Шунӯдами ман ки мӯшии тези дида

شنودم من که موشی تیز دیده

зи чанги гурбагони хӯни рези дида

ز چنگ گربگان خون ریز دیده

Бурун омад зи сӯрохии чунон танг

برون آمد ز سوراخی چنان تنگ

Ки бо танагӣ ӯ будӣ ҷаҳони танг

که با تنگی او بودی جهان تنگ

Ба кунҷи хонае ковро гумон буд

به کنج خانه‌ای کاو را گمان بود

Қазоро хояи мурғии ниҳон буд

قضا را خایهٔ مرغی نهان بود

Басӯи байза омад пои бардошт

بسوی بیضه آمد پای برداشت

Вале дасташи надод аз ҷои бардошт

ولی دستش نداد از جای برداشت

На бар ваии чнгл ӯро зафар буд

نه بر وی چنگل او را ظفر بود

На дандонаш ба бурдани коргар буд

نه دندانش به بردن کارگر بود

Чу бисёре ба гирди байзаи дргшт

چو بسیاری به گِرد بیضه درگشت

Аҷоиби ҳилае бар сохт баргашт

عجایب حیله‌ای بر ساخت برگشت

Биёмад бонг зад мӯшӣ дигар ро

بیامد بانگ زد موشی دگر را

Ба пеш ӯ фурӯ гуфт ин хабар ро

به پیش او فرو گفت این خبر را

Даромад мӯши зери байзаи дршд

درآمد موش زیر بیضه درشد

Ду дасту пой ӯ гардиш камар шуд

دو دست و پای او گردش کمر شد

Гирифташ мӯши дигари зуди дунбол

گرفتش موش دیگر زود دنبال

Кашидаш то ба пеши хона дар ҳол

کشیدش تا به پیش خانه در حال

зи беруни гурба дар пас камӣн дошт

ز بیرون گربه در پس کمین داشت

Магари он ширдил бар мӯш кин дошт

مگر آن شیردل بر موش کین داشت

Биҷуст аз пас басӯии мӯши густох

بجست از پس بسوی موش گستاخ

Магари баси танг буд он мӯши сӯрох

مگر بس تنگ بود آن موش‌سوراخ

Дар он танагии зи бими гурба ногоҳ

در آن تنگی ز بیم گربه ناگاه

Гирифт он мӯш бо он байза дар роҳ

گرفت آن موش با آن بیضه در راه

Ба чнгл гурба барканд аз ҳамаш зуд

به چنگل گربه برکند از همش زود

Халосӣ дод аз ҳирсу ғамаши зуд

خلاصی داد از حرص و غمش زود

Бибин то чанд ҷон кунад он ситами кор

ببین تا چند جان کند آن ستم‌کار

Ки то шуд ҳам ба банди худ гирифтор

که تا شد هم به بند خود گرفتار

Мувофиқ гуфт бо ҳам марди раҳбар

موافق گفت با هم مرد رهبر

Мисоли мӯш бо мӯши сияҳи сар

مثال موش با موش سیه سر

Ало эй рӯзу шаб дар ҳирси пӯён

الا ای روز و شب در حرص پویان

Ба ҳиялати ҳам чу мӯру мӯши ҷӯён

به حیلت هم چو مور و موش جویان

Ҳарисӣ бар сарат карда Фсорӣ

حریصی بر سرت کرده فساری

Туро ҳирсасту уштурро маҳорӣ

ترا حرص است و اشتر را مهاری

Шубони рӯзӣ чу ахтари рӯзи кӯрӣ

شبان‌روزی چو اختر روز کوری

Асири ҳирси рӯзу шаб чу мӯрӣ

اسیر حرص روز و شب چو موری

Мадони хӯн хӯрдан худро тнъм

مدان خون خوردن خود را تنعم

Фиғон аз ҳирси мӯшу мӯри мардум

فغان از حرص موش و مور مردم

Фиғони зини анкабутони магаси хор

فغان زین عنکبوتان مگس‌خوار

Ҳама чун каркасон дар банди мурдор

همه چون کرکسان در بند مردار

Фиғон аз ҳирси мӯши устихони ринд

فغان از حرص موش استخوان رند

Ҳамаи саги сайратони зишти пайванд

همه سگ‌سیرتانِ زشت‌پیوند

Агар на меъдаи хӯни хора будӣ

اگر نه معدهٔ خون خواره بودی

Куҷои мардуми чунин бечора будӣ ?

کجا مردم چنین بیچاره بودی؟

Шубони рӯзии фитода дар так ва тоз

شبان‌روزی فتاده در تک و تاز

Ки то кори шикамро чун диҳад соз

که تا کار شکم را چون دهد ساز

Бимонада дар ғами обӣу ноне

بمانده در غم آبی و نانی

Ки то пар гардад ин дӯзахи замонӣ

که تا پر گردد این دوزخ زمانی

з ҳар ранҷӣ ки мардумро з хеш аст

ز هر رنجی که مردم را ز خویش است

Тақозои шикам аз ҷумла беш аст

تقاضای شکم از جمله بیش است

Шикам аз ту баровард оташу дӯд

شکم از تو برآورد آتش و دود

Азин дӯзах бидон дӯзахи рисии зуд

ازین دوزخ بدان دوزخ رسی زود

Агар сӯфӣ бибинад зулаи ту

اگر صوفی ببیند زلهٔ تو

Нишинад бешаккӣ дар пилаи ту

نشیند بی شکی در پلهٔ تو

Ҳаме пар кун кигар дар ту дилӣ ҳаст

همی پر کن که گر در تو دلی هست

зи ту паҳлу тиҳӣ карда сети пайваст

ز تو پهلو تهی کرده‌ست پیوست

Ту гови нафас дар пурвори бастӣ

تو گاو نفس در پروار بستی

Ба саҷдаи карданаши зуннори бастӣ

به سجده کردنش زنار بستی

Ба макри он гов каз зар сомрӣ кард

به مکر آن گاو کز زر سامری کرد

Суҷуди он говро халқ аз харӣ кард

سجود آن گاو را خلق از خری کرد

Туро то гов нафаст сайр набӯд

ترا تا گاو نفست سیر نبود

Агар сад кори дорӣ дайр набӯд

اگر صد کار داری دیر نبود

Шикам чун пар шуд ва дар ноз афтод

شکم چون پر شد و در ناز افتاد

Қавии бории зи пуштат боз афтод

قوی باری ز پشتت باز افتاد

Туро дар чоҳ тан афтод ҷонӣ

ترا در چاه تن افتاد جانی

Бадаст ӯ з ҷое ресмонӣ

بدست او ز جایی ریسمانی

Ба ҳиялат гург нафастро забун кун

به حیلت گرگ نفست را زبون کن

Броӣ аз чоҳ ӯро сарнигӯн кун

برآی از چاه او را سرنگون کن

Агар дар чоҳи Монии ҳамчуи рӯбоҳ

اگر در چاه مانی همچو روباه

Бадарад гург нафаст дар бен чоҳ

بدرّد گرگ نفست در بن چاه