Чу шоҳи ҳабаши сӯй ховар гурехт

چو شاه حبش سوی خاور گریخت

Ҳамаи рахту динор ва гавҳар бирехт

همه رخت و دینار و گوهر بریخت

Шаҳ рӯм бинишаст бар тахти оҷ

شه روم بنشست بر تخت عاج

Дроўихти зоиўони пирӯзаи тоҷ

درآویخت زایوان پیروزه تاج

Ду лашкар ба ҳам кӣна хоҳ омаданд

دو لشکر به هم کینه خواه آمدند

Далерон ноўрдгоаҳ омаданд

دلیران ناوردگاه آمدند

Ғўи кӯс тундар шуду гирди меғ

غو کوس تندر شد و گرد میغ

Дар он меғи хӯн об шуд барқи теғ

در آن میغ خون آب شد برق تیغ

Броўихти як бора бо меҳри хашм

برآویخت یک باره با مهر خشم

Хирадро сутургии фурӯи басти чашм

خرد را سترگی فرو بست چشم

Ҳамеи тохти ханҷари зи гирди сиёҳ

همی تاخت خنجر ز گرد سیاه

Чу имони пок аз миёни гуноҳ

چو ایمان پاک از میان گناه

Камон шуд яке барзигари тухми кор

کمان شد یکی برزگر تخم کار

Взони тухми пайкону дили киштзор

وزآن تخم پیکان و دل کشتزار

Аз он тухм ҳар кишти комди дуруст

از آن تخم هر کشت کآمد درست

з хӯн хӯрд обу буриш марг раст

ز خون خورد آب و برش مرگ رست

зи пошидаи хартуми пелон ба теғ

ز پاشیده خرطوم پیلان به تیغ

Ту гуфтӣ ҳамеи мори боради зи меғ

تو گفتی همی مار بارد ز میغ

Сар хишт гуфтӣ меошом шуд

سر خشت گفتی می آشام شد

Сафаши базм ва май хӯну дил ҷом шуд

صفش بزم و می خون و دل جام شد

Далерон бар аспони кФки афканон

دلیران بر اسپان کفک افکنان

Бад-ӣни дасти гурз ва ба дигари Аннан

بدین دست گرز و به دیگر عنان

Равони хӯн ба захм аз бар пушти пел

روان خون به زخم از بر پشت پیل

Чу зи оби бқми чашма бар кӯҳи нил

چو ز آب بقم چشمه بر کوه نیل

Равон ҳар сӯии аспии ҳаросони зи ҷой

روان هر سوی اسپی هراسان ز جای

Савораш на пайдоу зини зери пой

سوارش نه پیدا و زین زیر پای

Сипаҳдор бар зиндаи пелии дмон

سپهدار بر زنده پیلی دمان

Ҳаме тохт оварда бар зиҳи камон

همی تاخت آورده بر زه کمان

Куҷои бади сиррӣ бо дирафшӣ ба даст

کجا بد سری با درفشی به دست

Ба пайкон ҳаме дӯхту афканди паст

به پیکان همی دوخت و افکند پست

зи тираш ту гуфтӣ ки дар мағзу трг

ز تیرش تو گفتی که در مغز و ترگ

Ҳаме ошён кард занбӯри марг

همی آشیان کرد زنبور مرگ

Чу як чанд бар пели пайвасти ҷанг

چو یک چند بر پیل پیوست جنگ

Пиёдаи ббди теғу найза ба чанг

پیاده ببد تیغ و نیزه به چنگ

Барад бар камарбанди чоки зира

برد بر کمربند چاک زره

Ба наъра гусаст аз гиребони гиреҳ

به نعره گسست از گریبان گره

Ба теғу синон ҳар куҷои кӣнаи тўхт

به تیغ و سنان هر کجا کینه توخت

Гуҳӣ дил дариду гуҳӣ сина дӯхт

گهی دل درید و گهی سینه دوخت

Ҳаме дод шамшераши андари шитоб

همی داد شمشیرش اندر شتاب

Ҳам андари ҳавои каркасонро кабоб

هم اندر هوا کرکسان را کباب

Ба ҳар бори кови гурзи бФроштӣ

به هر بار کاو گرز بفراشتی

Ба зинҳори маи бонги бардоштӣ

به زنهار مه بانگ برداشتی

Ба ҳар тир ков баргушодӣ зи зиҳ

به هر تیر کاو برگشادی ز زه

Замона задӣ наъра гуфтӣ ки зиҳ

زمانه زدی نعره گفتی که زه

Сари ханҷараши лолаи корндаҳ буд

سر خنجرش لاله کارنده بود

зи дръи ялони ҳалқаи боранда буд

ز درع یلان حلقه بارنده بود

Ту гуфтӣ ба ҳар ҳалқаи гардуни ду ним

تو گفتی به هر حلقه گردون دو نیم

Ҳаме вай нагорд з пӯлод мем

همی وی نگارد ز پولاد میم

Ҳазор аз далерони ҷӯяндаи кин

هزار از دلیران جوینده کین

Ба гардиш танура заданд аз камӣн

به گردش تنوره زدند از کمین

Бдонсон задандаш ҳамеи чапу рост

بدانسان زدندش همی چپ و راست

Ки дар кӯҳу дарё чкочок хост

که در کوه و دریا چکاچاک خاست

Шулу ханҷару гурзи чандон сипоҳ

شل و خنجر و گرز چندان سپاه

Чаҳ бар трг ӯ бар чаҳ бар кӯҳи коҳ

چه بر ترگ او بر چه بر کوه کاه

Ту гуфтӣ ҳамеи захми он саракашон

تو گفتی همی زخم آن سرکشان

Гули афшони шимурдӣ на оҳан фишон

گل افشان شمردی نه آهن فشان

Шаҳ тнҷаҳ омад чу тунди аждаҳо

شه طنجه آمد چو تند اژدها

Бар ӯ кард дар гирди хиштии раҳо

بر او کرد در گرد خشتی رها

Набад суди бргошт рӯй аз набард

نبد سود برگاشت روی از نبرد

Бародараши пеш андар омад чу гирд

برادرش پیش اندر آمد چو گرد

Бпўшидаҳ хуфтону найза ба даст

بپوشیده خفتان و نیزه به دست

Ба зери асп чун кӯҳи пӯлоди баст

به زیر اسپ چون کوه پولاد بست

Биндохти зии пҳлони хишт ва рафт

بینداخت زی پهلان خشت و رفت

Пасаш паҳлавон рафт чун боди тафт

پسش پهلوان رفت چون باد تفت

Гирифташ дами асп ва аз ҷои хеш

گرفتش دم اسپ و از جای خویش

Бароварду бндохти сӣ гоми пеш

برآورد و بنداخت سی گام پیش

Бронгўнаҳ зад наъра ӣ кӯҳи коф

برآنگونه زد نعره ی کوه کاف

Ки симурғ бигурехт аз кӯҳи қоф

که سیمرغ بگریخت از کوه قاف

Тани афканд бар қалби лашкар ба кин

تن افکند بر قلب لشکر به کین

Далерони Эрони пасаш ҳам чунин

دلیران ایران پسش هم چنین

Чунон ҷанг бар ҷангён тез шуд

چنان جنگ بر جنگیان تیز شد

Ки дасту гиребони ҳам овез шуд

که دست و گریبان هم آویز شد

Ту гуфтӣ зи хӯн чарх ҷӯшад ҳаме

تو گفتی ز خون چرخ جوشد همی

Замини чодари лаъли пӯшади ҳаме

زمین چادر لعل پوشد همی

Ба ҳар гӯшаи овезаши сахт буд

به هر گوشه آویزش سخت بود

Сару кор бо гардиши бахт буд

سر و کار با گردش بخت بود

зи ғридни кӯси тарсони ҳужабр

ز غریدن کوس ترسان هژبر

Уқоб аз туфи теғи парон дар абр

عقاب از تف تیغ پران در ابر

зи гирди осмон дар сиёҳӣ шуда

ز گرد آسمان در سیاهی شده

зи ҷавшани замини пушти моҳӣ шуда

ز جوشن زمین پشت ماهی شده

Бурӣдаи зи тани ҷони умед аз наҳиф

بریده ز تن جان امید از نهیب

Чу ишқ аз дили мҳрҷўёни шикеб

چو عشق از دل مهرجویان شکیب

Гушояндаи шамшери банд аз зира

گشاینده شمشیر بند از زره

Чу бод аз сари зулфи хубони гиреҳ

چو باد از سر زلف خوبان گره

Чу абраш шудаи чарма аз хӯни мард

چو ابرش شده چرمه از خون مرد

Шудаи боз чун чармаи абраши зи гирд

شده باز چون چرمه ابرش ز گرد

Ялонро руху коми пурхӯну хок

یلان را رخ و کام پرخون و خاک

Чаҳ хуфтон чаҳ бргстўони чоки чок

چه خفتان چه برگستوان چاک چاک

Бурӣда бар ӯ ҷавшан аз теғи тез

بریده بر او جوشن از تیغ تیز

Зираи порау тргҳо рези рез

زره پاره و ترگ ها ریز ریز

Фусурда ба хӯни андаруни теғу мушт

فسرده به خون اندرون تیغ و مشت

Пар аз обилаи кафи зи захми дурушт

پر از آبله کف ز زخم درشت

Шаҳи тнҷаҳи бргошт рӯй аз наҳиф

شه طنجه برگاشت روی از نهیب

Сипоҳаш гирифтанд болоу шеб

سپاهش گرفتند بالا و شیب

Гурезанда дидӣ гаравҳо гуруҳ

گریزنده دیدی گروها گروه

Чаҳ аз сӯии дарё чаҳ аз сӯии кӯҳ

چه از سوی دریا چه از سوی کوه

Чу нахчир бар ки яке бо шитоб

چو نخچیر بر که یکی با شتاب

Яке ҳамчуи моҳии давони зери об

یکی همچو ماهی دوان زیر آب

Дигар тан ба шаҳр андар андохтанд

دگر تن به شهر اندر انداختند

Ба бораи раҳ ҷанг барсохтанд

به باره ره جنگ برساختند

Чу бификанад заррини сипари осмон

چو بفکند زرین سپر آسمان

Маи нав ба зиҳ кард симини камон

مه نو به زه کرد سیمین کمان

Хабар зон буна шуд ба Гаршосби зуд

خبر زان بنه شد به گرشاسب زود

Куҷои шаҳ ба киштии фиристода буд

کجا شه به کشتی فرستاده بود

Барафканад кас то гирифтанд пок

برافکند کس تا گرفتند پاک

Шаҳи тнҷаҳро дил шуд аз дарди чок

شه طنجه را دل شد از درد چاک

Фрўҳшт дар шаби зи бораи расан

فروهشت در شب ز باره رسن

Ба дарё гурезанда шуд бо ду тан

به دریا گریزنده شد با دو تن

Сияҳи пӯши гетӣ чу шуд зарди пӯш

سیه پوش گیتی چو شد زرد پوش

Ки каҳрабои барзад аз чархи ҷӯш

که کهربا برزد از چرخ جوش

Сипаҳдор бо шаҳр барсохт ҷанг

سپهدار با شهر برساخت جنگ

Бпиўсти размии гарон бе диранг

بپیوست رزمی گران بی درنگ

Чу лашкар шуд огаҳ ки бигурехт шоҳ

چو لشکر شد آگه که بگریخت شاه

Дигар кас наёраст шуд разми хоҳ

دگر کس نیارست شد رزم خواه

Тан аз бора яксар фиканданд зер

تن از باره یکسر فکندند زیر

Ба кини дасти эрониёни гашти чир

به کین دست ایرانیان گشت چیر

Фиканданд дар шаҳри харсангу хок

فکندند در شهر خرسنگ و خاک

Аз он пас ба оташ супурданд пок

از آن پس به آتش سپردند پاک

Шаҳи тнҷаҳро назд дарёи канор

شه طنجه را نزد دریا کنار

Гирифтанд аз Эрони гуруҳеи савор

گرفتند از ایران گروهی سوار

Ки заврақашро бод гум карда буд

که زورقش را باد گم کرده بود

зи дарё ба хушк аз пас оварда буд

ز دریا به خشک از پس آورده بود

Варои зии сипаҳдор бо он ду тан

ورا زی سپهدار با آن دو تن

Ббрднд дар ҳалқи бастаи расан

ببردند در حلق بسته رسن

Сипаҳдор гуфт эй бади зишти кеш

سپهدار گفت ای بد زشت کیش

Хуии бад чунин оварад кори пеш

خوی بد چنین آورد کار پیش

Хуии нек ҳамчун Фрштсти пок

خوی نیک همچون فرشتست پاک

Хуии бад чу деваст бетарсу бок

خوی بد چو دیوست بی ترس و باک

зи фарзанди вази ҷуфту тахти шаҳӣ

ز فرزند وز جفت و تخت شهی

Бимонадӣ ва хоҳӣ шуд аз ҷони тиҳӣ

بماندی و خواهی شد از جان تهی

Пас он хостаи ҷумлагиро дуруст

پس آن خواسته جملگی را درست

Ҳмидўн аз он ҳар ду тани бозҷст

همیدون از آن هر دو تن بازجست

Бибаредашон гӯшт яксар ба газ

ببریدشان گوشت یکسر به گاز

Бамурданду кас ҳеҷ накушод роз

بمردند و کس هیچ نگشاد راز

Чунинаст кори тамаъро ниҳод

چنینست کار طمع را نهاد

Басои кас ки дод аз тамаъи ҷон ба бод

بسا کس که داد از طمع جان به باد

з тамаъаст кӯтаҳи забони марди оз

ز طمعست کوته زبان مرد آز

Чу шуд тамаъи кӯтаҳ забон шуд дароз

چو شد طمع کوته زبان شد دراز

Чу бардоштии тамаъ аз ончат ҳавост

چو برداشتی طمع از آنچت هواست

Сухангар з кас барнадорӣ равост

سخن گر ز کس برنداری رواست

Аз он ҳар се чун паҳлавон дил бишуст

از آن هر سه چون پهلوان دل بشست

Ҳамаи кохи шаҳи гашт ва ҳар сӯ биҷуст

همه کاخ شه گشت و هر سو بجست

зи санги сияҳи хонае ногаҳон

ز سنگ سیه خانه ای ناگهان

Бидид андрў карда ганҷаши ниҳон

بدید اندرو کرده گنجش نهان

Ҳамаи чизҳо як ба як бардаи ном

همه چیزها یک به یک برده نام

Ба санги андаруни кандаи девору бом

به سنگ اندرون کنده دیوار و بام

Ба дар бар навишта ки ин хоста

به در بر نوشته که این خواسته

Ҷаҳони паҳлавони рости нокоста

جهان پهلوان راست ناکاسته

Ббди шоди дили вази ҷаҳони офарин

ببد شاد دل وز جهان آفرین

Барони шоҳи кон сохт кард офарин

برآن شاه کآن ساخت کرد آفرین

Бабради он ҳамаи хостаи сар ба сар

ببرد آن همه خواسته سر به سر

Аз он пас нёзрди касро дигар

از آن پس نیازرد کس را دگر

Ҳамаи тнҷаҳро аз сар обод кард

همه طنجه را از سر آباد کرد

Асиронашро яксар озод кард

اسیرانش را یکسر آزاد کرد

Фаровони з ҳар шаҳр ва ҳар буму марз

فراوان ز هر شهر و هر بوم و مرز

Нишонди андрўи мардуми кишти варз

نشاند اندرو مردم کشت ورز

Ҳам аз тухми шаҳ подшоҳӣ нишост

هم از تخم شه پادشاهی نشاست

Бар ӯ расми божи ончӣ бад кард рост

بر او رسم باژ آنچه بد کرد راست

Нўндии бад-ӣни муждаи зии шаҳриёр

نوندی بدین مژده زی شهریار

Дар афканду раҳро брорости кор

در افکند و ره را برآراست کار

Чаҳ чиз омад ин хоста каз ҷаҳон

چه چیز آمد این خواسته کز جهان

Касе нест бе озаши андари ниҳон

کسی نیست بی آزش اندر نهان

Чу бошад ҷаҳонӣ бадв душманаст

چو باشد جهانی بدو دشمنست

Чу набӯд ғами ҷон ва ранҷ танаст

چو نبود غم جان و رنج تنست

Аё озро дода гардан ба меҳр

ایا آز را داده گردن به مهر

Давони пеш ӯ ҳар замони тозаи чеҳр

دوان پیش او هر زمان تازه چهر

Ба гетӣ дар онаст дарвеш тар

به گیتی در آنست درویش تر

Каш аз оз бар дили гиреҳ беш тар

کش از آز بر دل گره بیش تر

Ҳар он сар ки ӯ озро афсараст

هر آن سر که او آز را افسرست

Ба хок андараст ар з ма бартараст

به خاک اندرست ار ز مه برترست

Буии бандаи оз то зинда Эй

بوی بنده آز تا زنده ای

Пас озоди ҳаргизи нӣии банда Эй

پس آزاد هرگز نئی بنده ای

Яке чоҳ торик жарфаст оз

یکی چاه تاریک ژرفست آز

Бенаш нопадиду сараши паҳни боз

بنش ناپدید و سرش پهن باز

Сроиист биравӣ беандоза дар

سراییست بروی بی اندازه در

Чу як дар бабандӣ кушояд дигар

چو یک در ببندی گشاید دگر

Ба ҳар роҳи ғўлисти густардаи дом

به هر راه غولیست گسترده دام

Манеҳ то тавон андарин доми гом

منه تا توان اندرین دام گام

Парокандаи умру дирами гирди гашт

پراکنده عمر و درم گرد گشت

Бихӯр кат ба хорӣ бибояд гузашт

بخور کت به خواری بباید گذشت

Чунон комдӣ рафт хоҳии тиҳӣ

چنان کآمدی رفت خواهی تهی

Ту ганҷ аз паии ганҷ бонӣ наҳй

تو گنج از پی گنج بانی نهی

Нуҳуми гӯйии азбҳрФрзнди чиз

نهم گویی ازبهرفرزند چیز

Мабар ғам ки чизаш буд бе ту низ

مبر غم که چیزش بود بی تو نیز

Касеро ҷҳонбони зи бен ноФарид

کسی را جهانبان ز بن نافرید

Ки аз пеш рӯзӣ накардаш падед

که از پیش روزی نکردش پدید

Туро доду онкас ки пайванди тест

ترا داد و آنکس که پیوند تست

Диҳад низ онро ки фарзанди тест

دهد نیز آن را که فرزند تست