Бирафтанд ва омад ҷзирии падед
برفتند و آمد جزیری پدید
Ки он ҷо ба ҷузи аждаҳо кас надид
که آنجا بجز اژدها کس ندید
Бдонсони бузурги аждаҳо каз ду майл
بدانسان بزرگ اژدها کز دو میل
Биўбоштндӣ ба дами зиндаи пел
بیوباشتندی به دَم زنده پیل
зи заҳраши ҳамаи кӯҳу ҳомӯни сиёҳ
ز زهرش همه کوه و هامون سیاه
Даму дӯдашони рафта бар чарху моҳ
دم و دودشان رفته بر چرخ و ماه
Якояки пароканда бар дашту ғор
یکایک پراکنده بر دشت و غار
Забон чун дарахту даҳон чун дҳор
زبان چون درخت و دهان چون دهار
Якеро дам аз ҳалқа ҳар сӯ чу дом
یکی را دُم از حلقه هر سو چو دام
Дмони оташ аз захми дандону ком
دمان آتش از زخم دندان و کام
Яке зўкшони гесувони гирди хеш
یکی زوکشان گیسوان گرد خویش
Ба сар бар сарви руста чун говмеш
به سر بر سرو رسته چون گاومیش
Сипаҳбади бророст рафтан ба ҷанг
سپهبد برآراست رفتن به جنگ
Гирифтанд доманаши гардон ба чанг
گرفتند دامنش گردان به چنگ
Ҳаме гуфт ҳар кас ки бо ҷони ситез
همی گفت هر کس که با جان ستیز
Мҷўӣ ва машав дар дами растхез
مجوی و مشو در دم رستخیز
Басии аждаҳоӣ дмон эдараст
بسی اژدهای دمان ایدرست
Каз он каши ту киштӣ басӣ меҳтараст
کز آن کش تو کشتی بسی مهترست
Чаҳ бо аждаҳои размро сохтан
چه با اژدها رزم را ساختن
Чаҳ мари маргро борзў хостан
چه مر مرگ را بآرزو خواستن
Ҳамон низ млоҳи фарзонаи ҳуш
همان نیز ملاّح فرزانه هوش
Машав гуфт ва бар ҷон супурдан макуш
مشو گفت و بر جان سپردن مکوش
Бад-ӣн гӯна мораст каз заҳри тоб
بدین گونه مارست کز زهر تاب
Кунад мардро орзӯманди об
کند مرد را آرزومند آب
Лабони кФтаҳу ташна ва рӯй зард
لبان کفته و تشنه و روی زرد
Буд дили тпон то бимирад ба дард
بود دل طپان تا بمیرد به درد
Ҳамон низ мораст каз заҳру хашм
همان نیز مارست کز زهر و خشم
Бимирад ҳар онкас барафканад чашм
بمیرد هر آنکس برافکند چشم
Вази он мор каз дамаши боди сумум
وز آن مار کز دمش باد سموم
Ба мурдор бар ояд гудозад чу мум
به مردار بر آید گدازد چو موم
Дигар ҳаст каз ваии тани марди хӯн
دگر هست کز وی تن مرد خون
Гирди ҷӯши ваз пӯст ояд бурун
گرد جوش وز پوست آید برون
Ва зи он ҳам кигар куштаи заҳри ӯй
و زآن هم که گر کشته زهر اوی
Касе бинад ӯ низ мерад ба буи
کسی بیند او نیز میرد به بوی
Ҳаме биспурӣ рӯй давлат ба пой
همی بسپری روی دولت به پای
Ҳаме бар кунӣ бехи шодии зи ҷой
همی برکنی بیخ شادی ز جای
Сипаҳбад барошуфт ва гуфт аз набард
سپهبد برآشفت و گفت از نبرد
Марои чарх гардон нагӯяд ки гирд
مرا چرخ گردان نگوید که گرد
Ба яздон ки дод аз бар хоку об
به یزدان که داد از بر خاک و آب
Заминро дирангу замонро шитоб
زمین را درنگ و زمان را شتاب
Казин ҷойгаҳ барнагардам кунун
کزین جایگه برنگردم کنون
Магари ронда аз аждаҳои ҷӯии хӯн
مگر رانده از اژدها جوی خون
На бўри набардӣ ба кор оядам
نه بور نبردی به کار آیدم
На зоидр касе дастёр оядам
نه زایدر کسی دستیار آیدم
Бигуфт ину таркиши пар аз тир кард
بگفت این و ترکش پر از تیر کرد
Бапушед хуфтон зира зер кард
بپوشید خفتان زره زیر کرد
Сипар дар барафканад бо гурзу теғ
سپر در بر افکند با گرز و تیغ
Бурун рафт бирасон ғуррандаи меғ
برون رفت برسان غرنده میغ
Саросари шху санглохи дурушт
سراسر شخ و سنگلاخ درشت
Бгшт ва аз он аждаҳо шаш бикушт
بگشت و از آن اژدها شش بکشت
Ба шамшери танашони ҳама реза кард
به شمشیر تنشان همه ریزه کرد
Саронишон бибаред ва бар найза кард
سرانشان ببرید و بر نیزه کرد
Биоварад то дид яксар сипоҳ
بیاورد تا دید یکسر سپاه
Ҳаме гуфт ҳар кас ки ин кӣнаи хоҳ
همی گفت هر کس که این کینه خواه
Диловар чаҳ гирдаст аз аинсони далер
دلاور چه گردست از اینسان دلیر
Ки бар ҳар ки разм оварад ҳаст чир
که بر هر که رزم آورد هست چیر
Агар аждаҳо бошад ар пелу крг
اگر اژدها باشد ار پیل و کرگ
Бар теғ ӯ нест эмини зи марг
بر تیغ او نیست ایمن ز مرگ
Ҳмонрўз карданд аз он ки гузар
همانروز کردند از آن کُه گذر
Расиданд назд ҷзирӣ дигар
رسیدند نزد جزیری دگر
Ҷзирии зи баси бешаи нодидаи марз
جزیری ز بس بیشه نادیده مرز
Марвро басии мардуми кишти варз
مرو را بسی مردمِ کشتورز
Гуруҳи варои пешаи пари хоаш буд
گروه ورا پیشه پرخاش بود
Дарахтони гулу кишташони моаш буд
درختان گل و کشتشان ماش بود
Яке мурдаи моҳии ҳамон рӯзгор
یکی مرده ماهی همان روزگار
БроФкндаҳи мавҷаш ба сӯии канор
برافکنده موجش به سوی کنار
Араш ҳафтсад буд болой ӯ
اَرَش هفتصد بود بالای او
Фузун аз чиҳил буд паҳноӣ ӯ
فزون از چهل بود پهنای او
Дамаш буд баҳрии фитодаи зи банд
دُمش بود بهری فتاده ز بند
Надонист андоз он кас ки чанд
ندانست انداز آن کس که چند
Шуда даҳ ҳазор анҷумани марду зан
شده ده هزار انجمن مرد و زن
Ба неи пуштҳо баста бар ваии расан
به نی پشتها بسته بر وی رسن
Расанҳо сӯии бешаи бози охта
رسنها سوی بیشه باز آخته
Кашон бар дарахту гиреҳи сохта
کشان بر درخت و گره ساخته
зи гардиши ҳама ҳар ду лашкар ба ҷӯш
ز گردش همه هر دو لشکر به جوش
Вазишони расида ба парвини хурӯш
وزیشان رسیده به پروین خروش
Замон то замони хостии мавҷи сахт
زمان تا زمان خاستی موج سخت
Гусастӣ расан чанд кундии дарахт
گسستی رسن چند کندی درخت
Кашиданд аз оби андўрни ҳамгуруҳ
کشیدند از آب اندورن همگروه
Ба киштӣ ба хушкии мари он пораи кӯҳ
به کشتی به خشکی مر آن پاره کوه
Бирав зи он сиёҳони абри кӯҳу роғ
برو زآن سیاهان ابر کوه و راغ
Шуд анбӯҳ бар бум чун хайли зоғ
شد انبوه بر بوم چون خیل زاغ
Басии гавҳару зари бади аўбоштаҳ
بسی گوهر و زر بُد اوباشته
Ҳамаи синаш аз анбари анбошта
همه سینهش از عنبر انباشته
Биёмад каси шоҳи бардошти пок
بیامد کسِ شاه برداشت پاک
Бурун кард дандонаш ва зад мағзи чок
برون کرد دندانش و زد مغز چاک
Басии равған аз мағз ва аз чашми ӯй
بسی روغن از مغز و از چشم اوی
Гирифтанд афзӯни зи сесад сабуӣ
گرفتند افزون ز سیصد سبوی
Дигар ҳар чаҳ монад аз бузургону хирад
دگر هرچه ماند از بزرگان و خُرد
зи баҳри хӯриш пора карданду барад
ز بهر خورش پاره کردند و برد
Бимонад аз шигифтии сипаҳбад ба ҷой
بماند از شگفتی سپهبد به جای
Бадв гуфт меҳроҷи фархундаи рой
بدو گفت مهراج فرخنده رای
Ки ин моҳӣаст он ки хонанд вол
که این ماهیَست آن که خوانند وال
Вазин ма бас уфтад ҳам эдар ба сол
وزین مه بس افتد هم ایدر به سال
Буд низ чндонкаҳ беранҷу ғам
بود نیز چندانکه بی رنج و غم
Биўборди ин киштии мо ба дам
بیوبارد این کشتی ما به دم
Чу бенанди коиди зи дарёи бурун
چو بینند کآید ز دریا برون
зи саҳмаш ки киштӣ кунад сарнигӯн
ز سهمش که کشتی کند سرنگون
зи буқу дуҳули вази ҷараси вази хурӯш
ز بوق و دهل وز جرس وز خروش
Расонанд бар чархи гардандаи ҷӯш
رسانند بر چرخ گردنده جوش
Ба ҳар сӯи ск турш доранду тез
به هر سو سِک ترش دارند و تیز
Бирезанд то зуд гирад гурез
بریزند تا زود گیرد گریز
Ҳмидўни яке моҳӣ дигараст
همیدون یکی ماهی دیگرست
Казин воли таниши андакии камтари сет
کزین وال تنش اندکی کمترست
Куҷо ӯ гузашти ин дигар моҳён
کجا او گذشت این دگر ماهیان
Гурезанд ва бошанд то моҳён
گریزند و باشند تا ماهیان
Яке хирад моҳӣаст бо ӯ ба кин
یکی خُرد ماهیَست با او به کین
Чу дидаш ҷаҳд дар қафоаш аз камӣн
چو دیدش جهد در قفاش از کمین
Ба дандони кушоядаш дар мағзи роҳ
به دندان گشایدش در مغز راه
براردи сар аз дарди моҳӣ ба моҳ
برآرد سر از درد ماهی به ماه
Дигар ҳаст мурғӣ ба тани лаъли ранг
دگر هست مرغی به تن لعل رنگ
Ма аз боз чун ӯ ба минқору чанг
مِه از باز چون او به منقار و چنگ
Марин моҳии хирадро душманаст
مرین ماهی خُرد را دشمنست
Ҳамаи рӯзи гирдонаши пиромнст
همه روز گردانش پیرامنست
Чу бинад каши андари қафои раҳи кушод
چو بیند کش اندر قفا ره گشاد
Даройади рбоидши азуи ҳамчуи бод
درآید ربایدش ازو همچو باد
Гар он мурғи фарёд рас нест зуд
گر آن مرغ فریاد رس نیست زود
برارد ба се рӯзаш аз мағзи дӯд
برآرد به سه روزش از مغز دود
Ба гетӣ дар аз зиндагон нест чиз
به گیتی در از زندگان نیست چیز
Каши андари ниҳон душманӣ нест низ
کش اندر نهان دشمنی نیست نیز
Яке гуфт дигари зи киштии кашон
یکی گفت دیگر ز کشتی کشان
Ки дидам дигар моҳеи зини нишон
که دیدم دگر ماهیی زین نشان
зи дарёи фитода ба хушкии бурун
ز دریا فتاده به خشکی برون
Даризои ӯ чорсди раши фузун
درازای او چارصد رش فزون
Ба коми андараши киштии лухти лухт
به کام اندرش کشتی لخت لخت
Бадв дар на мардум бимонада на рахт
بدو در نه مردم بمانده نه رخت
Шикамаши ҳам он гуҳ ки бшикофтем
شکمش هم آن گه که بشکافتیم
Яке зиндаи моҳӣ даров ёфтем
یکی زنده ماهی دراو یافتیم
зи сӣ раши фузун буд аз беш ва кам
ز سی رش فزون بود از بیش و کم
Бадаши моҳеи як раши андари шикам
بُدش ماهیی یک رش اندر شکم
Ҳамон моҳии хиради бади зинда низ
همان ماهی خُرد بُد زنده نیز
Азин ба шигифт ар биҷӯе чаҳ чиз
ازین به شگفت ار بجویی چه چیز
Шигифти худованди чархи баланд
شگفت خداوند چرخ بلند
Ба гетӣ ки донад шумурдан ки чанд
به گیتی که داند شمردن که چند
Ба ҳар корӣ ӯ рости ком ва тавон
به هر کاری او راست کام و توان
Ки фурмонаш беранҷ дорад равон
که فرمانش بی رنج دارد روان
зи хӯни табаи машк бўё кунад
ز خون تبه مشک بویا کند
зи хоки сияҳи ҷон гуё кунад
ز خاک سیه جان گویا کند
Падед оварад тираи сангӣ дар об
پدید آورد تیره سنگی در آب
Кунад зу ҳамон об дар хўшоб
کند زو همان آب دُرّ خوشاب
Ба ҷое ки боиста бинад ҳаме
به جایی که بایسته بیند همی
з ҳар сони шигифти офаринади ҳаме
ز هر سان شگفت آفریند همی
Бидон то шигифтии чунин гӯнаи гаван
بدان تا شگفتی چنین گونهگون
Буд бар тўоноииши раҳнамӯн
بود بر تواناییش رهنمون
Бар шоҳи он ҷой аз он пас ба ком
بَر شاه آنجای از آن پس به کام
Ббўднди як ҳафта бо базму ҷом
ببودند یک هفته با بزم و جام