Сарояндаи деҳқони мӯбади нажод

سراینده دهقان موبد نژاد

з гуфт дигар мӯбадон кард ёд

ز گفت دگر موبدان کرد یاد

Ки бар шоҳи ҷам чун бар ошуфт бахт

که بر شاه جم چون بر آشفت بخت

Ба нокоми заҳҳокро дод тахт

به ناکام ضحاک را داد تخت

Ҷаҳони зери фармон заҳҳок шуд

جهان زیر فرمان ضحاک شد

з ҳар номае номи ҷам пок шуд

ز هر نامه ای نام جم پاک شد

Чу бигирифт гетӣ ба шоҳаншаҳӣ

چو بگرفت گیتی به شاهنشهی

Фиристод назд шаҳони огаҳӣ

فرستاد نزد شهان آگهی

Ба рӯм ва ба Ҳиндӯстон ва ба чин

به روم و به هندوستان و به چین

Ба Эрон ва ҳар ҳафт кишвари замин

به ایران و هر هفت کشور زمین

Ки бо раъии мо ҳар ки дил кард рост

که با رأی ما هر که دل کرد راست

Биҷӯянди ҷамшедро то куҷост

بجویند جمشید را تا کجاست

Гараш ҷой бар ки буд бо паланг

گرش جای بر کُه بود با پلنگ

Вагар зери оби андарун бо наҳанг

و گر زیر آب اندرون با نهنگ

Ба хушкӣ чу юзаш бабандед даст

به خشکی چو یوزش ببندید دست

Бароред аз обаш чу моҳӣ бишуст

برآرید از آبش چو ماهی بشست

Ба даргоҳи мо ҳркши орад ба банд

به درگاه ما هرکش آرد به بند

Набошад пас аз мо чу ӯ арҷманд

نباشد پس از ما چو او ارجمند

Гурезон ҳаме шуд ҷами андари ҷаҳон

گریزان همی شد جم اندر جهان

Парӣ вор гашта зи мардуми ниҳон

پری وار گشته ز مردم نهان

Ҷудои монда аз тахту роҳӣ шуда

جدا مانده از تخت و راهی شده

Ниёзи омадаи подшоҳӣ шуда

نیاز آمده پادشاهی شده

Чаҳ бетӯша танҳо миёни гуруҳ

چه بی توشه تنها میان گروه

Чу ҳам хуфт нахчири брдшту кӯҳ

چو هم خفت نخچیر بردشت و کوه

Ба шаҳрӣ ки рафтӣ набӯдӣ басӣ

به شهری که رفتی نبودی بسی

Бидон то нишонаш надонад касе

بدان تا نشانش نداند کسی

бадингуна бад то дрФшндаҳи меҳр

بدینگونه بُد تا درفشنده مهر

Бигардед даҳ роҳи гирди сипеҳр

بگردید ده راه گرد سپهر

Пас аз ранҷ бисёру роҳи дароз

پس از رنج بسیار و راه دراز

Биёмад абри Зобулстони фароз

بیامد ابر زابلستان فراز

Яке шаҳр дид аз хушӣ чун биҳишт

یکی شهر دید از خوشی چون بهشت

Дару дашту кӯҳаши ҳамаи боғу кишт

در و دشت و کوهش همه باغ و کشت

Ниҳодаши накӯи тозау пари наво

نهادش نکو تازه و پر نوا

Замини хуррам , обаши сабк , хуши ҳаво

زمین خرم ، آبش سبک ، خوش هوا

Пар аз чизу анбӯҳу мардони мард

پر از چیز و انبوه و مردان مرد

Сипоҳӣу шаҳрии ялони набард

سپاهی و شهری یلان نبرد

Ки камтари кас ар ҷангро хостӣ

که کمتر کس ار جنگ را خاستی

Дар овардгаи лашкарии хостӣ

در آوردگه لشکری خواستی

Бадви хусравии номвари шаҳриёр

بدو خسروی نامور شهریار

Шаҳӣ каш набад кас ба сад шаҳриёр

شهی کش نبد کس به صد شهریار

Мари он шоҳро номи гўрнг буд

مر آن شاه را نام گورنگ بود

Казу теғи фарҳанг безанг буд

کزو تیغ فرهنگ بی زنگ بود

Яке духтараш буд каз дилбарӣ

یکی دخترش بود کز دلبری

Париро ба рух кардӣ аз дили барӣ

پری را به رخ کردی از دل بری

Шабистон чу бустони зи дидори ӯй

شبستان چو بستان ز دیدار اوی

зи злФинши мшкўии мишкӣн ба буи

ز زلفینش مشکوی مشکین به بوی

Ба кохи андаруни бут , ба маҷлиси баҳор

به کاخ اندرون بت ، به مجلس بهار

Дар айвоннигор ва , ба майдони савор

در ایوان نگار و ، به میدان سوار

Мааши машки соӣу шукр май фуруш

مهش مشک سای و شکر می فروش

Даври наргис камонаш , ду гули дръи пӯш

دور نرگس کمانش ،دو گل درع پوش

Равонро ба шамшоди пӯяндаи ранҷ

روان را به شمشاد پوینده رنج

Хирадро ба марҷони гӯяндаи ганҷ

خرد را به مرجان گوینده گنج

Шудаи соли он сарви ороста

شده سال آن سرو آراسته

Се беш аз шаби моҳи нокоста

سه بیش از شب ماه ناکاسته

Ялӣ гашта мардонау шерзан

یلی گشته مردانه و شیرزن

Савории сипардору шамшерзан

سواری سپردار و شمشیرزن

Шунидам зи донишпажӯҳон дуруст

شنیدم ز دانش پژوهان درست

Ки тиру камон ӯ ниҳод аз нахуст

که تیر و کمان او نهاد از نخست

Ҳам аз номаи пеши донони сухан

هم از نامه پیش دانان سخن

Шунидам ки ҷами сохт ҳар ду зи бен

شنیدم که جم ساخت هر دو ز بُن

Набад пар бар тир онгаҳ зи пеш

نبد پَرّ بر تیر آنگه ز پیش

Манӯчеҳри шаҳи сохт ҳангоми хеш

منوچهر شه ساخت هنگام خویش

Збди рустаи бади шоҳи Зобулстон

زبد رَسته بُد شاه زابلستان

зи тадбири он духтари длстон

ز تدبیر آن دختر دلستان

Заҳри ҷои хоҳишгарони хостнд

زهر جای خواهشگران خاستند

зи зобули мар ӯро ҳаме хостанд

ز زابل مر او را همی خواستند

На ҳаргиз ба кас додӣ ӯро падар

نه هرگز به کس دادی او را پدر

На рӯзии з фурмонаш кардӣ гузар

نه روزی ز فرمانش کردی گذر

Чунон буд паймонаш бо моҳрӯӣ

چنان بود پیمانش با ماهروی

Ки ҷуфт он гузинад ки бипасандад ӯй

که جفت آن گزیند که بپسندد اوی

Мар ӯро зании кобулии доя буд

مر او را زنی کابلی دایه بود

Ки афсуну найрангро моя буд

که افسون و نیرنگ را مایه بود

Бибастӣ зи ду аждаҳоро ба дам

ببستی ز دو اژدها را به دَم

Аз об оташ оварадӣ , аз хораи нам

از آب آتش آوردی ، از خاره نم

Ниҳони сипеҳр ончӣ гуфтӣ зи пеш

نهان سپهر آنچه گفتی ز پیش

зи гуфтор ӯ кам набӯдӣ на беш

ز گفتار او کم نبودی نه بیش

Бад-ӣни лола рух гуфта буд аз наҳуфт

بدین لاله رخ گفته بود از نهفت

Ки шоҳии гиронмояи бошиддати ҷуфт

که شاهی گرانمایه باشدت جفت

Бузургӣ ки монанди ӯ бар замӣ

بزرگی که مانند او بر زمی

Ба хӯбӣ ва дониш набад одамӣ

به خوبی و دانش نبد آدمی

Писари бошиддат зу яке хуби чеҳр

پسر باشدت زو یکی خوب چهر

Ки бӯса диҳад хоки поиши сипеҳр

که بوسه دهد خاک پایش سپهر

Канизак шудаи шодмон зон навид

کنیزک شده شادمان زان نوید

Ҳамеи бади ниҳони роз , дили пурумед

همی بد نهان راز ، دل پرامید

з хоҳанда кас пеш нагузоштӣ

ز خواهنده کس پیش نگذاشتی

Ҳрони комдии хори бргоштӣ

هرآن کآمدی خوار برگاشتی

Накардӣ писанди инчи касро ба ҳуш

نکردی پسند ایچ کس را به هوش

Ҳмидоштии рози ин рӯзи гӯш

همیداشتی راز این روز گوش

Чу ҷамшед дар Зобулстон расед

چو جمشید در زابلستان رسید

Ба шаҳри андарун рӯй рафтан надид

به شهر اندرون روی رفتن ندید

Хазони бад шудаи зи абри вази боди тафт

خزان بد شده ز ابر وز باد تفت

Сари кӯҳсору замини зари бФт

سر کوهسار و زمین زرّ بفت

Кашида сари шохи мива ба хок

کشیده سر شاخ میوه به خاک

Расида ба чархишати миваи зи ток

رسیده به چرخشت میوه ز تاک

Гул аз бодаи арғавонӣ ба рашк

گل از بادهٔ ارغوانی به رشک

Чикон аз ҳавои меҳргонии сиришк

چکان از هوا مهرگانی سرشک

Бар себи лаълу рухи барги зард

بر سیب لعل و رخ برگ زرد

Тани шохи кўжу дами боди сард

تن شاخ کوژ و دم باد سرد

Рузон дид бисёр бар гирди дашт

رزان دید بسیار بر گرد دشت

Бар он ҷӯйбору рузон бар гузашт

بر آن جویبار و رزان بر گذشت

Ду сафи сарв бен диду обӣу ноз

دو صف سرو بن دید و آبی و ناز

Зада нағзи дуконӣ аз ҳар канор

زده نغز دکانی از هر کنار

Миёни обгирӣ ба паҳнои роғ

میان آبگیری به پهنای راغ

Шинои брдри оби шикани гири моғ

شنا بردر آب شکن گیر ماغ

Хуш омадаш ва бар шуд ба дукони зи роҳ

خوش آمدش و بر شد به دکان ز راه

Бар лухтӣ дар он сояи гоҳ

بر لختی در آن سایه گاه

Яке боғи хуррами бад аз пеши ҷӯй

یکی باغ خرم بد از پیش جوی

Дар ӯ духтари шоҳи фарҳанги ҷӯй

در او دختر شاه فرهنگ جوی

Майу мива ва равад созони зи пеш

می و میوه و رود سازان ز پیش

Ҳаме хӯрд май бо канизони хеш

همی خورد می با کنیزان خویش

Парастандае сӯй дар бингаред

پرستنده ای سوی در بنگرید

зи боғи андаруни чеҳра ҷам бидид

ز باغ اندرون چهرهٔ جم بدید

Ҷавонии ҳамаи пайкараши некӯӣ

جوانی همه پیکرش نیکوی

Фурӯзони азуи фараи хусравӣ

فروزان ازو فرّه خسروی

Ба рух бар сиришта шудаи гирди хуй

به رخ بر سرشته شده گرد خوی

Чу бар лолаи омехтаи машк ва май

چو بر لاله آمیخته مشک و می

Причҳраҳро дид ҷами ногаҳон

پریچهره را دید جم ناگهان

БдўгФти моҳо чаҳ бинии ниҳон

بدوگفت ماها چه بینی نهان

Яке гмраҳи бахт баргашта ам

یکی گمره بخت برگشته ام

Згм кардани роҳ саргашта ам

زگم کردن راه سرگشته ام

Аз он хӯн бо хӯшаи омехта

از آن خون با خوشه آمیخته

Ки ҳаст раги токи рузи рехта

که هست رگ تاک رز ریخته

Се ҷом аз худованди ин руз бихоҳ

سه جام از خداوند این رز بخواه

Ба ман даҳ Раҳон ҷонам аз ранҷи роҳ

به من ده رهان جانم از رنج راه

Канизак бихандед ва омад давон

کنیزک بخندید و آمد دوان

Ба бонӯ бигуфт эй маи бонувон

به بانو بگفت ای مه بانوان

Ҷавонии дижам раҳ зада бар дуруст

جوانی دژم ره زده بر دَرست

Ки гӯйӣ ба чҳрози ту никўтрст

که گویی به چهراز تو نیکوترست

зи гетии бад-ӣн дар паноҳади ҳаме

ز گیتی بدین در پناهد همی

Се ҷом мелаъл хоҳад ҳаме

سه جام می لعل خواهد همی

Надонам чаҳ дорад май лаъли ком

ندانم چه دارد می لعل کام

Ки наз хӯрдании барад ва наз миваи ном

که نز خوردنی برد و نز میوه نام

Барафрӯхт рухи зони сухани моҳ ро

برافروخت رخ زآن سخن ماه را

Чунин посух оварад дилхоҳ ро

چنین پاسخ آورد دلخواه را

Ки бурно агар чизҷз ме нахост

که برنا اگر چیزجز می نخواست

Бидон пас меҳмонеи хости рост

بدان پس مهمانیی خواست راست

Майу нақл ва хон хост ва овоӣ равад

می و نقل و خوان خواست و آوای رود

Рухи хубу шодӣу бонги сурӯд

رخ خوب و شادی و بانگ سرود

Биёмад ба дар бо канизак ба ҳам

بیامد به در با کنیزک به هم

Бидид аз дар боғи дидори ҷам

بدید از در باغ دیدار جم

Ҷавонӣ ба ойини эрониён

جوانی به آیین ایرانیان

Кушодаи кашу танги бастаи миён

گشاده کش و تنگ بسته میان

Шудаи зарди гулнораш аз дарду доғ

شده زرد گلنارش از درد و داغ

Ба гирди андараши гирди ми пари зоғ

به گرد اندرش گرد م پر زاغ

Чунон бо дилаши меҳр дар ҷанг шуд

چنان با دلش مهر در جنگ شد

Ки бурҷонаши ҷои хирад танг шуд

که برجانش جای خرد تنگ شد

Бимонадаш ду гулнори хандони нижанд

بماندش دو گلنار خندان نژند

Биҷӯшед пӯлодаш андар паранд

بجوشید پولادش اندر پرند

Ду гуё ақиқи гҳрпўш ро

دو گویا عقیق گهرپوش را

Ки бандаи бадаши чашмаи нӯш ро

که بنده بدش چشمهٔ نوش را

Ба май дрсршти ваба дар дар шкФт

به می درسرشت وبه در در شکفت

Ба парвин бахаст ва ба шукри бсФт

به پروین بخست و به شکر بسفت

Кушод ва ҷаҳон кард азуи пуршукр

گشاد و جهان کرد ازو پرشکر

Маи мҳррўӣу бути симбр

مه مهرروی و بت سیمبر

Ба ҷам гуфт к-эии хаста аз ранҷи роҳ

به جم گفت کای خسته از رنج راه

Дарин сояи гои ҳ аз чаҳ кардӣ паноҳ

درین سایه گا ه از چه کردی پناه

Кроиии бад-ӣни ҷои ҷӯён шуда

کرایی بدین جای جویان شده

Чунин дар так пои пӯён шуда

چنین در تک پای پویان شده

Магари зини парастанда ком омадат

مگر زین پرستنده کام آمدت

Ки чун дидиаш ёд ҷом омадат

که چون دیدی اش یاد جام آمدت

Кунунгар ба бода дилат кард рой

کنون گر به باده دلت کرد رای

Аз эдар бад-ӣни боғи хуррами дарой

از ایدر بدین باغ خرم درآی

Бадв гуфт ҷами к-эии бути мҳрчҳр

بدو گفت جم کای بت مهرچهر

зи чеҳри ту бар ҳар дилии меҳри меҳр

ز چهر تو بر هر دلی مهر مهر

зи шоҳоне ар пешаи вари гавҳарӣ

ز شاهانی ار پیشه ور گوهری

Падари варзгар дорӣ ар лашкарӣ

پدر ورز گر داری ار لشکری

Ки бозорён моя донанду суд

که بازاریان مایه دانند و سود

Кдиўр буд марди кишту дуруд

کدیور بود مرد کشت و درود

Ба чиз фаровон буванд ин ду шод

به چیز فراوان بوند این دو شاد

Ндонанд омрғи марду нажод

ندانند آمرغ مرد و نژاد

Сипоҳӣ ба мардии намояди ҳунар

سپاهی به مردی نماید هنر

Буд подшозодгонро гуҳар

بود پادشازادگان را گهر

Ту зини чори гавҳар кадомӣ бигӯӣ

تو زین چار گوهر کدامی بگوی

Диламро раҳи шодмонии биҷавӣ

دلم را رهِ شادمانی بجوی

Бут зобулӣ гуфт азин ҳар чаҳор

بت زابلی گفت ازین هر چهار

Неам ман ҷуз аз тухмаи шаҳриёр

نی ام من جز از تخمهٔ شهریار

Падари дони марои шоҳи Зобулстон

پدر دان مرا شاه زابلستان

Надорад ба ҷузи ман дигар длстон

ندارد به جز من دگر دلستان

Ваз ӯ мрмро ҳаст фармони раво

وز او مرمرا هست فرمان روا

Ки ҷуфт он гузинам кам ояд ҳаво

که جفت آن گزینم کم آید هوا

Бар ҷӯии манишин ва ҷое чунин

بر جوی منشین و جایی چنین

Бад-ӣни боғи мо андроӣ ва бибин

بدین باغ ما اندرآی و ببین

Кигар рой май дорӣ ва май гусор

که گر رای می داری و می گسار

Ҳиммат май буд , ҳам бути машк сор

هَمت می بود ، هم بُت مشک سار

Ҷам аз пеши донистаи бади кори ӯй

جم از پیش دانسته بُد کار اوی

Хуш омадаш дидору гуфтори ӯй

خوش آمدش دیدار و گفتار اوی

Ба дил гуфт кин моҳ дижхим нест

به دل گفت کاین ماه دژخیم نیست

Гар аз роз огаҳ шавад бим нест

گر از راز آگه شود بیم نیست

Кар дар ҷаҳони хуии зишт ар накӯаст

کر در جهان خوی زشت ار نکوست

Ба ҳар каси гумони он барад кандар ӯст

به هر کس گمان آن برد کاندر اوست

Ба мардуми хирадманди номӣ буд

به مردم خردمند نامی بود

Ки мардум ба мардуми гиромӣ буд

که مردم به مردم گرامی بود

Хиромед аз он сояи сарву бед

خرامید از آن سایهٔ سرو و بید

Сӯй боғ шуд дил ба биму умед

سوی باغ شد دل به بیم و امید

Чаман дар чаман дид сарви сеӣ

چمن در چمن دید سرو سهی

Гронбори шохи туранҷ ва баӣ

گرانبار شاخ ترنج و بهی

Рухи нор бо себи шингарфи гаван

رخ نار با سیب شنگرف گون

Бидон захми теғу бад-ӣни ранги хӯн

بدان زخم تیغ و بدین رنگ خون

Яке чун дили меҳрбони кФтаҳи пӯст

یکی چون دل مهربان کفته پوست

Яке чун шхўдаҳи занхдони дӯст

یکی چون شخوده زنخدان دوست

Ту гуфтӣ сияҳи ғжби пошнг буд

تو گفتی سیه غژب پاشنگ بود

Ва ё дар дили шаби шбоҳнг буд

و یا در دل شب شباهنگ بود

Ҳаме рафт пеши ҷами он сътрӣ

همی رفت پیش جم آن سعتری

Чмон бар чамани ҳамчуи Кебеки дарӣ

چمان بر چمن همچو کبک دری

Чу сарвӣ ки бо моҳи ҳамсар буд

چو سروی که با ماه همسر بود

Бар он ма бар аз машки афсар буд

بر آن مه بر از مشک افسر بود

Сргис дар пои чанбари кашон

سرگیس در پای چنبر کشان

Хами зулф бар боди ънбрФшон

خم زلف بر باد عنبرفشان

Расиданди зии обгирии фароз

رسیدند زی آبگیری فراز

Зада каллаи зари бФт аз фароз

زده کله زرّ بفت از فراز

Киёнии ншстнгҳии дилпазир

کیانی نشستنگهی دلپذیر

Гузиданд бар гӯшаи обгир

گزیدند بر گوشهٔ آبگیر

Канизони глрх фароз омаданд

کنیزان گلرخ فراز آمدند

Ҳамаи пеши ҷам дар намоз омаданд

همه پیش جم در نماز آمدند

Парастандаи духтар ба ойини хеш

پرستنده دختر به آیین خویش

з хўолигрон хон ва май хости пеш

ز خوالیگران خوان و می خواست پیش

Ҷами андеша аз дил фаромӯш кард

جم اندیشه از دل فراموش کرد

Се ҷом май аз пеши нон нӯш кард

سه جام می از پیشِ نان نوش کرد

зи додари пас ёд кардан гирифт

ز دادار پس یاد کردن گرفت

Ба оҳистагии раъй хӯрдан гирифт

به آهستگی رأی خوردن گرفت

На бинишаста аз пой ва на низ маст

نه بنشسته از پای و نه نیز مست

Ҳаме хӯрд каши лаби нёлўду даст

همی خورد کش لب نیالود و دست

Аз авранг ва он бозуу брзу чеҳр

از اورنگ و آن بازو و برز و چهر

Фурӯмондаи бади духтар аз рӯй меҳр

فرومانده بُد دختر از روی مهر

Ҳаме дид каши фару брзкиист

همی دید کش فرّ و برزکییست

Валикин надонисташ аз бен ки кист

ولیکن ندانستش از بن که کیست

Ба дил гуфт шоҳӣаст ин пари хирад

به دل گفت شاهیست این پر خرد

Кзинсон нишаст аз шаҳон дар хӯрд

کزینسان نشست از شهان در خورد

зи лؤлؤ ва биҷодаҳ бикшод банд

ز لؤلؤ و بیجاده بگشاد بند

Бромихти шингарфу гавҳар ба қанд

برآمیخت شنگرف و گوهر به قند

Ба ҷам гуфт май дӯсти дории магар

به جم گفت می دوست داری مگر

Ки ҷуз май ту чизе нахоҳӣ дигар

که جز می تو چیزی نخواهی دگر

Ҳам аз пеши нон бо ме оростӣ

هم از پیش نان با می آراستی

Ҳам аз дар буруни ҷом май хостӣ

هم از در برون جام می خواستی

Ҷамаш гуфт душмани ндормш низ

جمش گفت دشمن ندارمش نیز

Шикебади диламгар нёбмш низ

شکیبد دلم گر نیابمش نیز

Ба андоза ба ҳарки ӯ ме хӯрд

به اندازه به هرکه او می خورد

Ки чун хӯрдӣ афзӯн бакоҳад хирад

که چون خوردی افزون بکاهد خرد

Арӯсӣаст май шодии ойин ӯ

عروسیست می شادی آیین او

Ки шояд хирад дод кобӣн ӯ

که شاید خرد داد کابین او

Ба зӯри онкӣ бо бода кстӣ кунад

به زور آنکه با باده کستی کند

Фикандаст ҳргаҳ ки мастӣ кунад

فکندست هرگه که مستی کند

з дил баркашад май туфи дарду тоб

ز دل برکشد می تف درد و تاب

Чунон чун бухор аз замини офтоб

چنان چون بخار از زمین آفتاب

Чу бедаст ва чун авди танро гуҳар

چو بیدست و چون عود تن را گهر

Май оташ ки пайдо кунадашон ҳунар

می آتش که پیدا کندشان هنر

Гуҳар чеҳра шуд оина шуд набед

گهر چهره شد آینه شد نبید

Ки ояд дарави хубу зиштии падед

که آید درو خوب و زشتی پدید

Дили тираро равшаноӣ майаст

دل تیره را روشنایی میست

Киро кӯфти ғам , мумиёе майаст

که را کوفت غم ، مومیایی میست

Ба дил мекунад баддилонро далер

به دل می کند بددلان را دلیر

Падеди орад аз рӯбаҳони кори шер

پدید آرد از روبهان کار شیر

Ба родӣ кашад зафту бади мард ро

به رادی کشد زفت و بد مرد را

Кунад сурхи лолаи рухи зард ро

کند سرخ لاله رخ زرد را

Ба хомӯши чира забонӣ диҳад

به خاموش چیره زبانی دهد

Ба фартути зӯр ҷавонӣ диҳад

به فرتوت زور جوانی دهد

Хӯришро гувориш меафзӯн кунад

خورش را گوارش می افزون کند

зи тани мондагиҳо ба берун кунад

ز تن ماندگی ها به بیرون کند

Бидам мондаи роҳ ва май хӯрданам

بدم مانده راه و می خوردنم

Бидон бад ки то мондагӣ бификанам

بدان بد که تا ماندگی بفکنم

Ту медаҳ магӯ кин чисон ва он чарост

تو می ده مگو کاین چسان و آن چراست

Мабар меҳр бар беш ва кам кажу рост

مبر مهر بر بیش و کم کژ و راست

Хӯриш бояд аз мизбони гӯнаи гаван

خورش باید از میزبان گونه گون

На гуфтани казин кам хуру зони фузун

نه گفتن کزین کم خور و زآن فزون

Хӯришгар буд миҳмонро зиён

خورش گر بود میهمان را زیان

Пизишкӣ на хуб ояд аз мизбон

پزشکی نه خوب آید از میزبان

Ҳамон гуҳи гумони баради духтари зи меҳр

همان گه گمان برد دختر ز مهر

Ки инаст ҷамшеди хуршеди чеҳр

که اینست جمشید خورشید چهر

Бидон рӯзгори онкӣ буд аз шаҳон

بدان روزگار آنکه بود از شهان

Ки фармони заҳҳоки ҷуст аз ҷаҳон

که فرمان ضحاک جست از جهان

Ҳамаи чеҳр ҷам доштанд ошкор

همه چهر جم داشتند آشکار

Ба дебо ва деворҳо бар нигор

به دیبا و دیوارها بر نگار

Бидон то ҳар онҷо ки пайкараш буд

بدان تا هر آنجا که پیکرش بود

Гар ояд бидонанд ва гиранд зуд

گر آید بدانند و گیرند زود

Ҳамин дилбари огаҳи бад аз кам ва беш

همین دلبر آگه بُد از کم و بیش

Ки ҷамро чаҳ омад зи заҳҳоки пеш

که جم را چه آمد ز ضحاک پیش

Бадаши пораи парниёни кабӯд

بدش پارهٔ پرنیان کبود

Нигоридаи ҷамшед бар тору пуд

نگاریده جمشید بر تار و پود

Пажӯҳиш ҳаме кард ва накушод роз

پژوهش همی کرد و نگشاد راز

Чунин то з хон аспри гашти боз

چنین تا ز خوان اسپری گشت باز

Аз он пас ба оби гулу буии хуш

از آن پس به آب گل و بوی خوش

Бишустанд даст ва нишастанд каш

بشستند دست و نشستند کش

Ҳам андари замон бар каллаи зарнигор

هم اندر زمان بر کله زرنگار

зи бгмоз ва ромиш гирифтанд кор

ز بگماز و رامش گرفتند کار

Бар оварад ромишгари кобулӣ

بر آورد رامشگر کابلی

Раҳ равад бо хомаи зобулӣ

رهِ رود با خامهٔ زابلی

Ҳавои абри баст аз бихӯр абир

هوا ابر بست از بخور عبیر

Бихандед Бам ва бинолед зер

بخندید بمّ و بنالید زیر

Парастор саф зад ду сад моҳрӯӣ

پرستار صف زد دو صد ماهروی

Тарозӣ батон трозидаҳи мӯӣ

طرازی بتانِ طرازیده موی

Ҳамаи тавқи дору ҳамаи ҳалаи пӯш

همه طوق دار و همه حُله پوش

Ба шамшоди машк ва ба биҷодаҳи нӯш

به شمشاد مشک و به بیجاده نوش

Чаҳ бо нозу шодӣ чаҳ бо буиу ранг

چه با ناز و شادی چه با بوی و رنگ

Чаҳ бо авду миҷмар чаҳ бо ноӣу чанг

چه با عود و مجمر چه با نای و چنگ

Ҳануз аз замонии фузуни шодком

هنوز از زمانی فزون شادکام

Нпимўдаҳи бади шоҳ бо моҳи ҷом

نپیموده بد شاه با ماه جام

Ки ҷуфтии кабӯтар чу рангини тзрў

که جفتی کبوتر چو رنگین تذرو

Ба девор боғ омад аз шохи сарв

به دیوار باغ آمد از شاخ سرو

Нару модаи ковони абри якдигар

نر و ماده کاوان ابر یکدیگر

Ба кашӣ киришма куну ҷилва гар

به کشی کرشمه کن و جلوه گر

Фрўҳштаҳи пари гардани афрохта

فروهشته پَر گردن افراخته

Чу ноеи дами андари гулӯи сохта

چو نایی دم اندر گلو ساخته

Ба ҳам ҳар ду минқори бардаи фароз

به هم هر دو منقار برده فراز

Чу ёрии лаб ёр гирад ба газ

چو یاری لب یار گیرد به گاز

Прирх ба шарм омад аз рӯй ҷам

پریرخ به شرم آمد از روی جم

зи баси нози он ду кабӯтар ба ҳам

ز بس ناز آن دو کبوتر به هم

Ба хандаи лабон нуқта мем кард

به خنده لبان نقطه میم کرد

Шбоҳнг дар мем дунем кард

شباهنگ در میم دونیم کرد

зи тарки чгли хости чинии камон

ز ترک چگل خواست چینی کمان

Ба ҷам гуфт к-эии номвари миҳмон

به جم گفت کای نامور میهمان

Азин ду кабӯтар шудаи ҷуфти гир

ازین دو کبوتر شده جفت گیر

Кадомаст роят ки дузам ба тир

کدامست رایت که دوزم به تیر

Бадв гуфт ҷамшеди к-эии каши хиром

بدو گفت جمشید کای کش خرام

Нзибди зи ту ин суханҳои хом

نزیبد ز تو این سخنهای خام

Аз оҳӯи сухани поку прдхтаҳи гӯй

از آهو سخن پاک و پردخته گوی

Тарозуи хиради созишу сахтаи гӯй

ترازو خرد سازش و سخته گوی

Ту ҳастӣ зану марди ман пас нахуст

تو هستی زن و مرد من پس نخست

зи ман бояд андоз фарҳанги ҷуст

ز من باید انداز فرهنگ جست

Зан арча далерасту бозӯри даст

زن ارچه دلیرست و بازور دست

Ҳамон ним мардаст ҳар чун ки ҳаст

همان نیم مردست هر چون که هست

Занонро з ҳар хӯбӣу дастрас

زنان را ز هر خوبی و دسترس

Фузунтар ҳунари порсоиисти бас

فزونتر هنر پارساییست بس

Ҳунарҳо зи зани мардро бештар

هنرها ز زن مرد را بیشتر

зи зани марди бад дар ҷаҳони пештар

ز زن مرد بد در جهان پیشتر

Сазои он бадӣ каз нахустин кунун

سزا آن بُدی کز نخستین کنون

Маро кардӣ андари ҳунари озмӯн

مرا کردی اندر هنر آزمون

Ба ман додӣ ин тиру чархи андакӣ

به من دادی این تیر و چرخ اندکی

Каз ин ду кабӯтар бияфкан яке

کز این دو کبوتر بیفکن یکی

Ки то ман фикандӣ якеро зи пой

که تا من فکندی یکی را ز پای

Магари пӯзиши оўрдмии ҳам ба ҷой

مگر پوزش آوردمی هم به جای

Длоромро бар рух аз шарм кӣ

دلارام را بر رخ از شرم کی

Саман лола шуд лолаи лؤлؤи зи хуй

سمن لاله شد لاله لؤلؤ ز خوی

Шудаш хстўи он моҳ ва хоҳиш намӯд

شدش خستو آن ماه و خواهش نمود

Ниҳодаши камони пеш ва пӯзиш фузуд

نهادش کمان پیش و پوزش فزود

Ба ёдаши яке ҷоми ҷам дар кашид

به یادش یکی جام جم در کشید

Пас он чархи кинро ба зиҳ бар кашид

پس آن چرخ کین را به زه بر کشید

Бигуфт ар ду болу пари модаи рост

بگفت ار دو بال و پر ماده راست

Бидӯзам пас он кам хуш ояд марост

بدوزم پس آن کم خوش آید مراست

Бад-ӣн дар муроди ҷами он моҳ буд

بدین در مراد جم آن ماه بود

Ҳамон моҳ мъниш дарёфт зуд

همان ماه معنیش دریافت زود

Хаданг аз хами чархи бркрди шоҳ

خدنگ از خم چرخ برکرد شاه

Ба захми кабӯтари зи сад гоми роҳ

به زخم کبوتر ز صد گام راه

Хадангин алиф аз хам ӣу дол

خدنگین الف از خم ی و دال

Бурун ронаду брдўхтш ҳар ду бол

برون راند و بردوختش هر دو بال

Тпони модаи бФтоду нари брприд

طپان ماده بفتاد و نر برپرید

Биёмад ҳамон ҷо ки бад орамид

بیامد همان جا که بد آرمید

Ба зобул набад ҳеҷ зўрозмоӣ

به زابل نبد هیچ زورآزمای

Ки он чарх кардӣ ба зиҳи сргроӣ

که آن چرخ کردی به زه سرگرای

Бидонаст дилдори кони арҷманд

بدانست دلدار کان ارجمند

Буд пӯри тҳмўрси диўбнд

بود پور طهمورث دیوبند

Басаш офарин хонд бар фару ҳуш

بسش آفرین خواند بر فر و هوش

Ба ёдаши яке ҷом мекард нӯш

به یادش یکی جام می کرد نوش

Бимонад аз кушоду буриш дар шигифт

بماند از گشاد و برش در شگفت

Бёзиди тир ва камон барграфт

بیازید تیر و کمان برگرفت

Ба пилстаҳи дебои чини бршкст

به پیلسته دیبای چین برشکست

Ба мосура сим бигирифт шаст

به ماسورهٔ سیم بگرفت شست

Грини нарро гуфт бо ҷуфти рост

گرین نر را گفت با جفت راست

Кунам , пас шавам ҷуфти он кам ҳў аст

کنم ، پس شوم جفت آن کم هو است

Бад-ӣни маънӣ ӯ шоҳро хости ҷуфт

بدین معنی او شاه را خواست جفت

Ҳамон низ дарёфт ҷами ков чаҳ гуфт

همان نیز دریافت جم کاو چه گفت

Кушод аз камон бар кабӯтари хаданг

گشاد از کمان بر کبوتر خدنگ

Таниш чун нишона фурӯ дӯхт танг

تنش چون نشانه فرو دوخت تنگ

зи тиру камон чун бипардохтанд

ز تیر و کمان چون بپرداختند

Ба навай з май кор бар сохтанд

به نوّی ز می کار بر ساختند

Ҳамаи ғам ба бода шимурданд бод

همه غم به باده شمردند باد

Ба ҷом дамодам гирифтанд ёд

به جام دمادم گرفتند یاد

зи шодии ҳаме дар каф равад зан

ز شادی همی در کف رود زن

Шикофаи шикофандаи гашт аз шикан

شکافه شکافنده گشت از شکن

Бути глрх аз кори ҷамшед кӣ

بت گلرخ از کار جمشید کی

Дар андешаи рафта ҳаме хӯрд май

در اندیشه رفته همی خورد می

Ба носуфтаи сӣ дар ки пайваста дошт

به ناسفته سی دُر که پیوسته داشت

Ҳамеи суфтаи биҷодаҳро хаста дошт

همی سفته بیجاده را خسته داشت

Ҳамон гуҳи зани ҷодӯии пурфусун

همان گه زن جادوی پرفسون

Ки бади дояи маро ва ҳам раҳнамӯн

که بُد دایه مه را و هم رهنمون

зи гулшан ба боғ омад аз баҳри сур

ز گلشن به باغ آمد از بهر سور

Ббди хира чун дид ҷамро зи давр

ببد خیره چون دید جم را ز دور

Ба зобул забон гуфт к-эии меҳри ҷӯй

به زابل زبان گفت کای مهر جوی

Чунин миҳмон чун фитодат бигӯӣ

چنین میهمان چون فتادت بگوی

Дуруст аз гумони ман ин шоҳ ӯст

درست از گمان من این شاه اوست

Каш аз диргаҳи бози дории ту дӯст

کش از دیرگه باز داری تو دوست

Азу хоҳадат дод яздони писар

ازو خواهدت داد یزدان پسر

Нишон додаам зи ахтарати сар ба сар

نشان داده ام ز اخترت سر به سر

Бад аз меҳри ҷами шефтаи моҳи чеҳр

بُد از مهر جم شیفته ماه چهر

Фузун шудаш азин мужда бар меҳри меҳр

فزون شدش ازین مژده بر مهر مهر

Бадв гуфт ароидў наки ин ҳаст рост

بدو گفت ارایدو نکه این هست راست

з як орзӯем ду шодии бхост

ز یک آرزویم دو شادی بخاست

Чу умед додӣ набошам ба дард

چو امید دادی نباشم به درد

Ки умеди некӯ ба аз пеш хӯрд

که امید نیکو به از پیش خورد

Рӯи он парниёни кабӯд эдар ор

رو آن پرنیان کبود ایدر آر

Ки ҳаст аз буриши чеҳраи ҷам нигор

که هست از برش چهره جم نگار

Чунон ин сухани дор дар дилати роз

چنان این سخن دار در دلت راز

Ки дилат ар биҷӯед наёбадаши боз

که دلت ار بجوید نیابدش باز

Бишуд доя ва он нилгуни парниён

بشد دایه و آن نیلگون پرنیان

Биоўрд ва биниҳод андари миён

بیآورد و بنهاد اندر میان

Ту гуфтӣ ки бар чархи хуршед буд

تو گفتی که بر چرخ خورشید بود

На бар парниёни чеҳри ҷамшед буд

نه بر پرنیان چهر جمشید بود

Чу он пайкар парниён дид шоҳ

چو آن پیکر پرنیان دید شاه

Дижами гашт ҳар чанд кардаш нигоҳ

دژم گشت هر چند کردش نگاه

Ҳамеи хештанро ба чеҳр ва ба соз

همی خویشتن را به چهر و به ساز

Азов ҷуз ба ҷунбиш надонист боз

ازاو جز به جنبش ندانست باز

Яке оина дошт гуфтӣ ба пеш

یکی آینه داشت گفتی به پیش

Ҳаме дид равшан дар ӯ чеҳри хеш

همی دید روشن در او چهر خویش

Ба ёд омадаш тоҷу тахти шаҳӣ

به یاد آمدش تاج و تخت شهی

Казу кард бади хоҳи ногуҳи тиҳӣ

کزو کرد بد خواه ناگه تهی

Дилаши гашти дарёии дард аз дареғ

دلش گشت دریای درد از دریغ

Шудаш дидагони жолаи борандаи меғ

شدش دیدگان ژاله بارنده میغ

Ду ҷазаъаши з дар ҳар замони риштаи баст

دو جزعش ز در هر زمان رشته بست

Гуҳӣ бар шабаҳи рехту гуҳ бар ?ҷамаст

گهی بر شبه ریخت و گه بر جمست

Фғ моҳрух гуфт к-эии арҷманд

فغ ماهرخ گفت کای ارجمند

Дарин парниён аз чаҳ монадӣ нижанд

درین پرنیان از چه ماندی نژند

Ки дилшодӣ ва майгусорӣ ҳаме

که دلشادی و می گساری همی

Чаро ғами хурӣу ашки бории ҳаме

چرا غم خوری و اشک باری همی

Магари мизбонат длороӣ нест

مگر میزبانت دلارای نیست

Ба наздики мо имшабат рой нест

به نزدیک ما امشبت رای نیست

Кӣ номвар гуфт к-эии моҳрӯӣ

کی نامور گفت کای ماهروی

На мардум буд ҳарки нандешад ӯй

نه مردم بود هرکه نندیشد اوی

Грстн ба ҳангом бо сӯзу дард

گرستن به هنگام با سوز و درد

Ба аз хандаи нобиҳингоми сард

به از خندهٔ نابهنگام سرد

Агар чанд пўиӣу ҷӯии басӣ

اگر چند پویی و جویی بسی

зи гетӣ бе анда наёбӣ касе

ز گیتی بی انده نیابی کسی

Ту вижаи ду касро бибахшоӣу бас

تو ویژه دو کس را ببخشای و بس

Мадони хору бечоратар зини ду кас

مدان خوار و بیچاره تر زین دو کس

Яке неки дони бхрдӣ каз ҷаҳон

یکی نیک دان بخردی کز جهان

Забун уфтад андари кафи аблаҳон

زبون افتد اندر کف ابلهان

Дигар подшоҳӣ ки аз тоҷу тахт

دگر پادشاهی که از تاج و تخت

Ба дарвешӣ уфтад , шавад шӯрбахт

به درویشی افتد ، شود شوربخت

Азин парниён зон дилам шуд дижам

ازین پرنیان زان دلم شد دژم

Ки дидам бар ӯ чеҳраи шоҳи ҷам

که دیدم بر او چهرهٔ شاه جم

Ба ёди омадами фару фарҳанги ӯй

به یاد آمدم فرّ و فرهنگ اوی

Бузургӣ ва дияему авранги ӯй

بزرگی و دیهیم و اورنگ اوی

зи хуии бад чарх мондам шигифт

ز خویِ بدِ چرخ ماندم شگفت

Ки меҳр аз чунон шаҳ чаро барграфт

که مهر از چنان شه چرا برگرفت

Яке зиштро кард гетии хдиў

یکی زشت را کرد گیتی خدیو

Ки аз китф мораст ва аз чеҳраи дев

که از کتف مارست و از چهره دیو

Ки донад кунун ков бимонад ар бамурд

که داند کنون کاو بماند ار بمرد

Бадаред шер ар палангаши бабрад

بدرّید شیر ار پلنگش ببرد

Фузун зон ситам нест бар родмард

فزون زان ستم نیست بر رادمرد

Ки дард аз фурӯмоя боядаш хӯрд

که درد از فرومایه بایدش خورد

Бар бхрдони марги волои сарон

بر بخردان مرگِ والا سران

Ба аз зиндагонии бадгавҳарон

به از زندگانیّ بدگوهران

Валикин чунинаст чарх аз ниҳод

ولیکن چنین است چرخ از نهاد

Замона на бедод донад на дод

زمانه نه بیداد داند نه داد

Замин ҳаст омоҷгоҳи замон

زمین هست آماجگاه زمان

Нишонаи тани моу чархиши камон

نشانه تن ما و چرخش کمان

зи захмаши ҳамаи хстгониму зор

ز زخمش همه خستگانیم و زار

Ниҳонем хӯн лек дарди ошкор

نهانیم خون لیک درد آشکار

Бигуфт ин ва шуд бар рухи ашкаши зи дард

بگفت این و شد بر رخ اشکش ز درد

Чу сими гдозидаҳ бар зари зард

چو سیم گدازیده بر زرّ زرد

Ба рухи дилбар аз дард шуд чун зрир

به رخ دلبر از درد شد چون زریر

Мижа абр карду канори обгир

مژه ابر کرد و کنار آبگیر

зи бодоми серума ба марҷони хирад

ز بادام سرمه به مرجان خرد

Гуҳии рехт ва гоҳе ба фундуқи стрд

گهی ریخت و گاهی به فندق سترد

Ҳронкс ки пиромнш бад баранд

هرآنکس که پیرامنش بُد براند

Худу дояи ҷодӯ ва шоҳ монад

خود و دایه جادو و شاه ماند

Чу пар духта шуд ҷой бар пой хост

چو پر دَخته شد جای بر پای خاست

Ниёйиш кунон гуфт к-эии шоҳи рост

نیایش کنان گفت کای شاه راست

Хирад бар дилами рози чунин кушод

خرد بر دلم راز چونین گشاد

Ки ҳастӣ ту ҷамшеди фаррухи нажод

که هستی تو جمشید فرخ نژاد

зи меҳр ту дерӣаст то хаста ам

ز مهر تو دیریست تا خسته ام

Ба банди ҳавои ту дил баста ам

به بند هوای تو دل بسته ام

Нигор ту инак баҳор манаст

نگار تو اینک بهار منست

Барин парниён ғмгсор манаст

برین پرنیان غمگسار منست

Ҳамин буд коми длФрўзим

همین بود کام دلفروزیم

Ки рӯзӣ буд диданат рӯзем

که روزی بود دیدنت روزیم

Троом кунунгар пазирии маро

تراام کنون گر پذیری مرا

Бар ойин ба ҷуфтгирӣ маро

بر آیین به جفت گیری مرا

Даҳуми ҷонгар аз дил ба ман бенгарӣ

دهم جان گر از دل به من بنگری

Кунам хоки тан то ба биспурӣ

کنم خاک تن تا به بسپری

Ҳаме гуфту зи наргисони сиёҳ

همی گفت و ز نرگسان سیاه

Ситораи ҳамеи рехт бар гирди моҳ

ستاره همی ریخت بر گرد ماه

Ҷаҳондор гуфт ар туро ҷам ҳавост

جهاندار گفت ار تو را جم هواست

Неам ман , вагар монам ӯро равост

نی ام من، وگر مانم او را رواست

Ҳамонанди баси ёбии ин мардумон

همانند بس یابی این مردمان

Валикин дурустӣ набошад ҳамон

ولیکن درستی نباشد همان

На ҳар оҳӯиро буд машки ноб

نه هر آهوی را بود مشک ناب

На аз ҳар садаф дар хезади хўшоб

نه از هر صدف دُرّ خیزد خوشاب

Гумонеи накӯи барадӣ эй дилпазир

گمانی نکو بردی ای دلپذیر

Валикини гумонати камони бад на тир

ولیکن گمانت کمان بُد نه تیر

Ба ман брмнаҳи номи ҷам бе сипос

به من برمنه نام جم بی سپاس

Марои номи моҳони кӯҳии шинос

مرا نام ماهان کوهی شناس

Чунин дод посухи бути дили гусал

چنین داد پاسخ بُت دل گسل

Ки хуршеди пӯшеди хоҳӣ ба гул

که خورشید پوشید خواهی به گل

Ки гуяд ба гетӣ ки моҳони тӯй

که گوید به گیتی که ماهان توی

Ки ҷамшеди хуршеди шоҳони тӯй

که جمشید خورشید شاهان توی

Ниҳон гар кунад шоҳи ному гуҳар

نهان گر کند شاه نام و گهر

Намонад ниҳони зеби шоҳӣу фар

نماند نهان زیب شاهیّ و فَر

Гар аз абри дидор гетӣ фурӯз

گر از ابر دیدار گیتی فروز

Бипушад , намонад ниҳони нури рӯз

بپوشد ، نماند نهان نور روز

Турои дому дади боздонд ба меҳр

ترا دام و دَد بازداند به مهر

Чаҳ мардум буд кат надонад ба чеҳр

چه مردم بود کِت نداند به چهر

Гўо бар накӯи пайкари ту дуруст

گوا بر نکو پیکر تو دُرست

Ҳамин парниёни бас ки дар пеши тест

همین پرنیان بس که در پیش تست

Марои ин зани пер чун модараст

مرا این زن پیر چون مادرست

Яке чобуки андеш кндо гараст

یکی چابک اندیش کندا گرست

Ба ҳар дам задани зини фурӯзандаи ҳафт

به هر دَم زدن زین فروزنده هفت

Бигӯед ки андари даҳ ва ду чаҳ рафт

بگوید که اندر دَه و دو چه رفت

Намӯдаст розат ба ман сар ба сар

نمودست رازت به من سر به سر

Ки бошад маро аз ту шаҳи як писар

که باشد مرا از تو شه یک پسر

зи пайванди ёрӣ чаҳгирӣ канор

ز پیوند یاری چه گیری کنار

Ки сарват буд пешу ма дар канор

که سروت بود پیش و مه در کنار

Нигорӣ нахоҳӣ биҳиштии сиришт

نگاری نخواهی بهشتی سرشت

Ки бо рӯй ӯ бошӣ андари биҳишт

که با روی او باشی اندر بهشت

Ба хӯбӣ батон пешкор ман анд

به خوبی بتان پیشکار من اند

Ба мардии саворони шикор ман анд

به مردی سواران شکار من اند

зи хушӣу хуй ва хирадмандем

ز خوشیّ و خوی و خردمندیم

Баҳона чаҳ дорӣ ки напасандем

بهانه چه داری که نپسندیم

Мадаи рӯзи фаррух ба рӯзи нижанд

مَده روز فَرخ به روز نژند

зи баҳри ҷаҳони дил дар анда мабанд

ز بهر جهان دل در اندُه مبند

Ҷаҳони доми дористи найранги соз

جهان دام داریست نیرنگ ساز

Ҳавои дилаши чинау доми оз

هوای دلش چینه و دام آز

Кашад сӯии дом онкӣ шуд ром ӯ

کشد سوی دام آنکه شد رام او

Кашад пас чу овехт дар дом ӯ

کُشد پس چو آویخت در دام او

Аз он ӯ биҷойаст ва мо бргзор

از آن او بجایست و ما برگذار

Ки чун мо накоҳад вай аз рӯзгор

که چون ما نکاهد وی از روزگار

Пас перӣ аз мо бабради равон

پسِ پیری از ما ببرّد روان

Чу ӯ пер шуд бозгардад ҷавон

چو او پیر شد بازگردد جوان

Ту то эдарӣ шоди зӣ ғам махӯр

تو تا ایدری شاد زی غم مخور

Ки чун ту шудӣ бози ное дигар

که چون تو شدی باز نایی دگر

Ба имрӯзи мо боз кӣ дар расем

به امروز ما باز کی در رسیم

Ки то пеш тозем пеш аз пасем

که تا پیش تازیم پیش از پسیم

Бигуфт ину гулбарг пуржола кард

بگفت این و گلبرگ پرژاله کرد

зи хунини сари шаки остин лола кард

ز خونین سر شک آستین لاله کرد

Ду наргис шудаш абр лؤлؤ фикан

دو نرگس شدش ابر لؤلؤ فکن

Ба борони ҳамеи шасти барги саман

به باران همی شست برگ سمن

Дили ҷами зи баси хоҳишаши гашти нарм

دل جَم ز بس خواهشش گشت نرم

Ниҳон гуфт к-эии ганҷи фарҳангу шарм

نهان گفت کای گنج فرهنگ و شرم

Аз он роз берун наёрам ҳаме

از آن راز بیرون نیارم همی

Ки аз ҷон ба бим ам наёрам ҳаме

که از جان به بیم ام نیارم همی

Ҳам аз бахти тарсам ки дмсоз нест

هم از بخت ترسم که دمساز نیست

Ҳам аз ту ки бо зани дил роз нест

هم از تو که با زن دلِ راز نیست

Ки мؤбди чунин достон зад зи зан

که مؤبد چنین داستان زد ز زن

Ки бо зан дар роз ҳаргиз мазан

که با زن دَرِ راز هرگز مزن

Сухани ҳамчуи мари ғисти каши доми ком

سخن همچو مر غیست کش دام کام

Нишинад ба ҳар ҷо чу биҷаҳад зи дом

نشیند به هر جا چو بجهد ز دام

Падарат ар з ман гардад огоҳ , низ

پدرت ار ز من گردد آگاه ، نیز

Буд кам шавад душман аз баҳри чиз

بود کِم شود دشمن از بهر چیز

Ба тамаъи бузургии нигаҳдори дам

به طمع بزرگی نگهدار دم

Ба заҳҳоки но пок бисипор дам

به ضحاکِ نا پاک بسپار دم

Касе каш на тарс аз накӯҳиш на ғам

کسی کش نه ترس از نکوهش نه غم

Кунад ҳар чаҳ рой оядаш беш ва кам

کند هر چه رای آیدش بیش و کم

Тиҳии дастӣу эмин аз дарду ранҷ

تهی دستی و ایمن از درد و رنج

Басии беҳтар аз бим бо нозу ганҷ

بسی بهتر از بیم با ناز و گنج

Длором гуфт эй шаҳи неки дон

دلارام گفت ای شه نیک دان

На ҳар зани ду дил бошад ва даҳ забон

نه هر زن دو دل باشد و ده زبان

Ҳамаи кас ба як хуй ва як хост нест

همه کس به یک خوی و یک خواست نیست

Даҳ ангушти мардум ба ҳам рост нест

ده انگشت مردم به هم راست نیست

Ба доранда кин оташи тези пўӣ

به دارنده کاین آتش تیز پوی

Дуанд ҳамеи гирди ин тираи гӯй

دواند همی گرد این تیره گوی

Ки то зиндаам ҳеҷ нозормт

که تا زنده ام هیچ نازارمت

Барам ранҷ ва ҳамвора нози ормат

برم رنج و همواره ناز آرمت

Чунон дорам ин рози ту рӯзу шаб

چنان دارم این راز تو روز و شب

Ки бо ҷон буд гар барояд зи лаб

که با جان بود گر برآید ز لب

Ба гетӣ надонам паноҳи ту кас

به گیتی ندانم پناه تو کس

Ҳамаи дшмнндт , манам дӯсти бас

همه دشمنندت ، منم دوست بس

Марв , бо ман эдар бизӣ шодком

مرو ، با من ایدر بزی شادکام

Набояд ки ҷое Бамоне ба дом

نباید که جایی بمانی به دام

Кронисти дили хуш ба некии хеш

کرانیست دل خوش به نیکیّ خویش

Гунаҳ зу будгар бад оядаш пеш

گنه زو بود گر بد آیدش پیش

Крои бахт фаррух диҳад тоҷу гоҳ

کرا بخت فرخ دهد تاج و گاه

Чу хурсанд набӯд , дроФтд ба чоҳ

چو خُرسند نبود ، درافتد به چاه

Ҳамаи каси пай суд бошад даврон

همه کس پی سود باشد دوران

Нахоҳад касе хештанро зиён

نخواهد کسی خویشتن را زیان

зи баси лобау меҳру савганду панд

ز بس لابه و مهر و سوگند و پند

Азу эминӣ ёфт шоҳ аз газанд

ازو ایمنی یافت شاه از گزند

Чунон дон ки ҳуди андарони рӯзгор

چنان دان که هود اندران روزگار

Паямбари бад аз довари кирдигор

پیمبر بُد از داور کردگار

Ба ойини паймонаш бо ӯ бибаст

به آیین پیمانش با او ببست

Ба пайванд бигирифт дасташ ба даст

به پیوند بگرفت دستش به دست