зи млоҳ Гаршосб пурсед ва гуфт

ز ملاح گرشاسب پرسید و گفت

Ки ин ҳснро чист андар наҳуфт

که این حصن را چیست اندر نهفت

Чунин гуфт кин ҳсн ҷое накӯаст

چنین گفت کاین حصن جایی نکوست

Ситудон фаррухи сиёмак дар ӯст

ستودان فرخ سیامک در اوست

Бенаш бар зи пӯлоди арзизи пӯш

بُنش بر ز پولاد ارزیز پوش

Баровардаи девораш аз ҳафт ҷӯш

برآورده دیوارش از هفت جوش

Сипаҳи гардиши андар ба гаштани шитофт

سپه گردش اندر به گشتن شتافت

Биҷустанд чанде дараш кас наёфт

بجستند چندی درش کس نیافت

Чунин гуфт млоҳи пеши маон

چنین گفت ملاح پیش مِهان

Ки ноед дар инро падед аз ниҳон

که ناید در این را پدید از نهان

Магари ҷома яксар парастандаи вор

مگر جامه یکسر پرستنده وار

Бапушед ва нолид бар кирдигор

بپوشید و نالید بر کردگار

Гӯони ҷомаи разми бндохтнд

گوان جامه رزم بنداختند

Ниёйиши кунони дасти бФрохтнд

نیایش کنان دست بفراختند

Ҳам он гуҳ шуд аз бораи мардии падед

هم آن گه شد از باره مردی پدید

Казу хубтар одамӣ кас надид

کزو خوبتر آدمی کس ندید

Чунон бад ки чашмаши се бад ҳар се боз

چنان بد که چشمش سه بد هر سه باز

Ду аз зери абрӯи яке аз фароз

دو از زیر ابرو یکی از فراز

Фусунӣ ба овоз хондан гирифт

فسونی به آواز خواندن گرفت

зи дилҳо туфи ғам нишондан гирифт

ز دلها تَفِ غم نشاندن گرفت

Ҳисор аз хурӯшаш пуровоз шуд

حصار از خروشش پرآواز شد

зи девор ҳар сӯи дарӣ боз шуд

ز دیوار هر سو دری باز شد

Яке боғи диданди хуш чун биҳишт

یکی باغ دیدند خوش چون بهشت

Пар аз тозаи гулҳои Урдӣбиҳишт

پر از تازه گل های اردیبهشت

Ниҳодаш чу ромиши гўорндаҳи нӯш

نهادش چو رامش گوارنده نوش

Насимаш чу дониши физояндаи ҳуш

نسیمش چو دانش فزاینده هوش

Аз овои ромиши хуши ангезтар

از آوای رامش خوش انگیزتر

зи дидори хубони диловезтар

ز دیدار خوبان دلاویزتر

Дарахтӣ дарав саркашеда ба моҳ

درختی درو سرکشیده به ماه

Таниши сар ба сари сабзу шохаши сиёҳ

تنش سر به سر سبز و شاخش سیاه

Ҳамаи барг ӯ чун сипарҳои зард

همه برگ او چون سپرهای زرد

Падедор дар ҳар яке чеҳри мард

پدیدار در هر یکی چهر مرد

Басони кадуи мива зу сарнигӯн

بسان کدو میوه زو سرنگون

Ба хушӣ чу қанд ва ба сурхӣ чу хӯн

به خوشی چو قند و به سرخی چو خون

Сипаҳбади зи марди се чашмаи сухан

سپهبد ز مرد سه چشمه سخن

Бипурсед кори дарахти куҳан

بپرسید کار درخت کهن

Чунин гуфт коғози гетии дуруст

چنین گفت کآغاز گیتی درست

Нахусти ин бад аз ҳар дарахтӣ ки раст

نخست این بُد از هر درختی که رُست

Ҳамаи солаи ин мива бошад биравӣ

همه ساله این میوه باشد بروی

Чу шукр ба таъм ва чу анбар ба буи

چو شکر به طعم و چو عنبر به بوی

Нагардад зи бен кам , бирав барг ва бар

نگردد ز بُن کم، برو برگ و بر

Чу кам шуд яке бози равед дигар

چو کم شد یکی باز روید دگر

Вар аз як замонаши ббўиии фузун

ور از یک زمانش ببویی فزون

зи хушии зи бинии кушоядати хӯн

ز خوشی ز بینی گشایدت خون

Азин ҳар ки як мива ёбад хӯриш

ازین هر که یک میوه یابد خورش

Яке ҳафта бас бошадаш парвариш

یکی هفته بس باشدش پرورش

Аз он хӯрду мар ҳар касеро бидод

از آن خورد و مر هر کسی را بداد

Яке кохро зи он сипас дар кушод

یکی کاخ را ز آن سپس در گشاد

Падед омад айвонӣ аз ҷазаъи пок

پدید آمد ایوانی از جزع پاک

Чу чархи шаб аз гавҳари тобнок

چو چرخ شب از گوهر تابناک

Ҳамаи буму девор то конгресс

همه بوم و دیوار تا کنگره

Ба дару забарҷади даруни яксара

به دُرّ و زبرجد درون یکسره

Булӯрӣнаи Тахтии дарави шоҳвор

بلورینه تختی درو شاهوار

Бутӣ бар вай аз зари гавҳар нигор

بتی بر وی از زر گوهر نگار

зи ёқӯти лавҳии гирифта ба даст

ز یاقوت لوحی گرفته به دست

Бар он лавҳи хуфтаи сари афкандаи паст

بر آن لوح خفته سر افکنده پست

зи болоаши тобутии овехта

ز بالاش تابوتی آویخته

Ҳам аз зар ва аз гавҳар ангехта

هم از زر و از گوهر انگیخته

Сипаҳбад дигар раҳи зи полизбон

سپهبد دگر ره ز پالیزبان

Бипурсед ва бикшод гуё забон

بپرسید و بگشاد گویا زبان

Ки ин бут чаҳ чизаст тобут чист

که این بت چه چیزست تابوت چیست

Ҳмидўни нигоранда бар лавҳ кист

همیدون نگارنده بر لوح کیست

Чунин гуфт кин тахту айвону соз

چنین گفت کاین تخت و ایوان و ساز

Бидон каз сиёмак бимонадаст боз

بدان کز سیامک بماندست باز

Ҳамин базмгоҳ длороӣ ӯст

همین بزمگاه دلارای اوست

Дарин нағзи тобути ҳам ҷой ӯст

درین نغز تابوت هم جای اوست

Чу рафт ӯ бутӣ ҳамчунон сохтанд

چو رفت او  بتی همچنان ساختند

Бринсонш бар тахти бншохтнд

برینسانش بر تخت بنشاختند

Бидон то прстндш аз меҳри ӯй

بدان تا پرستندش از مهر اوی

Гусоранд бо бути ғам аз чеҳри ӯй

گسارند با بت غم از چهر اوی

Азин кох ҳар кас ки чизеи барад

ازین کاخ هر کس که چیزی برد

Наёбади буруни роҳ то бугзарад

نیابد برون راه تا بگذرد

Азу ёдгораст гуфтор чанд

ازو یادگارست گفتار چند

Навиштаи барин лавҳ бисёр панд

نوشته برین لوح بسیار پند

Ки эй он ки оеи дарин хуби ҷой

که ای آن که آیی درین خوب جای

Бибинӣ ситудон ман ва ин сарой

ببینی ستودان من و این سرای

Сиёмаки манам шоҳи волои гуҳар

سیامک منم شاه والا گهر

Ки фаррух Каюмарс будам падар

که فرخ کیومرث بودم پدر

Ба фармони ман буд рӯй замӣ

به فرمان من بود روی زمی

Даду мурғу деву парӣу одамӣ

دد و مرغ و دیو و پری و آدمی

Шабу рӯзи ҷуз шод нагузоштам

شب و روز جز شاد نگذاشتم

з ҳар хушеи баҳраи бардоштам

ز هر خوشیی بهره برداشتم

Бади андари ҷаҳони соли умрами ҳазор

بُد اندر جهان سال عمرم هزار

Ду сад бар ваии афзӯн кам аз сӣу чор

دو صد بر وی افزون کم از سی و چار

Чу гуфтам ҷаҳон шуд ба фармони ман

چو گفتم جهان شد به فرمان من

Бигардед гардуни зи паймони ман

بگردید گردون ز پیمان من

Паии аспи умрами зи так боз монад

پی اسپ عمرم ز تک باز ماند

Ҳама кор шоҳем носоз монад

همه کار شاهیم ناساز ماند

Агар чаҳ бидам ганҷи шоҳии басӣ

اگر چه بُدم گنج شاهی بسی

Бдонгўнаҳ рафтам ки камтар касе

بدانگونه رفتم که کمتر کسی

Чунин омад ин гетии бидрнг

چنین آمد این گیتی بیدرنگ

Нахустин диҳад нӯш ва он гуҳи шрнг

نخستین دهد نوش و آن گه شرنگ

Бидорад чу фарзанд дар бар ба ноз

بدارد چو فرزند در بر به ناز

Кунад пас ба зери лагади пасти боз

کند پس به زیر لگد پست باز

Нигар то набошӣ бирав устувор

نگر تا نباشی برو استوار

Ба ман бингар ва зу дили эмини мадор

به من بنگر و زو دل ایمن مدار

Дарави коми дили кас ба аз ман наронад

درو کام دل کس به از من نراند

Намонад ба кас бар чу бар ман намонад

نماند به کس بر چو بر من نماند

Набад шаҳи зи ман номбурдортар

نبد شه ز من نامبردارتر

Кунун ҳам з ман нест каси хортар

کنون هم ز من نیست کس خوارتر

Сипаҳбади кушод аз мижаи ҷӯии хӯн

سپهبد گشاد از مژه جوی خون

Бадв гуфт кӣ никдли раҳнамӯн

بدو گفت کی نیکدل رهنمون

Маро бош бар пандии омӯзгор

مرا باش بر پندی آموزگار

Ки бошад зи гуфтори ту ёдгор

که باشد ز گفتار تو یادگار

Чунин гуфт доно ки бории нахуст

چنین گفت دانا که باری نخست

з ҳастӣ яздони шӯи огаҳи дуруст

ز هستی یزدان شو آگه درست

Бидон каз хиради ошкор ва наҳуфт

بدان کز خرد آشکار و نهفت

Яке ӯст дигари ҳамаи чизи ҷуфт

یکی اوست دیگر همه چیز جفت

Азуи тарс ва аз бад бадв кун паноҳ

ازو ترس و از بد بدو کن پناه

Битоб аз гумон ва битарс аз гуноҳ

بتاب از گمان و بترس از گناه

Мҷўии он гуноҳӣ ки гӯйии ниҳон

مجوی آن گناهی که گویی نهان

Кунам то набинад каси андари ҷаҳон

کنم تا نبیند کس اندر جهان

Кигар кас набинад ҳамеи ошкор

که گر کس نبیند همی آشکار

Ниҳон ӯ ҳаме бинадат шарми дор

نهان او همی بیندت شرم دار

Чаро зи он ки суди андар ӯ нопадид

چرا ز آن که سود اندر او ناپدید

Тани покро кард бояд палид

تن پاک را کرد باید پلید

Се бадхоҳи дорӣ ба бади раҳнамӯн

سه بدخواه داری به بد رهنمون

Ду пӯшида дар тани яке аз бурун

دو پوشیده در تن یکی از برون

Дарунати яке хашм ва дигар ҳавост

درونت یکی خشم و دیگر هواست

Буруни масте каз хирад норавост

برون مستیی کز خرد نارواست

Чу хоҳӣ ба ҳар дарди дармони хеш

چو خواهی به هر درد درمان خویش

Бидор ин серо зери фармони хеш

بدار این سه را زیر فرمان خویش

Хиради мастӣу хашмро банд кун

خرد مستی و خشم را بند کن

Ҳавои бандау дил худованд кун

هوا بنده و دل خداوند کن

Манеҳ дили бад-ӣни гунбади чоплус

منه دل بدین گنبد چاپلوس

Ки гетии Фсонсту боду фусӯс

که گیتی فسانست و باد و فسوس

Буд ҷустанаши кори дшхўортр

بود جُستنش کار دشخوارتر

Чу омад ба каф нест зу хортар

چو آمد به کف نیست زو خوارتر

Мҷўии оз ва аз дил хирадманд бош

مجوی آز و از دل خردمند باش

Ба бахш худованд хурсанд бош

به بخش خداوند خرسند باش

Шабу рӯзи гетӣ агар чаҳ басаст

شب و روز گیتی اگر چه بسست

Туро нест яксар ки ҷуз ту касаст

ترا نیست یکسر که جز تو کسست

Буд хираи дили солу маи марди оз

بود خیره دل سال و مه مرد آز

Кафши баста ҳамворау чашми боз

کفش بسته همواره و چشم باز

Диҳад рашкро чирагии пари хирад

دهد رشک را چیرگی پر خرد

Хӯрд чизи худ ҳар кас ӯ ғам хӯрд

خورد چیز خود هر کس او غم خورد

Сипаҳдорро зи он суханҳои нағз

سپهدار را ز آن سخن های نغز

БиФзўди зӯри дилу ҳуши мағз

بیفزود زور دل و هوش مغز

Фаровон гуҳар додашу симу зар

فراوان گهر دادش و سیم و زر

НпзрФт ва гуфт эй яли пурҳунар

نپذرفت و گفت ای یل پُرهنر

Ман он додмти коид аз ҷони пок

من آن دادمت کآید از جان پاک

Ту онам диҳии коид аз сангу хок

تو آنم دهی کآید از سنگ و خاک

Миннати роҳ яздон намудем ки чун

منت راه یزدان نمودم که چون

Ту зӣ дев бошӣ марои раҳнамӯн

تو زی دیو باشی مرا رهنمون

Гарм рой бошад ба зар ва ба дар

گرم رای باشد به زر و به دُر

Азин ҳар ду ин кох ман ҳаст пар

ازین هر دو این کاخ من هست پُر

Валикин чу бо ҳар давом кор нест

ولیکن چو با هر دوام کار نیست

Чу ҳаргиз набошадам тимор нест

چو هرگز نباشدم تیمار نیست

Касе кӯи ҷаҳонро буд хостор

کسی کو جهان را بود خواستار

Варо дониш ояд на гавҳар ба кор

ورا دانش آید نه گوهر به کار

Агар дарро арҷ будӣ басӣ

اگر درّ را ارج بودی بسی

Ба хок ва ба сангаши надодӣ касе

به خاک و به سنگش ندادی کسی

Чаҳ бояд бидон шод бӯдан ки ӯй

چه باید بدان شاد بودن که اوی

Кунад дӯстро душмани кӣнаи ҷӯй

کند دوست را دشمن کینه جوی

Чу бунаӣ нигаҳдоштан боядат

چو بنهی نگهداشتن بایدت

Чу бидиҳяш дарвешии аФзоидт

چو بدهیش درویشی افزایدت

На ӣнҷоат аз марг дорад нигоҳ

نه اینجات از مرگ دارد نگاه

На чун шуд буи бо ту ояд ба роҳ

نه چون شد بوی با تو آید به راه

Ба шоҳи сиёмаки нигар кин сарой

به شاه سیامک نگر کاین سرای

Баровард ва ин кохи шоҳонаи ҷой

برآورد و این کاخ شاهانه جای

Бад-ӣни бекарони гавҳари пари баҳо

بدین بیکران گوهر پر بها

Ҳам аз чанг маргаш наомад раҳо

هم از چنگ مرگش نیامد رها

Ба чандини гуҳарҳоу зараш ки буд

به چندین گهرها و زرّش که بود

Надонист як рӯз умраш фузуд

ندانست یک روز عمرش فزود

Мадон ба зи дониши яке хоста

مدان به ز دانش یکی خواسته

Ки ноед ҳаме аз диҳиши коста

که ناید همی از دهش کاسته

Равонро буд мояи зиндагӣ

روان را بود مایه زندگی

Расонад ба озодӣ аз бандагӣ

رساند به آزادی از بندگی

Бад-ӣни ҷоят аз бади нигаҳбон буд

بدین جایت از بد نگهبان بود

Чу зӣ дар шудӣ тӯшаи ҷон буд

چو زی در شدی توشه جان بود

зи дониш ба андари ҷаҳон ҳеҷ нест

ز دانش به اندر جهان هیچ نیست

Тани мурдау ҷон нодон якеаст

تن مرده و جان نادان یکیست

Бараҳнаи бадии комдӣ дар ҷаҳон

برهنه بُدی کآمدی در جهان

Набад бо ту чизи ошкору ниҳон

نبد با تو چیز آشکار و نهان

Чунон комдӣ ҳамчунон бигузарӣ

چنان کآمدی همچنان بگذری

Хуру пӯшиши афзӯни туро бар сиррӣ

خور و پوشش افزون ترا بر سری

Азу чун хур ва пӯшиш омад ба даст

ازو چون خور و پوشش آمد به دست

Дили андар фузӯнӣ набоядат баст

دل اندر فزونی نبایدت بست

Ман ин ҳар ду дорам ки эзади зи бахт

من این هر دو دارم که ایزد ز بخت

Яке меҳрбон доя кард ин дарахт

یکی مهربان دایه کرد این درخت

Гуҳ тишнагӣ бахшад аз бехами об

گهِ تشنگی بخشد از بیخم آب

Ба гармо кунад сояам зи офтоб

به گرما کند سایه ام ز آفتاب

Хӯрам зин бар ӯу пӯшами зи барг

خورم زین برِ او و پوشم ز برگ

Марои ин бсндст то рӯзи марг

مرا این بسندست تا روز مرگ

Ббдхираҳи дил ҳар ки зу ин шунӯд

ببدخیره دل هر که زو این شنود

Ниёйиш фузуданд ва пӯзиш намӯд

نیایش فزودند و پوزش نمود

Бурун омаданд аз буриши ҳамгуруҳ

برون آمدند از برش همگروه

Бгштнд чанде дар он дашту кӯҳ

بگشتند چندی در آن دشت و کوه

Дар он ки басии кони сунбода буд

در آن کُه بسی کان سنباده بود

Ҳам алмоси вёқўти биҷодаҳ буд

هم الماس ویاقوت بیجاده بود

Гулу нешикари бекарону ангабин

گل و نیشکر بیکران و انگبین

Гёдор ва аз миваҳо ҳам чунин

گیادار و از میوه ها هم چنین

Сафи сунбулу бешаи заъфарон

صف سنبل و بیشهٔ زعفران

Равони лодану бешаи хайзарон

روان لادن و بیشهٔ خیزران

Чу дид он чунон ҷои меҳроҷи шоҳ

چو دید آن چنان جای مهراج شاه

Дареғ омадаш кон надорад нигоҳ

دریغ آمدش کآن ندارد نگاه

зи гардони сиррӣ бо сипаҳи шаш ҳазор

ز گردان سری با سپه شش هزار

Бидон ҷойгаҳ кард Фрмонгзор

بدان جایگه کرد فرمانگزار

Взони ҷангии аспони ҳама ҳар чаҳ буд

وزآن جنگی اسپان همه هر چه بود

Ба киштӣ фиканданду ронданди зуд

به کشتی فکندند و راندند زود