Бадаши зангеи ҳамчуи деви сиёҳ
بُدش زنگیی همچو دیو سیاه
зи гирди ркибши давони солу моҳ
ز گرد رکیبش دوان سال و ماه
Ба зӯр аз замини кӯҳи бардоштӣ
به زور از زمین کوه برداشتی
Так аз тозии аспон фузун доштӣ
تک از تازی اسپان فزون داشتی
Шудӣ шаст фарсанг дар ним рӯз
شدی شصت فرسنگ در نیم روز
Ба оҳӯ раседӣ сабктар зи юз
به آهو رسیدی سبک تر ز یوز
Ба болои бадӣ бо бҳўи рости ёр
به بالا بُدی با بهو راست یار
Чу зангии пиёдаи бадӣ ӯ савор
چو زنگی پیاده بدی او سوار
Бадв гуфт ман чора Эй донамат
بدو گفت من چاره ای دانمت
Казин зоўлии марди брҳонмт
کزین زاولی مرد برهانمت
Ба лобаи яке нома кун назд ӯй
به لابه یکی نامه کن نزد اوی
Ба ҷони эминии хоҳу зинҳори ҷӯй
به جان ایمنی خواه و زنهار جوی
Ки то ман барам нома наздаш далер
که تا من برم نامه نزدش دلیر
Яке дашнаи заҳри хӯрда ба зер
یکی دشنه زهر خورده به زیر
Ба ширини сухани гӯши бгшоимш
به شیرین سخن گوش بگشایمش
Ҳамон ҷои пурдухти Фрмоимш
همان جای پردخت فرمایمش
Пас андари гуҳи рози гуфтани ниҳон
پس اندر گه راز گفتن نهان
Занам бар буриши дашнае ногаҳон
زنم بر برش دشنه ای ناگهان
Сар орм бирав кори гирами гурез
سر آرم برو کار گیرم گریز
Аз он пас ба ман кӣ расад бод низ
از آن پس به من کی رسد باد نیز
Ман ин карда вази шаби ҷаҳони тираи фом
من این کرده وز شب جهان تیره فام
Ки донад ки ман ки варои ҳам кадом
که داند که من کِه ورا هم کدام
Бҳў шод шуд гуфт агар зи онкии бахт
بهو شاد شد گفت اگر ز آنکه بخت
برارد ба дасти ту ин кори сахт
برآرد به دست تو این کار سخت
Туро бар срндиби шоҳии даҳум
تو را بر سرندیب شاهی دهم
Ба ҳинди андарати пешгоҳии даҳум
به هند اندرت پیشگاهی دهم
Яке номаи з онгуна кӯ дид рой
یکی نامه ز آنگونه کو دید رای
Бифармуд ва шуд зангии тезпоӣ
بفرمود و شد زنگی تیزپای
Тилоияи бади он шаби гроҳўни гирд
طلایه بُد آن شب گراهون گرد
Гирифташ сабки зии сипаҳдори барад
گرفتش سبک زی سپهدار بُرد
Ял паҳлавон дид девии нижанд
یل پهلوان دید دیوی نژند
Сиёҳӣ чу шохин дарахтии баланд
سیاهی چو شاخین درختی بلند
Заминро бабўсед зангӣ ва гуфт
زمین را ببوسید زنگی و گفت
з назд бҳў нома дорам наҳуфт
ز نزد بهو نامه دارم نهفت
Паёмаст дигар чу фармони диҳӣ
پیامست دیگر چو فرمان دهی
Гузорам агар ҷои дории тиҳӣ
گزارم اگر جای داری تهی
Ҷаҳони паҳлавони ҷой прдхтаҳ монад
جهان پهلوان جای پردخته ماند
Сияҳ нома биспураду бад то бихонад
سیه نامه بسپرد و بُد تا بخواند
Шуд он гуҳи буриши рози гӯяндаи танг
شد آن گه برش راز گوینده تنگ
Ниҳони дашнаи заҳри хӯрда ба чанг
نهان دشنه زهر خورده به چنگ
Бидон то занад бар бар паҳлавон
بدان تا زند بر بَرِ پهلوان
Бидон захм биравӣ сари оради ҷаҳон
بدان زخم بروی سر آرد جهان
Сипаҳбад бидид он ҳам андари шитоб
سپهبد بدید آن هم اندر شتاب
Чу шери дмони ҷуст бо хашму тоб
چو شیر دمان جست با خشم و تاب
БиФшрд бо дашнаи чангаш ба даст
بیفشرد با دشنه چنگش به دست
Ба як мушташ аз пой бификанад паст
به یک مشتش از پای بفکند پست
Сияҳ зад хурӯшӣ ва зу рафт ҳуш
سیه زد خروشی و زو رفت هوش
Шуниданд ҳар каси зи беруни хурӯш
شنیدند هر کس ز بیرون خروش
Давиданду диданди девии нигун
دویدند و دیدند دیوی نگون
Равон аз даҳону биногваши хӯн
روان از دهان و بناگوش خون
з наздаш наҷунбед Гаршосби ҳеҷ
ز نزدش نجنبید گرشاسب هیچ
Нафармуди касро ба хунаши псич
نفرمود کس را به خونش پسیچ
Чу ҳаш ёфт ларзанда бар пой хост
چو هُش یافت لرزنده بر پای خاست
Бғлтид дар хоку зинҳори хост
بغلتید در خاک و زنهار خواست
Ба рух бар зи хӯни мижаи сндрўс
به رخ بر ز خون مژه سندروس
Ҳаме ронад бар таҳтаи обнӯс
همی راند بر تخته آبنوس
Ҷаҳон паҳлавон гуфт аз теғи ман
جهان پهلوان گفت از تیغ من
Ту он гуҳи раҳонеи сари хештан
تو آن گه رهانی سَرِ خویشتن
Ки бо ман биёе ба пардаи сарой
که با من بیایی به پرده سرای
Ба назд бҳў бошӣам раҳнамоӣ
به نزد بهو باشی ام رهنمای
Гар ӯро сари имшаб ба чанбари кашам
گر او را سر امشب به چنبر کشم
Туро аз сарон сипаҳ баркашам
ترا از سران سپه برکشم
Сияҳ гуфт каз дасти нгзормш
سیه گفت کز دست نگذارمش
Ҳам имшаб ба ту хуфтаи бспормш
هم امشب به تو خفته بسپارمش
Диловар парандоварӣ заҳр хӯрд
دلاور پرند آوری زهر خورد
Кашид ва бапушед дръи набард
کشید و بپوشید درع نبرد
Ҳам онгоҳ бо ӯ раҳ андар гирифт
هم آنگاه با او ره اندر گرفت
Сияҳи боди кирдор так барграфт
سیه باد کردار تک برگرفت
зи баси тезии зангии тези рӯ
ز بس تیزی زنگی تیز رو
Бадв паҳлавон гуфт чандини мдў
بدو پهلوان گفت چندین مدو
Ҳамоно кат аз пар мурғаст пой
همانا کت از پر مرغ است پای
Ки пои туро бар замин нест ҷой
که پای ترا بر زمین نیست جای
Сияҳ гуфт дар роҳи гоҳи шитоб
سیه گفت در راه گاه شتاب
Чунонам кам андари наёбади уқоб
چنانم کم اندر نیابد عقاب
Ба тезӣ ба аз аспи тозии дувум
به تیزی به از اسپ تازی دوم
Се манзил ба як так ба бозии дувум
سه منزل به یک تک به بازی دَوم
Бихандед Гаршосб гуфто равост
بخندید گرشاسب گفتا رواست
Бадви тези чандон кат акнӯн ҳавост
بدو تیز چندان کت اکنون هواست
Агар ман ба чандини силеҳи набард
اگر من به چندین سلیح نبرد
Нагирам туро кам з ман нест мард
نگیرم ترا کم ز من نیست مرد
Сияҳи ҳамчуи оҳӯи сабк хез шуд
سیه همچو آهو سبک خیز شد
Сипаҳбад чу юз аз пасаш тез шуд
سپهبد چو یوز از پسش تیز شد
Ба як тозаш аз боди так бргзошт
به یک تازش از باد تک برگذاشت
Ду гӯшаш гирифту муъаллақи бдошт
دو گوشش گرفت و معلق بداشت
Чу рафтанд назд саропардаи танг
چو رفتند نزد سراپرده تنگ
Ба чора шуданд андрў бе диранг
به چاره شدند اندرو بی درنگ
Расиданди ногуҳи бдони хаймаи зуд
رسیدند ناگه بدآن خیمه زود
Ки бар тахт танҳо бҳўи хуфта буд
که بر تخت تنها بهو خفته بود
Сипоҳаши ҳамаи бади сутӯҳ аз ситез
سپاهش همه بُد ستوه از ستیز
Буруни рафта ҳар як ба роҳи гурез
برون رفته هر یک به راه گریز
Тиҳӣ дид Гаршосби пардаи сарой
تهی دید گرشاسب پرده سرای
Нигаҳбон на аз гирд ӯ кас ба ҷой
نگهبان نه از گرد او کس به جای
Баровардаи шӯриши з ҳар сӯи басӣ
برآورده شورش ز هر سو بسی
Ба сози гурези андарун ҳар касе
به ساز گریز اندرون هر کسی
Чу шери жёни ҷуст аз афрози тахт
چو شیر ژیان جست از افراز تخت
Гирифташ гулӯбанду бифишоради сахт
گرفتش گلوبند و بفشارد سخت
Бадаред чордш ва бификанад паст
بدرید چاردش و بفکند پست
Даҳонаш бёкнд ва дасташ бибаст
دهانش بیاکند و دستش ببست
Ҳмидўнш бар дӯши зангии ниҳод
همیدونش بر دوش زنگی نهاد
Наоне бирафтанд ҳар ду чу бод
نهانی برفتند هر دو چو باد
Ба роҳ ва ба хоб ва ба базму шикор
به راه و به خواب و به بزم و شکار
Набояд ки танҳо буд шаҳриёр
نباید که تنها بود شهریار
Ба зӯдӣ кашад бахт аз он хуфтаи кин
به زودی کشد بخت از آن خفته کین
Чу бедорӣ ӯро буд дар камӣн
چو بیداری او را بود در کمین
зи ҳиндӯи тилоияи ду сад сарфароз
ز هندو طلایه دو صد سرفراز
Бад-ӣн ҳар ду дар роҳ хӯрданд боз
بدین هر دو در راه خوردند باز
Диловар буғурред ва бар гуфт ном
دلاور بغرّید و بر گفت نام
Сӯии пешрави зуди бигузоради гом
سوی پیشرو زود بگذارد گام
Сару тргши андохт аз тан ба теғ
سر و ترگش انداخت از تن به تیغ
Гирифтанд азуи хайли дигари гриғ
گرفتند ازو خیل دیگر گریغ
Бҳўро ба лашкари гуҳаши зини нишон
بهو را به لشکر گهش زین نشان
Биоварад бар дӯши зангии кашон
بیاورد بر دوش زنگی کشان
Супурдаш ба ншўоди заррини кулоҳ
سپردش به نشواد زرّین کلاه
Ба мужда бишуд назд меҳроҷи шоҳ
به مژده بشد نزد مهراج شاه
зи кори бҳў ва он зангӣ наҳуфт
ز کار بهو و آن زنگی نهفت
Ҳама ҳар чаҳ бади рафтаи он шаб бигуфт
همه هر چه بُد رفته آن شب بگفت
Яке наъра зад шоҳи меҳроҷи сахт
یکی نعره زد شاه مهراج سخت
Биндохти мари хештанро зи тахт
بینداخت مر خویشتن را ز تخت
Шуд он шаб дар ороиши базму соз
شد آن شب در آرایش بزم و ساز
Чу ин огаҳӣ ёфт он сарфароз
چو این آگهی یافت آن سرفراز
Бадв гуфт хоҳам каз онсони нижанд
بدو گفت خواهم کز آنسان نژند
Бҳўро бубинам ба хорӣу банд
بهو را ببینم به خواری و بند
Биёи базми шодӣ бар ӯ барем
بیا بزم شادی بَرِ او بریم
Бдоримш аз пеш ва мо ме хӯрем
بداریمش از پیش و ما می خوریم
Сипаҳдори гуфтои ту ороми гир
سپهدار گفتا تو آرام گیر
Чу душман гирифтӣ ба кафи ҷоми гир
چو دشمن گرفتی به کف جام گیر
Ту биншин ба ҷои бади андеши ту
تو بنشین به جای بد اندیش تو
Ки ӯро худ орм кунун пеши ту
که او را خود آرم کنون پیش تو
Гирифтанд ҳар ду ба ҳам бодаи ёд
گرفتند هر دو به هم باده یاد
Маонро бхўонднд ва буданд шод
مهان را بخواندند و بودند شاد
Сипаҳбади зи кори бҳў бо сипоҳ
سپهبد ز کار بهو با سپاه
Бигуфт ва бифармуд то шуд сиёҳ
بگفت و بفرمود تا شد سیاه
Кашонаш биоварад хору нижанд
کشانش بیاورد خوار و نژند
Расан дар гулӯ даст карда ба банд
رسن در گلو دست کرده به بند
Хурӯшии баромад ба чархи барин
خروشی برآمد به چرخ برین
Гирифтанд бар паҳлавони офарин
گرفتند بر پهلوان آفرین
Сабки шоҳи меҳроҷи дили шодком
سبک شاه مهراج دل شادکام
Ба зер омад аз тахт бар дасти ҷом
به زیر آمد از تخت بر دست جام
Яке хӯрд бар ёди шоҳи бузург
یکی خورد بر یاد شاه بزرگ
Дигар шодии паҳлавони сутург
دگر شادی پهلوان سترگ
Нишаст онгаҳе шод бо анҷуман
نشست آنگهی شاد با انجمن
Гирифт офарин бар яли рзмзн
گرفت آفرین بر یل رزمزن
Ки номи ту то ҷовдони ёди бод
که نام تو تا جاودان یاد باد
Дили шоҳи гетӣ ба ту шоди бод
دل شاه گیتی به تو شاد باد
Ҳамаи солаи ободи Зобулстон
همه ساله آباد زابلستان
Казу хост ял чун ту кшўрстон
کزو خاست یل چون تو کشورستان
Ҳар онкаши ғаму ранҷ ту орзӯаст
هر آنکش غم و رنج تو آرزوست
Чунон боди бечораи кокнўни бҳўст
چنان باد بیچاره کاکنون بهوست
Зад аз хашму кӣнаи гиреҳ бар бирав
زد از خشم و کینه گره بر برو
Шуд ошуфта аз кини дил бар бҳў
شد آشفته از کین دل بر بهو
Чунин гуфт к-эй гашта аз ҷон намед
چنین گفت کای گشته از جان نُمید
Тиҳӣ аз ҳунари ҳамчу аз бори бед
تهی از هنر همچو از بار بید
Чаҳ кардам ба ҷои ту аз бад бигӯӣ
چه کردم به جای تو از بد بگوی
Ки боист шуд бо миннати ҷангҷӯӣ
که بایست شد با منت جنگجوی
Ба гетии ҳамеи Монӣ эй бдгҳр
به گیتی همی مانی ای بدگهر
Ки ҳар чанд ба парварии зишт тар
که هر چند به پروری زشت تر
Ба андарз чандам падар дод панд
به اندرز چندم پدر داد پند
Ки ҳаргиз магардон варои арҷманд
که هرگز مگردان ورا ارجمند
Ман аз панд ӯ рӯй бргоштм
من از پند او روی برگاشتم
Турои сари зи хуршеди бгзоштм
ترا سر ز خورشید بگذاشتم
Шиносанд яксар ҳамаи ҳинду санад
شناسند یکسر همه هند و سند
Ки ҳастӣ ту дар гавҳари хеши санад
که هستی تو در گوهر خویش سند
Яке танги тӯшаи бадии шӯрбахт
یکی تنگ توشه بُدی شوربخت
Шаҳии додмти афсару тоҷу тахт
شهی دادمت افسر و تاج و تخت
Ба подоши ин буд зебои ман
به پاداش این بود زیبای من
Ки имрӯзи ҷӯии ҳамеи ҷои ман
که امروز جویی همی جای من
Раҳе чун ба андоза надиҳӣ маӣ
رهی چون به اندازه ندهی مهی
Чу ма шуд нагирад турои ҷузи раҳе
چو مه شد نگیرد ترا جز رهی
Сари душмани онкўи برارد ба моҳ
سر دشمن آنکو برآرد به ماه
Фурӯди афканди хештанро ба чоҳ
فرود افکند خویشتن را به چاه
Сазовори ҷони бидонадяши ту
سزاوار جان بداندیش تو
Бибинӣ чаҳ орм кунун пеши ту
ببینی چه آرم کنون پیش تو