Маҳви всҳўу фарқу ҷамъу ҷамъи ҷамъ

محو وصحو و فرق و جمع و جمع جمع

Чунки донистӣ шудӣ ту шамъи ҷамъ

چونکه دانستی شدی تو شمع جمع

Маҳв чаҳ буд хештан кардани фано

محو چه بود خویشتن کردن فنا

Сҳў чаҳ буд ё Фи тан аз ҳақи бақо

صحو چه بود یا ف تن از حق بقا

Аз ман ва мое бакулии шӯи фано

از من و مایی بکلی شو فنا

Гар ҳамеи хоҳӣ ки ёбии он бақо

گر همی خواهی که یابی آن بقا

Фарқ чаҳ буд айни ғайр ангоштан

فرق چه بود عین غیر انگاشتن

Ҷамъи ғайрашро ъад м пиндоштан

جمع غیرش را عد م پنداشتن

Аз ҳамаи ваҷҳеи ҷаҳонро ғайри ёр

از همه وجهی جهان را غیر یار

Ҳар ки мебинад маъаттал май шумор

هر که می بیند معطل می شمار

Соҳиби таътили аҳли фарқи дон

صاحب تعطیل اهل فرق دان

Кӯ надид аз ҳақи дарин олами нишон

کو ندید از حق درین عالم نشان

Ҳар ки гуяд нест куллӣ ҳеҷ ғайр

هر که گوید نیست کلی هیچ غیر

Дар яқин ӯст масҷиди айни дайр

در یقین اوست مسجد عین دیر

Соҳиб ҷамъаст ва пешаш нест фарқ

صاحب جمع است و پیشش نیست فرق

Ҷон ӯ дар баҳр ваҳдат гашта ғарқ

جان او در بحر وحدت گشته غرق

Ҷамъ ҷамъаст инки худ гуяд аён

جمع جمع است اینکه خود گوید عیان

Дар мроёии ҳамаи фошу ниҳон

در مرایای همه فاش و نهان

Айн хонд ҳар чаҳ ояд дар назар

عین خواند هر چه آید در نظر

Боз ғайраш хонд аз ваҷҳ дигар

باز غیرش خواند از وجه دگر

Соҳиби ин мартабаи комил буд

صاحب این مرتبه کامل بود

Зонка ин он ҳар дуро шомил буд

زانکه این آن هر دو را شامل بود

Сҳўи баъди алмҳўу фарқи баъди ҷамъ

صحو بعد المحو و فرق بعد جمع

Ҷамъ ҷамъ аст бишинав ар дории тўсмъ

جمع جمع است بشنو ار داری توسمع

Ҷамъ ҷамъ омад мақоми орифон

جمع جمع آمد مقام عارفان

Нест зини аъло камоли комилон

نیست زین اعلی کمال کاملان

Машҳади аҳли камоли ин Машҳад аст

مشهد اهل کمال این مشهد است

Қайд ҳаст ва нест чун бинӣ садаст

قید هست و نیست چون بینی سدست

Чашми бино ҳар ки дорад дар ҷаҳон

چشم بینا هر که دارد در جهان

Аз пас ҳар зарра ҳақ бинад аён

از پس هر ذره حق بیند عیان

Ҳар ки ӯ дар сӯрат ҳар хайру шар

هر که او در صورت هر خیر و شر

Дӯст бинад ӯ буд соҳибназар

دوست بیند او بود صاحبنظر

Зонка ҳар чаҳ дар ҷаҳон дорад зуҳӯр

زانکه هر چه در جهان دارد ظهور

Ҳаст ӯро баҳра аз зулмоту нур

هست او را بهره از ظلمات و نور

Ҳар чаҳ дорад дар ҷаҳони нақши вуҷӯд

هر چه دارد در جهان نقش وجود

Ду ҷиҳат дар ваии тавон пайдо намӯд

دو جهت در وی توان پیدا نمود

Он яке сӯрат дигар маънӣ буд

آن یکی صورت دگر معنی بود

Ҳар чаҳ гӯйии ғайр аз ин даъвӣ буд

هر چه گویی غیر از این دعوی بود

Аз раҳи сӯрати намояди ғайри дӯст

از ره صورت نماید غیر دوست

Чун назар кардӣ ба маънӣ ҷумла ӯст

چون نظر کردی به معنی جمله اوست

Зон яке моъндкми йени Фи ди шинав

زان یکی ماعندکم ین ف د شنو

Ҷузи паии мо ъндаҳи боқии Марв

جز پی ما عنده باقی مرو

Кӯза чун бишикаст май гӯйии суфол

کوزه چون بشکست می گویی سفال

Чун суфолаш хок шуд бингар ту ҳол

چون سفالش خاک شد بنگر تو حال

Хок май гӯйӣ , кунун он кӯзаи кӯ

خاک می گویی ، کنون آن کوزه کو

Маънӣу сӯрат дар онҷои бози ҷӯ

معنی و صورت در آنجا باز جو

Он ҳаюло кин ҳама сӯрат бираваст

آن هیولا کاین همه صورت بروست

Ҳаст ҳар ҷои он сувар нақш сабуаст

هست هر جا آن صور نقش سبوست

То набинӣ оинаи рухсори дӯст

تا نبینی آینه رخسار دوست

Ҳар ду олам дар ҳақиқат акс ӯст

هر دو عالم در حقیقت عکس اوست

Гар надории дида аз мо вом кун

گر نداری دیده از ما وام کن

Аз ҷаҳон бингар ба рӯйиш бе сухан

از جهان بنگر به رویش بی سخن

Ҳасани Лайлии ронёбди бегмон

حسن لیلی رانیابد بیگمان

Дидаи маҷнӯн ки то бинад аён

دیدۀ مجنون که تا بیند عیان

Рӯй узро кӣ барандозади ниқоб

روی عذرا کی براندازد نقاب

То набинад дидаи Вомиқи пари об

تا نبیند دیدۀ وامق پر آب

Рӯй ӯ ҳар як ба рӯй дида аст

روی او هر یک به روی دیده است

Ҳар касе ҳасанати зи сӯе дида аст

هر کسی حسنت ز سویی دیده است

Нест маъшӯқӣ дигар ҷуз рӯй ӯ

نیست معشوقی دگر جز روی او

Ҷумларо дом дил омад мӯӣ ӯ

جمله را دام دل آمد موی او

Ошиқу маъшӯқи ғайр ёр нест

عاشق و معشوق غیر یار نیست

Дар ҳақиқати ғайр ӯ диёр нест

در حقیقت غیر او دیار نیست

Фаҳму дониши кӯ ки то гӯям сухан

فهم و دانش کو که تا گویم سخن

Пар кунам ҷому сабу аз бодаи ман

پر کنم جام و سبو از باده من

Парда бурдорам зи асрори яқин

پرده بردارم ز اسرار یقین

Фош бинмоед ба олами явми дайн

فاش بنماید به عالم یوم دین

Вонмоими ҳам дар ӣнҷои ман аён

وانمایم هم در اینجا من عیان

Ончӣ мавҷӯдаст дар дори ҷаҳон

آنچه موجود است در دار جهان

Дидаи кӯ то ёр бинад ӯ аён

دیده کو تا یار بیند او عیان

Гӯши кӯ то башнавад рози ниҳон

گوش کو تا بشنود راز نهان

Чун надидам ҳеҷ муҳаррам дар ҷаҳон

چون ندیدم هیچ محرم در جهان

Лоҷарам хоҳам ниҳони асрори ҷон

لاجرم خواهم نهان اسرار جان

Ёр пинҳонаст дар зери ниқоб

یار پنهانست در زیر نقاب

Ҳамчуи дарёи кӯ ниҳон шуд дар ҳиҷоб

همچو دریا کو نهان شد در حجاب

Пурд бурдору ҷамоли ёри байн

پرد بردار و جمال یار بین

Дида во кун чеҳраи асрори байн

دیده وا کن چهرۀ اسرار بین

Нест гардони чеҳраи мавҳум ро

نیست گردان چهرۀ موهوم را

Парда бигушо шоҳиди маълум ро

پرده بگشا شاهد معلوم را

Хору г л бингар ки аз як шох раст

خار و گ ل بنگر که از یک شاخ رست

То шавад пеши ту ин маънии дуруст

تا شود پیش تو این معنی درست

Гар ба сӯрати гули намояди ғайри хор

گر به صورت گل نماید غیر خار

Хору г л айнанд дар аслу табор

خار و گ ل عینند در اصل و تبار

Гар бигӯе хору гули зиди ҳманд

گر بگویی خار و گل ضد همند

Ҳам зи ваҷҳеи ин сухан бошад писанд

هم ز وجهی این سخن باشد پسند

Вари ҳамеи гӯйӣ ки хор ва гул якеаст

ور همی گویی که خار و گل یکیست

Орифонро кӣ дарин маънӣ шаккӣаст

عارفان را کی درین معنی شکیست

Марди ориф ҳар чаҳ мегуяд равост

مرد عارف هر چه می گوید رواست

Ҷоҳил ар гуяд савоби ои Н ҳам хатост

جاهل ار گوید صواب آ ن هم خطاست

Чун надории завқи ирфон эй фақиҳ

چون نداری ذوق عرفان ای فقیه

Қавли риндонро шинави лошки фӣа

قول رندان را شنو لاشک فیه

Ҳар чаҳ набӯд мартар а мункир нагу

هر چه نبود مر تر ا منکر نگو

Сидқовар то ки ҳи раҳи ёбии бадв

صدق آور تا ک ه ره یابی بدو

Бартар аз фаҳму хаёли мо ва ту

برتر از فهم و خیال ما و تو

Ҳаст ошиқро ҳазорон гуфт вгў

هست عاشق را هزاران گفت وگو

Ту надории завқ ар б аби сафо

تو نداری ذوق ار ب اب صفا

Гашта аз он мункири аҳли худо

گشته از آن منکر اهل خدا

Ояти лоитҳдўо аз ҳақи шинав

آیت لایتهدوا از حق شنو

Қойили аввали қадӣмӣ ҳам машав

قایل اول قدیمی هم مشو

Сари ишқ аз фаҳм въқлт бартараст

سر عشق از فهم وعقلت برترست

Завқи ошиқ аз мақом дигараст

ذوق عاشق از مقام دیگرست

Меҳри рӯйиш бар ҳама заррот тофт

مهر رویش بر همه ذرات تافت

Ҳар яке дар хӯрд худ зу баҳра ёфт

هر یکی در خورد خود زو بهره یافت

Дида аз қаҳраши ҷамоди афтодагӣ

دیده از قهرش جماد افتادگی

Карда аз меҳраши наботи астодгӣ

کرده از مهرش نبات استادگی

Ёфт ҳайвони баҳри ҳ зу ҳасану сабот

یافت حیوان بهر ه زو حسن و ثبات

Гашти зи эшон зоҳири анвоъи сифот

گشت ز ایشان ظاهر انواع صفات

Мазҳари гулшани биҷуз инсон набӯд

مظهر گلشن بجز انسان نبود

Ҳар чаҳ буд аз вай аз ӯ пайдо набӯд

هر چه بود از وی از او پیدا نبود

Боз ҳар синфӣ аз ӯ навъе дигар

باز هر صنفی از او نوعی دگر

Ёфта файзӣ ба ҳукми додгар

یافته فیضی به حکم دادگر

Гарчи ин хур бар ҳама яксон битофт

گرچه این خور بر همه یکسان بتافت

Лек ҳар як дар хури худ нур ёфт

لیک هر یک در خور خود نور یافت

Дар даруни хонаи нури ои Фтоб

در درون خانه نور آ فتاب

Ҳам ба қадари равзанаи афканди тоб

هم به قدر روزنه افکند تاب

Равзан аз ҳар сӯи гшои ин хона ро

روزن از هر سو گشا این خانه را

То шавад ин хонаи пари нуру зё

تا شود این خانه پر نور و ضیا

Сақфу девораш агарсозӣ хароб

سقف و دیوارش اگر سازی خراب

Пар шавад хонаи зи нури офтоб

پر شود خانه ز نور آفتاب

Чун ҳиҷоби нури ҳақи девори мост

چون حجاب نور حق دیوار ماست

Нест кун худро ки ин ҳастӣ хатост

نیست کن خود را که این هستی خطاست

Гар ту зи вқи нестии дарёи Фтӣ

گر تو ذ وق نیستی دریا فتی

ДрФтодаҳи асб худ бишитофтӣ

درفتاده اسب خود بشتافتی

Ман намедонам ки ту дар чистӣ

من نمی دانم که تو در چیستی

Чун нанушедӣ ту ҷоми нестӣ

چون ننوشیدی تو جام نیستی

Гар ту бархезӣ зи мо ва ман дамӣ

گر تو برخیزی ز ما و من دمی

Ҳар ду олами пари зи худ бинии ҳаме

هر دو عالم پر ز خود بینی همی

Аз чаҳ дар мо ва манӣ часбида Эй

از چه در ما و منی چسبیده ای

Рамзи мўтўо гўиё нашунида Эй

رمز موتوا گوییا نشنیده ای

Чун ту аз ҳастӣ худ бархестӣ

چون تو از هستی خود برخاستی

Дар си Фоиии сарф базм оростӣ

در ص فایی صرف بزم آراستی

То нагардад кашфи ин ҳолат ба ту

تا نگردد کشف این حالت به تو

Кӣ шӯии воқифи зи канаи худ б г ва

کی شوی واقف ز کنه خود ب گ و

Кашф дар маънӣ буд рафъи ҳиҷоб

کشف در معنی بود رفع حجاب

Буд ту оами д ба рӯй ту ниқоб

بود تو آم د به روی تو نقاب

Пардаи худ аз миён бурдор зуд

پردۀ خود از میان بردار زود

То аёни бинӣ ба рӯй ёри зуд

تا عیان بینی به روی یار زود

Шуд ҳиҷоби зот , асмоу сифот

شد حجاب ذات ، اسما و صفات

Пардаи исм ва сифат шуд коинот

پردۀ اسم و صفت شد کاینات

То тааюни брнхизд аз миён

تا تعین برنخیزد از میان

Ҳақ наҳо Ни сету нхўоҳдшди аён

حق نها ن ست و نخواهدشد عیان

Чеҳраи маънии ниҳон дар сӯратаст

چهرۀ معنی نهان در صورتست

Сӯрату маънӣ ниқоб ваҳдатаст

صورت و معنی نقاب وحدتست

Кист аҳли кашфу виҷдон дар ҷаҳон

کیست اهل کشف و وجدان در جهان

Онк бинад рӯй ҷонон ӯ аён

آنک بیند روی جانان او عیان

Ин тааюн шуд ҳиҷоб рӯй дӯст

این تعین شد حجاب روی دوست

Чунки бархезад тааюни ҷ млаҳ ӯст

چونکه برخیزد تعین ج مله اوست

Ончии ту ҷӯёии онии рӯзу шаб

آنچه تو جویای آنی روز و شب

Ваз туе шуд ӯ ниҳон эй булъаҷаб

وز تویی شد او نهان ای بوالعجب

Чун дилати сои Ф ӣ шавад аз ҷумлаи зин

چون دلت صا ف ی شود از جمله زین

Пардаи мо ва ту бархезад зи байн

پردۀ ما و تو برخیزد ز بین

Нест гардад сӯрати болоу паст

نیست گردد صورت بالا و پست

Ҳақ аён бинад ба нақш ҳар чаҳ ҳаст

حق عیان بیند به نقش هر چه هست

Ҷумлаи зарроти ҷаҳони Мансури вор

جمله ذرات جهان منصور وار

Доимои гӯйони ано алҳақ ошкор

دایماً گویان انا الحق آشکار

Пунбаи пиндорро аз гӯши ҷон

پنبۀ پندار را از گوش جان

Гар бар оре бишинавӣ гуфторашон

گر بر آری بشنوی گفتارشان

Оинаи ҷонро мусаффо кун зи занг

آینه جان را مصفا کن ز زنگ

То намояд рӯй ҷонон бе диранг

تا نماید روی جانان بی درنگ

Гар лақои ёри дории орзӯ

گر لقای یار داری آرزو

Дил буд дили оинаи дидори ҷӯ

دل بود دل آینه دیدار جو

Оинаи дил соф кун аз ҳар ғубор

آینه دل صاف کن از هر غبار

То ъӣ аи Ни бнмоидти рухсори ёр

تا عی ا ن بنمایدت رخسار یار

Дил мусаффо кун зи ранги ғайри дӯст

دل مصفا کن ز رنگ غیر دوست

То аёни бинӣ ки ҳастӣ ҷумла ӯст

تا عیان بینی که هستی جمله اوست

Сади роҳи ту туе омад бидон

سد راه تو تویی آمد بدان

Варна ҳақ пайдост дар куну макон

ورنه حق پیداست در کون و مکان