Дигар раҳаш пурсед гирди далер

دگر رهش پرسید گرد دلیر

Ки эй аз хирад бар ҳаво гашта чир

که ای از خرد بر هوا گشته چیر

Бад-ӣни кӯҳ танҳо нишастат чарост

بدین کوه تنها نشستت چراست

Чаҳ чизаст хӯрдат чу пӯшиши гёст

چه چیزست خوردت چو پوشش گیاست

Бадв гуфт пераш ки соласт шаст

بدو گفت پیرش که سالست شست

Ки то ман бад-ӣн кӯҳ дорам нишаст

که تا من بدین کوه دارم نشست

Гёисти пӯшидан ва хӯрданам

گیایست پوشیدن و خوردنم

Сипос касе нест бар гарданам

سپاس کسی نیست بر گردنم

Ҳамаи кори ман бо хдоисту бас

همه کار من با خدایست و بس

На аз ман касе ранҷа , неи ман зи кас

نه از من کسی رنجه ، نی من ز کس

Вагар бекас ам нестам бе худоӣ

و گر بی کس ام نیستم بی خدای

Ба танҳоӣ ӯ баси марои длгшоӣ

به تنهایی او بس مرا دلگشای

Хирад низ дорам ки чун дили нижанд

خرد نیز دارم که چون دل نژند

Бимонам , кунад дардами осон ба панд

بمانم ، کند دردم آسان به پند

Танумандро аз хӯриш чора нест

تنومند را از خورش چاره نیست

Вазин бар тануманд биғораҳ нест

وزین بر تنومند بیغاره نیست

Чу дидӣ ки гетӣ надорад баҳо

چو دیدی که گیتی ندارد بها

Аз ӯ бас буд хӯрду пӯшиши гё

از او بس بود خورد و پوشش گیا

Чаҳ бояд сӯй ҳар хӯриш тохтан

چه باید سوی هر خورش تاختن

Шиками гӯр ҳар ҷонвари сохтан

شکم گور هر جانور ساختن

Равонпарвар аидўнкаҳи тани парварӣ

روان پرور ایدونکه تن پروری

Ба парвонаи тани ранҷ то кӣ барӣ

به پروانه تن رنج تا کی بری

Касе каш равон шуд ба дониши ҷавон

کسی کش روان شد به دانش جوان

Гараш тани бимирад , намирад равон

گرش تن بمیرد ، نمیرد روان

Равон ҳаст зиндонии мустаманд

روان هست زندانی مستمند

Тан ӯро чу зиндони табоиъ чу банд

تن او را چو زندان طبایع چو بند

Чунонаст парвардан аз нози тан

چنانست پروردن از ناز تن

Ки девори зиндони қавии доштан

که دیوار زندان قوی داشتن

Чаҳ бояд кашид ӣнҳамаи ранҷу бок

چه باید کشید اینهمه رنج و باک

Ба чизе ки гавҳараши як мушти хок

به چیزی که گوهرش یک مشت خاک

Дамӣ гараш набӯд бимирад ба ҷой

دمی گرش نبود بمیرد به جای

Ба пай гар наҷунбад , биафтад зи пой

به پی گر نجنبد ، بیفتد ز پای

Ҳам аз як хуй хеш гардад нижанд

هم از یک خوی خویش گردد نژند

Ҳам аз неши як пашша гирад газанд

هم از نیش یک پشه گیرد گزند

Чаҳ меҳри афканӣ бар тан ва ин ҷаҳон

چه مهر افکنی بر تن و این جهان

Ки бо ту на ин монад хоҳад на он

که با تو نه این ماند خواهد نه آن

Ҷаҳон аз бад ва нек обистанаст

جهان از بد و نیک آبستنست

Бурун дӯстаст аз дарун душманаст

برون دوستست از درون دشمنست

Чу боғӣаст пари миваи дораши чаман

چو باغیست پر میوه دارش چمن

Ба гардиши насими хушу нўсмн

به گردش نسیم خوش و نوسمن

Ҳар он гуҳ ки шуд ром ӯ дил ба меҳр

هر آن گه که شد رام او دل به مهر

Дигар сон шавад яксараш ранги чеҳр

دگر سان شود یکسرش رنگ چهر

Дарахташ бало гардаду миваи мор

درختش بلا گردد و میوه مار

Насимаши сумуму самани барги хор

نسیمش سموم و سمن برگ خار

Чаҳ варзяши кати надиҳад аз ранҷ бар

چه ورزیش کت ندهد از رنج بر

Бимолад ба пай чун бигирад ба бар

بمالد به پی چون بگیرد به بر

Ба даврии зи хўишонти оради навид

به دوری ز خویشانت آرد نُوید

Намоядати тамаъ ва нишонд намед

نمایدت طمع و نشاند نمید

Кунад кўзи пуштат , рухи сурхи зард

کند کوز پشتت، رخ سرخ زرد

Ҷавоняти перӣ , дурустяти дард

جوانیت پیری ، درستیت درد

Пас онкўи чунин бо ту бошад ба кин

پس آنکو چنین با تو باشد به کین

Ту ӯро чаро дӯсти дории чунин

تو او را چرا دوست داری چنین

Чаҳ нозӣ ба дебо ва хазу смўр

چه نازی به دیبا و خز و سمور

Ки хоҳад танатро хӯрд караму мӯр

که خواهد تنت را خورد کرم و مور

Басии чораҳосозӣу доварӣ

بسی چاره ها سازی و داوری

Барии ранҷ то ганҷи гирд оварӣ

بری رنج تا گنج گرد آوری

Саранҷоми бинӣ шудаи боди ранҷ

سرانجام بینی شده باد رنج

Ба ту ранҷ монад ба бадхоҳи ганҷ

به تو رنج ماند به بدخواه گنج

?герати нек бояд ба ҳар ду сарой

گرت نیک باید به هر دو سرای

Сӯии кирдигори ҷҳонбони гароӣ

سوی کردگار جهانبان گرای

Сипаҳдор гуфт аз ниҳону ошкор

سپهدار گفت از نهان و آشکار

Гўо чист бар ҳастӣ кирдигор

گوا چیست بر هستی کردگار

Нишонаш чаҳ сон ва сутуданаш чун

نشانش چه سان و ستودنش چون

Чаҳ донеи сӯии якяш раҳнамӯн

چه دانی سوی یکیش رهنمون

Ҳар он чизи кати дил бадв раҳбараст

هر آن چیز کت دل بدو رهبرست

Ба чизеи шиносӣ казу бартараст

به چیزی شناسی کزو برترست

Худоӣ аз хирад бартарасту равон

خدای از خرد برترست و روان

Ба чаҳ чиз донистан ӯро тавон

به چه چیز دانستن او را توان

Брҳмн чунин гуфт каз рои пок

برهمن چنین گفت کز رای پاک

Ҳамаи чизе аз чарх то тираи хок

همه چیزی از چرخ تا تیره خاک

Ба ҳастӣ яздони саросари гўост

به هستی یزدان سراسر گواست

Гўоёни хомӯши гӯяндаи рост

گوایانِ خاموش گوینده راست

Замину осмони венаи ҳамаи ахтарон

زمین و آسمان وین همه اختران

Ҳамин дарҳами овехтаи гавҳарон

همین درهم آویخته گوهران

Пас инҳо ки гуҳи зеру гоҳ аз баранд

پس اینها که گه زیر و گاه از برند

Бигарданд ва ҳар соъатӣ дигаранд

بگردند و هر ساعتی دیگرند

Гуҳӣ навбаҳор ояду гоҳи тир

گهی نوبهار آید و گاه تیر

Ҷавонаст гетии гуҳии гоҳи пер

جوانست گیتی گهی گاه پیر

Замон то замони чархро кори нав

زمان تا زمان چرخ را کار نو

Шабу рӯз ҳамвора бар роҳ ӯ

شب و روز همواره بر راه او

Ҳамон марг бо зиндагонӣ ба ҳам

همان مرگ با زندگانی به هم

Баду нек бо шодмонӣу ғам

بد و نیک با شادمانی و غم

Азин нест гетии тиҳии як замон

ازین نیست گیتی تهی یک زمان

Ба гардиш даранд ӣнҳама бе гумон

به گردش دَرند اینهمه بی گمان

з гардиш шавад гардагии ошкор

ز گردش شود گردگی آشکار

Нишонаст пас карда бар крдкор

نشانست پس کرده بر کردکار

Аз ором ва ҷунбиш набад беш чиз

از آرام و جنبش نبد بیش چیز

Ҳамон ҳар ду чиз офаридаст низ

همان هر دو چیز آفریدست نیز

Пас он чаҳ набад пеши азин аз нахуст

پس آن چه نبد پیش ازین از نخست

Чунон дон ки ҳаст офарӣдаи дуруст

چنان دان که هست آفریده درست

Чу ҳастяш дидӣ яке дону бас

چو هستیش دیدی یکی دان و بس

Дуе даври дор ва ду машну зи кас

دویی دور دار و دو مشنو ز کس

Яке подшоҳ ва бирав подшо

یکی پادشاه و برو پادشا

Нишоед бадан ҳар ду фармонраво

نشاید بُدَن هر دو فرمانروا

Ки ночори он чира бошад грин

که ناچار آن چیره باشد گرین

Кунад саркашии ин бар он ва он барин

کند سرکشی این بر آن و آن برین

Чу бошанд ин ҳар давони нотавон

چو باشند این هر دوان ناتوان

Тавонои яке беҳтар аз ҳар давон

توانا یکی بهتر از هر دوان

Ду ёраст бошанд ё беш ва кам

دو یارست باشند یا بیش و کم

Дуе ҳар дуро боз дорад зи ҳам

دویی هر دو را باز دارد ز هم

Пас он гуҳ каз он зини ҷудоӣ буд

پس آن گه کز آن زین جدایی بود

Чунин на нишони худоӣ буд

چنین نه نشان خدایی بود

Мрўро ндонӣ магари ҳам бадавӣ

مرورا ندانی مگر هم بدوی

Ки роҳати намояд ба ҳар ҷусту ҷӯй

که راهت نماید به هر جست و جوی