Бар он ки брҳмни яке пермард
بر آن کُه برهمن یکی پیرمرد
Баровардаи вази гардиши рӯзи гирд
برآورده زو گردش روز گرد
Гулаш гашта гули сарви заррини кноғ
گلش گشته گل سرو زرینکناغ
Чу пари ҳўосл шудаи пари зоғ
چو پرّ حواصل شده پرّ زاغ
Шудаи тири болои камони вори кўж
شده تیر بالا کمانوار کوژ
Камони ду абрӯ шудаи сими тўж
کمان دو ابرو شده سیم توژ
Бараҳнаи сару пои пӯшидаи тан
برهنه سر و پای پوشیده تن
зи барги дарахту гёи перҳан
ز برگ درخت و گیا پیرهن
Азуи паҳлавони ҷусти роҳи сухан
ازو پهلوان جست راه سخن
Ки эй рости дили кўжи пушти куҳан
که ای راستدل کوژپشت کهن
Брингўнаҳи он кӯҳи хуррам з чист
بر این گونه آن کوه خرّم ز چیست
Бар ӯ бар нишони каф пой кист
بر او بر نشانِ کفِ پای کیست
Парастандаи пери офарин бар гирифт
پرستندهپیر آفرین برگرفت
Чунин гуфт коидр басаст аз шигифт
چنین گفت کایدر بس است از شگفت
Ҳам аз гӯнаи гавани гавҳари обдор
هم از گونهگون گوهر آبدار
Ҳам аз авду кофур ва ҳам миваи дор
هم از عود و کافور و هم میوهدار
Аз он он ки айдун хуш ва хуррамаст
از آن آن کُه ایدون خوش و خرّم است
Ки бо фари фаррух пай одамаст
که با فرّ فرخپی آدم است
Нишон пайаст онкӣ дар пеши тест
نشان پی است آنکه در پیش تست
Ки ҳафтод гомаст ҳар паии дуруст
که هفتاد گام است هر پی درست
Аз эдар ба дарёи ду майласт рост
از ایدر به دریا دو میل است راست
Шудӣ ӯ ба се гом ҳар гуҳ ки хост
شدی او به سه گام هر گه که خواست
зи дарёи дарун ҳар шаби абрии баланд
ز دریا درون هر شب ابری بلند
Барояд ғриўндаҳ чун дардманд
برآید غریونده چون دردمند
Ба оби мижа ҳар пайаш беш ва кам
به آب مژه هر پیاش بیش و کم
Бишӯяд наборад дигар ҷои нам
بشوید نبارد دگر جای نم
зи минӯ чу одами барин ки фитод
ز مینو چو آدم بر این کُه فتاد
Ҳаме буд бо дард ва бо сарди бод
همی بود با درد و با سردباد
зи дили дӯди ғами рафта бар офтоб
ز دل دود غم رفته بر آفتاب
Ду дида чу дарёи ду рухи ҷӯии об
دو دیده چو دریا دو رخ جوی آب
Ба сад соли гирёни бад аз рӯзгор
به صد سال گریان بُد از روزگار
Ҳамеи хости омурзиш аз кирдигор
همی خواست آمرزش از کردگار
Чунин то ба мужда биёмад сурӯш
چنین تا به مژده بیامد سروش
Ки ком дилат ёфтӣ кам хурӯш
که کام دلت یافتی کم خروش
з дида бидон хуррамӣ низ нам
ز دیده بدان خرّمی نیز نم
Баборед чндонкаҳи ҳангоми ғам
ببارید چندانکه هنگام غم
Аз он оби ғам каз мижа рух бишуст
از آن آب غم کز مژه رخ بشست
Ҳама ки хасу хор ва ҳам заҳр раст
همه کُه خس و خار و هم زهر رست
Вазони оби шодии каш аз рухи давид
وز آن آب شادی کش از رخ دوید
Ҳамаи сабзау доруӣ ва гул дамид
همه سبزه و داروی و گل دمید
Ғамӣ монад ҷуфташи тиҳӣ зу канор
غمی ماند جفتش تهی زو کنار
Бар ҷаддаи наздики дарёи канор
بر جدّه نزدیک دریاکنار
Ҳаме моҳӣ оварад аз қаъри об
همی ماهی آورد از قعر آب
Бпхтии миёни ҳавои зи офтоб
بپختی میان هوا زآفتاب
Хуру хониши моҳии бирёни бадӣ
خور و خوانْش ماهیِّ بریان بدی
Бар одами шабу рӯзи гирёни бадӣ
بر آدم شب و روز گریان بدی
Вази андӯҳи одам аз эдар ба дард
وز اندوه آدم از ایدر به درد
Шабу рӯзи гриндаҳ ва рӯй зард
شب و روز گرینده و روی زرد
Чу гоҳи ситоиши ситодӣ ба пой
چو گاه ستایش ستادی به پای
Сараши босмон бар раседӣ ба ҷой
سرش بآسمان بر رسیدی به جای
Ҳам аз вай фиришта шунидӣ хурӯш
هم از وی فرشته شنیدی خروش
Ҳамӯ ёфтӣ рози эшон ба гӯш
همو یافتی راز ایشان به گوش
Фиристод пас кирдигор аз биҳишт
فرستاد پس کردگار از بهشت
Ба дасти сурӯши хуҷастаи сиришт
به دست سروش خجستهسرشت
зи ёқӯти икпораҳи лаъли фом
ز یاقوتِ یکپارهٔ لعلفام
Дирафшони яке хонаи ободи ном
درفشان یکی خانهآباد نام
Мари онро миёни ҷаҳон ҷой кард
مر آن را میان جهان جای کرد
Прстшгҳӣ зу длороӣ кард
پرستشگهی زو دلارای کرد
Бифармуд то одами он ҷои шитофт
بفرمود تا آدم آنجا شتافت
Чу шуд назд ӯ ҷуфтро бозёфт
چو شد نزد او جفت را بازیافت
Бидон гуҳ ки бигирифт тӯфони ҷаҳон
بدانگه که بگرفت طوفان جهان
Шуд он хонаи сӯии гурзмони ниҳон
شد آن خانه سوی گَرَزمان نهان
Ҳамон ҷойгаҳ сохт хоҳад худоӣ
همان جایگه ساخت خواهد خدای
Яке хона каз вай буд дайн ба пой
یکی خانه کز وی بوَد دین بهپای
БФри пасинтар зи пайғамбарон
به فرّ پسینتر ز پیغمبران
Басии хӯбӣ афзуд хоҳад бар он
بسی خوبی افزود خواهد بر آن
Чу рух зу битобӣ шавад дайни табоҳ
چو رخ زو بتابی شود دین تباه
Чу сангаш бабўсӣ бирезади гуноҳ
چو سنگش ببوسی بریزد گناه
Чу шуд соли одами тамомии ҳазор
چو شد سال آدم تمامی هزار
Шуд аз гетӣ карда зии кирдигор
شد از گیتی کرده زی کردگار
Ва ар шиси пӯшед дар хоки тан
ورا شیث پوشید در خاک تن
Сурӯш оваредаш зи минӯи кафан
سروش آوریدش ز مینو کفن
Нишонгоҳи гӯраш кунун эдараст
نشانگاه گورش کنون ایدر است
Яке баҳра аз вай ба дарёи дуруст
یکی بهره از وی به دریا در است
Чу Нӯҳ омад ва ёфт эдар диранг
چو نوح آمد و یافت ایدر درنگ
Кашид устихонаш ба джҳўхти гунг
کشید استخوانش به دژهوختگنگ
Аз он ин ки аз гавҳар ва гул накӯаст
از آن این کُه از گوهر و گل نکوست
Ки бар ваии нишони каф пой ӯст
که بر وی نشانِ کفِ پایِ اوست
На кӯҳаст азин брзтр дар ҷаҳон
نه کوه است از این بُرزتر در جهان
На ёқӯт дорад ҷузи ӣнҷои кон
نه یاقوت دارد جز اینجای کان
Ҳам аз ҳар куҷо дар хезад дигар
هم از هر کجا دُرّ خیزد دگر
Бад-ӣн марз бошад баҳои гиртар
بدین مرز باشد بهاگیرتر
Дигар раҳи сипаҳбади яли чирдст
دگر ره سپهبد یل چیردست
Бипурсед к-эии пери яздони параст
بپرسید کای پیر یزدانپرست
Шигифтии бад онруӣ сӯии шимол
شگفتی بدان روی سوی شمال
Чаҳ гуяд ҷаҳондидаи дониши сгол
چه گوید جهاندیدهدانشسگال
Брҳмн чунин гуфт к-эии покроӣ
برهمن چنین گفت کای پاکرای
Бад онруӣ кам ёбии ободи ҷой
بدان روی کم یابی آباد جای
Ду сад майли раҳ беша бошад фузун
دوصد میل ره بیشه باشد فزون
Дарахтони бороўри гӯнаи гаван
درختان بارآور گونهگون
Дар он бешҳо мардуми бишмор
در آن بیشهها مردم بیشمار
Гё хӯрдашон ё бар миваи дор
گیا خوردشان یا بَرِ میوهدار
Чу мардуми кушодаи кафи даст ва рӯй
چو مردم گشاده کف دست و روی
Чу мишони наҳуфтаи ҳамаи тан ба мӯӣ
چو میشان نهفته همه تن به موی
Яке баҳраро мӯии сар то миён
یکی بهره را موی سر تا میان
Чу қртоси тани чеҳра чун зангён
چو قرطاس تن چهره چون زنگیان
зи бегонаи мардум будашон гурез
ز بیگانهمردم بوَدْشان گریز
Битозанд вази так ба аз боди тез
بتازند وز تک به از باد تیز
Агар чанд дорандашон ҷуфти ноз
اگر چند دارندشان جفت ناز
Чу набуванд баста гурезанд боз
چو نبْوَند بسته گریزند باز
Ҳамонҷои зи кофуру авду бқм
همانجا ز کافور و عود و بقم
Басии бешаи пайвастаи бинии баҳам
بسی بیشه پیوسته بینی به هم
Ҷзирӣ ҳамонҷост назд калла
جزیری همانجاست نزد کله
Ки киштии бадв дайр ёбад хула
که کشتی بدو دیر یابد خله
Ҳамаи пари дарахтон бо бору барг
همه پر درختان با بار و برگ
Киу дашт ӯ бешаи пелу крг
کُه و دشت او بیشهٔ پیل و کرگ
Дарави бекарони мардуми зӯрманд
در او بیکران مردم زورمند
Ситамкорау хӯнӣу пургазанд
ستمکاره و خونی و پرگزند
Кро ёфтанд аз дигар мардумон
که را یافتند از دگر مردمان
Кашанд аз сараши косаи ҳам дар замон
کَشند از سرش کاسه هم در زمان
Чу сози арӯсӣ духтар кунанд
چو ساز عروسیّ دختر کنند
Ба кобӣни ҳамаи коса сар кунанд
به کابین همه کاسهٔ سر کنند
Хӯриш ҳам бидон косаи оранди пеш
خورِش هم بدان کاسه آرند پیش
Тавонгартар он каси каши он коса беш
توانگرتر آن کس کش آن کاسه بیش
Миёни дарахтон ба рӯзи шикор
میان درختان به روز شکار
Бигиранд бар пели роҳи ошкор
بگیرند بر پیلْ راه آشکار
Нахустин зи пои андари оранди зуд
نخستین ز پای اندرآرند زود
Ваз онҷо гурезанд пас ҳамчуи дӯд
وز آنجا گریزند پس همچو دود
Аз аиро ки пелони дигар ба кин
ازایرا که پیلان دیگر به کین
Бар он буи кушта дуанд аз камӣн
بر آن بوی کشته دوند از کمین
Ба хашми он замини зер ва аз бар кунанд
به خشم آن زمین زیر و از بر کُنند
Дарахти фаровони зи бен бар кунанд
درخت فراوان ز بن برکَنند
Чу пелон аз онҷоӣ гирданд боз
چو پیلان از آنجای گردند باز
Шаванд он гиреҳ дар шаби дайри боз
شوند آن گُره در شب دیر باز
Мари он пелро пораи пораи зи неш
مر آن پیل را پارهپاره ز نیش
Кунанду барад ҳар касе баҳри хеш
کَنند و بَرَد هر کسی بهر خویش
Надоранд худ куштау чори пой
ندارند خود کِشته و چارپای
Наварзанд ҷузи миваҳо ҷои ҷой
نورزند جز میوهها جایجای
з пеласт ҳар гӯнаи шани хӯрданӣ
ز پیل است هر گونهشان خوردنی
Ҳам аз чарм ӯ ҳар чаҳ густурданӣ
هم از چرم او هرچه گستردنی
Крои марди сангии гарон дар шитоб
که را مُرد سنگی گران در شتاب
Бабанданду зуди аФкнндш дар об
ببندند و زود افکنندش در آب
Фиканда ҳамаи бешаи шани майли майл
فکنده همه بیشهشان میلمیل
Сарвҳои кргсту дандони пел
سُروهای کرگ است و دندان پیل
Ба Ҳиндӯстони доруии гӯнаи гаван
به هندوستان داروی گونهگون
Аз он беша ҷое нахезад фузун
از آن بیشه جایی نخیزد فزون