Яке пурсед аз он маҷнӯни пурғам

یکی پرسید از آن مجنون پرغم

Ки рамзии бозгуӣ аз халқи олам

که رمزی بازگوی از خلق عالم

Чунин гуфто ки халқи ин хароба

چنین گفتا که خلق این خرابه

Ҳама ҳастанд колўии қробаҳ

همه هستند کالوی قرابه

Бнодонӣ чу он ҳҷоми устод

بنادانی چو آن حجام استاد

Дамии хуш май кашанд аз хӯни взбод

دمی خوش می‌کشند از خون وزباد

Сазадгар аз ҷаҳон бисёр гӯйӣ

سزد گر از جهان بسیار گویی

Ки хуш вақтеаст каз ваии рози ҷӯӣ

که خوش وقتیست کز وی راز جویی

Сазадгар синаи пари оташи шӯй зу

سزد گر سینه پر آتش شوی زو

Ки дар вақти грстни хуши шӯй зу

که در وقت گرستن خوش شوی زو

Бирав хушии олами сари фурӯи пӯш

برو خوشی عالم سر فرو پوش

Сухан дар пардаи дили дори хомӯш

سخن در پردهٔ دل دار خاموش

Ба шодӣ аз тугар як дам барояд

به شادی از تو گر یک دم برآید

Паии як шодяти сад ғами даройад

پی یک شادیت صد غم درآید

Висолӣ бе фироқии қисм кас нест

وصالی بی فراقی قسم کس نیست

Ки гул бехору шукр бемагас нест

که گل بی خار و شکر بی مگس نیست

Ҷаҳон бевафо нурӣ надорад

جهان بی وفا نوری ندارد

Дамӣ бемотамӣ судӣ надорад

دمی بی ماتمی سودی ندارد

Агар симят бахшад санг бошад

اگر سیمیت بخشد سنگ باشد

Вагар узрят хоҳад ланг бошад

وگر عذریت خواهد لنگ باشد

Ҳазорон ҳарф нокомӣ бихонем

هزاران حرف ناکامی بخوانیم

Ки то дар умр хўдкомӣ баронем

که تا در عمر خودکامی برانیم

Агар комист дар коми блоиист

اگر کامیست در کام بلاییست

Вагар ганҷӣаст зери аждҳоиист

وگر گنجیست زیر اژدهاییست

Агар тахтаст баси ноостўорист

اگر تختست بس نااستواریست

Вагар умраст баси нопоидорист

وگر عمرست بس ناپایداریست

Ҷаҳон бе вафои ҷой сипанҷ аст

جهان بی وفا جای سپنج است

зи марказ то муҳӣти андӯҳ ва ранҷ аст

ز مرکز تا محیط اندوه و رنج است

намедонам касеро бе ғамии ман

نمی‌دانم کسی را بی غمی من

Ки то дастии дарави молами дамии ман

که تا دستی درو مالم دمی من

Чу ҳаст ва низ меояд ғаму бор

چو هست و نیز می‌آید غم و بار

На венисам ҳаме ояд ғами кор

نه ونیزم همی آید غم کار

Агар одам нахурдӣ гандумӣ ро

اگر آدم نخوردی گندمی را

Куҷо будӣ ҷӯии ғами мардумӣ ро

کجا بودی جوی غم مردمی را

Ба сесад соли одами мондаи ғами нок

به سیصد سال آدم مانده غم ناک

зи баҳри гандумии хӯни рехт бар хок

ز بهر گندمی خون ریخت بر خاک

Падар ӯ буду асл ӯ буд мо ро

پدر او بود و اصل او بود ما را

Ба як гандум ҳадаф шуд сад бало ро

به یک گندم هدف شد صد بلا را

Агар ту луқмае хоҳӣ ба шодӣ

اگر تو لقمه‌ای خواهی به شادی

Маҳоласт ин ки аз одами бзодӣ

محالست این که از آدم بزادی

Чу ӯро гандумӣ бе сад бало нест

چو او را گندمی بی صد بلا نیست

Турои ҳам луқма беғам равонӣаст

ترا هم لقمهٔ بی غم روانیست

Бирав тан дар ғами боргарони даҳ

برو تن در غم بارگران ده

Басӣ ҷон кун чу ҷон хоҳанд ҷони даҳ

بسی جان کن چو جان خواهند جان ده

Наме байнами турои он мардӣу зӯр

نمی‌بینم ترا آن مردی و زور

Ки бар гардун рӯй норафта бо гӯр

که بر گردون روی نارفته با گور

Агар зеру зибри гирдонеи афлок

اگر زیر و زبر گردانی افلاک

Наме орад касе ёд аз кафии хок

نمی‌آرد کسی یاد از کفی خاک

Чаҳ хезад аз ту эй афтода дар дом

چه خیزد از تو ای افتاده در دام

Сабурӣ кун сабурӣу бёром

صبوری کن صبوری و بیارام

Ки гуфтат котшии дрхўиштни зан

که گفتت کآتشی درخویشتن زن

Макун хок аз сари худ бози тани зан

مکن خاک از سر خود باز تن زن

Биравгар оқилӣ назорагӣ бош

برو گر عاقلی نظارگی باش

Вагар девонае як борагӣ бош

وگر دیوانه‌ای یک بارگی باش

Чу мақсӯдӣ наме бинии азин ту

چو مقصودی نمی‌بینی ازین تو

Чунин то кӣ зании сар бар замини ту

چنین تا کی زنی سر بر زمین تو

Мазан сар бар замин эй марди ғамнок

مزن سر بر زمین ای مرد غمناک

Ки сар бар хишти хоҳӣ буд дар хок

که سر بر خشت خواهی بود در خاک

Мазан бар рӯй ин гардуни носоз

مزن بر روی این گردون ناساز

Ки ҳам гардун биравӣ ту занад боз

که هم گردون بروی تو زند باز

Чхидни ҳам чу оташ кӣ буд суд

چخیدن هم چو آتش کی بود سود

Ки берун ояд аз ҳар равзани ин дӯд

که بیرون آید از هر روزن این دود

Нчхи чандин чу нокоми аўФтодӣ

نچخ چندین چو ناکام اوفتادی

Фурӯи даҳ тан чу дар доми аўФтодӣ

فرو ده تن چو در دام اوفتادی

Ҷгрхўории дили масти ҷгрхўор

جگرخواری دل مست جگرخوار

Ки касро барнаёмад бе ҷигари кор

که کس را برنیامد بی جگر کار