Вази он ҷо ба кӯҳӣ ниҳоданд рӯй
وز آن جا به کوهی نهادند روی
Ҷзирӣ ки аскўнаҳи бади номи ӯй
جزیری که اسکونه بُد نام اوی
Киӣ пари гули гӯнаи гавани доманаш
کُهی پر گل گونه گون دامنش
зи нешикари анбӯҳи пиромнш
ز نیشکر انبوه پیرامنش
Чунон нору норанги пари бор буд
چنان نار و نارنگ پر بار بود
Каз он ҳар ду яке штрўор буд
کز آن هر دو یکی شتروار بود
Туранҷ аз бузургӣ чунон ёфтанд
ترنج از بزرگی چنان یافتند
Ки ҳар як ба даҳ мард бартофтанд
که هر یک به ده مرد برتافتند
Бар он ки раҳе буд як бораи танг
بر آن کُه رهی بود یک باره تنگ
Ҳисорӣ бар афрозаши азхораҳи санг
حصاری بر افرازش ازخاره سنگ
Миёни ҳисори обгирии фарох
میان حصار آبگیری فراخ
Згрдши басии гӯнаи айвону кох
زگِردش بسی گونه ایوان و کاخ
Дару бом ҳар хона аз авду соҷ
در و بام هر خانه از عود و ساج
Нигоридаи пайваста бо соҷи оҷ
نگاریده پیوسته با ساج عاج
Чунон буд ҳар санги девори ӯй
چنان بود هر سنگ دیوار اوی
Ки киштӣ шудӣ ғарқа аз бори ӯй
که کشتی شدی غرقه از بار اوی
Басии гунбад аз санги бади сохта
بسی گنبد از سنگ بُد ساخته
Ба сангини сутунҳо бар афрохта
به سنگین ستونها بر افراخته
Ки кӯшои сад марди зўрозмоӣ
که کوشای صد مرد زورآزمای
На бартофтӣ зи он сутунии зи ҷой
نه برتافتی ز آن ستونی ز جای
Ба Гаршосб меҳроҷ гуфт ин ҳисор
به گرشاسب مهراج گفت این حصار
Занӣ карду мардӣ ба кам рӯзгор
زنی کرد و مردی به کم روزگار
Ба ҳар ду тани ин кох ҳо карда анд
به هر دو تن این کاخها کردهاند
Чунин сангҳо зин ки оварда анд
چنین سنگها زین کُه آوردهاند
Ба Ҳиндӯстони номи ин ҳар ду тан
به هندوستان نام این هر دو تن
Бад аз морбии марду моринаҳи зан
بُد از ماربی مرد و مارینه زن
Набад ёргршони дарин кори кас
نبد یارگرشان درین کار کس
Зан ва шӯй буданд ҳам ёру бас
زن و شوی بودند هم یار و بس
Сипаҳдор шуд хираи дил кон шунид
سپهدار شد خیرهدل کآن شنید
Ҳаме гуфт каси зӯр азинсон надид
همیگفت کس زور ازینسان ندید
Ҳамоно ки ҳар гунбадиро ба кор
همانا که هر گنبدی را به کار
Ба бардоштан мард бояд ҳазор
به برداشتن مرد باید هزار
Куҷои ин чунин зӯр ва ин кор кард
کجا این چنین زور و این کار کرد
Чаҳ дорем мо хештанро ба мард ?
چه داریم ما خویشتن را به مرد؟
Бар он ки зи ҷндоли вази брҳмн
بر آن کُه ز جندال وز برهمن
Фаровон ба ҳар гӯша дид анҷуман
فراوان به هر گوشه دید انجمن
Якеро бипурсед ва гуфт ин ҳисор
یکی را بپرسید و گفت این حصار
Шуморо зи баҳр чаҳ ояд ба кор ?
شما را ز بهر چه آید به کار؟
Брҳмн чунин гуфт кин ҷойгоҳ
برهمن چنین گفت کاین جایگاه
Ниёйиши гуҳи мост дар солу моҳ
نیایشگه ماست در سال و ماه
Ба яздон бдинҷоӣ дорем рӯй
به یزدان بدینجای داریم روی
Ба гоҳ парастиш нтобем рӯй
به گاه پرستش نتابیم روی
Чу дорад касе бо касе доварӣ
چو دارد کسی با کسی داوری
Наёбад ба дод аз касе ёварӣ
نیابد به داد از کسی یاوری
Бад-ӣн хона оянд ҳар ду ба ҳам
بدین خانه آیند هر دو به هم
Нишинанд ва гӯйанд ҳар беш ва кам
نشینند و گویند هر بیش و کم
Ҳамон гуҳи ситамгар ба зорӣ шавад
همان گه ستمگر به زاری شود
Табаш гираду дида торӣ шавад
تبش گیرد و دیده تاری شود
Набинад дигар равшании дида ро
نبیند دگر روشنی دیده را
Магар дод бидиҳад ситамдида ро
مگر داد بدهد ستمدیده را
Ва дигар чу бемор уфтад касе
و دیگر چو بیمار افتد کسی
Дар он дардмандӣ бимонад басӣ
در آن دردمندی بماند بسی
Бримши дарин хонаи ҳангоми хоб
بریمش درین خانه هنگام خواب
Бишӯйанд чеҳраш ба машку гулоб
بشویند چهرش به مشک و گلاب
Гараш бахш рӯзӣаст чун бади нахуст
گرش بخش روزیست چون بُد نخست
Бимонад ба се рӯз гардад дуруст
بماند به سه روز گردد درست
Вагар роҳи рӯзяши басти осмон
وگر راه روزیش بست آسمان
Бабради рӯонаши ҳам андари замон
ببرد روانش هم اندر زمان
Дар он хона шуд паҳлавон аз шигифт
در آن خانه شد پهلوان از شگفت
Басии пеши яздон ниёйиш гирифт
بسی پیش یزدان نیایش گرفت
Ду сад шамъ дар гирд ӯ бар фурухт
دو صد شمع در گرد او بر فروخت
Ба харворҳо машк ва анбар бсухт
به خروارها مشک و عنبر بسوخت
Вази он кӯҳ бо вижагони сӯии дашт
وز آن کوه با ویژگان سوی دشت
Дар омад яке гирди бешаи бгшт
در آمد یکی گرد بیشه بگشت
з ногоҳ диданди мурғии шигифт
ز ناگاه دیدند مرغی شگفت
Ки аз шхи он ки наво бар гирифт
که از شخ آن کُه نوا بر گرفت
Ба болои аспӣ ба бргстўон
به بالای اسپی به برگستوان
Фрўҳштаҳи пари бонги дорони навон
فروهشته پر بانگ داران نوان
зи сӯрох чун ноӣ минқори ӯй
ز سوراخ چون نای منقار اوی
Фитода дар он бонг бисёр ӯй
فتاده در آن بانگ بسیار اوی
Бар он сон ки бод омадаш пеши боз
بر آنسان که باد آمدش پیش باز
Ҳаме зад навоҳо ба ҳар гӯнаи соз
همیزد نواها به هر گونه ساز
Фузунтар зи сӯрохи панҷоҳ буд
فزونتر ز سوراخ پنجاه بود
Ки аз ваии дамашро буруни роҳ буд
که از وی دمش را برون راه بود
Ба ҳам сад ҳазораш хурӯш аз даҳан
به هم صد هزارش خروش از دهن
Ҳаме хост ҳар як ба дигари шикан
همیخاست هر یک به دیگر شکن
Ту гуфтӣ ду сад барбату чанг ва ноӣ
تو گفتی دو صد بربط و چنگ و نای
Ба як раҳи шдстнди дастони саро ӣ
به یک ره شدستند دستانسرای
Фаровони кас аз хушии он хурӯш
فراوان کس از خوشی آن خروش
Фитоданду зишони румони гашти ҳуш
فتادند و زیشان رمان گشت هوش
Яке зу ҳамаи наъра ва ханда дошт
یکی زو همه نعره و خنده داشت
Яке гиряи зондозаҳ андар гузошт
یکی گریه زاندازه اندر گذاشت
Ба назораи гардиши сипаҳи ҳам гуруҳ
به نظاره گردش سپه همگروه
Ваии ово дар афкандаи зонсон ба кӯҳ
وی آوا در افکنده زآنسان به کوه
Чу бади як замон аз нишебу фароз
چو بد یک زمان از نشیب و فراز
Басӣ ҳизум оварад ҳар сӯи фароз
بسی هیزم آورد هر سو فراز
Яке пушта созед сҳмни баланд
یکی پشته سازید سهمن بلند
Пас аз боди пари оташ андар фиканд
پس از باد پرآتش اندر فکند
Чу ҳизуми зи боди ҳаво бар фурухт
چو هیزم ز باد هوا بر فروخت
Шуд андари миёни хештанро бсухт
شد اندر میان خویشتن را بسوخت
Сипаҳи хираи монданд дар кори ӯй
سپه خیره ماندند در کار اوی
Ҳам аз сӯзишу нолаи зори ӯй
هم از سوزش و ناله زار اوی
Ба Гаршосб млоҳ гуфт ин шигифт
به گرشاسب ملاح گفت این شگفت
з рӯм омад оромиш эдар гирифт
ز روم آمد آرامش ایدر گرفت
Маринро на кас ҷуфт бинад на ёр
مرین را نه کس جفت بیند نه یار
Валикин чу солаш барояд ҳазор
ولیکن چو سالش برآید هزار
з гетӣ шавад сайри вази ҷону тан
ز گیتی شود سیر وز جان و تن
Бияёд бисӯзад тани хештан
بیاید بسوزد تن خویشتن
зи хокаш аз он пас ба рӯзи дароз
ز خاکش از آن پس به روز دراز
Яке мурғи хезад чу ӯ низ боз
یکی مرغ خیزد چو او نیز باز
Ба рӯми андар айдун шунидам кунун
به روم اندر ایدون شنیدم کنون
Ки бар бонг ӯ сохтанд арғунун
که بر بانگ او ساختند ارغنون