Ҷзирӣ ки марзаш набад ним пай

جزیری که مرزش نبد نیم پی

Ҷуз аз сангу хору гзстону не

جز از سنگ و خار و گزستان و نی

зи як паҳлуаши беша об кунад

ز یک پهلوش بیشه آب کند

Калотии дарави брзи кӯҳии баланд

کلاتی درو بُرز کوهی بلند

Бипурсед млоҳро номҷўӣ

بپرسید ملاح را نامجوی

Ки эдар чаҳ чиз аз шигифтӣ бигӯӣ

که ایدر چه چیز از شگفتی بگوی

Чунин гуфт доно каз он рӯй кӯҳ

چنین گفت دانا کز آن روی کوه

Басӣ лашкаранд аз ялони ҳамгуруҳ

بسی لشکرند از یلان همگروه

Сипоҳӣ ки сгсори хўонндшон

سپاهی که سگسار خوانندشان

Далерон пайкор донанд шан

دلیران پیکار دانند شان

Чу ғӯлонишони чеҳра чун саги даҳан

چو غولانشان چهره چون سگ دهن

Басони бузони мӯии пӯшидаи тан

بسان بزان موی پوشیده تن

Ба дандони гуроз ва ба ду гӯши пел

به دندان گراز و به دو گوش پیل

Ба рухи зарду андоми ҳамранги нил

به رخ زرد و اندام همرنگ نیل

Гёшон буд фарш ва густурданӣ

گیاشان بود فرش و گستردنی

зи моҳӣ ва аз миваи шани хӯрданӣ

ز ماهی و از میوه شان خوردنی

Азин кӯҳи сунбода ва зар баранд

ازین کوه سنباده و زر برند

Ҳам арзизу пӯлод ва гавҳар баранд

هم ارزیز و پولاد و گوهر برند

Ҳар он коид эдар харидорашон

هر آن کآید ایدر خریدارشان

зи марҷон буд вази шабаҳи борашон

ز مرجان بود وز شبه بارشان

Шабаҳ ҳар чаҳ мардаст афсар кунанд

شبه هر چه مردست افسر کنند

зи марҷони занони тоҷ ва зевар кунанд

ز مرجان زنان تاج و زیور کنند

Буд аспашон дар яке марғзор

بود اسپشان در یکی مرغزار

з ҳар ранги афзӯнтар аз даҳ ҳазор

ز هر رنگ افزونتر از ده هزار

Ҳар аспии зи боди бузони тезтар

هر اسپی ز باد بزان تیزتر

зи мавҷи дмони ҳамлаи ангез тар

ز موج دمان حمله انگیز تر

Чу рӯзӣ буд рӯзи разму ситез

چو روزی بود روز رزم و ستیز

Ҳамаи зӣ фусила шитобанд тез

همه زی فسیله شتابند تیز

Ҷудо ҳар як аспӣ чу арғндаҳи шер

جدا هر یک اسپی چو ارغنده شیر

Ба хами каманди андари оранди зер

به خم کمند اندر آرند زیر

Савор оваранд андар овараду кин

سوار آورند اندر آورد و کین

На бар тани силеҳ ва на бар аспи зин

نه بر تن سلیح و نه بر اسپ زین

Камандӣу теғӣ ба кафи тофта

کمندی و تیغی به کف تافته

Баш борагӣ чун Аннани бофта

بَش بارگی چون عنان بافته

Сиррии ҳалқа дар гирди бозуи каманд

سری حلقه در گرد بازو کمند

Сиррии гирди асп ва миён карда банд

سری گرد اسپ و میان کرده بند

Гирифтаи сутунии зи даҳ раши фузун

گرفته ستونی ز ده رش فزون

Ду шохи оҳанӣн дар сар ҳар сутун

دو شاخ آهنین در سر هر ستون

Бар кӯҳ дар захм ҳомӯн кунанд

بَرِ کوه در زخم هامون کنند

Дилу чашми хури чашма хӯн кунанд

دل و چشم خور چشمه خون کنند

Ба неру кунанд аз бен осони дарахт

به نیرو کنند از بُن آسان درخت

Бадаранд аз овои дили санги сахт

بدرند از آوا دل سنگ سخت

Ба дарёи шитобон наҳанг оваранд

به دریا شتابان نهنگ آورند

Ба шамшер бо шер ҷанг оваранд

به شمشیر با شیر جنگ آورند

Басони гурозон бар андоми мард

بسان گرازان بر اندام مرد

Ба дандон бадаранд дръи набард

به دندان بدرند درع نبرد

Рубойанд мард аз бар зин чу дӯд

ربایند مرد از بر زین چو دود

Хўрндши ҳам андари замони зиндаи зуд

خورندش هم اندر زمان زنده زود

Басӣ разм кардӣ ба пирӯзи бахт

بسی رزم کردی به پیروز بخت

Наомадат пеши ин чунин разми сахт

نیامدت پیش این چنین رزم سخت

Бишуд зони дижами гирди лашкари паноҳ

بشد زآن دژم گرد لشکر پناه

Ҳам он ҷо ба шаб хайма зад бо сипоҳ

هم آن جا به شب خیمه زد با سپاه

Чу хури барад дар қуббаи обнӯс

چو خور بُرد در قبه آبنوس

Пас пардаи зарди маро арӯс

پس پرده زرد مه را عروس

Шаб аз рашк зад қиргўни ҷомаи чок

شب از رشک زد قیرگون جامه چاک

з бар ақди перояи бигусасти пок

ز بر عقد پیرایه بگسست پاک

Падед омад аз бешаи вази теғи кӯҳ

پدید آمد از بیشه وز تیغ کوه

Аз он пели гӯашони гаравҳо гуруҳ

از آن پیل گوشان گروها گروه

зи кори сипаҳ огаҳӣ ёфтанд

ز کار سپه آگهی یافتند

Ба пайкор чун шер бишитофтанд

به پیکار چون شیر بشتافتند

Бар аспон безин ба теғу каманд

بر اسپان بی زین به تیغ و کمند

Хурушон чу тундар дар абри баланд

خروشان چو تندر در ابر بلند

Ба даст аз дарахтони алмоси шох

به دست از درختان الماس شاخ

Гирифтанд новирди дашти фарох

گرفتند ناورد دشت فراخ

Бар омад яке нобиўсони набард

بر آمد یکی نابیوسان نبرد

Ки дарёи ҳама хӯн шуд дашти гирд

که دریا همه خون شد دشت گرد

Ҳар Эроне тохтанд аз камӣн

هر ایرانیی تاختند از کمین

Фиканданд аз эшон яке бар замин

فکندند از ایشان یکی بر زمین

Шуд аз туфи теғи оби дарёи бухор

شد از تف تیغ آب دریا بخار

Рух хур бухоред найза ба хор

رخ خور بخارید نیزه به خار

зи хӯни об дар ҷӯй чун бодаи гашт

ز خون آب در جوی چون باده گشت

Ба ки каҳрабои лаълу биҷодаҳи гашт

به کُه کهربا لعل و بیجاده گشت

Чунон кӯбаши гурзу кўбол буд

چنان کوبش گرز و کوبال بود

Ки дому дад аз бонг беҳол буд

که دام و دد از بانگ بی هال بود

Шуда умрҳо кӯтаҳу кини дароз

شده عمرها کوته و کین دراز

Дами аждаҳои фалаки мондаи боз

دَمِ اژدهای فلک مانده باز

Хаданг аз дили ҷангёни кӣна туз

خدنگ از دل جنگیان کینه توز

Табари мағзи кофу синони синаи дуз

تبر مغز کاف و سنان سینه دوز

Ҳаво чун шабу гирд чун деви зишт

هوا چون شب و گرد چون دیو زشت

Дарав чун шаҳоби равони тиру хишт

درو چون شهاب روان تیر و خشت

Замона бар алмоси марҷони нишон

زمانه بر الماس مرجان نشان

Ба марҷон дар аз бурдани ҷони нишон

به مرجان در از بردن جان نشان

зи ҷони сайри гардону вази ҷанг на

ز جان سیر گردان و وز جنگ نه

Равонро ҳашу чеҳраро ранг на

روان را هُش و چهره را رنگ نه

зи чархи ахтар аз бим бигурехта

ز چرخ اختر از بیم بگریخته

Шаб аз рӯзи дасти андари овехта

شب از روز دست اندر آویخته

Парӣ беҳаш аз бонгу девонаи дев

پری بی هُش از بانگ و دیوانه دیو

Замини пари зи овоӣ ва ки бо ғарив

زمین پر ز آوای و کُه با غریو

Ба зинҳори даҳр ва ба афғони сипеҳр

به زنهار دهر و به افغان سپهر

Ба андарзи моҳ ва ба фарёди меҳр

به اندرز ماه و به فریاد مهر

Сипаҳдор бар кард шўлки зи ҷой

سپهدار بر کرد شولک ز جای

Кашида ба кини теғи кишвари гушой

کشیده به کین تیغ کشور گشای

з ҳар сӯ ки новирд ва пайкор кард

ز هر سو که ناورد و پیکار کرد

Ки ва дашт гуфтӣ ба паргор кард

که و دشت گفتی به پرگار کرد

Аз он пел гӯашон баровард ҷӯш

از آن پیل گوشان برآورد جوش

Ба ҳар гӯшаи зоишони сроФкнду гӯш

به هر گوشه زایشان سرافکند و گوش

Фурӯи кӯфт бар майсараи маймана

فرو کوفت بر میسره میمنه

Саф қалб бибаред ва зад бар буна

صف قلب ببرید و زد بر بنه

Ба найзаи ҳамеи дида ма бадухт

به نیزه همی دیده مه بدوخت

Туфи ханҷараши пушт моҳӣ бсухт

تف خنجرش پشت ماهی بسوخت

Аз эрониён кас набад дидаи чир

از ایرانیان کس نبد دیده چیر

Чунон деви чеҳрони гирди далер

چُنان دیو چهران گرد دلیر

На аз хишт ва наз тир ғам доштанд

نه از خشت و نز تیر غم داشتند

На аз гурзи вази теғи сргоштнд

نه از گرز وز تیغ سرگاشتند

Чунон доштанд аспи тозандаи тез

چنان داشتند اسپ تازنده تیز

Кигар ҳамлаи барадӣ ба захм аз гурез

که گر حمله بردی به زخم از گریز

Задандӣ ва аз даст ҳар гирди гир

زدندی و از دست هر گرد گیر

На хишти андар эшон раседӣ на тир

نه خشت اندر ایشان رسیدی نه تیر

Кро бар рабудандӣ аз пушти зин

کرا بر ربودندی از پشت زین

Ба захми каманд аз камони вази камӣн

به زخم کمند از کمان وز کمین

Яке сараши кундии яке дасту пой

یکی سرش کندی یکی دست و پای

Бхўрдндӣ аз пеши сафи ҳам ба ҷой

بخوردندی از پیش صف هم به جای

Брингўнаҳ карданд размии дурушт

برینگونه کردند رزمی درشت

Аз эрониён чанд хӯрданду кишт

از ایرانیان چند خوردند و کشت

Сабк дод фармони сипаҳбад ки ҷанг

سبک داد فرمان سپهبد که جنگ

Мҷўииди каси ҷуз ба тири хаданг

مجویید کس جز به تیر خدنگ

Далерон ба тир ва камон тохтанд

دلیران به تیر و کمان تاختند

Ҳамаи найзау теғи бндохтнд

همه نیزه و تیغ بنداختند

Ҷаҳони гашти пари абри алмоси рез

جهان گشت پر ابر الماس ریز

Шуд аз хоку хӯни боди шингарфи без

شد از خاک و خون باد شنگرف بیز

Ҳавои тира чун пуд бар тор шуд

هوا تیره چون پود بر تار شد

Бар он деви чеҳрони ҷаҳон тор шуд

بر آن دیو چهران جهان تار شد

зи ғами наъраи шани бонгу фарёди гашт

ز غم نعره شان بانگ و فریاد گشت

зи пайкони ҷигари кони пӯлоди гашт

ز پیکان جگر کان پولاد گشت

Кас аз хайл эшон набад марди тир

کس از خیل ایشان نبد مرد تیر

Бимонаданд дар захм ӯ хираи хайр

بماندند در زخم او خیره خیر

Ҳаме ҳар касе тир аз онкас ки хаст

همی هر کسی تیر از آنکس که خست

Кашидӣ чу жўпин фикандӣ зи даст

کشیدی چو ژوپین فکندی ز دست

Аз он рӯзи як нима бигузашта буд

از آن روز یک نیمه بگذشته بود

Казишон ду баҳраи фузуни кушта буд

کزیشان دو بهره فزون کشته بود

Бад аз мағзашони вази дилу устихон

بُد از مغزشان وز دل و استخوان

Дадонро бар он дашт ҳар ҷой хон

ددان را بر آن دشت هر جای خوان

Бар он хон кабоб аз ҷигарҳо ба ҷӯш

بر آن خوان کباب از جگرها به جوش

Саронишон бирав косау суфраи гӯш

سرانشان برو کاسه و سفره گوش

Ту гуфтӣ ки тргист ҳар сӯи нигун

تو گفتی که ترگیست هر سو نگون

Фарози сипарҳои шингарфи гаван

فراز سپرهای شنگرف گون

Гуруҳе ба беша дарун тохтанд

گروهی به بیشه درون تاختند

Дигар тан ба дарё дар андохтанд

دگر تن به دریا در انداختند

Сипаҳи хору хорои баҳам бар заданд

سپه خار و خارا بهم بر زدند

Ҳамаи бешаро оташ андар заданд

همه بیشه را آتش اندر زدند

Саросари ҳамаи беша чун барфурӯхт

سراسر همه بیشه چون برفروخت

Ҳар он кас ки бади зинда зишон бсухт

هر آن کس که بُد زنده زیشان بسوخت

Бгштнд аз он пас киу марғзор

بگشتند از آن پس کُه و مرغزار

Ҳисорӣ бидиданд бар кӯҳсор

حصاری بدیدند بر کوهسار