Андарин маънӣ бигӯям қисса Эй

اندرین معنی بگویم قصه ای

То барад ҳар толибӣ зу ҳисса Эй

تا برد هر طالبی زو حصه ای

Доштами ёрӣ ки ёри шавқ буд

داشتم یاری که یار شوق بود

Орифи ҳақи байну соҳиби завқ буд

عارف حق بین و صاحب ذوق بود

Дар ҳзр чун ҷону тан бо ҳам бадем

در حضر چون جان و تن با هم بدیم

Дар сафар бо ҳам мусоҳиб май шудем

در سفر با هم مصاحب می شدیم

Иттифоқан сӯй табриз омад ӣ м

اتفاقاً سوی تبریز آمد ی م

Қурби шаш моҳии баҳам онҷо бадем

قرب شش ماهی بهم آنجا بدیم

Ҳар замон будем дар ҷой дигар

هر زمان بودیم در جای دگر

Дида ҳар дам дар тамошоӣ дигар

دیده هر دم در تماشای دگر

Иттифоқ афтод рӯзӣ аз қазо

اتفاق افتاد روزی از قضا

Ҳар ду бо ҳам аз сари завқу сафо

هر دو با هم از سر ذوق و صفا

Дар маҳаллаи соҳиби ободии бурун

در محله صاحب آبادی برون

Сайр мекардем бо завқи дарун

سیر می کردیم با ذوق درون

Аз ақаб дидем мео мади давон

از عقب دیدیم میآ مد دوان

Як ҷавонии хуби рӯеи ҳамчуи ҷон

یک جوانی خوب رویی همچو جان

ӯ зи таъҷилӣ ки дар раҳ май давид

او ز تعجیلی که در ره می دوید

Ақл ҳайрон монад кин хоҳад парид

عقل حیران ماند کاین خواهد پرید

Дар таъаҷҷуб то ки ӯро ҳол ч ӣаст

در تعجب تا که او را حال چ یست

Кин давидан бесабаб албата нест

کاین دویدن بی سبب البته نیست

Ёр бо мо гуфт бояд истод

یار با ما گفت باید ایستاد

То бпрсимш чикорат аўФтод

تا بپرسیمش چکارت اوفتاد

Зонка холӣ нест аз ҳикмати яқин

زانکه خالی نیست از حکمت یقین

Бесабаб ӯро давидан инчунин

بی سبب او را دویدن اینچنین

Чун давони оами д ба назд мо расед

چون دوان آم د به نزد ما رسید

Раҳи з мо гирданд ва зон беҳтари давид

ره ز ما گرداند و زان بهتر دوید

Гуфтамаш баҳри худо икдм боист

گفتمش بهر خدا یکدم بایست

Ин давидани рости гӯ аз баҳр чист

این دویدن راست گو از بهر چیست

ӯ ҷавоб мо нагуфт ва як назар

او جواب ما نگفت و یک نظر

Ҳам ба сӯй мо накард андари гузар

هم به سوی ما نکرد اندر گذر

ӯ давон ва мо ҳамаи ҳайрон ки чист

او دوان و ما همه حیران که چیست

ӯ гурезон инчунин аз баҳр кист

او گریزان اینچنین از بهر کیست

Зуд ҳамчун барқ аз мо даргузашт

زود همچون برق از ما درگذشت

Дар таъаҷҷуби мо ҳамаи зини саргузашт

در تعجب ما همه زین سرگذشت

Дар ақаби мо ҷумлаи назораи кунон

در عقب ما جمله نظاره کنان

То чаҳ хоҳад буд ҳоли ин ҷавон

تا چه خواهد بود حال این جوان

Буд онҷои чашмаи обии равон

بود آنجا چشمۀ آبی روان

Чун расед онҷои биФтоди он ҷавон

چون رسید آنجا بیفتاد آن جوان

Дар замон рафтем то пурсими ҳол

در زمان رفتیم تا پرسیم حال

То шавад маълуми корашро мол

تا شود معلوم کارش را مآل

Чун рас ӣ д м дидам ӯ биҳуш буд

چون رس ی د م دیدم او بیهوش بود

Аз шароби бихўдии мадҳуш буд

از شراب بیخودی مدهوش بود

Сабр кардам то бҳўш ояд магар

صبر کردم تا بهوش آید مگر

Гуяд аз аҳволи худ моро хабар

گوید از احوال خود ما را خبر

Лаҳза Эй шуд ёфт аз худ огаҳӣ

لحظه ای شد یافت از خود آگهی

Чашмро багушӯд он сарви сеӣ

چشم را بگشود آن سرو سهی

Воншсту хок аз рӯ пок кард

وانشست و خاک از رو پاک کرد

Баркашид аз сӯзи дил ӯ оҳи сард

برکشید از سوز دل او آه سرد

Ҷумлаи гуфтемаш ки бе рӯйу риё

جمله گفتیمش که بی روی و ریا

Ту баён кун шарҳи ҳоли худ ба мо

تو بیان کن شرح حال خود به ما

Зонка мо ҳайрон ҳолат гашта ем

زانکه ما حیران حالت گشته ایم

Худ аз ин маънӣ ба хӯн оғишта ем

خود از این معنی به خون آغشته ایم

Аз ту чун ҷустем мо дар раҳи хабар

از تو چون جستیم ما در ره خبر

Ту накардӣ ҳеҷ сӯии мо назар

تو نکردی هیچ سوی ما نظر

Мо нмидоними аҳвол ту чист

ما نمیدانیم احوال تو چیست

Бозгуи ин ҳол беҳикмат чу нест

بازگو این حال بی حکمت چو نیست

Гуфт икдми пеш аз ин онҷо бидам

گفت یکدم پیش از این آنجا بدم

Соъатии ӣнҷоӣ осӯда шудам

ساعتی اینجای آسوده شدم

Пас равони гаштам ба сӯии хонаи зуд

پس روان گشتم به سوی خانه زود

Чун ба хонаи омадам кафшам набӯд

چون به خانه آمدم کفشم نبود

Як замон дар фикр он будам ки то

یک زمان در فکر آن بودم که تا

Дар куҷои ман кафш худ кардам раҳо

در کجا من کفش خود کردم رها

Оқибати ёди омадам кин ҷойгоҳ

عاقبت یاد آمدم کاین جایگاه

Кафшро бгзоштм рафтам ба роҳ

کفش را بگذاشتم رفتم به راه

Ман зи хонаи сӯии ҷусту ҷӯии кафш

من ز خانه سوی جست و جوی کفش

Май давидами зин қабл бар сӯии кафш

می دویدم زین قبل بر سوی کفش

Дар талаби моро набӯд аз худ хабар

در طلب ما را نبود از خود خبر

Худ чаҳ ҳоҷати гуфтугӯии хайру шар

خود چه حاجت گفتگوی خیر و شر

Ман набудам воқиф аз гуфт шумо

من نبودم واقف از گفت شما

Узр ман бипазир аз баҳри худо

عذر من بپذیر از بهر خدا

Чун бдинҷои омадами зи инсони давон

چون بدینجا آمدم ز ینسان دوان

Ёфтам матлӯби худро дар замон

یافتم مطلوب خود را در زمان

Чун бидидам кафши худро ман баҷо

چون بدیدم کفش خود را من بجا

Бар сари кафши аўФтодми ҷобаҷо

بر سر کفش اوفتادم جابجا

Ман зи шодии гаштам аз худ бе хабар

من ز شادی گشتم از خود بی خبر

Аз худӣ дигар надидам ман асар

از خودی دیگر ندیدم من اثر

Инчунин бояд талаб эй марди кор

اینچنین باید طلب ای مرد کار

Ту нае толиб бирав шармӣ бидор

تو نه ای طالب برو شرمی بدار

Гар туе ҷӯёии ҳақ эй хоҷа тоаш

گر تویی جویای حق ای خواجه تاش

Камар аз ҷӯёии кафш охир мабош

کمر از جویای کفش آخر مباش

Он чунон аз баҳри кафшӣ май давид

آن چنان از بهر کفشی می دوید

Тарк ҷумла кард то матлӯб дид

ترک جمله کرد تا مطلوب دید

Ҷони толиби восил матлӯб шуд

جان طالب واصل مطلوب شد

Дили нисори васли он маҳбӯб шуд

دل نثار وصل آن محبوب شد

Дар нигари охир ки ӯ аз баҳри кафш

در نگر آخر که او از بهر کفش

Ончунон ки гуфта шуд меронад Рахш

آنچنان که گفته شد میراند رخش

Май намоеи даъвии дарду талаб

می نمایی دعوی درد و طلب

Чун кулӯх аз ҷо наме ҷанбии аҷаб

چون کلوخ از جا نمی جنبی عجب

Ҳар ки дар роҳи талаб ӯ пои ниҳод

هر که در راه طلب او پا نهاد

Нафаси худро икдми осоиши надод

نفس خود را یکدم آسایش نداد

То ки гардад восили ҷонони хеш

تا که گردد واصل جانان خویش

намекунад ҳар дами фидои сад ҷони хеш

می کند هر دم فدا صد جان خویش

Толибонро дар ду олам кор нест

طالبان را در دو عالم کار نیست

Дар дили толиби бғир аз ёр нест

در دل طالب بغیر از یار نیست

Ҳар ки ҳи савдои талаб дар сар гирифт

هر ک ه سودای طلب در سر گرفت

Дили зи фикр ҳар ду олам барграфт

دل ز فکر هر دو عالم برگرفت

Баҳр тафҳимаст ин тамсили ман

بهر تفهیم است این تمثیل من

То магар толиб кунад фаҳми сухан

تا مگر طالب کند فهم سخن

Гарчи гстохисти ин навъи мисол

گرچه گستاخیست این نوع مثال

Лек дидам ин мислиро шарҳи ҳол

لیک دیدم این مثل را شرح حال

Рҳрўои ин манзили танбеҳи дон

رهروا این منزل تنبیه دان

Ки з ҳар чизеи шӯй асрор хон

که ز هر چیزی شوی اسرار خوان

Сӯраташи мангар сӯии маънии нигар

صورتش منگر سوی معنی نگر

Май талаби маънии зи сӯрат дар гузар

می طلب معنی ز صورت در گذر

Тарки молу ъушрату ҷои ҳу ҷалол

ترک مال و عشرت و جا ه و جلال

Кард аз баҳри ҷамоли зулҷалол

کرد از بهر جمال ذوالجلال

Ранги сурхаши андарин раҳ зард шуд

رنگ سرخش اندرین ره زرد شد

Дайну дунё бар дил ӯ сард шуд

دین و دنیا بر دل او سرد شد

Гар ҳам олам шавад маҳкӯм ӯ

گر هم عالم شود محکوم او

ё улӯм ҷумла шуд маълум ӯ

یا علوم جمله شد معلوم او

Ханда рафт ва гиря шуд ӯро шиор

خنده رفت و گریه شد او را شعار

Бенавоӣ шуд навой дӯстдор

بینوایی شد نوای دوستدار

ӯ намеҷӯяд ба ғайр аз васли дӯст

او نمی جوید به غیر از وصل دوست

Зонка матлӯби дилаш дидор ӯст

زانکه مطلوب دلش دیدار اوست

Аз ҳавоӣ худ гузаштанд ин гуруҳ

از هوای خود گذشتند این گروه

Дар балои гаштанди собити ҳамчуи кӯҳ

در بلا گشتند ثابت همچو کوه

Чун асири лашкар ишқаш шуданд

چون اسیر لشکر عشقش شدند

Оташи андар хирман ҳастӣ заданд

آتش اندر خرمن هستی زدند

Ақл ва шодӣ менаҷуед беш ва кам

عقل و شادی می نجوید بیش و کم

Ҷумлагӣ дарданду сӯзу ишқу ғам

جملگی دردند و سوز و عشق و غم

Аз ғубор ҳастӣ худ хона ро

از غبار هستی خود خانه را

Рафтаанд эшон ба ҷоруби фано

رفته اند ایشان به جاروب فنا

Чун ба пеши ёри дил дар банд шуд

چون به پیش یار دل در بند شد

Пеши эшон заҳр ҳамчун қанд шуд

پیش ایشان زهر همچون قند شد

Аз сари ҷи ану ҷаҳони бархестанд

از سر ج ان و جهان برخاستند

Базмии андар нестӣ оростанд

بزمی اندر نیستی آراستند

Заҳри қотили нӯш дору сохтанд

زهر قاتل نوش دارو ساختند

То ба ишқ ӯ илм афрохтанд

تا به عشق او علم افراختند

Малику молу давлату фарзанду зан

ملک و مال و دولت و فرزند و زن

Дар раҳ ҳақ чист ғайр аз роҳзан

در ره حق چیست غیر از راهزن

Дар тугар дард талаб ояд падед

در تو گر درد طلب آید پدید

Ончӣ мегӯям аёни хоҳӣ ту дид

آنچه می گویم عیان خواهی تو دید

Душмани ҷон ту гардад малику мол

دشمن جان تو گردد ملک و مال

Бар ту фарзанд ва аёл омаду бол

بر تو فرزند و عیال آمد و بال

Хону мону боғу фарзанду саро

خان و مان و باغ و فرزند و سرا

Созадат аз васли ҷонони бенаво

سازدت از وصل جانان بینوا

Нест чизе дар ҷаҳони биФоидаҳ

نیست چیزی در جهان بیفایده

Тўнсиби хеши ҷӯи зини моидаҳ

تونصیب خویش جو زین مایده

Ҳар чаҳ бинии маҳзи хайр ва ҳикмат аст

هر چه بینی محض خیر و حکمت است

Гар туро зу роҳат вагар заҳмат аст

گر ترا زو راحت و گر زحمت است

Зонка ноед феъли ботил аз ҳаким

زانکه ناید فعل باطل از حکیم

Феъли ҳақ ботил набошад эй салим

فعل حق باطل نباشد ای سلیم

Ман тариқи рости баҳри табъи каҷ

من طریق راست بهر طبع کج

намегузорам нест бар аъамии ҳараҷ

می گذارم نیست بر اعمی حرج

Доимо бо ҷусту ҷӯ ҳамроҳ бош

دایماً با جست و جو همراه باش

Ҳамраҳи дили зинда даргоҳ бош

همره دل زندۀ درگاه باش

Дар тариқи ҷусту ҷӯ икрўӣ бош

در طریق جست و جو یکروی باش

Бо дўдли ҷӯяндаи гӯ ҳаргиз мабош

با دودل جوینده گو هرگز مباش

Бош дар роҳи талаби собити қадам

باش در راه طلب ثابت قدم

То биёбӣ буии асрори қадам

تا بیابی بوی اسرار قدم

Ҳар ки дорад дар ҷаҳони ганҷи талаб

هر که دارد در جهان گنج طلب

Худ набинад бенавоӣу тъб

خود نبیند بینوایی و تعب

?данеу уқбо ҳиҷоб толибаст

دنیی و عقبی حجاب طالبست

Куфр омад ҳар чаҳ дар раҳ ҳоҷибаст

کفر آمد هر چه در ره حاجبست

Толбо берун кун аз дили фикри ғайр

طالبا بیرون کن از دل فکر غیر

Маҳв кун аз сафҳаи ҷони зикри ғайр

محو کن از صفحۀ جان ذکر غیر

Ҷузи хаёлаш дар дили худ ҷои мада

جز خیالش در دل خود جا مده

Дар дилу ҷони бори ғайр ӯ манеҳ

در دل و جان بار غیر او منه

Ҳар чаҳ машғӯлат кунад аз ёди дӯст

هر چه مشغولت کند از یاد دوست

Аз алӣ бишинав ки тоғӯт ту ӯст

از علی بشنو که طاغوت تو اوست

Ҳар чаҳ монеъ оядат аз васли ёр

هر چه مانع آیدت از وصل یار

Бешак ӯро дар тариқати бути шумор

بی شک او را در طریقت بت شمار

Покбозии шеваи риндон буд

پاکبازی شیوۀ رندان بود

Ҳар киро ин шиў ҳ шуд ринди он буд

هر که را این شیو ه شد رند آن بود

Ҳар крои дарди талаб домон гирифт

هر کرا درد طلب دامان گرفت

Тарки хону мони втрк ҷон гирифт

ترک خان و مان وترک جان گرفت

Тарки фарзанду зан ва аҳбоб гуфт

ترک فرزند و زن و احباب گفت

Рӯзу шаб ӯ тарк хӯрд вхўоб гуфт

روز و شب او ترک خورد وخواب گفت

Тарки нозу лиззати въишу тараб

ترک ناز و لذت وعیش و طرب

Гуфту тан дар дод дар ранҷу тъб

گفت و تن در داد در رنج و تعب

Атласу зарбафту кмхобу қсб

اطلس و زربفت و کمخاب و قصب

Нест ғайр аз пардаи андари роҳи раб

نیست غیر از پرده اندر راه رب

Уштурону астару асби бадв

اشتران و استر و اسب بدو

Чун шавад раҳзан наме арзади ду ҷӯ

چون شود رهزن نمی ارزد دو جو

Оташӣ аз ишқи ҷонони брФрўз

آتشی از عشق جانان برفروز

Чун ҳиҷобаст ин ҳама куллӣ бисӯз

چون حجاب است این همه کلی بسوز

Ҳар чаҳ ғайр аз дӯсти ои яд душман аст

هر چه غیر از دوست آ ید دشمن است

Дар раҳи ҳақи соликонро раҳзан аст

در ره حق سالکان را رهزن است

Гар ба ҳақи хоҳӣ ки гардии ошно

گر به حق خواهی که گردی آشنا

Боядат бегонаи гаштан аз ҳўӣ

بایدت بیگانه گشتن از هوی

Ҳар чаҳ дар роҳ худо омад ҳиҷоб

هر چه در راه خدا آمد حجاب

Зу тброи толибонро шуд савоб

زو تبرا طالبان را شد ثواب