Яке пурсед аз он маҷнӯни маънӣ
یکی پرسید از آن مجنون معنی
Ки кист ин халқ ва чист ин кори ?дане
که کیست این خلق و چیست این کار دنیی
Чунин гуфт ӯ ки дуғаст ин ҳамаи кор
چنین گفت او که دوغ است این همه کار
Магас бар дуғ гирд омад бики бор
مگس بر دوغ گرد آمد بهیک بار
Чаҳ водӣаст ин ки модрўӣ фитодем
چه وادی است این که ما در وی فتادیم!
зи дасти хеш аз сар пай фитодем
ز دست خویش از سر پی فتادیم
Дарин водии ҳама ғӯлон хешем
درین وادی همه غولان خویشیم
зи аввали рӯз машғӯлон хешем
ز اول روز مشغولان خویشیم
Чу дармонем бардорем фарёд
چو درمانیم، برداریم فریاد
Бало чун рафт бгзроимш аз ёд
بلا چون رفت، بگذرایمش از یاد
Дариғо ранҷи баради мо бадане
دریغا رنج برد ما به دنیی
Ғам бисёру онрои ҳосилии не
غم بسیار و آنرا حاصلی نی
Агар аз дидаи сад дарёи баборӣ
اگر از دیده صد دریا بباری
Худо донад ки ту бар ҳеҷ корӣ
خدا داند که تو بر هیچ کاری
Ъзизогар бадасти ореи кадуе
عزیزا گر به دست آری کدویی
Падед оре бирав чашмӣу рӯе
پدید آری برو چشمی و رویی
Кадуи пар ях кунӣ ва онгаҳ бидорӣ
کدو پر یخ کنی و آنگه بداری
Ки то ашгии ҳамеи рези бзорӣ
که تا اشگی همیریزی به زاری
Чу борон гарчи он ашгст бисёр
چو باران گرچه آن اشگ است بسیار
Бичишам кас надорад ҳеҷ миқдор
به چشم کس ندارد هیچ مقدار
Ҳама дар ҷанби қудрат ҳам чунонем
همه در جنب قدرت همچنانیم
Агар хндим вагар ашгӣ фишонем
اگر خندیم وگر اشگی فشانیم
Ҳазорон дили барин оташ кабобаст
هزاران دل برین آتش کباب است
Крои пурвои ин як қатра обаст
کهرا پروای این یک قطره آب است؟
Нагардад зи ашги ту ҳукми худоӣ
نگردد ز اشگ تو حکم خدایی
Чаҳ гӯйӣ бо ки эй ва дар куҷое
چه گویی با کهای و در کجایی؟
Агар ҳар ду ҷаҳон нобӯд бошад
اگر هر دو جهان نابود باشد
Худоро на зиён на суд бошад
خدا را نه زیان نه سود باشد
Агар рӯзят бар гиранд аз пеш
اگر روزیت بر گیرند از پیش
Қиёс ҳақ нагирӣ низ аз хеш
قیاس حق نگیری نیز از خویش
Агар нолӣ вагар на кор рафтаст
اگر نالی وگر نه، کار رفتهست
Ҳамаи нақшӣ аз он паргор рафтаст
همه نقشی از آن پرگار رفتهست
Бунаи тан то намолад рӯзгорат
بنه تن تا نمالد روزگارت
Чунин рафтаст бодигар чаҳ карт
چنین رفتهست، با دیگر چه کارت؟
Чаро ҳар чанд корӣ сахт афтод
چرا هر چند کاری سخت افتاد
зи ҳайрат бар ту афтодаст фарёд
ز حیرت بر تو افتادهست فریاد
Ҳамеи пурсӣ ки ин чун ва он чгўнст
همیپرسی که این چون و آن چگونهست
Чаро ин рости дигари пошкўнст
چرا این راست دیگر پاشکونهست
Агар ту чашми дорӣ чашм кун боз
اگر تو چشم داری چشم کن باز
Чу кардӣ чашм бозондишаҳ кун соз
چو کردی چشم باز، اندیشه کن ساز
Дамии ором мавҷӯдот бингар
دمی آرام موجودات بنگر
Саботи нафаси як як зот бингар
ثبات نفس یکیک ذات بنگر
Турогар ақлу тмиизсти рафта
ترا گر عقل و تمییزست رفته
Чаҳ май пурсӣ ҳама чизаст рафта
چه میپرسی همه چیزست رفته
Ту эй аттори раҳ дар кӯии ҷони гир
تو ای عطار ره در کوی جان گیر
Ҷаҳон кам гири гўдшмни ҷаҳони гир
جهان کم گیر، گو دشمن جهان گیر
Ту каркаси нестӣ мурдор бигзор
تو کرکس نیستی، مردار بگذار
Ҷаҳон бо деви мардум хор бигзор
جهان با دیو مردمخوار بگذار
Сулаймонро чу шуд ангуштарии гум
سلیمان را چو شد انگشتری گم
Бараст аз риши муштии деви мардум
برَست از ریش مشتی دیو مردم
Қадам дар на ббозори адами ту
قدم در نه به بازار عدم تو
Чаҳ май ҷӯии зи муштии нави қадами ту
چه میجویی ز مشتی نوقدم تو
Ҳар онч он ботиласт аз пеш баргир
هر آنچ آن باطل است از پیش برگیر
Раҳи ҳақи гиру дил аз хеш баргир
ره حق گیر و دل از خویش برگیر
зи ҳуби молу ҳуб ҷоҳ бархез
ز حب مال و حب جاه برخیز
Ҳиҷоби худ туе аз роҳ бархез
حجاب خود تویی، از راه برخیز
Чроҷонти зъолм пар газандаст
چرا جانت ز عالم پر گزند است؟
Ки аз олами турои қӯтии бсндст
که از عالم ترا قوتی بسندهست
Агар ин нафас фартутат набӯдӣ
اگر این نفس فرتوتت نبودی
Ғаму андеша қӯтат набӯдӣ
غم و اندیشهٔ قوتت نبودی
з худ бигузар қадам дар роҳи дайни зан
ز خود بگذر، قدم در راه دین زن
Бутаст ин нафаси кофар бар замини зан
بت است این نفس کافر، بر زمین زن
Макун дар роҳи дайни як зарраи сустӣ
مکن در راه دین یک ذره سستی
Ки нстоннд дар дайни ҷузи дурустӣ
که نستانند در دین جز درستی