Муқтадои дайни ҳасани хайри алоном

مقتدای دین حسن خیر الانام

Онкии шаҳр Басра шуд ӯро мақом

آنکه شهر بصره شد او را مقام

Дошт дар ҳамсояи як отшпрст

داشت در همسایه یک آتشپرست

Ном ӯ шмъўн ва чун парвонаи маст

نام او شمعون و چون پروانه مست

Гашт ӯ бемор ва дар назъи аўФтод

گشت او بیمار و در نزع اوفتاد

Шуд аз он агоаҳи шайхи Авестоад

شد از آن اگاه شیخ اوستاد

Шайхи олами қутби офоқи ҷаҳон

شیخ عالم قطب آفاق جهان

Рафт то шмъўн бибинад дар замон

رفت تا شمعون ببیند در زمان

Чун ба болинаш шуд ва пурсед ҳол

چون به بالینش شد و پرسید حال

Дид зору нотавон ҳамчун ҳилол

دید زار و ناتوان همچون هلال

Дӯд оташ карда рӯйишро сиёҳ

دود آتش کرده رویش را سیاه

Умр ӯ рафта , шудаи кораши табоҳ

عمر او رفته، شده کارش تباه

Раҳм омад шайхро бар ҳол ӯ

رحم آمد شیخ را بر حال او

Дар чунин дами зончнони аҳвол ӯ

در چنین دم زانچنان احوال او

Чунки меҳри шайх ҷунбидан гирифт

چونکه مهر شیخ جنبیدن گرفت

Баҳри аФзолш хурӯшидан гирифт

بحر افضالش خروشیدن گرفت

Шайхи гуфтои оқибат аз ҳақ битарс

شیخ گفتا عاقبت از حق بترس

Хешро зини феъли худ Фрёи ди рас

خویش را زین فعل خود فریا د رس

Дар миёни дӯди оташи солҳо

در میان دود آتش سالها

Кардае зойеъи ту умри пурбаҳо

کرده ای ضایع تو عمر پربها

Вақт он омад ки гардии ҳақи параст

وقت آن آمد که گردی حق پرست

з оташ сӯзанда водории ту даст

ز آتش سوزنده واداری تو دست

Шӯи мусулмон ва ба ҳақ имон биор

شو مسلمان و به حق ایمان بیار

То бубахшад бар ту фазли кирдигор

تا ببخشد بر تو فضل کردگار

Гуфт шмъўнш ки эй шайхи азиз

گفت شمعونش که ای شیخ عزیز

Боз медорад зи исломами се чиз

باز میدارد ز اسلامم سه چیز

Гар набӯдӣ ин се муъмин ме шудам

گر نبودی این سه مؤمن می شدم

Дар раҳи ҳақ чун ту мўқн ме шудам

در ره حق چون تو موقن می شدم

Аввали онкии зм дунё ме кунанд

اول آنکه ذم دنیا می کنند

Рӯзу шаби андари пай ӯ ме дуанд

روز و شب اندر پی او می دوند

Ваон дигар гӯйанд ҳақи дони марг ро

وان دگر گویند حق دان مرگ را

Худ наме сози Ни ди созу барг ро

خود نمی ساز ن د ساز و برگ را

Пас сиўм гӯйанд дидори худо

پس سیوم گویند دیدار خدا

Муъминонро ҳақ буд рӯзи ҷазо

مؤمنان را حق بود روز جزا

Ҳеҷ корӣ ки ризои ҳақ дар ӯст

هیچ کاری که رضای حق در اوست

наменасозанд аз барои дид дӯст

می نسازند از برای دید دوست

Кибри мқторо Фромш карда анд

کبر مقتاً را فرامش کرده اند

То чаҳ ботил дар хаёл оварда анд

تا چه باطل در خیال آورده اند

Раҳзан роҳаст қавли биъмл

رهزن راهست قول بیعمل

Гуфт бикрдорро набӯд маҳал

گفت بیکردار را نبود محل

Ончӣ мегӯйанд гар бошад чунон

آنچه می گویند گر باشد چنان

Феъли ҳам бояд буд дар хӯрд он

فعل هم باید بود در خورد آن

Гар набошад аз чаҳ бошад гуфтанаш

گر نباشد از چه باشد گفتنش

Мушкилам инаст бишинав аз маниш

مشکلم اینست بشنو از منش

Шайхи гуфто кин нишон ошност

شیخ گفتا کاین نشان آشناست

Ин ҳамаи бегонагӣ охир чарост

این همه بیگانگی آخر چراست

Муъминонро ҳаст иқрорӣ ба ҳақ

مؤمنان را هست اقراری به حق

Нест ботили биъмли гуфтори ҳақ

نیست باطل بیعمل گفتار حق

Бӯдае ҳафтод соли отшпрст

بوده ای هفتاد سال آتشپرست

Хўдндории ғайри боди ин дам ба даст

خودنداری غیر باد این دم به دست

Ҳақи ту оташ наме орад ба ҷо

حق تو آتش نمی آرد به جا

Гар дар оеи ҳамчуи ман сӯзади туро

گر در آیی همچو من سوزد ترا

Гар бидорад ҳақ нахоҳад сӯхтан

گر بدارد حق نخواهد سوختن

Оташ сӯзанда як мӯем зи тан

آتش سوزنده یک مویم ز تن

Хуши биё то даст бар оташ на ад

خوش بیا تا دست بر آتش نه اد

То яқин гардад азин шак вораем

تا یقین گردد ازین شک وارهیم

Шайхи дасти хеш бар оташ на ад

شیخ دست خویش بر آتش نه اد

Шуълае дар ҷони шмъўни аўФтод

شعله ای در جان شمعون اوفتاد

Икси р мӯяш нашуд озурда зон

یکس ر مویش نشد آزرده زان

Чунки шмъўн дид аҳволи чунон

چونکه شمعون دید احوال چنان

Субҳи давлат дар дил шмъўн дамид

صبح دولت در دل شمعون دمید

Завқи имони гашт дар ҷонаши падед

ذوق ایمان گشت در جانش پدید

Гуфт шихо чист тадбирам бигӯ

گفت شیخا چیست تدبیرم بگو

Чора ам кун зонка ҳастам чораи ҷӯ

چاره ام کن زانکه هستم چاره جو

Шайх гуфташ шӯи мусулмони ин замон

شیخ گفتش شو مسلمان این زمان

Чораи ту ин буд таҳқиқи дон

چارۀ تو این بود تحقیق دان

Гуфт шмъўни шайхро ҳуҷҷат бидиҳ

گفت شمعون شیخ را حجت بده

Хати худро ҳам бар он ҳуҷҷати буна

خط خود را هم بر آن حجت بنه

Ки уқубат набудам дар охират

که عقوبت نبودم در آخرت

Ҳақ бубахшад ҷумлаи куфру м ъ сят

حق ببخشد جمله کفر و م ع صیت

Дар замони он шайхи хаттии дрнўшт

در زمان آن شیخ خطی درنوشت

Ки нагирад ҳақи турои зи он феъли зишт

که نگیرد حق ترا ز آن فعل زشت

Гуфт шмъўнш ъ ди вели Басраи кӯ

گفت شمعونش ع د ول بصره کو

То гувоҳиҳо нўисндм бар ӯ

تا گواهی ها نویسندم بر او

Ҳам бигуфт шайх бинвиштанд зуд

هم بگفت شیخ بنوشتند زود

Он замони шмъўни басӣ зорӣ намӯд

آن زمان شمعون بسی زاری نمود

Нолаҳоу гиряҳо бисёр кард

ناله ها و گریه ها بسیار کرد

Омад аз афғон ӯ дилҳо бадарад

آمد از افغان او دلها بدرد

Дайни пазируфт ва ба ислом омад ӯ

دین پذیرفت و به اسلام آمد او

Аз сафои завқи имони баради бӯ

از صفای ذوق ایمان برد بو

Пас ҳасанро ин васият кард зуд

پس حسن را این وصیت کرد زود

Вақти мурдани байн чаҳ ихлосӣ намӯд

وقت مردن بین چه اخلاصی نمود

Чун бимирам гуфт фармо то маро

چون بمیرم گفت فرما تا مرا

Покшўиӣ шавед эй баҳри сафо

پاکشویی شوید ای بحر صفا

Пас маро бар дасти худ дар хок на

پس مرا بر دست خود در خاک نه

Хат ки бинвиштӣ ба даст ман бидиҳ

خط که بنوشتی به دست من بده

То марои ҳуҷҷат буд пеши худо

تا مرا حجت بود پیش خدا

То буд ин хати амони ҷони маро

تا بود این خط امان جان مرا

Шайх гуфташ ин васиятҳо тамом

شیخ گفتش این وصیتها تمام

Кардаам аз ту қабул эй хуши паём

کرده ام از تو قبول ای خوش پیام

Чун шунид аз шайхи шмъўни ин ҷавоб

چون شنید از شیخ شمعون این جواب

Дидаҳо бар ҳам ниҳод ва шуд ба хоб

دیده ها بر هم نهاد و شد به خواب

Дар замони ҷонро ба ҳақ таслим кард

در زمان جان را به حق تسلیم کرد

Шуд ба ҳазрат бо дили пари сӯзу дард

شد به حضرت با دل پر سوز و درد

Сидқу ихлосаши нигар эй марди роҳ

صدق و اخلاصش نگر ای مرد راه

Қавл ва феълаш ҳаст бар ҳолаши гувоҳ

قول و فعلش هست بر حالش گواه

Қавли комили байн чу кард аз ҷони қабул

قول کامل بین چو کرد از جان قبول

Не чаро гуфт ва на чун чун бўолФзўл

نی چرا گفت و نه چون چون بوالفضول

Ҳар ки қавли аҳли ҳақ тасдиқ кард

هر که قول اهل حق تصدیق کرد

Шоди гашт ва вораед аз ранҷу дард

شاد گشت و وارهید از رنج و درد

Шайх гуфташ то бшўиндш бисоз

شیخ گفتش تا بشویندش بساز

Кард бар ваии шайху асҳобаши намоз

کرد بر وی شیخ و اصحابش نماز

Баъд аз он коғаз ба даст ӯ бидод

بعد از آن کاغذ به دست او بداد

Пас ба дасти хеш дар гӯраши ниҳод

پس به دست خویش در گورش نهاد

Аз сари ихлос чун омад ба роҳ

از سر اخلاص چون آمد به راه

Сидқи барадаши кашкашон то пешгоҳ

صدق بردش کشکشان تا پیشگاه

бадгумонӣ куфр бошад дар тариқ

بدگمانی کفر باشد در طریق

Сидқи раҳравро буд нъми алрқиқ

صدق رهرو را بود نعم الرقیق

Шайхро зи андешаи он шаби ҳеҷ хоб

شیخ را ز اندیشه آن شب هیچ خواب

Номади андари чашм ва будаш изтироб

نامد اندر چشم و بودش اضطراب

Ҳар замон бо хеш мегуфт ин чаҳ буд

هر زمان با خویش می گفت این چه بود

Баси аҷаби савдо ки моро рух намӯд

بس عجب سودا که ما را رخ نمود

Ман ки дар дарёии ҳайрат ғарқа ам

من که در دریای حیرت غرقه ام

наменадонам каз кадомин фирқа ам

می ندانم کز کدامین فرقه ام

Чун бигирам дасти дигари ғарқа ро

چون بگیرم دست دیگر غرقه را

Аз чаҳ кардам ҳукм бар малики худо

از چه کردم حکم بر ملک خدا

Чунки дар малики худами ҳам даст нест

چونکه در ملک خودم هم دست نیست

Хат ба малики ҳақи навиштан баҳр чист

خط به ملک حق نوشتن بهر چیست

Аз чаҳ гаштами ман ба роҳи ҳақи фузул

از چه گشتم من به راه حق فضول

Бор ӯро ман чаро гаштами ҳмўл

بار او را من چرا گشتم حمول

Андарин андешаи хобаш дар рабӯд

اندرین اندیشه خوابش در ربود

Рӯҳ ӯ дар равза ҷавлонӣ намӯд

روح او در روضه جولانی نمود

Дид шмъўнро хиромон дар биҳишт

دید شمعون را خرامان در بهشت

Дар даруни марғзории ҷонсршт

در درون مرغزاری جانسرشت

Буд тоҷӣ аз мурассаъ бар сараш

بود تاجی از مرصع بر سرش

Ҳалаи некӯу тоза дар буриш

حلۀ نیکو و تازه در برش

Шайх пурседаш ки бар гӯ ҳол чист

شیخ پرسیدش که بر گو حال چیست

Ончӣ май байнами зи ту аҳвол чист

آنچه می بینم ز تو احوال چیست

Гуфт шмъўнш чаҳ май пурсӣ хабар

گفت شمعونش چه می پرسی خبر

Ончӣ май бинии ду сад чандон дигар

آنچه می بینی دو صد چندان دگر

Ҷои мо ҳақ дар ҷавор хеш дод

جای ما حق در جوار خویش داد

Дар ба рӯй ман ба фазли худ кушод

در به روی من به فضل خود گشاد

Пас зи айни лутф дидорам намӯд

پس ز عین لطف دیدارم نمود

Кӣ тавонам шарҳ додани кон чаҳ буд

کی توانم شرح دادن کان چه بود

Ончии Фзи л ш кард андари ҳақи ман

آنچه فض ل ش کرد اندر حق من

Кӣ ба шарҳ ва васф ояд эй ҳасан

کی به شرح و وصف آید ای حسن

Фазли ҳақ беиллат ва беғоят аст

فضل حق بی علت و بی غایت است

Аз китоби фазлаши ин як оят аст

از کتاب فضلش این یک آیت است

Чун براردи баҳри ғуфрони мавҷҳо

چون برآرد بحر غفران موجها

Маҳв гирданд гуноҳи халқ ро

محو گرداند گناه خلق را

Аз камоли раҳматат эй кирдигор

از کمال رحمتت ای کردگار

Муъмину кофари ҳамаи умедвор

مؤمن و کافر همه امیدوار

Пеши кӯи ҳи афви коҳи ҷурм ро

پیش کو ه عفو کاه جرم را

Ҳеҷ вазнӣ нест эй раби алўрӣ

هیچ وزنی نیست ای رب الوری

Гуфт шмъўн бо ҳасани борӣ кунун

گفت شمعون با حسن باری کنون

Аз змонӣ омадӣ куллӣ бурун

از ضمانی آمدی کلی برون

Хати худ бустон ба ин ҳоҷат набӯд

خط خود بستان به این حاجت نبود

Ҳаст биҳди раҳмату фазли вдўд

هست بیحد رحمت و فضل ودود

Чун ҳасан бедор шуд зон хоби хуш

چون حسن بیدار شد زان خواب خوش

Кари ди шодӣҳо басӣ зон хуши маниш

کر د شادیها بسی زان خوش منش

Дар муноҷот омад ва гуфт эй худо

در مناجات آمد و گفت ای خدا

Нест навмидии маро аз бе раҳе

نیست نومیدی مرا از بی رهی

Ҷуз ба маҳзи лутфу фазли кирдигор

جز به محض لطف و فضل کردگار

Кас намеёбад дарин даргоҳи бор

کس نمی یابد درین درگاه بار

Нест касро андарин даргаи з ӣ ан

نیست کس را اندرین درگه ز ی ان

Чункисозӣ габрро аз муҳаррамон

چونکه سازی گبر را از محرمان

Чунки габри куҳнаро раҳ май диҳӣ

چونکه گبر کهنه را ره می دهی

Нест навмидии маро аз бирҳӣ

نیست نومیدی مرا از بیرهی

Баҳри афват чунки гардад мавҷи зан

بحر عفوت چونکه گردد موج زن

Маҳв гирданд гуноҳи марду зан

محو گرداند گناه مرد و زن

Ноумедии куфри дон дар роҳи дайн

ناامیدی کفر دان در راه دین

Оят лотқнтўо бишинав яқин

آیت لاتقنطوا بشنو یقین

Оят ғаффоряш омад гуноҳ

آیت غفاریش آمد گناه

Бигнаҳ зоҳир нашуд лутфи илоҳ

بیگنه ظاهر نشد لطف اله

Шуд Ганаӣ ӯ зи фақри мо аён

شد غنای او ز فقر ما عیان

Мазҳари сонеъи яқини маснӯъи дон

مظهر صانع یقین مصنوع دان

Мо ба ҳам муҳтоҷ ва аз ҳам мо гзир

ما به هم محتاج و از هم ما گزیر

Оинаи ҷӯад карямон шуд фақир

آینه جود کریمان شد فقیر