Чу биниҳод гардуни зи ёқӯти зард

چو بنهاد گردون ز یاقوت زرد

Равони муҳра бар бирми лоҷувард

روان مهره بر بیرم لاجورد

Сипаҳбади сӯй дидан шоҳ шуд

سپهبد سوی دیدن شاه شد

Ба назд сияҳи пӯш дар гоҳ шуд

به نزد سیه پوش در گاه شد

Бадв гуфт каз хона овора ам

بدو گفت کز خانه آواره ام

зи Эрони яке мард биўораҳ ам

ز ایران یکی مرد بیواره ام

Ба пайванди шоҳи омадами орзӯӣ

به پیوند شاه آمدم آرزوی

Бихоҳам кашӣдан камони пеши ӯй

بخواهم کشیدن کمان پیش اوی

Ҷудо ҳар касаш хира пиндоштанд

جدا هر کسش خیره پنداشتند

зи гуфтор ӯ ханда бардоштанд

ز گفتار او خنده برداشتند

Ки ганҷу силеҳ ва сипоҳат куҷост

که گنج و سلیح و سپاهت کجاست

Агар духтар шаҳриёрат ҳавост

اگر دختر شهریارت هواست

зи шоҳон ва аз хусравони замин

ز شاهان و از خسروان زمین

Басӣ хостанд аз шаҳи мо ҳамин

بسی خواستند از شه ما همین

Ту мардии як аспаи наҳуфтаи нажод

تو مردی یک اسپه نهفته نژاد

Ба ту чун диҳад чун бадишони надод

به تو چون دهد چون بدیشان نداد

Чу чанде гўожаҳ заданд ӯ хамӯш

چو چندی گواژه زدند او خموش

Барошуфт ва гуфт ин чаҳ бонгу хурӯш

برآشفت و گفت این چه بانگ و خروش

Ба гетии басии чизи зишт ва накӯаст

به گیتی بسی چیز زشت و نکوست

Ба ҳар кас диҳад ончӣ рӯзӣ ӯст

به هر کس دهد آنچه روزی اوست

Басои кас ки бар хӯрд ва ҳаргиз накошт

بسا کس که بر خورد و هرگز نکاشت

Басои кас ки корид ва бар барнадошт

بسا کس که کارید و بر برنداشت

Басои зору бемору навмеду суст

بسا زار و بیمار و نومید و سست

Ки мардаши пизишку ббўд ӯ дуруст

که مُردش پزشک و ببود او درست

Бузург он набошад ки шоҳу сутург

بزرگ آن نباشد که شاه و سترگ

Бузурги онкии наздики яздони бузург

بزرگ آنکه نزدیک یزدان بزرگ

Кашӣдан камонаст паймони шоҳ

کشیدن کمان است پیمان شاه

Чу бӯдоин чаҳ боист ганҷу сипоҳ

چو بوداین چه بایست گنج و سپاه

Силеҳ ар надорам на лашкар на ганҷ

سلیح ار ندارم نه لشکر نه گنج

Дил ва зӯр дорам ба ҳангоми ранҷ

دل و زور دارم به هنگام رنج

Хиради ҷавшан ва бозўом ханҷараст

خرد جوشن و بازوام خنجرست

Ҳунари ганҷу тир ва синон лашкараст

هنر گنج و تیر و سنان لشکرست

Крои нозмўдии гуҳи ному лоф

کرا نازمودی گه نام و لاف

Нишоед шумурданаши хор аз газоф

نشاید شمردنش خوار از گزاف

зи яке чароғи оташ афрӯхтан

ز یکی چراغ آتش افروختن

Тавон беша бекарон сӯхтан

توان بیشهٔ بی کران سوختن

Ба шоҳ огаҳӣ дод солори бор

به شاه آگهی داد سالار بار

Бадв гуфт шаҳи рӯи варо эдар ор

بدو گفت شه رو ورا ایدر آر

Буд аблаҳии ғарчае бе гумон

بود ابلهی غرچه ای بی گمان

Бихандем бории бадви як замон

بخندیم باری بدو یک زمان

Ба силии раги сараш пайдо кунем

به سیلی رگ سرش پیدا کنیم

Хумори шабона бадв башиканем

خمار شبانه بدو بشکنیم

Касе ба надонад кашӣдан ситам

کسی به نداند کشیدن ستم

зи дарвеш ҷое ки бинии дижам

ز درویش جایی که بینی دژم

Чу пеш шаҳ омад замин дод бӯс

چو پیش شه آمد زمین داد بوس

Бипурсед шоҳаши з рӯй фусӯс

بپرسید شاهش ز روی فسوس

Ки домоди фархунда шод омадӣ

که داماد فرخنده شاد آمدی

Аз Эрони шитобон чу бод омадӣ

از ایران شتابان چو باد آمدی

Ба болои баландӣу окандаи ёл

به بالا بلندی و آکنده یال

Чаҳ номии бад-ӣни шох ва ин брзу бол

چه نامی بدین شاخ و این برز و بال

Бадв гуфт гирди сипаҳбади нажод

بدو گفت گرد سپهبد نژاد

Марои боби номами камони каши ниҳод

مرا باب نامم کمان کش نهاد

Ба домодии шаҳ гар оем писанд

به دامادی شه گر آیم پسند

Бихоҳам кашид ин камони баланд

بخواهم کشید این کمان بلند

Чунонаш кашам чун барорам ба зиҳ

چنانش کشم چون برآرم به زه

Ки бипасандӣу гӯйӣ аз дил ки зиҳ

که بپسندی و گویی از دل که زه

Бадв гуфт шоҳ ар кашии ин дуруст

بدو گفت شاه ار کشی این درست

Ба яздон ки фарзанди ман ҷуфти тест

به یزدان که فرزند من جفت تست

Вагар ное аз роҳи паймони бурун

وگر نایی از راه پیمان برون

зи дори андари оўизмти сарнигӯн

ز دار اندر آویزمت سرنگون

Бад-ӣн хӯрд савганд ва хат дод шоҳ

بدین خورد سوگند و خط داد شاه

Гўо кард чанд аз маони сипоҳ

گوا کرد چند از مهان سپاه

Чу шуд бастаи паймонашони зини нишон

چو شد بسته پیمانشان زین نشان

Камон овареданд даҳ тани кашон

کمان آوریدند ده تن کشان

Нишаста ба назд падари моҳи чеҳр

نشسته به نزد پدر ماه چهر

Шудаи гӯна аз рӯйу ларзони зи меҳр

شده گونه از روی و لرزان ز مهر

Сипаҳбад чу бояд ба зону нишаст

سپهبد چو باید به زانو نشست

Ба дидори дилбари бёзиди даст

به دیدار دلبر بیازید دست

Камонро зи болои сари брФрошт

کمان را ز بالای سر برفراشت

Ба ангушт чун чархи гардони бгошт

به انگشت چون چرخ گردان بگاشت

Ба зонуи ниҳод ва ба зиҳ бар кашид

به زانو نهاد و به زه بر کشید

Пас онгоҳи нармаки се раҳ дар кашид

پس آنگاه نرمک سه ره در کشید

Чаҳоруми дроҳхт аз онсони шигифт

چهارم درآهخت از آنسان شگفت

Ки ҳар ду камони гӯша гӯшаш гирифт

که هر دو کمان گوشه گوشش گرفت

Камон кард ду ниму зиҳи лухти лухт

کمان کرد دو نیم و زه لخت لخت

Ҳмидўни биндохт дар пеши тахт

همیدون بینداخت در پیش تخت

Баромади яке наъра зон саракашон

برآمد یکی نعره زان سرکشان

Дарав хира шуд шоҳ чун бе ҳашон

درو خیره شد شاه چون بی هشان

Бадв гуфт кант ба гавҳар расед

بدو گفت کانت به گوهر رسید

Бар шодӣ аз ранҷат омад падед

بر شادی از رنجت آمد پدید

Кунун ҷуфти тест аз ҷаҳони духтарам

کنون جفت تست از جهان دخترم

Тӯии фоли фаррухтарин ахтарам

توی فال فرخ ترین اخترم

Валикини замони даҳ ки то кори ӯй

ولیکن زمان ده که تا کار اوی

Чу бояд бисозам сазовори ӯй

چو باید بسازم سزاوار اوی

Замон гуфт надаҳум ки ӯ мрмрост

زمان گفت ندهم که او مرمراست

Агар вай замон хоҳад аз ман равост

اگر وی زمان خواهد از من رواست

Ман акнӯн з шодӣ нагирам гузар

من اکنون ز شادی نگیرم گذر

Чаҳ донам ки бошад замонӣ дигар

چه دانم که باشد زمانی دگر

з духтар бипурсед пас шаҳриёр

ز دختر بپرسید پس شهریار

Битарсед духтари зи тимори ёр

بترسید دختر ز تیمار یار

Ки созад ниҳони шаҳ ба ҷонаши газанд

که سازد نهان شه به جانش گزند

Чунин гуфт к-эии хусрави арҷманд

چنین گفت کای خسرو ارجمند

Гар ӯ зӯр кам доштӣ зини камон

گر او زور کم داشتی زین کمان

Сари дори ҷояши бадӣ бе гумон

سر دار جایش بُدی بی گمان

Кунун чун гарави барад паймон варост

کنون چون گرو برد پیمان وراست

Чаҳ хоҳам замон зу ки фармон варост

چه خواهم زمان زو که فرمان وراست

Кас аз тухмаи мо з паймон нагашт

کس از تخمهٔ ما ز پیمان نگشت

Нишоед туро низ аз ойини гузашт

نشاید ترا نیز از آیین گذشت

Дурӯғ озмудан з бечорагӣаст

دروغ آزمودن ز بیچارگیست

Нагӯяд кро дар ҳунари ёргист

نگوید کرا در هنر یارگیست

Занонро буд шӯй кардани ҳунар

زنان را بود شوی کردن هنر

Бар шӯй ба зан ки назд падар

بر شوی به زن که نزد پدر

Буд себи хушбӯӣ бар шохи хеш

بود سیب خوشبوی بر شاخ خویش

Валикин ба хона диҳад буи беш

ولیکن به خانه دهد بوی بیش

Зан ар чанд бо чиз ва бо обрӯӣ

زن ار چند با چیز و با آبروی

Нагирад дилаши хуррамии ҷуз ба шӯй

نگیرد دلش خرمی جز به شوی

Чу нимааст танҳо зан ар чаҳ накӯаст

چو نیمه است تنها زن ار چه نکوست

Дигар нимааш соя шӯй ӯст

دگر نیمه اش سایهٔ شوی اوست

Агар момт аз шӯй бартофтӣ

اگر مامت از شوی برتافتی

Чу ту шоҳи фарзанд кӣ ёфтӣ

چو تو شاه فرزند کی یافتی

зи мардон ба фарзанд гиранд ёд

ز مردان به فرزند گیرند یاد

Зан аз шӯйу мардони зи фарзанди шод

زن از شوی و مردان ز فرزند شاد

Барошуфт шаҳ гуфт бар анҷуман

برآشفت شه گفت بر انجمن

Дариғо зи баҳрати ҳамаи ранҷи ман

دریغا ز بهرت همه رنج من

Бтўи доштами авди ҳиндии умед

بتو داشتم عود هندی امید

Кунун ҳастӣ аз озмӯни хушки бед

کنون هستی از آزمون خشک بید

Гумони номи брдмт нанг омадӣ

گمان نام بردمت ننگ آمدی

Гуҳари доштами тамаъ санг омадӣ

گهر داشتم طمع سنگ آمدی

Бирав кати шаби тираи гуми боди роҳ

برو کت شب تیره گم باد راه

зи пас оташу бод ва дар пеши чоҳ

ز پس آتش و باد و در پیش چاه

Агар мурғи парони шӯии вари парӣ

اگر مرغ پران شوی ور پری

Пеи зин сипас кох ман насипарӣ

پیی زین سپس کاخ من نسپری

з ҳар каси пушаймонтар онро шинос

ز هر کس پشیمان تر آن را شناس

Ки некӣ кунад бо касе носипос

که نیکی کند با کسی ناسپاس

Ниҳодаши кафи андари кафи паҳлавон

نهادش کف اندر کف پهلوان

Ки тозед зуд аз барам ҳар давон

که تازید زود از برم هر دوان

Агаратон буд дайр эдар диранг

اگرتان بود دیر ایدر درنگ

Набинед ҷузи тирборону санг

نبینید جز تیرباران و سنگ

Сипаҳбади кушод аз ду бозуии хеш

سپهبد گشاد از دو بازوی خویش

зи ёқӯти рахшони ду сад пораи пеш

ز یاقوت رخشان دو صد پاره پیش

Бар ифшоанд бар тоҷи дилдори моҳ

بر افشاند بر تاج دلدار ماه

Шуд аз шаҳри беруни ҳам аз пеши шоҳ

شد از شهر بیرون هم از پیش شاه

Нишондаш бар аспу миёни басти танг

نشاندش بر اسپ و میان بست تنگ

Ҳаме рафт пешаш ба кафи полҳнг

همی رفت پیشش به کف پالهنگ

Хабар ёфт бозоргон ков бирафт

خبر یافت بازارگان کاو برفت

Ба бадрӯд карданаш бишитофт тафт

به بدرود کردنش بشتافت تفت

Пасаш баради як кӣсаи динори зард

پسش برد یک کیسه دینار زرد

Абои тӯшау бораи раҳи навард

ابا توشه و بارهٔ ره نورد

Бадв доду баргашти зии хонаи боз

بدو داد و برگشت زی خانه باز

Хабар шуд ба назд шаҳи сарфароз

خبر شد به نزد شه سرفراز

Бхўондш бипурсед кин мард кист

بخواندش بپرسید کاین مرد کیست

Бадви меҳр ҷустани туро баҳр чист

بدو مهر جستن ترا بهر چیست

Забони мард бозоргон баргушод

زبان مرد بازارگان برگشاد

Ҳамаи достони пеш шаҳ кард ёд

همه داستان پیش شه کرد یاد

зи роҳу зи дуздон ва аз кори ӯй

ز راه و ز دزدان و از کار اوی

зи зӯру зи мардӣу пайкори ӯй

ز زور و ز مردی و پیکار اوی

Рухи шоҳ азанда пар ожанг шуд

رخ شاه از انده پر آژنگ شد

з карда пушаймон ва дилтанг шуд

ز کرده پشیمان و دلتنگ شد

Ба дил гуфт шояд ки ҳаст ин ҷавон

به دل گفت شاید که هست این جوان

зи пушти каён ё зи тухми гӯон

ز پشت کیان یا ز تخم گوان

Агар ӯ набӯдӣ чунин номдор

اگر او نبودی چنین نامدار

з лؤлؤ накардӣ ба пешами нисор

ز لؤلؤ نکردی به پیشم نثار

Сиррӣ бо ду сад гирди гардани фароз

سری با دو صد گرد گردن فراز

Фиристод коридш аз роҳи боз

فرستاد کآریدش از راه باز

Мҷўиид гуфт аз бен ойини ҷанг

مجویید گفت از بن آیین جنگ

Ба хушӣ бакӯшед коид ба чанг

به خوشی بکوشید کآید به چنگ

Дувуми рӯзи наздикии чашма сор

دوم روز نزدیکی چشمه سار

Расиданди зии паҳлавони савор

رسیدند زی پهلوان سوار

Сипаҳбад чу дид осмони тираи фом

سپهبد چو دید آسمان تیره فام

Бузад бар сари аспи ҷангии лагом

بزد بر سر اسپ جنگی لگام

Даромад ба ҳанҷори раҳи раҳи навард

درآمد به هنجار ره ره نورد

зи зин кӯҳа овехт гурзи набард

ز زین کوهه آویخت گرز نبرد

Дмон шуд синон бар ҳама кард рост

دمان شد سنان بر همه کرد راست

Хурӯшед кин гирд ва тозаш чарост

خروشید کاین گرد و تازش چراست

Бадв пешрав гуфт фармуд шоҳ

بدو پیشرو گفت فرمود شاه

Ки тобии Аннани ткоўри зи роҳ

که تابی عنان تکاور ز راه

Ҳаме гуяд ар бозгардӣ барам

همی گوید ار بازگردی برم

Азин пас ту бошӣ сари лашгарам

ازین پس تو باشی سر لشگرم

Ҳаме гуяд ар бози гардӣ барам

همی گوید ار باز گردی برم

Азин пас ту бошӣ сари лашгарам

ازین پس تو باشی سر لشگرم

Ҳамаи кишвару ганҷ ва гоҳам турост

همه کشور و گنج و گاهم تراست

Барам бешӣ аз дидау дасти рост

برم بیشی از دیده و دست راست

Нтобам сар аз рои ту андакӣ

نتابم سر از رای تو اندکی

Тани мо ду бошад дилу ҷони яке

تنِ ما دو باشد دل و جان یکی

Чунин дод посух ки шаҳро бигӯӣ

چنین داد پاسخ که شه را بگوی

Ки чизе ки ҳаргиз наёбӣ мҷўӣ

که چیزی که هرگز نیابی مجوی

Паии сайди ҷуста шудаи тези гом

پی صید جسته شده تیز گام

Чаҳ тозии ҳамеи хира дар дасти дом

چه تازی همی خیره در دست دام

Ҳар он хишт каз колбуд шуд ба дар

هر آن خشت کز کالبد شد به در

Барони колбуд боз ноед дигар

برآن کالبد باز ناید دگر

Гуҳар доштӣ арҷ нашинохтӣ

گهر داشتی ارج نشناختی

Ба нодонӣ аз кафи биндохтӣ

به نادانی از کف بینداختی

Бар чашми он каси ду дидаи табоҳ

بر چشم آن کس دو دیده تباه

Куҷо равшан ояд дрФшндаҳи моҳ

کجا روشن آید درفشنده ماه

Ндонӣ ҳамеи зишти кирдори хеш

ندانی همی زشت کردار خویش

Бадоне чу подошат ояд ба пеш

بدانی چو پاداشت آید به پیش

На огаҳ буд маст бе ҳаши зи кор

نه آگه بود مست بی هُش ز کار

Шавад огаҳи он гуҳ ки шуд ҳӯшёр

شود آگه آن گه که شد هوشیار

Ба фармон агар баст бояд миён

به فرمان اگر بست باید میان

Чаро бояд омад сӯии рӯмён

چرا باید آمد سوی رومیان

Бар шоҳи Эронам умед ҳаст

بر شاه ایرانم امید هست