Дигар низ дон каз гуруҳони даҳр

دگر نیز دان کز گروهان دهر

Дўсоннд каз дайнашон нест баҳр

دوسانند کز دینشان نیست بهر

Гуруҳе ба аизднгўинди кас

گروهی به ایزدنگویند کس

Ки то мари ҷаҳонро шиносанд бас

که تا مر جهان را شناسند بس

з ҳар ҷонвари поки вази растанӣ

ز هر جانور پاک وز رستنی

Ҳама ҳар чаҳ пайдо шавад бар замӣ

همه هر چه پیدا شود بر زمی

Нгорндши ахтари шиносади зи чарх

نگارندش اختر شناسد ز چرخ

Табоиъ ба ҳар як расонанд брх

طبایع به هر یک رسانند برخ

Ҳам аз гуфт эшон чунинаст ёд

هم از گفت ایشان چنینست یاد

Ки гетии чунон коинст аз ниҳод

که گیتی چنان کآینست از نهاد

Дару пайкар ҳар чаҳ гашти ошкор

در و پیکر هر چه گشت آشکار

Чунонаст чун боинаҳ дар нигор

چنانست چون بآینه در نگار

Ки чизе буд чун ба дидан расед

که چیزی بود چون به دیدن رسید

Банно чиз гардад чу шуд нопадид

بنا چیز گردد چو شد ناپدید

Яке марди фарзона ҳар чанд гоҳ

یکی مرد فرزانه هر چند گاه

Бияёд намояд дигар дайну роҳ

بیاید نماید دگر دین و راه

Фиристода ам гуяд аз кирдигор

فرستاده ام گوید از کردگار

Ҳаме гуфта ӯ кунам ошкор

همی گفته او کنم آشکار

Наад дӯзахӣу биҳиштии зи пеш

نهد دوزخی و بهشتی ز پیش

Ки то ҳар каси андешад аз кард хеш

که تا هر کس اندیشد از کرد خویش

Дарин ҳамгиреҳ боз гӯйанд низ

درین همگره باز گویند نیز

Ки ноед дурусти ончии дониш ба чиз

که ناید درست آنچه دانش به چیز

Нахустин гёиии намояди дарахт

نخستین گیایی نماید درخت

Буна гирад он гуҳ кунад бехи сахт

بُنه گیرد آن گه کند بیخ سخت

Аз он пас занад шох ва барг оварад

از آن پس زند شاخ و برگ آورد

Диҳад бору соя фурӯ густард

دهد بار و سایه فرو گسترد

Дирангаш ба охири дароради зи пой

درنگش به آخر درآرد ز پای

Шавад канда гарна бпўсд ба ҷой

شود کنده گرنه بپوسد به جای

зи бехи андараш то гулу барг ва бар

ز بیخ اندرش تا گل و برگ و بر

Ба ҳар сон ки шуд донишии бад дигар

به هر سان که شد دانشی بُد دگر

Чу ин дониш омад бирафт он нахуст

چو این دانش آمد برفت آن نخست

Чу нодида шуд чизи номади дуруст

چو نادیده شد چیز نامد درست

Нахусти об бо хоки бади ҳам сиришт

نخست آب با خاک بُد هم سرشت

Гул тар бигарданд пас хушки хишт

گل تر بگردند پس خشک خشت

Аз он хишт девор перостанд

از آن خشت دیوار پیراستند

зи девори пас хона оростанд

ز دیوار پس خانه آراستند

Чу хонаи куҳани гашту ризндаҳи пок

چو خانه کهن گشت و ریزنده پاک

Ҳмидўн дигар бора шуд тираи хок

همیدون دگر باره شد تیره خاک

Ба ҳар сон ки гашт аз нишони вази гуҳар

به هر سان که گشت از نشان وز گهر

Дигар донишӣ буд номаш дигар

دگر دانشی بود نامش دگر

Ҳамаи ному дониш ки аз вай расед

همه نام و دانش که از وی رسید

Ббд нест ва ӯ низ шуд нопадид

ببد نیست و او نیز شد ناپدید

Пас аз ҳарчӣ хоҳад бадв ҳаст ва буд

پس از هرچه خواهد بدو هست و بود

Ндонӣ зиён чун чу доне чаҳ суд

ندانی زیان چون چو دانی چه سود

Чаҳ доне ва гар гуяд ин давр ёб

چه دانی و گر گوید این دور یاب

Ки ҳаст оташи ин каши ҳамеи гӯйии об

که هست آتش این کش همی گویی آب

Грини каши ҳамеи тан шуморӣ сараст

گرین کش همی تن شماری سرست

Варин каши ҳамеи пел хуоне хараст

ورین کش همی پیل خوانی خرست

На ин чизҳоро ту густарда Эй

نه این چیزها را تو گسترده ای

Вагар ном ҳар як ту оварда Эй

و گر نام هر یک تو آورده ای

Чунин ёФаҳҳоро сароянда анд

چنین یافه ها را سراینده اند

Ки бар ҳеҷ дониш на поянда анд

که بر هیچ دانش نه پاینده اند

Аз онаст гуфторашони зини нишон

از آنست گفتارشان زین نشان

Ки як чшмконнд ва кам донишон

که یک چشمکانند و کم دانشان

Нигаҳ мекунанд ончӣ ҳаст аз бурун

نگه میکنند آنچه هست از برون

Надоранд дидори чашми дарун

ندارند دیدارِ چشم درون

Агар баси бадӣ дидани ошкор

اگر بس بدی دیدن آشکار

зи бен номадӣ дидани дил ба кор

ز بُن نامدی دیدن دل به کار

Ҳаме дидани дили талаб ҳар замон

همی دیدن دل طلب هر زمان

Ки аз дидан дил фазояд равон

که از دیدن دل فزاید روان