Ба рӯми андаруни бади шаҳии номҷўӣ
به روم اندرون بُد شهی نامجوی
Ки дар рӯмӣа буд ороми ӯй
که در رومیه بود آرام اوی
Ба шоҳяш ҳар сӯии густардаи ном
به شاهیش هر سوی گسترده نام
Ба комаши ҳамаи кишвари рӯми ром
به کامش همه کشور روم رام
Бадаши духтарии лолаи рух каз парӣ
بُدش دختری لاله رخ کز پری
Рабӯдии дил аз кашӣу дилбарӣ
ربودی دل از کشی و دلبری
Яке сарви пайваста бо маи сараш
یکی سرو پیوسته با مه سرش
Чаҳ моҳӣ ки бади анбарин афсараш
چه ماهی که بُد عنبرین افسرش
Гули некӯиро Рахши бӯстон
گل نیکوی را رخش بوستان
Бидон бӯстон дода дили дӯстон
بدان بوستان داده دل دوستان
Ду мараҷонаш аз ҷони бурӣдаи шикеб
دو مرجانش از جان بریده شکیب
Ду бодомаш аз ҷовдони длФриб
دو بادامش از جاودان دلفریب
Рахши моҳ ва бар маи зи зангии сипоҳ
رخش ماه و بر مه ز زنگی سپاه
Занахи себ ва дар себи дилгири чоҳ
زنخ سیب و در سیب دلگیر چاه
зи хӯбӣ фузун дошт фару ҳунар
ز خوبی فزون داشت فّر و هنر
Бадви рости бади пушти бахти падар
بدو راست بُد پشت بخت پدر
зи дил ҳар чаҳ рои падари хостӣ
ز دل هر چه رای پدر خاستی
Ба ҳар кори тадбир азу хостӣ
به هر کار تدبیر از و خواستی
Басӣ хостандаш кёнзодгон
بسی خواستندش کیانزادگان
з ҳар кишвар омад фиристодагон
ز هر کشور آمد فرستادگان
Падараш аз бунаи ҳечкасро надод
پدرش از بنه هیچکس را نداد
Ки бе ӯ набӯдӣ яке рӯзи шод
که بی او نبودی یکی روز شاد
Ба кас низ духтари дил андар набаст
به کس نیز دختر دل اندر نبست
Ки ноком шоҳяш рафтӣ зи даст
که ناکام شاهیش رفتی ز دست
Ба ҳар кому шодӣ шаҳӣ саркашаст
به هر کام و شادی شهی سرکشست
Шаҳӣ гарчи икрўзаҳ бошад хушаст
شهی گرچه یکروزه باشد خوشست
Маин поигаҳи подшоиӣ буд
مهین پایگه پادشایی بود
Бар аз подшоиии худоӣ буд
بر از پادشایی خدایی بود
Надодаши падар чанд азу хостанд
ندادش پدر چند ازو خواستند
Шаҳони зини сабаби душманаши хостнд
شهان زین سبب دشمنش خاستند
Басии чораҳо ҷуст ва тарфанд кард
بسی چارهها جست و ترفند کرد
Саранҷоми пинҳони яке банд кард
سرانجام پنهان یکی بند کرد
Бифармуд то сохт марди фусун
بفرمود تا ساخت مرد فسون
Камоне зи панҷаи ман оҳани фузун
کمانی ز پنجه من آهن فزون
Бар аҳни зи чӯб ва сарв карда кор
بر اهن ز چوب و سرو کرده کار
Кмондстаҳу гӯшаи оҷин нигор
کماندسته و گوشه عاجین نگار
зи занҷир бар вай зиҳӣ сохтанд
ز زنجیر بر وی زهی ساختند
зи гардиши пай ва туз пардохтанд
ز گردش پی و توز پرداختند
Бёўихт аз гӯшаи боргоҳ
بیاویخت از گوشه بارگاه
Ба паймон чунин гуфт пеши сипоҳ
به پیمان چنین گفت پیش سپاه
Ки домодами он кас буд кин камон
که دامادم آن کس بود کاین کمان
Кашад гарчи бошад з ҳар кас кам он
کشد گرچه باشد ز هر کس کم آن
Чу зад паҳлавон чанд гуҳи рои ҷуфт
چو زد پهلوان چند گه رای جفت
Ниҳон аз падар бо дил хеш гуфт
نهان از پدر با دل خویش گفت
Ба каси кори ман брнёиди ҳаме
به کس کار من برنیاید همی
Азин пас маро рафт бояд ҳаме
ازین پس مرا رفت باید همی
Диҳад коҳилии мардро дили нижанд
دهد کاهلی مرد را دل نژند
Дар донишу рӯзии орад ба банд
در دانش و روزی آرد به بند
з бе шарми зан тира гардад равон
ز بی شرم زن تیره گردد روان
Ҳам аз бе хиради перу коҳили ҷавон
هم از بی خرد پیر و کاهل جوان
Туро чун набошад ғами кори хеш
ترا چون نباشد غم کار خویش
Ғам ту надорад касе аз ту беш
غم تو ندارد کسی از تو بیش
Сафар нест оҳ ва ки вологуҳар
سفر نیست آه و که والاگهر
Чу бинад ҷаҳон беш гирад ҳунар
چو بیند جهان بیش گیرد هنر
з ҳар гӯна бинад шигифтии басӣ
ز هر گونه بیند شگفتی بسی
Гирди гӯнаи гавани дониш аз ҳар касе
گِرد گونه گون دانش از هر کسی
Хазону зимистони тамӯзу баҳор
خزان و زمستان تموز و بهار
Ҳамаи сола дар гардишанд ин чаҳор
همه ساله در گردش اند این چهار
Шабу рӯзу чарху мау офтоб
شب و روز و چرخ و مه و آفتاب
Дмони абру тунди оташу тези об
دمان ابر و تند آتش و تیز آب
Ҳмидўни ҳама бар сафар кардан анд
همیدون همه بر سفر کردناند
Чапу рост дар тохтан бурдан анд
چپ و راست در تاختن بردن اند
Ҳунарашон ба кори ҷаҳони сохтан
هنرشان به کار جهان ساختن
з гардиш падедаст ва аз тохтан
ز گردش پدیدست و از تاختن
Маро низ гаштан ба гетӣ равост
مرا نیز گشتن به گیتی رواست
Магар ёбам он кин диламро ҳавост
مگر یابم آن کاین دلم را هواست
Ба роҳ ар чаҳ танҳо натарсад далер
به راه ار چه تنها نترسد دلیر
Ки танҳо хиромад ба нахчири шер
که تنها خرامد به نخچیر شیر
Чаҳ мурдани дгрҷо чаҳ даршаҳри хеш
چه مردن دگرجا چه درشهر خویش
Сӯии он ҷаҳони раҳ яке нест беш
سوی آن جهان ره یکی نیست بیش
Падараш огаҳӣ ёфт шуд дили дижам
پدرش آگهی یافت شد دل دژم
Макун гуфт брмн ба перии ситам
مکن گفت برمن به پیری ستم
Набинӣ ки паргори ман танги гашт
نبینی که پرگار من تنگ گشت
Ҷавонӣ шуду умри бешии гузашт
جوانی شد و عمر بیشی گذشت
зи бас каз шаб ва рӯз дидам диранг
ز بس کز شب و روز دیدم درنگ
Чу рӯз ва чу шаб гашт мӯем дўрнг
چو روز و چو شب گشت مویم دورنگ
Хазон омад ва шуд зи табъами баҳор
خزان آمد و شد ز طبعم بهار
Баборед барф аз бар кӯҳсор
ببارید برف از بر کوهسار
Ҳамеи марг бар ҷанги ман ҳар замон
همی مرگ بر جنگ من هر زمان
Камӣн созад оварда бар зиҳи камон
کمین سازد آورده بر زه کمان
Сипеди ин ҳама мӯем ӯ сохтаст
سپید این همه مویم او ساختست
Ки ҳар мӯии тиристи кондохтст
که هر موی تیریست کانداختست
Надонам дарин рои гардун чаҳ чиз
ندانم درین رای گردون چه چیز
Дигар бинмт ё нбинмт низ
دگر بینمت یا نبینمت نیز
Мар умед роҳаст домани фарох
مر امید راهست دامن فراخ
Дрхтист бар рафта бисёр шох
درختیست بر رفته بسیار شاخ
Ҳронгаҳ ки шуд хушк шохӣ биравӣ
هرآنگه که شد خشک شاخی بروی
Бирӯяд яке низ бо рангу буи
بروید یکی نیز با رنگ و بوی
Крои ҷоҳу чиз ва ҷавоняш ҳаст
کرا جاه و چیز و جوانیش هست
Баин шодии ин ҷаҳоняш ҳаст
بهین شادی این جهانیش هست
Ту ин ҳар ду дорӣу фарҳангу рой
تو این هر دو داری و فرهنگ و رای
Баин ҷуфт низ эдар ояд ба ҷой
بهین جفت نیز ایدر آید به جای
Ҷаҳон гар кунӣ зер ва бар чапу рост
جهان گر کنی زیر و بر چپ و راست
зи бахшиш фузӯнӣ ндонӣ ба кост
ز بخشش فزونی ندانی به کاست
Диловари нпзрФти азу ҳарчӣ гуфт
دلاور نپذرفت ازو هرچه گفت
Ки бад дар дилаши буйа рӯй ҷуфт
که بُد در دلش بویه روی جفت