
Чаҳ кардам чаҳ дар ховару рӯму ҳинд
چه کردم چه در خاور و روم و هند
Чаҳ бошеру пел ва чаҳ бодеву крг
چه باشیر و پیل و چه بادیو و کرگ
Чаҳ бо аждаҳои рафта дар коми марг
چه با اژدها رفته در کام مرگ
Чаҳ касро набад тоби ман рӯзи кин
چه کس را نبد تاب من روز کین
Туро ҳам набошад ба дониш бибин
ترا هم نباشد به دانش ببین
Макун ончӣ зу ранҷи кишвар буд
مکن آنچه زو رنج کشور بود
Пас аз ҷанги фарҷоми кайфар буд
پس از جنگ فرجام کیفر بود
Бмолдти дасти замони гӯши бахт
بمالدت دست زمان گوش بخت
Чу аз мо расад молшии бртўи сахт
چو از ما رسد مالشی برتو سخت
Ба фармони шоҳи ой бо божи пеш
به فرمان شاه آی با باژ پیش
Чунон кун ки хоқони вази он низ беш
چنان کن که خاقان وز آن نیز بیش
Паёми ончии гуфтани з бар то фурӯд
پیام آنچه گفتن ز بر تا فرود
Чу фармони барии бод бар ту дрўрд
چو فرمان بری باد بر تو درورد
Ба кӯраи хирад дар дабири куҳан
به کوره خرد در دبیر کهن
Ҳаме кард полудаи сими сухан
همی کرد پالوده سیم سخن
Хаташ гуфтӣу хома дар бор
خطش گفتی و خامه دُرّ بار
Ки аз машк мӯраст ва аз зари мор
که از مشک مورست و از زرّ مار
Ҳамаи дона ӣ мӯр ӯ аз гуҳар
همه دانه ی مور او از گهر
Ҳамаи заҳри мораши абиру шукр
همه زهر مارش عبیر و شکر
Чу қртоси пӯшеди мишкӣни зира
چو قرطاس پوشید مشکین زره
Бузад бар камарбанди заррини гиреҳ
بزد بر کمربند زرین گره
Сипаҳбади забоноварӣ нағзи гӯй
سپهبد زبان آوری نغز گوی
Бурун кард ва биспурад нома биравӣ
برون کرد و بسپرد نامه بروی
Нишаст шаҳи чин ба ҷндони бадӣ
نشست شه چین به جندان بدی
Ки шаҳрӣ набӯдӣ ки чандон будӣ
که شهری نبودی که چندان بودی
Ҳазорон ҳазор аз ялони сипоҳ
هزاران هزار از یلان سپاه
Ба даргоҳи бардошт бегоҳу гоҳ
به درگاه برداشت بیگاه و گاه
Вази он ҷуз ки дастуру солори бор
وز آن جز که دستور و سالار بار
Надидӣ ба солии варои як ду бор
ندیدی به سالی ورا یک دو بار
Бади оростаи шаҳраш аз гӯнаи гаван
بد آراسته شهرش از گونهگون
зи шаш майли раҳи гардиши андари фузун
ز شش میل ره گردش اندر فزون
Ҳамаи хонҳо барҳами афрошта
همه خانها برهم افراشته
Ба сад ранг ҳар хонаи бнгоштаҳ
به صد رنگ هر خانه بنگاشته
Сипоҳӣу шаҳряш бо дастрас
سپاهی و شهریش با دسترس
Набӯд андари он шаҳри дарвеши кас
نبود اندر آن شهر درویش کس
Чу шшмоҳаҳи раҳи буми турони замин
چو ششماهه ره بوم توران زمین
Ба шоҳии варо буд зери нигин
به شاهی ورا بود زیر نگین
Сароеи бадаш сар кашида ба моҳ
سرایی بدش سر کشیده به ماه
Дирозоу паҳнои ду фарсанги роҳ
درازا و پهنا دو فرسنگ راه
зи хороаши девору бум аз рухом
ز خاراش دیوار و بوم از رخام
Дар ӯ кӯшкӣ яксар аз сими хом
در او کوشکی یکسر از سیم خام
Ҳар айвон дар он кӯшк аз ложвард
هر ایوان در آن کوشک از لاژورد
Зибри ҷазаъу бумаши ҳамаи зари зард
زبر جزع و بومش همه زر زرد
зи ёқӯт ва аз гавҳари обдор
ز یاقوت و از گوهر آبدار
Ҳар айвони пар аз сад ҳазорон нигор
هر ایوان پر از صد هزاران نگار
Кашида миёни сарой аз фароз
کشیده میان سرای از فراز
Мунаққаши яке парниёни паҳни боз
منقش یکی پرنیان پهن باز
Чу бар вай фикандӣ фурӯғи офтоб
چو بر وی فکندی فروغ آفتاب
з гавҳар гирифтӣ ҷаҳони рангу тоб
ز گوهر گرفتی جهان رنگ و تاب
Дар айвонаш аз зари Тахтӣ ки шоҳ
در ایوانش از زر تختی که شاه
Нишастӣ бар он шод дар пешгоҳ
نشستی بر آن شاد در پیشگاه
Яке грзн аз гавҳари омехта
یکی گرزن از گوهر آمیخته
зи болои тахташи дроўихтаҳ
ز بالای تختش درآویخته
Бар афрози грзни зи ёқӯту зар
بر افراز گرزن ز یاقوت و زر
Яке нағзи товуси бигушодаи пар
یکی نغز طاووس بگشاده پر
Замон то замони бонги бардоштӣ
زمان تا زمان بانگ برداشتی
зи болои шаҳи боли бФроштӣ
ز بالای شه بال بفراشتی
Ба тоҷаш бар аз ком дар хўшоб
به تاجش بر از کام در خوشاب
Фишондӣ ва аз дам бар ӯ машки ноб
فشاندی و از دم بر او مشک ناب
Чу аз раҳи фиристодаи сарфароз
چو از ره فرستاده سرفراز
Биёмад бар шоҳи турони фароз
بیامد بر شاه توران فراز
зи дарвоза то даргаи шаҳи ду майл
ز دروازه تا درگه شه دو میل
Ду равия сипаҳ диду болоу пел
دو رویه سپه دید و بالا و پیل
Кашида ба даргоҳи гургу наҳанг
کشیده به درگاه گرگ و نهنگ
Ба занҷирҳо бастаи шеру паланг
به زنجیرها بسته شیر و پلنگ
зи даҳлез то пардаи шаҳриёр
ز دهلیز تا پرده شهریار
Фурӯзандаи шамъ аз ду рӯи сад ҳазор
فروزنده شمع از دو رو صد هزار
Фиристода чун чеҳра шаҳ бидид
فرستاده چون چهره شه بدید
Замин бӯса дод офарин густаред
زمین بوسه داد آفرین گسترید
Яке коргаҳи сохт аз ҳушу мағз
یکی کارگه ساخت از هوش و مغز
зи дебои дониш ба гуфтори нағз
ز دیبای دانش به گفتار نغز
зи ҷон пуд карду зи фарҳанги тор
ز جان پود کرد و ز فرهنگ تار
зи андешаи рангу зи маънӣ нигор
ز اندیشه رنگ و ز معنی نگار
Ҳамеи бофт дар икдгри тору пуд
همی بافت در یکدگر تار و پود
Бигуфт ончӣ буд аз паёму дуруд
بگفت آنچه بود از پیام و درود
зи пӯзиш чу пардохт нома бидод
ز پوزش چو پرداخت نامه بداد
Дабири ончӣ буд андрў кард ёд
دبیر آنچه بود اندرو کرد یاد
Чунон гашти фағфур аз он номаи тунд
چنان گشت فغفور از آن نامه تند
Ки аз ҳдтши гашт алмос кунад
که از حدتش گشت الماس کند
Камони ду абрӯ ба ҳам бар шикаст
کمان دو ابرو به هم بر شکست
Ба теғи забони баради дашноми даст
به تیغ زبان برد دشنام دست
Бадв гуфт шоҳати гуҳи ному лоф
بدو گفت شاهت گه نام و لاف
Ки бошад ки ронад забон бар газоф
که باشد که راند زبان بر گزاف
Замин нест гирди сипоҳи маро
زمین نیست گرد سپاه مرا
На хуршеди як боргоҳи маро
نه خورشید یک بارگاه مرا
Агар ганҷи созами биёбони хушк
اگر گنج سازم بیابان خشک
Кунам санг ӯ гавҳару реги машк
کنم سنگ او گوهر و ریگ مشک
Саворанд гирдами ҳазорон ҳазор
سوارند گردم هزاران هزار
Парокандаро кас надонад шумор
پراکنده را کس نداند شمار
Зхўишони ҳазору сдўи шаст ва панҷ
زخویشان هزار و صدو شصت و پنج
Ба наздам шаҳонанд бо тоҷу ганҷ
به نزدم شهان اند با تاج و گنج
Аз эшон ду сад рости зарринаи кӯс
از ایشان دو صد راست زرینه کوس
Ки доранд бар чархи гардони фусӯс
که دارند بر چرخ گردان فسوس
Чу хоҳад ҷаҳони хур ба зроби шаст
چو خواهد جهان خور به زرآب شست
зи гетӣ бар ин буми тобади нахуст
ز گیتی بر این بوم تابد نخست
Дар ин шаҳр бтхонаҳ дорам ҳазор
در این شهر بتخانه دارم هزار
Ки ҳар як ба аз ганҷ ӯ шасти бор
که هر یک به از گنج او شست بار
Ҳамаи кишварам кон симасту зар
همه کشورم کان سیمست و زر
Киаш маъдани ложварду гуҳар
کُهش معدن لاژورد و گهر
Дарахташи тбрхўну бешаи хаданг
درختش طبرخون و بیشه خدنگ
Гёи сунбулу авду биҷодаҳи санг
گیا سنبل و عود و بیجاده سنگ
Парии чҳргонши бути длнўоз
پری چهرگانش بُت دلنواز
Дадаши юзу мурғонаши тӯтӣу боз
ددش یوز و مرغانش طوطیّ و باز
Ялонаши каманди афкану гардгир
یلانش کمند افکن و گردگیر
Саворонаши дўзндаҳи санадон ба тир
سوارانش دوزنده سندان به تیر
зи хокаши равони сими хезад чу об
ز خاکش روان سیم خیزد چو آب
Фитад зи оҳӯаши нофаи машки ноб
فتد ز آهوش نافهٔ مشک ناب
Бирӯядаш зар чун гё аз замин
برویدش زرّ چون گیا از زمین
Баборади зи меғаши сиришки ангабин
ببارد ز میغش سرشک انگبین
ТроиФи ҳмидўни зи гетии фузун
طرایف همیدون ز گیتی فزون
Ҳам аз хусравии дибаҳи гӯнаи гаван
هم از خسروی دیبهٔ گونه گون
Дигар ҷавшану тргу дръи гӯон
دگر جوشن و ترگ و درع گوان
Сипарҳои мдҳўну бргстўон
سپرهای مدهون و برگستوان
зи Мочӣну чин то ба Ҷайҳун марост
ز ماچین و چین تا به جیحون مراست
Бузургии з ҳар шоҳӣ афзӯн марост
بزرگی ز هر شاهی افزون مراست
Ба разми аждаҳои сроФшон ман ам
به رزم اژدهای سرافشان من ام
Ба базми офтоби дирафшон ман ам
به بزم آفتاب درفشان من ام
Хдоист каз ман ма ва бартараст
خدایست کز من مه و برترست
Дигар ҳар ки ӯ мар маро кеҳтараст
دگر هر که او مر مرا کهترست
Писарро фиристодаам рзмсоз
پسر را فرستاده ام رزمساز
Ки аз ҳар сӯеи лашкари оради фароз
که از هر سویی لشکر آرد فراز
Чу ӯ дар расад соз Эрон кунам
چو او در رسد ساز ایران کنم
Ҳамаи бум то рӯм вайрон кунам
همه بوم تا روم ویران کنم
Фиристодагар куштани ойини бадӣ
فرستاده گر کشتن آیین بُدی
Саратро кунун хоки болини бадӣ
سرت را کنون خاک بالین بدی
Забон ёфт гӯяндаи андари сухан
زبان یافت گوینده اندر سخن
Чунин гуфт к-эии шоҳ тундӣ макун
چنین گفت کای شاه تندی مکن
Басӣ ронадӣ аз гуфт бесуду хунҷ
بسی راندی از گفت بی سود و خنج
Агар посухи сард ёбӣ маранҷ
اگر پاسخ سرد یابی مرنج
Мазан зишти биғораҳи зи Эрони замин
مزن زشت بیغاره ز ایران زمین
Ки як шаҳр ӯ ба зи Мочӣну чин
که یک شهر او به ز ماچین و چین
Ба ҳар шаҳ бар аз бахти чири он буд
به هر شه بر از بخت چیر آن بود
Ки ӯ дар ҷаҳони шоҳи Эрон буд
که او در جهان شاه ایران بود
Ба Эрон шавад бож яксар шаҳон
به ایران شود باژ یکسر شهان
Нашуд бож ӯ ҳеҷ ҷой аз ҷаҳон
نشد باژ او هیچ جای از جهان
Аз Эрони ҷузи озодаи ҳаргизи нхост
از ایران جز آزاده هرگز نخاست
Харид аз шумо банда ҳар кас ки хост
خرید از شما بنده هر کس که خواست
зи мо пешатон нест банда касе
ز ما پیشتان نیست بنده کسی
Ва ҳаст аз шумо бандаи моро басӣ
و هست از شما بنده ما را بسی
Вафо ноед аз тарки ҳаргизи падед
وفا ناید از ترک هرگز پدید
Вази эрониёни ҷузи вафо кас надид
وز ایرانیان جز وفا کس ندید
Шумо бут парастеду хуршеду моҳ
شما بتپرستید و خورشید و ماه
Дар Эрон ба яздон шиносанд роҳ
در ایران به یزدان شناسند راه
зи кони шабаҳи ваз ки симу зар
ز کان شبه وز کُه سیم و زر
зи пӯлоду пирӯза ва аз гуҳар
ز پولاد و پیروزه و از گهر
Ҳам аз дибаҳу ҷомаи гавани гаван
هم از دیبه و جامهٔ گونگون
Ба Эрон ҳама ҳаст аз эдар фузун
به ایران همه هست از ایدر فزون
Саворони мо ҳам длоўртрнд
سواران ما هم دلاورترند
Яке бо сад аз чинён ҳамбаранд
یکی با صد از چینیان همبرند
Шуморо з мардонагӣ нест кор
شما را ز مردانگی نیست کار
Магар чун занони буиу ранг ва нигор
مگر چون زنان بوی و رنگ و نگار
Ҳунаратон ба дебост перостан
هنرتان به دیباست پیراستن
Дигар нақши бом ва дар оростан
دگر نقش بام و در آراستن
Фрўҳштни тоби зулфи дароз
فروهشتن تاب زلف دراز
Хами ҷаъдро додан аз ҳалқаи соз
خم جعد را دادن از حلقه ساز
Саросар ба товус монед нар
سراسر به طاووس مانید نر
Ки ҷузи ранг чизе надорад ҳунар
که جز رنگ چیزی ندارد هنر
Хирад бояд аз марду фарҳангу санг
خرد باید از مرد و فرهنگ و سنگ
На пӯшидани ҷомау буиу ранг
نه پوشیدن جامه و بوی و رنگ
Агар хур бар ин буми тобади нахуст
اگر خور بر این بوم تابد نخست
Чаҳ бошад на танҳо хур аз баҳри тест
چه باشد نه تنها خور از بهر تست
Вагар бар карон ҷаҳонӣ равост
وگر بر کران جهانی رواست
Зиён чист кандар миёни шоҳи мост
زیان چیست کاندر میان شاه ماست
зи тани ҷои нохун ба як сӯ бараст
ز تن جای ناخن به یک سو برست
Дил андар миёнаст ков меҳтараст
دل اندر میانست کاو مهترست
зи пиромн чашм хӯнасту пӯст
ز پیرامن چشم خونست و پوست
Миён андараст онкӣ бинанда ӯст
میان اندرست آنکه بیننده اوست
Ту гарчи бузургӣ ва бо тоҷу тахт
تو گرچه بزرگی و با تاج و تخت
Фаридуни ма аз ту ба фарҳангу бахт
فریدون مِه از تو به فرهنگ و بخت
Нишон бар фузӯнии ганҷу сипоҳ
نشان بر فزونیّ گنج و سپاه
Ҳамин бас ки ҳаст ӯ зи ту божи хоҳ
همین بس که هست او ز تو باژ خواه
Агар шаби ду сад моҳ гетӣ фурӯз
اگر شب دو صد ماه گیتی فروز
Нтобад ҳамон чун дарахшндаи рӯз
نتابد همان چون درخشنده روز
Ҳунарҳо саросар ба гуфтор нест
هنرها سراسر به گفتار نیست
Ду сад гуфт чун ним кирдор нест
دو صد گفت چون نیم کردار نیست
Набояд туро шуд ба пайкор ӯ
نباید ترا شد به پیکار او
Ки инак худ омад сипаҳдор ӯ
که اینک خود آمد سپهدار او
Агар кӯҳӣ аз кӯҳа дар размгоҳ
اگر کوهی از کوهه در رزمگاه
Ба найзаи рбоидт чун боди коҳ
به نیزه ربایدت چون باد کاه
Чаҳ нозӣ ба чандини буту бткдаҳ
چه نازی به چندین بت و بتکده
Ки фардо буд пок бар ҳам зада
که فردا بود پاک بر هم زده
Дигар бора фағфур шуд тези хашм
دگر باره فغفور شد تیز خشم
БроФрохти тоҷ ва барафрӯхт чашм
برافراخت تاج و برافروخت چشم
Брондш ба хорӣу захми дурушт
براندش به خواری و زخم درشت
Бадареду бндохти номаи зи мушт
بدرّید و بنداخت نامه ز مشت
Ду раҳи садҳазор аз ялони баршумурд
دو ره صدهزار از یلان برشمرد
Ба меҳтар писар дод хоқони гирд
به مهتر پسر داد خاقان گرد
Пазира фиристод прхошҷўӣ
پذیره فرستاد پرخاشجوی
Писари сӯй пайкор биниҳод рӯй
پسر سوی پیکار بنهاد روی
Фиристодаи зӣ паҳлавон шуд зи пеш
فرستاده زی پهلوان شد ز پیش
з фағфур гуфт ончии бад кам ва беш
ز فغفور گفت آنچه بُد کم و بیش
Хабар дод дигар ки лашкар ба ҷанг
خبر داد دیگر که لشکر به جنگ
Фиристод ва инак расиданди танг
فرستاد و اینک رسیدند تنگ
Саворони кинтуз беҳаду мар
سواران کین توز بی حدّ و مر
Фиристод ҳамроҳ бо як писар
فرستاد همراه با یک پسر