Чунки дарди ишқ домонам гирифт

چونکه درد عشق دامانم گرفت

Шаҳнаи ақлаш гиребонам гирифт

شحنۀ عقلش گریبانم گرفت

Шуъла зан шуд оташи ишқаши чунон

شعله زن شد آتش عشقش چنان

Каз нафаси ши ди сӯхтаи куну макон

کز نفس ش د سوخته کون و مکان

зи оташи савдоӣ ӯ май сӯхтам

ز آتش سودای او می سوختم

Боз ҳамчун лола ме афрӯхтам

باز همچون لاله می افروختم

Тарк ишқаш кард яғмои ҷону дил

ترک عشقش کرد یغما جان و دل

Ҷони моро дил гирифт аз обу гул

جان ما را دل گرفت از آب و گل

Ишқ ӯ чун дар дилам манзил гирифт

عشق او چون در دلم منزل گرفت

Ҷони моро аз ду олам дил гирифт

جان ما را از دو عالم دل گرفت

Коми ҷонами лиззати ишқаш чу ёфт

کام جانم لذت عشقش چو یافت

Аз ғаму фикри ду олам рӯй тофт

از غم و فکر دو عالم روی تافت

Ҷузи хаёл ӯ набудам мӯнисӣ

جز خیال او نبودم مونسی

Ҷузи ғамаш ҳамдам нагаштам бо касе

جز غمش همدم نگشتم با کسی

Гуҳи зи хамаш маст будам гуҳи хумор

گه ز خمش مست بودم گه خمار

Гуҳи зи зулфи машки бӯяши биқрор

گه ز زلف مشک بویش بیقرار

Чораи ин дард ме нашнохтам

چارۀ این درد می نشناختم

Рӯзу шаб бо сӯхтан ме сохтам

روز و شب با سوختن می ساختم

Доимои лаб хушк будам дидам тар

دایماً لب خشک بودم دیدم تر

Қӯти ҷонам буд аз хӯни ҷигар

قوت جانم بود از خون جگر

Дарди худ бо ҳар ки мекардам баён

درد خود با هر که می کردم بیان

Аз давояш кас намегуфтӣ нишон

از دوایش کس نمی گفتی نشان

Ногаҳони мардии зи абдоли худо

ناگهان مردی ز ابدال خدا

Пешам омад аз раҳи сидқу сафо

پیشم آمد از ره صدق و صفا

Ранг рӯем зард диду т Н назор

رنگ رویم زرد دید و ت ن نزار

Омадаи ҷонам ба лаб аз дарди ёр

آمده جانم به لب از درد یار

Гуфт эй аз дарди ишқаши чораи ҷӯ

گفت ای از درد عشقش چاره جو

Чист аҳволи ту шарҳаши бозгу

چیست احوال تو شرحش بازگو

Гуфтам аз савдоӣ ӯ девона ам

گفتم از سودای او دیوانه ام

Вази ғами дунёии дун бегона ам

وز غم دنیای دون بیگانه ام

Толиби ёрам на ҷӯёии далел

طالب یارم نه جویای دلیل

Нестам пурвои илми қолу қил

نیستم پروای علم قال و قیل

Гарчи кушедам басӣ дар боби илм

گرچه کوشیدم بسی در باب علم

Ҳеҷ маълумам нашуд абвоби илм

هیچ معلومم نشد ابواب علم

Ман надонам чораи ин кор чист

من ندانم چارۀ این کار چیست

Бевисол ӯ чу натавонем зист

بی وصال او چو نتوانیم زیست

Гуфт ҳар кӯи васли ҳақро толиб аст

گفت هر کو وصل حق را طالب است

Сӯзи ишқи андари дил ӯ ғолиб аст

سوز عشق اندر دل او غالب است

То ба роҳ ишқ бошад як ҷиҳат

تا به راه عشق باشد یک جهت

Пер бояд ҷусти комили маърифат

پیر باید جست کامل معرفت

То ба роҳи ишқ иршодаш кунад

تا به راه عشق ارشادش کند

Дар висоли дӯсти дил шодаш кунад

در وصال دوست دل شادش کند

Ҳар кро перӣ набошад дар тариқ

هر کرا پیری نباشد در طریق

Кӣ шавад сари маст аз ҷоми рҳиқ

کی شود سر مست از جام رحیق

Гуфтамаш перӣ ки бошад роҳбар

گفتمش پیری که باشد راهبر

Аз баду неки раҳи ҳақ бо хабар

از بد و نیک ره حق با خبر

Кист аиндми гӯи нишон ӯ маро

کیست ایندم گو نشان او مرا

То кунам бар амр ӯ ҷонро фидо

تا کنم بر امر او جان را فدا

Гуфт он раҳбар ки ри ҳро муқтадост

گفت آن رهبر که ر ه را مقتداست

Ҷумлаи аўтодро ӯ пешвост

جملۀ اوتاد را او پیشواست

Қутб ақтобасту ғўс аъзам аст

قطب اقطاب است و غوث اعظم است

Вориси илму камол хотам аст

وارث علم و کمال خاتم است

Ҳаст чун хур дар ҷаҳон ӯ нўрбхш

هست چون خور در جهان او نوربخش

Зон сабаб гаштааст номаши нўрбхш

زان سبب گشته است نامش نوربخش

Чун шунидам ном ӯ бихўд шудам

چون شنیدم نام او بیخود شدم

Лаҳза Эй шуд боз бо худ омадам

لحظه ای شد باز با خود آمدم

Гуфтам охир ӯ куҷо дорад мақом

گفتم آخر او کجا دارد مقام

Гӯи нишони манзили он никном

گو نشان منزل آن نیکنام

То ба иршоди ту гирдам бо хабар

تا به ارشاد تو گردم با خبر

Аз ҷамоли ҷонФзоӣ ӯ магар

از جمال جانفزای او مگر

Гуфт аўдри кӯра фақраст рӯй

گفت اودر کوره فقر است روی

ги ри худо хоҳӣ бирав ӯро биҷавӣ

گ ر خدا خواهی برو او را بجوی

Муваллидаш аз Қойинаст ва ҳолиё

مولدش از قاین است و حالیا

Кӯҳ Гелон шуд мақоми он киё

کوه گیلان شد مقام آن کیا

ӯст аиндми муқтадои аҳли дайн

اوست ایندم مقتدای اهل دین

Муқтадои раҳи рӯи ан бо яқин

مقتدای ره رو ان با یقین

Ходимони остонаши бегмон

خادمان آستانش بیگمان

Ҳар яке маърӯф гашта дар ҷаҳон

هر یکی معروف گشته در جهان

Сайидасту ҷомеъи ҷумлаи камол

سید است و جامع جمله کمال

Бе назири андари улӯму кашфи ҳол

بی نظیر اندر علوم و کشف حال

Осмони фақрро хуршед ӯст

آسمان فقر را خورشید اوست

Мағз олам ӯст олами ҳамчуи пӯст

مغز عالم اوست عالم همچو پوست

Чун шунидам ин сухан зон марди роҳ

چون شنیدم این سخن زان مرد راه

Гашти тобон дар дилами сад меҳру моҳ

گشت تابان در دلم صد مهر و ماه

Мўҷзн шуд баҳри шавқаш дар дилам

موجزن شد بحر شوقش در دلم

Ишқи ау сар бар зад аз обу гулам

عشق ا و سر بر زد از آب و گلم

Ақлу сабру тоқатам якбора шуд

عقل و صبر و طاقتم یکباره شد

Ишқ бинишасту хирад овора шуд

عشق بنشست و خرد آواره شد

Рафт аз дастами зимоми ихтиёр

رفت از دستم زمام اختیار

зи иштиёқаши гашти ҷонами биқрор

ز اشتیاقش گشت جانم بیقرار

Соли таърихаш буд беКиев ва кам

سال تاریخش بود بی کیف و کم

Ҳаштсаду чл буд ва на , не беш ва кам

هشتصد و چل بود و نه ، نی بیش و کم

Ғарраи моҳи раҷаби явми алоҳд

غره ماه رجب یوم الاحد

Ёфтам аз файзи раҳмонии мадад

یافتم از فیض رحمانی مدد

Субҳдами пинҳони зи хешу ақрабо

صبحدم پنهان ز خویش و اقربا

Баҳри тўФи каъбаи сидқу сафо

بهر طوف کعبۀ صدق و صفا

Омадами беруни зи шаҳри лоҳҷон

آمدم بیرون ز شهر لاهجان

Иктнаҳ танҳо пиёдаи баҳри он

یکتنه تنها پیاده بهر آن

То мабодои дўстои Ни бихрд

تا مبادا دوستا ن بیخرد

Монеъам оянду корам бад шавад

مانعم آیند و کارم بد شود

Як ду рӯзӣ мешудам танҳо ба роҳ

یک دو روزی می شدم تنها به راه

Баъд аз о Н дидам ду шахси никхўоаҳ

بعد از آ ن دیدم دو شخص نیکخواه

Ҳар ду он ёри мувофиқи меҳрбон

هر دو آن یار موافق مهربان

Ҳар ду аз асрори маънии муҳаррамон

هر دو از اسرار معنی محرمان

Ҳар ду толиби гши таҳи матлӯби маро

هر دو طالب گش ته مطلوب مرا

Дар тли бакории ду ёр бо сафо

در طل بکاری دو یار با صفا

Ҳар ду гаштанди андари он роҳами рафиқ

هر دو گشتند اندر آن راهم رفیق

Ҳар се бо ҳам ҳамзабони ёри шафиқ

هر سه با هم همزبان یار شفیق

Хуш ҳаме рафт ӣам масти ҷоми шавқ

خوش همی رفت یم مست جام شوق

Ҷумла бо ҳам аз камоли ишқу завқ

جمله با هم از کمال عشق و ذوق

Ҳар яке аз мжди ҳи васли ҳабиб

هر یکی از مژد ۀ وصل حبیب

ои си ти йени афшону фориғ аз рақиб

آ س ت ین افشان و فارغ از رقیب

Доимо бо шодӣу айшу тараб

دایماً با شادی و عیش و طرب

Гашта озод аз ғаму ранҷу тъб

گشته آزاد از غم و رنج و تعب

Аз камоли шавқи въшқи он лақо

از کمال شوق وعشق آن لقا

Пои з сар нашнохтему сари зи по

پا ز سر نشناختیم و سر ز پا

Чунки шуд наздики айёми висол

چونکه شد نزدیک ایام وصال

Орзӯяш кард сабрами поймол

آرزویش کرد صبرم پایمال

Баъди рӯзӣ чанд бо шавқи тамом

بعد روزی چند با شوق تمام

о мадем охир ба даргоҳи эмом

آ مدیم آخر به درگاه امام

Остони каъбаи ъзу шари Ф

آستان کعبۀ عز و شر ف

Гашта моро саҷдаи гоҳ аз ҳар тараф

گشته ما را سجده گاه از هر طرف

Мӯътакиф бар остони ъзу ноз

معتکف بر آستان عز و ناز

Хуши ҳаме будем бо сӯзу ниёз

خوش همی بودیم با سوز و نیاز

Рӯзи дигари он эмоми авлиё

روز دیگر آن امام اولیا

Омад ва бинишаст дар доролсФо

آمد و بنشست در دارالصفا

Рӯзи меоду лақо буд он замон

روز میعاد و لقا بود آن زمان

Ходимӣ омад ки ҳон эй бедилон

خادمی آمد که هان ای بیدلان

Вақт дидорасту ҳангоми висол

وقت دیدارست و هنگام وصال

Муждаи муждаи ташнагони комади зулол

مژده مژده تشنگان کامد زلال

Офтоби нур б хаши инсу ҷон

آفتاب نور ب خش انس و جان

Нур мебахшад ба ҷони ошиқон

نور می بخشد به جان عاشقان

Шукри эзадро ки охири рӯ ӣ дӯст

شکر ایزد را که آخر رو ی دوست

Дид ҷонӣ каз фироқаш чора ҷӯаст

دید جانی کز فراقش چاره جوست

Ходими андари пеш ва мо аз пас равон

خادم اندر پیش و ما از پس روان

То шудеми онҷо ки буд он шоҳи ҷон

تا شدیم آنجا که بود آن شاه جان

Чунки дидам рӯй он қутби замон

چونکه دیدم روی آن قطب زمان

Бихбри гаштами зи ҷон ва аз ҷаҳон

بیخبر گشتم ز جان و از جهان

АўФтодм дар замин чун хоки роҳ

اوفتادم در زمین چون خاک راه

Аз таҷаллии ҷамол рӯй шоҳ

از تجلی جمال روی شاه

Чун бидидам партави рухсор ӯ

چون بدیدم پرتو رخسار او

Гашти тобон дар дилами анвори ҳў

گشت تابان در دلم انوار هو

Чун ки бо худ омадам аз бихўдӣ

چون که با خود آمدم از بیخودی

Дар дилам ҷӯшед рози сармадӣ

در دلم جوشید راز سرمدی

Хостам бархезаму уфтам ба пош

خواستم برخیزم و افتم به پاش

Ҷону сари шукронаи гардонами фидоаш

جان و سر شکرانه گردانم فداش

Дидам он султони дайн бар пой хост

دیدم آن سلطان دین بر پای خاست

Як бик дар бар гирифт аз чапу рост

یک بیک در بر گرفت از چپ و راست

Хайр мақдам гуфту пеши худ нишонд

خیر مقدم گفت و پیش خود نشاند

Гар ди ғам аз хотири як ӣ к фишонд

گر د غم از خاطر یک ی ک فشاند

Аз тариқи фақри ҳарфӣ чанд гуфт

از طریق فقر حرفی چند گفت

Дар дарёии маъонии хуши бсФт

در دریای معانی خوش بسفت

Рӯзи дигари ҳоли морои бози ҷуст

روز دیگر حال مارا باز جست

Гуфт андари роҳ бояд буд чуст

گفت اندر راه باید بود چست

Гар бароаи ишқ хоҳӣ зад қадам

گر براه عشق خواهی زد قدم

Тарки дунёи гӯйу уқбо низ ҳам

ترک دنیا گوی و عقبی نیز هم

Гуфтамаш эй рҳби ри роҳи худо

گفتمش ای رهب ر راه خدا

Баҳри иршоди омадами роҳии намо

بهر ارشاد آمدم راهی نما

Гуфт аввали тавба бояд карданат

گفت اول توبه باید کردنت

Аз ҳўӣ ва аз ҳавасҳо мурданат

از هوی و از هوسها مردنت

То намирӣ кӣ ба ҳақи зиндаи шӯй

تا نمیری کی به حق زنده شوی

Оби ҳайвони ҷӯ ки пояндаи шӯй

آب حیوان جو که پاینده شوی

Гуфтамаш бар ҳукми ту дил баста ам

گفتمش بر حکم تو دل بسته ام

Ту табиби ҳозиқ ва ман хаста ам

تو طبیب حاذق و من خسته ام

Ҳар чаҳ фармое ба ҷони фармон барам

هر چه فرمایی به جان فرمان برم

Сари зи амрат гар бипечам кофарам

سر ز امرت گر بپیچم کافرم

Тавба дод аз ҳар чаҳ дар раҳ монеъаст

توبه داد از هر چه در ره مانعست

Вази ҳарими қурби ҷонро дофеъаст

وز حریم قرب جان را دافعست

Амр комил гуфт амри ҳақи шумор

امر کامل گفت امر حق شمار

Гар ҳамеи хоҳӣ ки ёбии васли ёр

گر همی خواهی که یابی وصل یار

Наҳй ҳақи дон ҳар чаҳ муршид наҳй кард

نهی حق دان هر چه مرشد نهی کرد

Қанд нӯшӣ кун чаҳ бояд заҳр хӯрд

قند نوشی کن چه باید زهر خورد

Сайқал ҷонаст ин тарки ҳўӣ

صیقل جانست این ترک هوی

Аз хилофи нафаси дилро шуд сафо

از خلاف نفس دل را شد صفا

Ҳар куҷо бошӣ ба ёдаш шод бош

هر کجا باشی به یادش شاد باش

Аз ғами дунёии дун озод бош

از غم دنیای دون آزاد باش

ши рти ин раҳи солкои доне ки чист

ش رط این ره سالکا دانی که چیست

Онкӣ дар ҳастӣ ҳақи гардӣ ту нест

آنکه در هستی حق گردی تو نیست

Хонаи дилро ки ҳаст он ҷои ёр

خانۀ دل را که هست آن جای یار

Аз ғубори ғайри доими поки дор

از غبار غیر دایم پاک دار

Доимо бо ёд ӯ дилшод бош

دایماً با یاد او دلشاد باش

Нақши ғайр аз лавҳи ҷи аи нет бар тарош

نقش غیر از لوح ج ا نت بر تراش

Ҳар чаҳ ояд бар ту майдон аз қазо

هر چه آید بر تو میدان از قضا

Бар қазоӣ ҳақ бидиҳ ҷонро фидо

بر قضای حق بده جان را فدا

Доимои ҷӯёии васл ёр бош

دایماً جویای وصل یار باش

Тарки хоб шаб бигӯ бедор бош

ترک خواب شب بگو بیدار باش

Масти ғи Флт то бкӣ , бедори шӯ

مست غ فلت تا بکی ، بیدار شو

Дар балоу дарду ғами ҳушёри шӯ

در بلا و درد و غم هشیار شو

Кибру аҷабу нихвату номӯсу ном

کبر و عجب و نخوت و ناموس و نام

Тарки гӯ дар роҳи ишқу шӯи тамом

ترک گو در راه عشق و شو تمام

Ҷузи хаёли дӯст дар дили ҷои мада

جز خیال دوست در دل جا مده

Ғайри бори ишқ ӯ бар ҷон манеҳ

غیر بار عشق او بر جان منه

Ихтиёри худ ба дасти пери даҳ

اختیار خود به دست پیر ده

Бар сари худ як қадам ҳаргиз манеҳ

بر سر خود یک قدم هرگز منه

Заҳр агар ояд зи дасти комилон

زهر اگر آید ز دست کاملان

Нӯши доруи хонишу тирёки дон

نوش دارو خوانش و تریاک دان

Аҷзу мискинии шиори хеши дон

عجز و مسکینی شعار خویش دان

Хешро хоҷа магӯ дарвеши дон

خویش را خواجه مگو درویش دان

Тўтё кун хоки пои аҳли дил

توتیا کن خاک پای اهل دل

Нестии багазин ва ҳастиро бҳл

نیستی بگزین و هستی را بهل

Бар ҳавои нафаси роҳи ҳақи Марв

بر هوای نفس راه حق مرو

Панди некӯи хоҳро некӯи шинав

پند نیکو خواه را نیکو شنو

Ҳар чаҳ напасандӣ ту он бар хештан

هر چه نپسندی تو آن بر خویشتن

Бар касе мапаснд ва бишинав ин сухан

بر کسی مپسند و بشنو این سخن

Дар тариқ ъаш қ ӯ икрўӣ бош

در طریق عش ق او یکروی باش

Рӯи бдрёи ҳамчуи об ҷӯй бош

رو بدریا همچو آب جوی باش

Аз ҳамаи лаззоти нафсонии гузар

از همه لذات نفسانی گذر

То биёбӣ аз висоли ҳақи хабар

تا بیابی از وصال حق خبر

Аз худои ғайр аз худои чизеи мҷўӣ

از خدا غیر از خدا چیزی مجوی

Баҳр чун дорӣ чаро ҷӯии ту ҷӯй

بحر چون داری چرا جویی تو جوی

Ин васияти карданаши зикри хФӣ

این وصیت کردنش ذکر خفی

Бо шароит кард талқини он сафӣ

با شرایط کرد تلقین آن صفی

Гуфт ин зикри хФиро вирди соз

گفت این ذکر خفی را ورد ساز

Дар тариқат бош доим бо ниёз

در طریقت باش دایم با نیاز

Шаб чу бархезӣ таҳаҷҷуд май гуроз

شب چو برخیزی تهجد می گراز

Баъд аз он зикр хФӣ кун бишмор

بعد از آن ذکر خفی کن بیشمار

Гар ту дории толбои дил дар талаб

گر تو داری طالبا دل در طلب

ӣ к замон магузор зикри чори зарб

ی ک زمان مگذار ذکر چار ضرب

Дил чу сиқ л ёфт аз зикри худо

دل چو صیق ل یافت از ذکر خدا

Гашт чун ойӣнаи равшан бо сафо

گشت چون آیینه روشن با صفا

Ҳар чаҳ бошад а надарав бнмоидт

هر چه باشد ا ندرو بنمایدت

Дони ки ҳи раҳмонаш чу гӯйӣ шоядат

دان ک ه رحمانش چو گویی شایدت

Сола а будам ми лозим бар дараш

ساله ا بودم م لازم بر درش

Гашта маҳкӯми ғуломи камтараш

گشته محکوم غلام کمترش

намекашидам ҳизуми матбах ба дӯш

می کشیدم هیزم مطبخ به دوش

Гашта будам банда ҳалқа бигӯаш

گشته بودم بندۀ حلقه بگوش

Гоҳ ходим будам андари матбахаш

گاه خادم بودم اندر مطبخش

Гуҳ ба пеши уштурони боркаш

گه به پیش اشتران بارکش

ги ҳ макорӣ будаму гуҳи гилаи бон

گ ه مکاری بودم و گه گله بان

Гоҳи фаррош дар он оаст ан

گاه فراش در آن آست ان

Рӯз то шаби пои бараҳнаи гурусна

روز تا شب پا برهنه گرسنه

Май ди видми баҳри хизмати иктнаҳ

می د ویدم بهر خدمت یکتنه

Шаб на фаршам буд ва на болини сар

شب نه فرشم بود و نه بالین سر

На муроди нафас ва на хоб ва на хур

نه مراد نفس و نه خواب و نه خور

Аксари шабҳо з рӯй шавқи ёр

اکثر شبها ز روی شوق یار

Гоҳи хандони гоҳи гирёни зори зор

گاه خندان گاه گریان زار زار

Дар мақоми ишқ ва дар кӯии талаб

در مقام عشق و در کوی طلب

Дар риёзат буд ҷонами рӯзу шаб

در ریاضت بود جانم روز و شب

Дар намозу гиряу зикру ниёз

در نماز و گریه و ذکر و نیاز

Бардаам шабҳо басӣ бо сӯзу соз

برده ام شبها بسی با سوز و ساز

Арбъии Нҳо б вдаҳам хилват нишин

اربعی ن ها ب وده ام خلوت نشین

Бар уммии ди қурби раби алъи алмин

بر امی د قرب رب الع المین

Андари йени сайру риёзоти вслўк

اندر ین سیر و ریاضات وسلوک

Солҳо бигузашт умри мо ба бўк

سالها بگذشت عمر ما به بوک

Гуҳ ба лутфаш б ваад май уммии даввор

گه به لطفش ب ود می امی دوار

Гуҳи зи хавфи қаҳр , ларзон чун чанор

گه ز خوف قهر ، لرزان چون چنار

Чун зи олоиши мзкии гашти нафас

چون ز آلایش مزکی گشت نفس

Кавкаб саъд омад ва бигузашт наҳс

کوکب سعد آمد و بگذشت نحس

Оқибати андари миёни каши макаш

عاقبت اندر میان کش مکش

Ҷазбаи ишқаши марои брбўди хуш

جذبه عشقش مرا بربود خوش

Гашти ҷонами воқифи асрори ҳақ

گشت جانم واقف اسرار حق

Дар дилам тобанда шуд анвори ҳақ

در دلم تابنده شد انوار حق

Сӯии болои ҷони ман парвоз кард

سوی بالا جان من پرواز کرد

Хештанро бо малик анбоз кард

خویشتن را با ملک انباز کرد

Зулмати олам мубаддил шуд ба нур

ظلمت عالم مبدل شد به نور

Гашти зоҳири маънии аллоҳи нур

گشت ظاهر معنی اللّه نور

Як ҷаҳони даии ди м ба маънии сад ҷаҳон

یک جهان دی د م به معنی صد جهان

Сад ҳазорон офтобу осмон

صد هزاران آفتاب و آسمان

Ҳар яке тобандатар аз дайгарӣ

هر یکی تابنده تر از دیگری

Ҳар як аз дигар ба маънии бартарӣ

هر یک از دیگر به معنی برتری

Ҳақ таҷаллӣ кард бар ман биҷҳт

حق تجلی کرد بر من بیجهت

Дар фанои сарфи гаштам бе сифат

در فنای صرف گشتم بی صفت

Зон фано чун омадами дигар ба ҳуш

زان فنا چون آمدم دیگر به هوش

Дод ҷоми дигар ва гуфто бануш

داد جام دیگر و گفتا بنوش

Чунки кардам нӯши ҷоми лоязол

چونکه کردم نوش جام لایزال

Ёфтам раҳ дар нҳоёти висол

یافتم ره در نهایات وصال

Боз дидам аз камоли ишқу завқ

باز دیدم از کمال عشق و ذوق

Ҷумлаи зарроти ҷаҳон аз таҳти вФўқ

جمله ذرات جهان از تحت وفوق

Аз кам аи ли бихўдии Мансури вор

از کم ا ل بیخودی منصور وار

Ҳар яке гӯйони ано алҳақ ошкор

هر یکی گویان انا الحق آشکار

Кард парвоз аз қафаси шаҳбози ҷон

کرد پرواز از قفس شهباز جان

Бол барҳам зад гузашт аз осмон

بال برهم زد گذشت از آسمان

Бегмон бишинав ки ман дар ҳар фалак

بیگمان بشنو که من در هر فلک

Солҳо будам ми соҳиб бо малик

سالها بودم م صاحب با ملک

Мо ҳарифону худои соқӣ шуда

ما حریفان و خدا ساقی شده

Масту бихўд аз май боқӣ шуда

مست و بیخود از می باقی شده

Ҷумлаи зарроти ҷаҳонро зини шароб

جمله ذرات جهان را زین شراب

Дидам аз айни алиқини масту хароб

دیدم از عین الیقین مست و خراب

Ҳар якеро мастии навъ дигар

هر یکی را مستی نوع دگر

Ин яке аз мастӣ ва он як бихбр

این یکی از مستی و آن یک بیخبر

Ҷоми мо дар ёди ҳақи сои қӣ шуда

جام ما در یاد حق سا قی شده

Ҳар ду олами ҷуръаи боқӣ шуда

هر دو عالم جرعۀ باقی شده

Ҳар замон аз тоби анў ар лақо

هر زمان از تاب انو ار لقا

намешудам мустағриқи ҷоми фано

می شدم مستغرق جام فنا

Ҷон аз он мастӣ чу май ои мад ба сҳў

جان از آن مستی چو می آ مد به صحو

намешуд аз ҷоми таҷаллии бози маҳв

می شد از جام تجلی باز محو

Боз аз онҷои ҷони мо тайрон намӯд

باز از آنجا جان ما طیران نمود

Даргузашт аз аршу фарш ва ҳар чаҳ буд

درگذشت از عرش و فرش و هر چه بود

Ошёни мурғ ҷон шуд ломакон

آشیان مرغ جان شد لامکان

Ломакон чаҳ ончӣ ноед дар баён

لامکان چه آنچه ناید در بیان

Сад ҳазорон давр бедавру замон

صد هزاران دور بی دور و زمان

Дар мақом ломакон будам макон

در مقام لامکان بودم مکان

Зоти ҳақ беКиев бо ҷумлаи сифот

ذات حق بی کیف با جمله صفات

Ҳар замон кардӣ таҷаллӣ бе ҷаҳот

هر زمان کردی تجلی بی جهات

Ҷумлаи заррот май гаштии фано

جملۀ ذرات می گشتی فنا

Боз пайдо мешудӣ андари бақо

باز پیدا می شدی اندر بقا

Ончӣ бар ҷон ва дилам шуд мнкшФ

آنچه بر جان و دلم شد منکشف

Фаҳму имони кӯ ки гардад мӯътариф

فهم و ایمان کو که گردد معترف

Боз дидам ҷумла олам шуд сароб

باز دیدم جمله عالم شد سراب

Аз тътш будам андари изтироб

از تعطش بودم اندر اضطراب

Дар кашидам ҷумларо дар як нафас

در کشیدم جمله را در یک نفس

Ман надидам хештанро зон сипас

من ندیدم خویشتن را زان سپس

Чун бакулӣ аз худии гаштами фано

چون بکلی از خودی گشتم فنا

Аз ҳаёт ҷовдон дидам бақо

از حیات جاودان دیدم بقا

Ҳастӣ мавҳум шуд якбора нест

هستی موهوم شد یکباره نیست

Кашф шуд кин ҷумла ҳастӣ худ якеаст

کشف شد کاین جمله هستی خود یکیست

Қатра дар дарё фитодан худ фаност

قطره در دریا فتادن خود فناست

Айни дарёи гаштан ва қатра бақост

عین دریا گشتن و قطره بقاست

Чун зи худ фонӣ шудам боқӣ ба ҳақ

چون ز خود فانی شدم باقی به حق

Фориғ омад ҷонам аз дарсу сабақ

فارغ آمد جانم از درس و سبق

Дидам онгаҳ хеши баҳри бекарон

دیدم آنگه خویش بحر بیکران

Ҷумлаи зарроти олами мавҷи он

جملۀ ذرات عالم موج آن

Аз зуҳӯри мо ҷаҳони қоим шуда

از ظهور ما جهان قایم شده

Ҳар ду олами мазҳари мо омада

هر دو عالم مظهر ما آمده

Ҳастӣ мо гашта ҳастӣ ҷаҳон

هستی ما گشته هستی جهان

Бе вуҷӯди мо ҳамаи куни вмкон

بی وجود ما همه کون ومکان

Илм мо гашта муҳӣт ҳар чаҳ ҳаст

علم ما گشته محیط هر چه هست

Мозӣу мстқблу болоу паст

ماضی و مستقبل و بالا و پست

Доир аз мо бӯда даврони замон

دایر از ما بوده دوران زمان

Бенишон гашта муқайяд дар нишон

بی نشان گشته مقید در نشان

Шарҳи он ҳолат наёяд дар сифат

شرح آن حالت نیاید در صفت

Гар бигӯям сад ҳи зорони маърифат

گر بگویم صد ه زاران معرفت

Кӣ тавонад қоли гаштани гирди ҳол

کی تواند قال گشتن گرد حال

Дар наёбади ҳоли ҷузи аҳли камол

در نیابد حال جز اهل کمال

Худ куҷо ояд аёни андари баён

خود کجا آید عیان اندر بیان

Кӣ тавон ҷустани нишон аз бе нишон

کی توان جستن نشان از بی نشان

Баҳри андари кӯза кӣ гунҷад бигӯ

بحر اندر کوزه کی گنجد بگو

Ҳоли комил бартараст аз гуфту гӯ

حال کامل برتر است از گفت و گو

Дар наёбади ҷузи қадами рози қадам

در نیابد جز قدم راز قدم

Чист нодидаи қадами шарҳи қалам

چیست نادیده قدم شرح قلم

Ончӣ мебинад қадами икдми баҳол

آنچه می بیند قدم یکدم بحال

Кӣ нависад худ қалами панҷоҳ сол

کی نویسد خود قلم پنجاه سال

Он маъонӣ кӣ шавад макшуфи дил

آن معانی کی شود مکشوف دل

Кӣ дар ояд дар ибороту сҷл

کی در آید در عبارات و سجل

Ончӣ дидам ман ба чашми дили аён

آنچه دیدم من به چشم دل عیان

Нест мумкини сад якаш кардани баён

نیست ممکن صد یکش کردن بیان

Зонка номаҳдӯд ноед дар ҳудӯд

زانکه نامحدود ناید در حدود

Баҳри мутлақ чун дар ояд дар қуюд

بحر مطلق چون در آید در قیود

Май ниФзоиди иборати ҷузи ҳиҷоб

می نیفزاید عبارت جز حجاب

Сари маънӣ кӣ бгнҷд дар китоб

سر معنی کی بگنجد در کتاب

Чун ҳиҷоби зи а т мегардад сифот

چون حجاب ذ ا ت می گردد صفات

Аз сифат кӣ кашфи хўоҳдгшти зот

از صفت کی کشف خواهدگشت ذات

Кашф эй маънии шинав дар нестӣ

کشف ای معنی شنو در نیستی

Чун шӯии фонӣ бадоне кистӣ

چون شوی فانی بدانی کیستی

Васфи ҳоли худ аз о Н кардам ки то

وصف حال خود از آ ن کردم که تا

Бӯ ки раҳи ёбӣ ба сари авлиё

بو که ره یابی به سر اولیا

То магар пайдо шавад дар ту талаб

تا مگر پیدا شود در تو طلب

Роҳи ёбӣ дар мақоми қурби раб

راه یابی در مقام قرب رب

Вошносии раҳнамо аз раҳзанон

واشناسی رهنما از رهزنان

Воқифи ое аз тариқи раҳравон

واقف آیی از طریق رهروان

То бадоне ҳар ки шуд ҷӯёии ганҷ

تا بدانی هر که شد جویای گنج

намекашад ӯ аз барои ганҷи ранҷ

می کشد او از برای گنج رنج

То бадонеи пер бояд роҳ ро

تا بدانی پیر باید راه را

Гар ҳамеи ҷӯии ту қурби шоҳ ро

گر همی جویی تو قرب شاه را

Ҳар ки ин раҳ меравад бе раҳнамо

هر که این ره می رود بی رهنما

Кӣ шавад бо баҳра аз нури лақо

کی شود با بهره از نور لقا

Ҳар ки мақтӯли муҳаббати гашт ӯ

هر که مقتول محبت گشت او

Хӯни баҳояши ҳақ буд бе гуфту гӯ

خون بهایش حق بود بی گفت و گو

То бадонеи таври кашфу ҳол ро

تا بدانی طور کشف و حال را

То нагӯйӣ фақри қилу қол ро

تا نگویی فقر قیل و قال را

То бадоне кист комил дар миён

تا بدانی کیست کامل در میان

Онкӣ шуд дарёӣ беқаъру карон

آنکه شد دریای بی قعر و کران

Комилонро ҳаст ҳолотии чунин

کاملان را هست حالاتی چنین

Гар надорӣ кашф кун тасдиқи ин

گر نداری کشف کن تصدیق این

Лии маъаи аллоҳи кошиф ин ҳолатаст

لی مع اللّه کاشف این حالتست

Ман ронии ҳам азин як оятаст

من رآنی هم ازین یک آیتست

Ҳаст субҳонии дарин маънии гувоҳ

هست سبحانی درین معنی گواه

Шуд аноолҳқи наси барин бе иштибоҳ

شد اناالحق نص برین بی اشتباه

Нест андар ҷбаҳам ҷузи ҳақи шинав

نیست اندر جبه ام جز حق شنو

Мункири аҳволи раҳ байнон машав

منکر احوال ره بینان مشو

Ҳар ки даъвӣ кард ӯ аз ду гувоҳ

هر که دعوی کرد او از دو گواه

Гашти қозии оҷизаш бе иштибоҳ

گشت قاضی عاجزش بی اشتباه

Чун набӣ ва ҳам вале шоҳид шуданд

چون نبی و هم ولی شاهد شدند

Даъвӣамро ҳар ду мусбат омаданд

دعویم را هر دو مثبت آمدند

Муддаиро кӣ расад инкори он

مدعی را کی رسد انکار آن

Мункираш гӯ мекун инкори аён

منکرش گو میکن انکار عیان