Суолӣ кард зини шеваи яке хом

سئوالی کرد زین شیوه یکی خام

Аз он султон бар ҳақи пери бастом

از آن سلطان بر حق پیر بسطام

Ки аз баҳр чаро олам чунин аст

که از بهر چرا عالم چنین است

Ки он як осмони ин як замин аст

که آن یک آسمان این یک زمین است

Чу он пайваста дар ҷунбиш фитодаст

چو آن پیوسته در جنبش فتادست

Чаро ин сокин ӣнҷо истодаст

چرا این ساکن اینجا ایستادست

Чаро ин ҳафт гардад бар ҳам ӣнҷо

چرا این هفت گردد بر هم اینجا

Чаро ҷоеаст хоси ин олами ӣнҷо

چرا جاییست خاص این عالم اینجا

Ҷавобаш дод он султони мутлақ

جوابش داد آن سلطان مطلق

Ки бишинав ин ҷавоб аз мо алӣ алҳақ

که بشنو این جواب از ما علی الحق

Сухан бишинав на дили тоб ва на сари печ

سخن بشنو نه دل تاب و نه سر پیچ

Барои ин ки май бинӣ дигар ҳеҷ

برای این که می‌بینی دگر هیچ

Чу мо дар асли кул иллат нагӯем

چو ما در اصل کل علت نگوییم

Балӣ дар фаръи ҳам иллати нҷўиим

بلی در فرع هم علت نجوییم

Чу ақли фалсафӣ дар иллат афтод

چو عقل فلسفی در علت افتاد

зи дайни мстФо бедавлат афтод

ز دین مصطفا بی دولت افتاد

На ашколаст дар дайн ва на иллат

نه اشکالست در دین و نه علت

Биҷуз таслим нест ин дайну миллат

بجز تسلیم نیست این دین و ملت

Варои ақли моро боргоҳист

ورای عقل ما را بارگاهیست

Валикини фалсафии як чашм роҳӣаст

ولیکن فلسفی یک چشم راهیست

Ҳаме ҳар кӯ чаро гуфт ӯ хато гуфт

همی هر کو چرا گفت او خطا گفت

Бигӯ то худ чаро бояд чаро гуфт

بگو تا خود چرا باید چرا گفت

Чаро ва чун набот ва хок ваҳмаст

چرا و چون نبات و خاک وهمست

Касе дарёбад ин кӯ пок фаҳмаст

کسی دریابد این کو پاک فهمست

Ъзизои сари ҷон ва тан шунидӣ

عزیزا سر جان و تن شنیدی

зи мағз ҳар сухан равған кашидӣ

ز مغز هر سخن روغن کشیدی

Тану ҷонро мунаввар кун босрор

تن و جان را منور کن باسرار

Вагарнаи ҷон ва тан гардад гирифтор

وگرنه جان و تن گردد گرفتار

Чу май бинии баҳами ёрӣ ҳар ду

چو می‌بینی بهم یاری هر دو

Баҳам бошад гирифторӣ ҳар ду

بهم باشد گرفتاری هر دو

Мисоли ҷону тани хоҳии зи ман хоҳ

مثال جان و تن خواهی ز من خواه

Мисоли кӯр ва мафлуҷаст дар роҳ

مثال کور و مفلوج است در راه