Чу назд Фаридуни зи сӯгу зи ғам
چو نزد فریدون ز سوگ و ز غم
Расед огаҳии гашт азанда дижам
رسید آگهی گشت از انده دژم
Ҳама ҷома зад чоку бндохти тоҷ
همه جامه زد چاک و بنداخت تاج
Ғаривон ба хок омад аз тахти оҷ
غریوان به خاک آمد از تخت عاج
Ҳаме гуфт грдои гўои срўро
همی گفت گردا گوا سرورا
Ҳжброи ҷаҳонгири номи оўро
هژبرا جهانگیر نام آورا
Ки гирад кунун гурзу шамшери ту
که گیرد کنون گرز و شمشیر تو
Чу бекор шуд бозуии чири ту
چو بی کار شد بازوی چیر تو
Ба ҳар кишвар аз баҳри ман корзор
به هر کشور از بهر من کارزار
Ки ҷӯяд чу шуд мари турои кор , зор
که جوید چو شد مر ترا کار، زار
Дарахтии бадии солу маи борвар
درختی بدی سال و مه بارور
Хиради беху дайни баргу бориши ҳунар
خرد بیخ و دین برگ و بارش هنر
Дарахт аз замини саркашади барфароз
درخت از زمین سرکشد برفراز
Ту зери замин чун шудӣ пасти боз
تو زیر زمین چون شدی پست باز
Чу ганҷии бадӣ аз ҳунар дар ҷаҳон
چو گنجی بدی از هنر در جهان
Ниҳони гаштӣ ва ганҷ бошад ниҳон
نهان گشتی و گنج باشد نهان
Ҷаҳон аз пас ту ммоноди дайр
جهان از پس تو مماناد دیر
Шудам сайр азов каз ту ӯ гашти сайр
شدم سیر ازاو کز تو او گشت سیر
Равон ту занадастгар тан бамурд
روان تو زندست گر تن بمرد
Надорад хирадманди марги ту хирад
ندارد خردمند مرگ تو خرد
Бад-ӣни сўку ғам дар кабӯду сиёҳ
بدین سوک و غم در کبود و سیاه
Ббди ҳафтае бо сарони сипоҳ
ببد هفته ای با سران سپاه
Ба назд Наримон чу як ҳафта буд
به نزد نریمان چو یک هفته بود
Яке сўкномаҳ фиристод зуд
یکی سوکنامه فرستاد زود
Сари номаи ном ҷаҳондор гуфт
سر نامه نام جهاندار گفت
Ки бо ҷони донои хиради сохт ҷуфт
که با جان دانا خرد ساخت جفت
Тани зиндагонро замин ҷой кард
تن زندگان را زمین جای کرد
з бар бесутуни чарх бар пой кард
ز بر بیستون چرخ بر پای کرد
Диҳад ҷон ва пас бозхўоҳд чу дод
دهد جان و پس بازخواهد چو داد
Баду неки ҳарч ӯ кунад ҳаст дод
بد و نیک هرچ او کند هست داد
Дигар гуфт азон рӯз анда физой
دگر گفت ازآن روز انده فزای
Расед огаҳӣ кунад дилҳо зи ҷой
رسید آگهی کند دل ها ز جای
Ба марги сипаҳбади ҷаҳони паҳлавон
به مرگ سپهبد جهان پهلوان
Ки яздонаши дороади равшани равон
که یزدانش داراد روشن روان
Азин дарди гардун ба тоб андараст
ازین درد گردون به تاب اندرست
Ситораи зи гиря ба об андараст
ستاره ز گریه به آب اندرست
Гёи пушт аз андӯҳ дорад ба хам
گیا پشت از اندوه دارد به خم
Дили хораи пурҷӯш ва хӯнасту ғам
دل خاره پرجوش و خونست و غم
Ҳамон табъи гетии бгшт эй шигифт
همان طبع گیتی بگشت ای شگفت
Ҷудои ҳарякии соз дигар гирифт
جدا هریکی ساز دیگر گرفت
Шуд оташ ба ҳар дили даруни туфу тоб
شد آتش به هر دل درون تف و تاب
Сиришки хурушони равони хӯни ноб
سرشک خروشان روان خون ناب
Замини сар ба сари сўки он мард шуд
زمین سر به سر سوک آن مرد شد
Ҳаво бар ҷигарҳо дам сард шуд
هوا بر جگرها دم سرد شد
Бидон эй сипаҳдори хсрўпрст
بدان ای سپهدار خسروپرست
Ки ғами мари маро аз ту аФзўнтрст
که غم مر مرا از تو افزونترست
Валикин чу хурсанд набум чаҳ суд
ولیکن چو خرسند نبوم چه سود
Ки бо марг чора нахоҳадат буд
که با مرگ چاره نخواهدت بود
Ҷаҳон чун яке ҳафт сар аждаҳост
جهان چون یکی هفت سر اژدهاست
Касе нест каз чанг ва нобаш раҳост
کسی نیست کز چنگ و نابش رهاست
Даҳонаш оташасту шабу рӯзи дам
دهانش آتشست و شب و روز دم
Ҳавои синаи дами обу ҳомӯни шикам
هوا سینه دم آب و هامون شکم
Баров ҳафт сари ҳафт чарх аз фароз
براو هفت سر هفت چرخ از فراز
Ситораи ҳамаи чашмаш аз даври боз
ستاره همه چشمش از دور باز
Саросар шикам ҳасташ анбошта
سراسر شکم هستش انباشته
зи баси гӯнаи гавани ҳаркаси аўбоштаҳ
ز بس گونه گون هرکس اوباشته
Чаҳ фарзонагон ва чаҳ мардони гирд
چه فرزانگان و چه مردان گرد
Чаҳ хубон чаҳ шоҳон бо дастбурд
چه خوبان چه شاهان با دستبرد
Чу шоҳӣаст гардуни зи мо кӣнаи хоҳ
چو شاهیست گردون ز ما کینه خواه
Шабу рӯзи гардиши ситораи сипоҳ
شب و روز گردش ستاره سپاه
Набинӣ ки бар ҷанги мо сохтан
نبینی که بر جنگ ما ساختن
Ҳаме ҳеҷ насаед аз тохтан
همی هیچ ناساید از تاختن
Ба як гардиш аз зер ва бар чархи вор
به یک گردش از زیر و بر چرخ وار
Кунад корҳо зирўбри садҳазор
کند کارها زیروبر صدهزار
Ҷаҳони бзмгоҳисти нағз аз нишон
جهان بزمگاهیست نغز از نشان
Майаш умри мо пок ва мо май кашон
می اش عمر ما پاک و ما می کشان
Ҷавоняши хушӣу мастяши ноз
جوانیش خوشی و مستیش ناز
Ғамаш рӯз перӣаст коиди фароз
غمش روز پیریست کآید فراز
Азин мастии он кас ки шуд хуфтаи паст
ازین مستی آن کس که شد خفته پست
На ҳаш ёфт ҳаргиз на аз хоби ҷуст
نه هش یافت هرگز نه از خواب جست
Агар чанд бисёр Монии биҷой
اگر چند بسیار مانی بجای
Ҳам охири сроиди сипанҷии сарой
هم آخر سرآید سپنجی سرای
На он монад хоҳад ки бозӯру ганҷ
نه آن ماند خواهد که بازور و گنج
На он кас ки дарвеш бо дарду ранҷ
نه آن کس که درویش با درد و رنج
Биҳиштии бадии гетӣ аз рангу буи
بهشتی بدی گیتی از رنگ و بوی
Агар марг ва перӣ набӯдӣ дар ӯй
اگر مرگ و پیری نبودی در اوی
Куҳани коргоҳисти барсохта
کهن کارگاهیست برساخته
Казов кас нашуд кори пардохта
کزاو کس نشد کار پرداخته
Тани мо чу миваи сет ва ӯ миваи дор
تن ما چو میوه ست و او میوه دار
Бичинанд як рӯзи миваи зи дор
بچینند یک روز میوه ز دار
Шабу рӯз ҳамвора бо мо ба роҳ
شب و روز همواره با ما به راه
Ду пайканд пӯёни сипеду сиёҳ
دو پیک اند پویان سپید و سیاه
Валикини зи пас мо бимонем зуд
ولیکن ز پس ما بمانیم زود
Шаванд ин ду аз пеш чун боду дӯд
شوند این دو از پیش چون باد و دود
Яке ҷома зиндагонӣаст тан
یکی جامه زندگانیست تن
Ки ҷон дорадаш пӯшиши хештан
که جان داردش پوشش خویشتن
БФрсоиди охираши чархи баланд
بفرساید آخرش چرخ بلند
Чу Фрсўди ҷома бибояд фиканд
چو فرسود جامه بباید فکند
зи мо то раҳи марги як дам раҳаст
ز ما تا ره مرگ یک دم رهست
Агар дам дарозаст агар кӯтаҳаст
اگر دم درازست اگر کوتهست
Чу пӯлӣаст ин марги конҷоми кор
چو پولیست این مرگ کانجام کار
Барин пӯл доранд яксар гузор
برین پول دارند یکسر گذار
Бимиради ҳронкс ки зояд дуруст
بمیرد هرآنکس که زاید درست
Шавад нест чунон ки буд аз нахуст
شود نیست چونان که بود از نخست
Наёбӣ касе каш касе мурда нест
نیابی کسی کش کسی مرده نیست
Дилӣ нест каз гетӣ озурда нест
دلی نیست کز گیتی آزرده نیست
Куҷо шуд Каюмарси шоҳи баланд
کجا شد کیومرث شاه بلند
Куҷои ҷаму тҳмўрси диўбнд
کجا جم و طهمورث دیوبند
Ҷаҳонашон ба хоки андари афканди пок
جهانشان به خاک اندر افکند پاک
Баровард пас ганҷҳошони зи хок
برآورد پس گنجهاشان ز خاک
Азишон намондаст ҷузи номи чиз
ازیشان نماندست جز نام چیز
Бирафтанд ва мо рафт хоҳем низ
برفتند و ما رفت خواهیم نیز
Агар марг бар мо накардӣ камӣн
اگر مرگ بر ما نکردی کمین
зи баси ҷонвари танг будӣ замин
ز بس جانور تنگ بودی زمین
Тамомии мардум ба марг андараст
تمامی مردم به مرگ اندرست
Куҷо бо фиришта чу шуд ҳам параст
کجا با فرشته چو شد هم پرست
Агар паҳлавон рафт номаш бимонад
اگر پهلوان رفت نامش بماند
Ҷҳонбон бихонад ар ҷаҳонаш баранд
جهانبان بخواند ار جهانش براند
Сипеҳри оби худ барад ва ӯро набард
سپهر آب خود برد و او را نبرد
Далерӣу фарҳанги мард ӯ намурда
دلیری و فرهنگ مرد او نمرد
Дҳоди офаринандаи хубу зишт
دهاد آفریننده خوب و زشت
Турои музди некони мрўрои биҳишт
ترا مزد نیکان مرورا بهشت
Гар ӯ шуд кунун монад гоҳаши туро
گر او شد کنون ماند گاهش ترا
Супурдем мо боргоҳаши туро
سپردیم ما بارگاهش ترا
зи дили меҳр ӯ бар ту ангехтем
ز دل مهر او بر تو انگیختیم
Ғамашро ба шодии бромихтим
غمش را به شادی برآمیختیم
Ки ту ёдгорӣ аз он паҳлавон
که تو یادگاری از آن پهلوان
Ҳамеша бизӣ шоду равшани равон
همیشه بزی شاد و روشن روان
Чу ма нав шавад ҷомаи нав соз кун
چو مه نو شود جامه نو ساز کن
Бабр аз ғаму шодӣ оғоз кун
ببر از غم و شادی آغاز کن
Майу юзи халъати зи болои хеш
می و یوز خلعت ز بالای خویش
Фиристодам инак ба ойин ба пеш
فرستادم اینک به آیین به پیش
Бад-ӣн тан бапушу бади он ғам гусор
بدین تن بپوش و بد آن غم گسار
Бад-ӣни ҷӯии базму бад он кун шикор
بدین جوی بزم و بد آن کن شکار
Чунон кун ки дар меҳргони ном ро
چنان کن که در مهرگان نام را
Биорӣ ба наздики мо сом ро
بیاری به نزدیک ما سام را
Ки то дил ба фарзанди ту хуш кунем
که تا دل به فرزند تو خوش کنیم
Бисӯзем ғамро чу оташ кунем
بسوزیم غم را چو آتش کنیم
Нигаҳ кун марои ин номаро взФрўд
نگه کن مرا این نامه را وزفرود
Ҳаминаст гуфтор ва бар ту дуруд
همینست گفتار و بر تو درود
Фириста шуду номау ҳадяи барад
فرسته شد و نامه و هدیه برد
Бапушед халъати Наримони гирд
بپوشید خلعت نریمان گرد
Ба шодии фиристодаи баргашти боз
به شادی فرستاده برگشت باز
Гуҳи меҳргони роҳро кард соз
گه مهرگان راه را کرد ساز
Сӯии шоҳ бо сом ял дод рӯй
سوی شاه با سام یل داد روی
Чу огоҳ шуд зу кӣ номҷўӣ
چو آگاه شد زو کی نامجوی
Пазира фиристод яксар сипоҳ
پذیره فرستاد یکسر سپاه
Пиёда шудаш пеш аз боргоҳ
پیاده شدش پیش از بارگاه
Нишондаш бар авранг ва пурсед чанд
نشاندش بر اورنگ و پرسید چند
Ба хурсандӣ аш дод ҳаргунаи панд
به خرسندی اش داد هرگونه پند
Бдони рӯз ҷашн гузин меҳргон
بدآن روز جشن گزین مهرگان
Гуҳи базм ва равад парии чеҳрагон
گه بزم و رود پری چهرگان
Бифармуд то хон ниҳоданд кӣ
بفرمود تا خوان نهادند کی
Пас аз хон нишастанд дар базм май
پس از خوان نشستند در بزم می
Бар авранги бади паҳлавони пеши шоҳ
بر اورنگ بد پهلوان پیش شاه
Сӯии росташи соми бад наздгоҳ
سوی راستش سام بد نزدگاه
Яке даҳ манӣ ҷоми зар пар набед
یکی ده منی جام زر پر نبید
Надонистӣ онро ба ҷуз шаҳ кашид
ندانستی آنرا به جز شه کشید
Ба ёди Наримони шаҳи он нӯш кард
به یاد نریمان شه آن نوش کرد
Наримони ҳмидўн ба ёдаш бихӯрад
نریمان همیدون به یادش بخورد
Ҳамон ҷомро соми гардани фароз
همان جام را سام گردن فراز
Ба як дам ба аз ҳар ду андохти боз
به یک دم به از هر دو انداخت باز
Дар ӯ хира шуд шоҳ ва гуфт ин сутург
در او خیره شد شاه و گفت این سترگ
Буд ба зи Гаршосб чун шуд бузург
بود به ز گرشاسب چون شد بزرگ
Баланди оташи меҳргонии бсохт
بلند آتش مهرگانی بساخت
Ки туфаши зи чархи ахтаронро битохт
که تفش ز چرخ اختران را بتاخت
Дирафшони дирафшии баромад ба моҳ
درفشان درفشی برآمد به ماه
зи зари зрҳои чархи машки сиёҳ
ز زر ذرها چرخ مشک سیاه
Ба ҳомӯн дараш зарра сўнш фишон
به هامون درش ذره سونش فشان
Ба гардиши ҷаҳони чарх ахтар фишон
به گردش جهان چرخ اختر فشان
Замин шуд яке пурфурӯғи офтоб
زمین شد یکی پرفروغ آفتاب
зи зари раштҳо чархиш аз машки ноб
ز زر رشتها چرخش از مشک ناب
Чу карда буруни ханҷари зрдФом
چو کرده برون خنجر زردفام
Ҳазорон ҳазор аз ақиқии ниёам
هزاران هزار از عقیقی نیام
Чу дар зарди ҳалаи канизони маст
چو در زرد حله کنیزان مست
Ба бозӣгарӣ даст дода ба даст
به بازیگری دست داده به دست
Ҳамаи пои кӯбанда бар фарши чин
همه پای کوبنده بر فرش چین
зи сари машки поашони гул аз остин
ز سر مشک پاشان گل از آستین
Чу размии гарони зангёни сохта
چو رزمی گران زنگیان ساخته
Ҳамаи ғарқа дар хӯну теғи охта
همه غرقه در خون و تیغ آخته
Чу ларзон киӣ яксар аз зари хушк
چو لرزان کهی یکسر از زر خشک
Бар ӯ бсдини қатраи абрии зи машк
بر او بسدین قطره ابری ز مشک
Бузургон ба базми андари ором казам
بزرگان به بزم اندر آرام کزم
Нишастанд бо майгусорон ба базм
نشستند با می گساران به بزم
Сари чанги созанда ҷанг шуд
سر چنگ سازنده جنگ شد
Дам ноӣ ҳам нола занг шуд
دم نای هم ناله زنگ شد
Ба кафи ҷом май чашмаи нӯши гашт
به کف جام می چشمه نوش گشت
Ҳаво пар навой хлолўши гашт
هوا پر نوای خلالوش گشت
зи баси ромишу хушии меҳтарон
ز بس رامش و خوشی مهتران
Гирифтанд дар чархи базми ахтарон
گرفتند در چرخ بزم اختران
зи шодии ҳамеи кӯфти миррӣхи даст
ز شادی همی کوفت مریخ دست
Ба дастон шудаи Зуҳра май параст
به دستان شده زهره می پرست
Чунин бади маии шоди шоҳи баланд
چنین بد مهی شاد شاه بلند
На бар ганҷи меҳр ва на бар бадараи банд
نه بر گنج مهر و نه بر بدره بند
Сари ма чу омад Наримонаши пеш
سر مه چو آمد نریمانش پیش
Басӣ ҳадя бахшедаш аз ганҷи хеш
بسی هدیه بخشیدش از گنج خویش
Дирафшяш дод аждҳоФши сиёҳ
درفشیش داد اژدهافش سیاه
Ҷаҳон паҳлавон хондаш андари сипоҳ
جهان پهلوان خواندش اندر سپاه
Дигар шери пайкари дирафшӣ ба сом
دگر شیر پیکر درفشی به سام
Бидод ва сипаҳбадаш фармуд ном
بداد و سپهبدش فرمود نام
Чунин омад ин гетӣ аз фару соз
چنین آمد این گیتی از فر و ساز
Бидорад ба ноз оварад марги боз
بدارد به ناز آورد مرگ باز
Чу Марӣ ки заррин диҳад хояи баҳр
چو ماری که زرین دهد خایه بهر
Пас аз ногаҳони бози бикашад ба заҳр
پس از ناگهان باز بکشد به زهر
Дрхтист бо шох бисёр бор
درختیست با شاخ بسیار بار
Буриши тозаи гул яксару тизхор
برش تازه گل یکسر و تیزخار
Нахустин ба гул шодхўорт кунад
نخستین به گل شادخوارت کند
Пас онгоҳ аз хор хорат кунад
پس آنگاه از خار خوارت کند
На дар вай касе зист кохр намурда
نه در وی کسی زیست کآخر نمرد
На зов шуд касе то дареғии набард
نه زاو شد کسی تا دریغی نبرد
зи даврони магари монда бечора ем
ز دوران مگر مانده بیچاره ایم
Гирифтори ин зол патёра ем
گرفتار این زال پتیاره ایم