Бирафтанд гирёну Гаршосби боз

برفتند گریان و گرشاسب باز

Дигар бора шуд бо Наримон ба роз

دگر باره شد با نریمان به راز

Бадв гуфт комди сари умеди ман

بدو گفت کآمد سر امید من

зи девор дар рафт хуршеди ман

ز دیوار در رفت خورشید من

Чу марг омаду кор рафтани ббўд

چو مرگ آمد و کار رفتن ببود

На дониши намояд на парҳези суд

نه دانش نماید نه پرهیز سود

Раҳи перӣу маргро бора нест

ره پیری و مرگ را باره نیست

Ба назд каси ин ҳар дуро чора нест

به نزد کس این هر دو را چاره نیست

Дилами зин ба сад гӯна риш андараст

دلم زین به صد گونه ریش اندرست

Ки роҳии дарозам ба пеш андараст

که راهی درازم به پیش اندرست

Ба раҳи бози хоҳӣ ки пайдоу роз

به ره باز خواهی که پیدا و راز

Наёбад касе зу гузар бе ҷавоз

نیابد کسی زو گذر بی جواز

Яке шаҳри нави сохтам чун зрнҷ

یکی شهر نو ساختم چون زرنج

Басии ганҷ гирд оварадем ба ранҷ

بسی گنج گرد آوریدم به رنج

Ба ту мондамаш чун ман ободи дор

به تو ماندمش چون من آباد دار

Ба фарзандмон ҳамчунин ёдгор

به فرزندمان همچنین یادگار

Пас аз ман чунон кун ки пеши худоӣ

پس از من چنان کن که پیش خدای

Бинозад равонам ба дигари сарой

بنازد روانم به دیگر سرای

Нигар то гуноҳат набошад басӣ

نگر تا گناهت نباشد بسی

Ба яздони з ранҷат нанолад касе

به یزدان ز رنجت ننالد کسی

Фурӯмояро дори давр аз ?бирт

فرومایه را دار دور از برت

Макун онкӣ нанагӣ шавад гавҳарат

مکن آنکه ننگی شود گوهرت

Азони тарси ков аз ту тарсон буд

ازآن ترس کاو از تو ترسان بود

Вагар бо ту ҳзмони дгрсон буд

وگر با تو هزمان دگرسان بود

Макун бо сухани чини дурӯии роз

مکن با سخن چین دوروی راز

Ки некат ба зиштии баради поки боз

که نیکت به زشتی برد پاک باز

Ба кас беш аз андоза некӣ макун

به کس بیش از اندازه نیکی مکن

Ки гардад бидонадяш бишинав сухан

که گردد بداندیش بشنو سخن

Чу зондозаҳи танро физойӣ хӯриш

چو زاندازه تن را فزایی خورش

Гирди дардмандии зи баси парвариш

گرد دردمندی ز بس پرورش

Шабу рӯз бар чори баҳраи бпоӣ

شب و روز بر چار بهره بپای

Яке баҳраи дайнро зи баҳри худоӣ

یکی بهره دین را ز بهر خدای

Дигар бози тадбиру фарҷом ро

دگر باز تدبیر و فرجام را

Сими базмро чорами ором ро

سیم بزم را چارم آرام را

Ба фарҳангпарвар чу дории писар

به فرهنگ پرور چو داری پسر

Нахустин нависанда кун аз ҳунар

نخستین نویسنده کن از هنر

Нависандаро даст гуё буд

نویسنده را دست گویا بود

Гули дониш аз дилаши бўё буд

گل دانش از دلش بویا بود

Ба фармон нодон макун ҳеҷ кор

به فرمان نادان مکن هیچ کار

Машав низ бо порсои бод сор

مشو نیز با پارسا باد سار

Мадаи дил ба ғам то накоҳад равон

مده دل به غم تا نکاهد روان

Ба шодии ҳамеи дори танро ҷавон

به شادی همی دار تن را جوان

Бибахшоӣ бар зердастон ба меҳр

ببخشای بر زیردستان به مهر

Барояшон ба ҳар хашми мФрўзи чеҳр

برایشان به هر خشم مفروز چهر

Ки эшон ба ту пок монанда анд

که ایشان به تو پاک ماننده اند

Худовандро ҳамчуи ту банда анд

خداوند را همچو تو بنده اند

Чунон зӣ ки аз рашки набавӣ ба дард

چنان زی که از رشک نبوی به درد

На айб оварад айби ҷӯяндаи мард

نه عیب آورد عیب جوینده مرد

Буд зишт дар марди ҷӯяндаи рашк

بود زشت در مرد جوینده رشک

Чу дидори бемории андари пизишк

چو دیدار بیماری اندر پزشک

Сипедӣ ба зари андари оҳӯ буд

سپیدی به زر اندر آهو بود

Агрчнд дар сими некӯ буд

اگرچند در سیم نیکو بود

Ба гетии чуноновар аз дили паноҳ

به گیتی چنان آور از دل پناه

Ки ое ба манзил ба ҳангоми роҳ

که آیی به منزل به هنگام راه

Чу дастат расад дӯстонро бпоӣ

چو دستت رسد دوستان را بپای

Ки то дар ғами оранди меҳрати биҷой

که تا در غم آرند مهرت بجای

зи душмани мадори эминии ҷуз ба дӯст

ز دشمن مدار ایمنی جز به دوست

Ки бар душманати чирагӣ ҳам бадваст

که بر دشمنت چیرگی هم بدوست

Ба ҳар кори мари меҳтаронро далер

به هر کار مر مهتران را دلیر

Макун конгҳӣ бар ту гирданд чир

مکن کانگهی بر تو گردند چیر

Магардон аз озодагони Фрҳӣ

مگردان از آزادگان فرهی

Мадаи носазоро бадишони маӣ

مده ناسزا را بدیشان مهی

Ба оғолши ҳаркасӣ бад макун

به آغالش هرکسی بد مکن

Нишона машав пеши тири сухан

نشانه مشو پیش تیر سخن

Маханд ар касеро сухани нодуруст

مخند ار کسی را سخن نادرست

Ки гуёе ҷон на дар дасти тест

که گویایی جان نه در دست تست

Крои чеҳраи зишт ар сиришташ накӯаст

کرا چهره زشت ار سرشتش نکوست

Макун айби кони зишти чеҳрӣ на зуаст

مکن عیب کآن زشت چهری نه زوست

Накукор бо чеҳраи зишту тор

نکوکار با چهره زشت و تار

Фаровон ба аз некӯии росткор

فراوان به از نیکوی راستکار

Гуноҳӣ ки бахшида бошӣ зи бен

گناهی که بخشیده باشی ز بن

Сухан зон дигар бора тоза макун

سخن زان دگر باره تازه مکن

Чунон зии хирадманду доноу род

چنان زی خردمند و دانا و راد

Ки то бар бадат кас набошанд шод

که تا بر بدت کس نباشند شاد

Кро нест дар дӯстии ростӣ

کرا نیست در دوستی راستی

Биафшон ту аз гирд ӯ остӣ

بیفشان تو از گرد او آستی

Мгири инчи муздурро музди боз

مگیر ایچ مزدور را مزد باز

Парастандагонро мапӣч аз ниёз

پرستندگان را مپیچ از نیاز

Макун бад ки чу кардӣу кор буд

مکن بد که چو کردی و کار بود

Пушаймонӣ аз пас надорадат суд

پشیمانی از پس نداردت سود

Мёсоӣ аз андешаи гӯнаи гаван

میاسای از اندیشه گونه گون

Ки дониши з андеша гардад фузун

که دانش ز اندیشه گردد فزون

Ба корӣ ки фарҷом ӯ нопадид

به کاری که فرجام او ناپدید

Мабар дасти кони ройро кас надид

مبر دست کآن رای را کس ندید

Ба ҳарҷоӣ бахшоиш аз дил меар

به هرجای بخشایش از دل میار

Нигар то ҳаме чун кунад рӯзгор

نگر تا همی چون کند روزگار

з яке сетанд ҳамеи ҳушу рой

ز یکی ستاند همی هوش و رای

Зикии сар аз дайгарии дасту пой

زیکی سر از دیگری دست و پای

Барон кӯш кати сол то бештар

برآن کوش کت سال تا بیشتر

Барии пойгоҳ аз ҳунари пештар

بری پایگاه از هنر پیشتر

Ҳунарҳо ба бурноеовар падед

هنرها به برنایی آور پدید

з бозӣ бикаш сар чу перӣ расед

ز بازی بکش سر چو پیری رسید

Ба ту ҳаркасиро ки бгзоштм

به تو هرکسی را که بگذاشتم

Нкўдоршони ҳамчуи ман доштам

نکودارشان همچو من داشتم

Бигард аз ҷаҳони роҳ меҳраш мапуӣ

بگرد از جهان راه مهرش مپوی

Аз он пештар каз ту баргардади ӯй

از آن پیشتر کز تو برگردد اوی

Чу рухшандаи теғами зи тории ниёам

چو رخشنده تیغم ز تاری نیام

Барояд шавад лолаам зрдФом

برآید شود لاله ام زردفام

Танамро ба анбар бишӯйу гулоб

تن ام را به عنبر بشوی و گلاب

Биё кун тиҳии гоҳам аз машки ноб

بیا کن تهی گاهم از مشک ناب

Бапушам ба ҷома бар ойини ҷам

بپوشم به جامه بر آیین جم

Кафану обчини даҳ ба кофури нам

کفن و آبچین ده به کافور نم

Ситудоне аз санг хоро барор

ستودانی از سنگ خارا برآر

зи берун бар ӯ ном ман кун нигор

ز بیرون بر او نام من کن نگار

Ба гирдами ҳамаи ҷои миҷмари буна

به گردم همه جای مجمر بنه

Ба оташи дмони авду анбари буна

به آتش دمان عود و عنبر بنه

Аз он пас дар хўобгаҳ сахт кун

از آن پس در خوابگه سخت کن

Дил аз диданами пок пурдухт кун

دل از دیدنم پاک پردخت کن

зи пӯшидаи рӯйони ммони кас ба кӯй

ز پوشیده رویان ممان کس به کوی

Ки бегонагонашон набенанд рӯй

که بیگانگانشان نبینند روی

Шикебовар аз дард ва бар ман мшиб

شکیب آور از درد و بر من مشیب

Ки аз меҳр бисёр беҳтари шикеб

که از مهر بسیار بهتر شکیب

Ба як маи бимони сўк то бади гумон

به یک مه بمان سوک تا بد گمان

Нагӯяд ба маргами бадии шодмон

نگوید به مرگم بدی شادمان

Зкми тӯшаи ҳаркас ки бинии нижанд

زکم توشه هرکس که بینی نژند

Агар пӯлӣ ва чашма кунадманд

اگر پولی و چشمه کندمند

Барӣн ҳар яке даҳ як аз ганҷи ман

براین هر یکی ده یک از گنج من

Ҳазина ба мардум кун аз ранҷи ман

هزینه به مردم کن از رنج من

зи зиндони даровар кро нест хӯн

ز زندان درآور کرا نیست خون

Раҳо кун хароҷи дусолаи бурун

رها کن خراج دوساله برون

з бе обии онро ки вайрони ббўд

ز بی آبی آن را که ویران ببود

Нишони мард ва даҳ созу кишту дуруд

نشان مرد و ده ساز و کشت و درود

Чунон кун ки ҳар кас ки ояд зи роҳ

چنان کن که هر کس که آید ز راه

Баради тӯша зу ройгони солу моҳ

برد توشه زو رایگان سال و ماه

Дар андарзномаи сухан ҳарчӣ гуфт

در اندرزنامه سخن هرچه گفت

Набшат ва чу ҷон дошт андар наҳуфт

نبشت و چو جان داشت اندر نهفت

зи вай ҳарчӣ омхт аз роҳи дайн

زِ وِی هرچه آمخت از راه دین

Биомўхти фарзандро ҳамчунин

بیآموخت فرزند را همچنین