Нафас то аммора бошад оташ аст

نفس تا اماره باشد آتش است

Доимо бо сӯхтан ӯро хуш аст

دایماً با سوختن او را خوش است

Чунки шуд ливома бар табъ ҳавост

چونکه شد لوامه بر طبع هواست

Мухталифи аҳвол бо хавф ва раҷост

مختلف احوال با خوف و رجاست

Чунки гардад мулҳамаи ғолиб бар ӯ

چونکه گردد ملهمه غالب بر او

Васфи моҳӣа буд эй розҷу

وصف ماهیه بود ای رازجو

Мутмаина чун шавад ёбад қарор

مطمئنه چون شود یابد قرار

Гардад ӯ чун хоки доим бо виқор

گردد او چون خاک دایم با وقار

Халқ он бошад тавозуъ бо хузўъ

خلق آن باشد تواضع با خضوع

Васф ӯ тамкин ва аҷзасту хушўъ

وصف او تمکین و عجز است و خشوع

Аз сифоти бад чу нафаст пок шуд

از صفات بد چو نفست پاک شد

Рӯҳи ту аз хок бар афлок шуд

روح تو از خاک بر افلاک شد

Май хиромад чун млоик бар фалак

می خرامد چون ملایک بر فلک

Ҳамдаму ҳамр аз бош д бо малик

همدم و همر از باش د با ملک

Халқи некӯи беҳтар аз ҳар тоъат аст

خلق نیکو بهتر از هر طاعت است

Бар хилофи нафаси ҷонро роҳат аст

بر خلاف نفس جان را راحت است

Халқ нек омад сироти алмстқим

خلق نیک آمد صراط المستقیم

Шуд мисоли халқи бади нори ҷҳим

شد مثال خلق بد نار جحیم

Ҷинати он рӯҳи халқи неки дон

جنت آن روح خلق نیک دان

Ҷинати орифи яқин худ ҳаст он

جنت عارف یقین خود هست آن

Чун ба халқ нек шуд ӯ муттасиф

چون به خلق نیک شد او متصف

Бар камолаши гашти олами мӯътариф

بر کمالش گشت عالم معترف

Халқ некӯ шуд ба маънии роҳи рост

خلق نیکو شد به معنی راه راست

Ҳар ки дорад халқи бади давр аз худост

هر که دارد خلق بد دور از خداست

Қавлу феълати нек май бояд ва лек

قول و فعلت نیک می باید و لیک

Зонҳмаҳи некӣ бааст афъоли нек

زانهمه نیکی به است افعال نیک

Халқи аслу қавлу феълаши фаръи дон

خلق اصل و قول و فعلش فرع دان

Фаръро чун асли гуфтан кӣ тавон

فرع را چون اصل گفتن کی توان

Масдари афъол ва ақволаст халқ

مصدر افعال و اقوال است خلق

Манбаи маҷмӯ ахлоқаст халқ

منبع مجموع اخلاق است خلق

Халқи некӯи васф ҳар инсон буд

خلق نیکو وصف هر انسان بود

Одамӣ бо халқи бад ҳайвон шавад

آدمی با خلق بد حیوان شود

Ҳар крои ахлоқ некӯ дод ҳақ

هر کرا اخلاق نیکو داد حق

Май барад аз халқи олам ӯ сабақ

می برد از خلق عالم او سبق

Ман надидам ба зи халқи неки ҳеҷ

من ندیدم به ز خلق نیک هیچ

Хуии бади мари одамиро кард гӣҷ

خوی بد مر آدمی را کرد گیج

Дӯстӣ бо марди некӯ халқ кун

دوستی با مرد نیکو خلق کن

Вонкаҳи хеши бад буд машну сухан

وانکه خویش بد بود مشنو سخن

Халқ некӯ шуд биҳишту ҳури айн

خلق نیکو شد بهشت و حور عین

Хуии бадро дӯзах сӯзон бибин

خوی بد را دوزخ سوزان ببین

Равзаи ризвони ҳамаи халқи накӯи сет

روضۀ رضوان همه خلق نکو ست

Халқи некатро ҷазо дидор ӯст

خلق نیکت را جزا دیدار اوست

Ҳар ки дорад дар ҷаҳони халқи накӯ

هر که دارد در جهان خلق نکو

Махзани асрори ҳақи дони ҷон ӯ

مخزن اسرار حق دان جان او

Ҷумлаи ахлоқу авсоф эй писар

جملۀ اخلاق و اوصاف ای پسر

Ҳар замон гардад ммсл дар сувар

هر زمان گردد ممثل در صور

Гоҳи норт май намояди гоҳи нур

گاه نارت می نماید گاه نور

Гоҳи дӯзахи гоҳи ҷнотсту ҳур

گاه دوزخ گاه جناتست و حور

Гуҳи наботу гоҳ ҳайвон ме шавад

گه نبات و گاه حیوان می شود

Гуҳи маодини гоҳ инсон ме шавад

گه معادن گاه انسان می شود

Зикри тасбеҳати баҳри дами бидрнг

ذکر تسبیحت بهر دم بیدرنگ

Май намояди миваҳои ранги ранг

می نماید میوه های رنگ رنگ

Себу зардолуу ангуру набот

سیب و زردآلو و انگور و نبات

Шуд намозу зикру тасбеҳу слўаҳ

شد نماز و ذکر و تسبیح و صلوة

Лола ва гулҳоу райҳону саман

لاله و گلها و ریحان و سمن

Ҷумла тоъотасту ахлоқи ҳасан

جمله طاعات است و اخلاق حسن

Ҳар якеро маънии хосӣ дигар

هر یکی را معنی خاصی دگر

Зон маъонии ҷӯи зи доноёни хабар

زان معانی جو ز دانایان خبر

Ҳури ғулмон ҳар яке авсофи тест

حور غلمان هر یکی اوصاف تست

Меҳр ва ма рӯҳасту қалби софи тест

مهر و مه روحست و قلب صاف تست

Қасри марворид ва дарҳои смин

قصر مروارید و درهای ثمین

Шуд дили пари нур ӯ эй марди дайн

شد دل پر نور او ای مرد دین

Ҷӯии хамру ҷӯии шеру ҷӯии об

جوی خمر و جوی شیر و جوی آب

Ҷумлаи авсоф ту омад дар ҳисоб

جمله اوصاف تو آمد در حساب

Мастӣ ва шавқаст ҷӯҳои шароб

مستی و شوق است جوهای شراب

Шуд мисоли зикру фикрати ҷӯии об

شد مثال ذکر و فکرت جوی آب

Завқи тоъатҳоу лаззоти амал

ذوق طاعتها و لذات عمل

Май намояди сӯрати ҷӯии асал

می نماید صورت جوی عسل

Сӯрати илми лзнии ҷӯии шер

صورت علم لذنی جوی شیر

Тифлрогар шер набӯд мурдаи гир

طفل را گر شیر نبود مرده گیر

Симу зари сидқи си ту ихлос эй писар

سیم و زر صدق س ت و اخلاص ای پسر

Лаълу марвориди ҳикмат май нигар

لعل و مروارید حکمت می نگر

Илм тавҳидаст дар маънавӣ

علم توحید است در معنوی

Шуд зумурради иффат ар донои шӯй

شد زمرد عفت ار دانا شوی

Лоҷувард омад вараъ эй муттақе

لاجورد آمد ورع ای متقی

Гашти фирӯзаи ибодоти суннӣ

گشت فیروزه عبادات سنی

Каҳрабо бошад ибодат дар мисол

کهربا باشد عبادت در مثال

Ҳаст ёқӯти ҳақиқии эътидол

هست یاقوت حقیقی اعتدال

Ҳадсу амъони назари алмоси дон

حدس و امعان نظر الماس دان

Гашти минои диққати фаҳм эй ҷавон

گشت مینا دقت فهم ای جوان

Шуд зҷоҷаҳи риққати қалб эй азиз

شد زجاجه رقت قلب ای عزیز

Ҷурми заҳру тавба позҳраст низ

جرم زهر و توبه پازهر است نیز

Гашти чинии маърифатҳои яқин

گشت چینی معرفتهای یقین

Худ муҳаббати санги мқнотиси байн

خود محبت سنگ مقناطیس بین

Шуд ибодатҳоу тоъот эй писар

شد عبادتها و طاعات ای پسر

Он таому шарбат ҳамчун шукр

آن طعام و شربت همچون شکر

Чун шавад авсофу ахлоқати накӯ

چون شود اوصاف و اخلاقت نکو

Ҳашт ҷинати худ туе эй никхў

هشت جنت خود تویی ای نیکخو

Гар гирифтори сифот бад шудӣ

گر گرفتار صفات بد شدی

Ҳам ту дӯзахи ҳам азоби сармадӣ

هم تو دوزخ هم عذاب سرمدی

Оташи сӯзону зақуму азоб

آتش سوزان و زقوم و عذاب

Ҳам ту дорӣ фаҳм кун некӯ биёб

هم تو داری فهم کن نیکو بیاب