Бпои ишқ бояд рафтан ин роҳ

بپای عشق باید رفتن این راه

Бнўри илм шояд рафтан ин роҳ

بنور علم شاید رفتن این راه

Бмқсд чун рисӣ ҳар ду рамеданд

بمقصد چون رسی هر دو رمیدند

Туро бе ҳар ду андар худ кашиданд

ترا بی هر دو اندر خود کشیدند

Чу илм касбят карданд ғорат

چو علم کسبیت کردند غارت

Туро бахшанд илмӣ аз ишорат

ترا بخشند علمی از اشارت

Иборат зон ладуннӣ кард доно

عبارت زان لدنی کرد دانا

Агар макшуф гардад ҷумлаи ашёъ

اگر مکشوف گردد جمله اشیاء

Ҳаёти ҷумлаи аҳли маъонӣ

حیات جملهٔ اهل معانی

Аз он илмаст май бояд ки доне

از آن علمست می‌باید که دانی

Шӯии зиндаи бадв аз хеши мурда

شوی زنده بدو از خویش مرده

Нагирад бар ту зон сари ҳеҷ хӯрда

نگیرد بر تو زان سر هیچ خورده

Набошад мардро наздики ту бор

نباشد مرد را نزدیک تو بار

Ҳамеша зиндаи Монии андарони кор

همیشه زنده مانی اندران کار

Турои рухсат буд андари харобӣ

ترا رخصت بود اندر خرابی

Басои ганҷи маъониро ки ёбӣ

بسا گنج معانی را که یابی

Ту олии ҳимматӣ шӯ бишинав эй ёр

تو عالی همتی شو بشنو ای یار

Буд олии ҳамми пайвастаи зи Аброр

بود عالی همم پیوسته ز ابرار

Чўдории ҳимматии раҳи бештари рӯ

چوداری همتی ره بیشتر رو

Қадам аз худ кун ва бе хеши дршў

قدم از خود کن و بی‌خویش درشو

Ки то малики харобиро ба бинӣ

که تا ملک خرابی را به بینی

Ҷигарҳои кабобиро ба бинӣ

جگرهای کبابی را به بینی

Чу гардии кофар эй ёри мувофиқ

چو گردی کافر ای یار موافق

Шӯии онгоҳ дар исломи содиқ

شوی آنگاه در اسلام صادق

Хроботии шӯии михўоргрдӣ

خراباتی شوی میخوارگردی

зи илму ақли худ безори гардӣ

ز علم و عقل خود بیزار گردی

Чаҳ доне то харобии худ чаҳ ҷойаст

چه دانی تا خرابی خود چه جایست

Ки илму ақл бар онҷои бпоист

که علم و عقل بر آنجا بپایست

Агар малики харобии бози ёбӣ

اگر ملک خرابی باز یابی

Мақоми фахру ъзу нози ёбӣ

مقام فخر و عز و ناز یابی

Нишони ҷумлаи маълум эй бародар

نشان جمله معلوم ای برادر

Чу соҳиби дили шӯии донеи ту яксар

چو صاحب دل شوی دانی تو یکسر

Бубахшад олимигар зонка хоҳӣ

ببخشد عالمی گر زانکه خواهی

Вале хоҳиш кунад ӣнҷои табоҳӣ

ولی خواهش کند اینجا تباهی

Шносои маъонии бас ниҳон аст

شناسای معانی بس نهان است

Ки он маънии вароӣ ҷон ҷонаст

که آن معنی ورای جان جانست

Агар рамзаши азин маънии бадоне

اگر رمزش ازین معنی بدانی

Турои беҳтари зи ганҷи шоягонӣ

ترا بهتر ز گنج شایگانی

Бихоҳам гуфт рамзии зини харобӣ

بخواهم گفت رمزی زین خرابی

Ки то завқии азин маънӣ биёбӣ

که تا ذوقی ازین معنی بیابی

Муродами зини харобии бихўдии дон

مرادم زین خرابی بیخودی دان

На исён кардану кори бадии дон

نه عصیان کردن و کار بدی دان

Ҳамон кофар шудан дар бениши хеш

همان کافر شدن در بینش خویش

Агрмрдии дарин маънӣ биандеш

اگرمردی درین معنی بیندیش

Шароби нестии ронўш кардан

شراب نیستی رانوش کردن

Вуҷӯди худ зхўди биҳуш кардан

وجود خود زخود بیهوش کردن

Кунад аъмолу нокардаи шуморад

کند اعمال و ناکرده شمارد

Назар бар гуфт ва кард худ надорад

نظر بر گفت و کرد خود ندارد

Шароби нестиро чун кунад нӯш

شراب نیستی را چون کند نوش

Шавад аз шавқи ҳақи ҳайрону мадҳуш

شود از شوق حق حیران و مدهوش

Вуҷӯди аўдл ва дунё надорад

وجود اودل و دنیا ندارد

Сари ҳиммат ба уқбо дар наёрад

سر همت به عقبی در نیارد

з бихўшӣ надонад пеш ва пас ро

ز بیخوشی نداند پیش و پس را

Биҷуз мўӣӣ надорад ҳеҷ кас ро

بجز موئی ندارد هیچ کس را

Чу бихўд шуд дигар касро на бинад

چو بیخود شد دگر کس را نه بیند

Мақоми нестиро бар гузинад

مقام نیستی را بر گزیند

Бисот ҳастӣ худ дар навардад

بساط هستی خود در نوردد

Ки то зинда буд гардиш нагардад

که تا زنده بود گردش نگردد

Бадунё дар надорад кору борӣ

بدنیا در ندارد کار و باری

На аз аъмол дорад ихтиёрӣ

نه از اعمال دارد اختیاری

Муҷаррад гардад аз ҷумлаи алойиқ

مجرد گردد از جمله علایق

Наёмизад замонӣ бо хилоиқ

نیامیزد زمانی با خلایق

Гар ӯро худ ду сад фарзанд бошад

گر او را خود دو صد فرزند باشد

Бадал зон ҷумла бепайванд бошад

بدل زان جمله بی پیوند باشد

Буд собити қадам дар шаръи доим

بود ثابت قدم در شرع دائم

Бомар ва наҳй дар пайвастаи қоим

بامر و نهی در پیوسته قائم

Хароботи аҳли дайни ин кор гӯйанд

خرابات اهل دین این کار گویند

Ки тарки нафасу кор ва бор гӯйанд

که ترک نفس و کار و بار گویند

Баҳри ҷоӣии харобиро ки гӯям

بهر جائی خرابی را که گویم

Бигард ин маъонии дон ки пўим

بگرد این معانی دان که پویم

Агар зинсони харобу бинўоӣӣ

اگر زینسان خراب و بینوائی

Назар бо ту кунад дар тнгноӣӣ

نظر با تو کند در تنگنائی

Ҳамон он як назар аз рӯй бениш

همان آن یک نظر از روی بینش

Турои беҳтари зи ҷумлаи офариниш

ترا بهتر ز جمله آفرینش

Ҳамеша он назарро бош толиб

همیشه آن نظر را باش طالب

Ки то гардад муҳаббат бар ту ғолиб

که تا گردد محبت بر تو غالب

Баҳолатгар яке зи эшон назар кард

بحالت گر یکی ز ایشان نظر کرد

Тамомат ҳастӣ аз зотат бадар кард

تمامت هستی از ذاتت بدر کرد

Расонад то бълиини кулоҳат

رساند تا بعلیین کلاهت

Ҷаҳонро оради андари зери ҷоҳат

جهان را آرد اندر زیر جاهت

Машав ту мункири аҳволи эшон

مشو تو منکر احوال ایشان

Ки то ёбии насиб аз ҳоли эшон

که تا یابی نصیب از حال ایشان

Агар мункири шӯй ҳолат табоҳаст

اگر منکر شوی حالت تباهست

Аз он рӯй дилат яксар сиёҳ аст

از آن روی دلت یکسر سیاه است

Буд инкори эшон айни хизлон

بود انکار ایشان عین خذلان

Мабодои ҳечкас дар шини хизлон

مبادا هیچکس در شین خذلان

Набошад ёди эшон ҳаргиз аз худ

نباشد یاد ایشان هرگز از خود

Нахоҳад ҳечкасро зарраи бад

نخواهد هیچکس را ذرهٔ بد

Мурӣду мункиру аҳрору ағёр

مرید و منکر و احرار و اغیار

Ҳама аз рӯй шафқати ҷумларо ёр

همه از روی شفقت جمله را یار

Биҷузи ҳазрати каси эшонро надонад

بجز حضرت کس ایشان را نداند

Хирад аз васфи эшон хира монад

خرد از وصف ایشان خیره ماند

Ту ин нуктаи бъқл андар наёбӣ

تو این نکته بعقل اندر نیابی

Ки ақл ту кунад онҷои харобӣ

که عقل تو کند آنجا خرابی

Ту машну нуктаи перони Юнон

تو مشنو نکتهٔ پیران یونان

На қавли ин худои даврони ду нон

نه قول این خدا دوران دو نان

Ки бунаади моварои ақли таврӣ

که بنهد ماورای عقل طوری

Кунад бар ҳоли ху зин гуфта ҷӯрӣ

کند بر حال خو زین گفته جوری

Вилояти бартар аз тавр уқул аст

ولایت برتر از طور عقول است

Азин маънӣ ки ақлат бўолФзўл аст

ازین معنی که عقلت بوالفضول است

Вилояти олам ишқаст майдон

ولایت عالم عشق است میدان

Ки ақли онҷо буд мадҳушу ҳайрон

که عقل آنجا بود مدهوش و حیران

Чаҳ нисбати ақлро бо ишқи ҷоно

چه نسبت عقل را با عشق جانا

Надонад ин сухани ҷузи марди доно

نداند این سخن جز مرد دانا

Буд пӯшидаи рози ишқ бар ақл

بود پوشیده راز عشق بر عقل

Наёяд рости сози ишқ бар ақл

نیاید راست ساز عشق بر عقل

Бдрўишӣ фурӯ ояд сари ақл

بدرویشی فرو آید سر عقل

Ки зл ва масканат шуд дархури ақл

که ذل و مسکنت شد درخور عقل

Мазаллат ҷӯяду бечорагии фақр

مذلت جوید و بیچارگی فقر

зи хону моли худ оворагеи фақр

ز خان و مال خود آوارگی فقر

На дар асл сухан бошад хтоӣӣ

نه در اصل سخن باشد خطائی

Наёяд рафтани азҷоӣии бҷоӣӣ

نیاید رفتن ازجائی بجائی

Агар баҳс равад андари маъонӣ

اگر بحثی رود اندر معانی

Ҳақиқат шаръ бошад то ки доне

حقیقت شرع باشد تا که دانی

Агар дар шеваи фақру фақирӣ

اگر در شیوهٔ فقر و فقیری

Сухан гӯям басӣ бар ман нагирӣ

سخن گویم بسی بر من نگیری

Ҳар он чизе ки бошад хориҷ аз шаръ

هر آن چیزی که باشد خارج از شرع

Бакорӣ боз ноед асли тоФръ

بکاری باز ناید اصل تافرع

Балӣ бояд ки маънии байн буд мард

بلی باید که معنی بین بود مرد

Дарун ӯ буд мустағриқи дард

درون او بود مستغرق درد

Касе кӯи аҳли ин асрор бошад

کسی کو اهل این اسرار باشد

Дарунашро бмънӣ кор бошад

درونش را بمعنی کار باشد

Чу чашми мъниши каҷ байн шуд эй ёр

چو چشم معنیش کج بین شد ای یار

Маъонии ҷумлаи каҷи пиндоради ағёр

معانی جمله کج پندارد اغیار

Чу ман тозӣ сухан бошам ту розӣ

چو من تازی سخن باشم تو رازی

Миён мо набошад корсозӣ

میان ما نباشد کارسازی

Азин маънии нуҳум бар ҳам даҳан ро

ازین معنی نهم بر هم دهن را

з навъе дигари оғозами сухан ро

ز نوعی دیگر آغازم سخن را