эй чароғи хулди азин мшкўҳмзлм кун канор

ای چراغ خلد ازین مشکوةمظلم کن کنار

Ту шӯии нури алии нур ки лами тмссаҳи нор

تو شوی نور علی نور که لم تمسسه نار

Нил баркаш чашми бадроу сӯии рӯҳонӣон

نیل برکش چشم بد را و سوی روحانیان

Пои кӯбони дастаи гул бар барин нилии ҳисор

پای کوبان دسته گل بر برین نیلی حصار

Қудсёни дарбанди он то кӣ броиии зини ниҳод

قدسیان دربند آن تا کی برآیی زین نهاد

Ту ҳануз андари ниҳоди хешии охири шарми дор

تو هنوز اندر نهاد خویشی آخر شرم دار

Гар ғариб аз шаҳре кӣ раҳи барии сӯии диҳӣ

گر غریب از شهریی کی ره بری سوی دهی

Чун бимонадӣ дар ғарибии шаҳри банди панҷу чор

چون بماندی در غریبی شهر بند پنج و چار

Гирами ончати орзӯ онаст ҳосил шуд ҳама

گیرم آنچت آرزو آن است حاصل شد همه

Чист он ҳосили ҳама бе ҳосилии рӯзи шумор

چیست آن حاصل همه بی‌حاصلی روز شمار

Чун нахоҳад буд гомии коми дили ҳамроҳи ту

چون نخواهد بود گامی کام دل همراه تو

Пас ту бар ҳар орзӯи ингори гаштии комкор

پس تو بر هر آرزو انگار گشتی کامکار

Нест мумкин дар ҳамаи гетӣ касеро хуши дилӣ

نیست ممکن در همه گیتی کسی را خوش دلی

Гар ҳавои хуши дилии дории з дунё кун канор

گر هوای خوش‌دلی داری ز دنیا کن کنار

Машк дар дунёи з хӯнасту гулоб ӯ зи ашк

مشک در دنیا ز خون است و گلاب او ز اشک

Гар хушии ҷӯии зи хӯну ашки хӯни хуру ашки бор

گر خوشی جویی ز خون و اشک خون خور و اشک بار

Порае чӯбаст он авдӣ ки май гӯйӣ хуш аст

پاره‌ای چوب است آن عودی که می‌گویی خوش است

Ваон хушӣ чун бенгарӣ некӯ буд дӯду бухор

وان خوشی چون بنگری نیکو بود دود و بخار

Моҳтобаш дар гузорашу офтобаши зрдрўӣ

ماهتابش در گذارش و آفتابش زردروی

Ахтаронаш дар ваболу осмонаши сўкўор

اخترانش در وبال و آسمانش سوکوار

Ғунчаро лаби бастаи бинии Настаранро пораи дил

غنچه را لب‌بسته بینی نسترن را پاره‌دل

Лоларо дар зери хӯни бинӣу наргисро назор

لاله را در زیر خون بینی و نرگس را نزار

Сабр бояд кард солии рост то гули брдмд

صبر باید کرد سالی راست تا گل بردمد

Вази тагарги саришкан бар сар кунандаш сангсор

وز تگرگ سرشکن بر سر کنندش سنگسار

Гар дарин бустони дарахтӣ сабз гардад борвар

گر درین بستان درختی سبز گردد بارور

Сангаш андозанд то урён шавад аз баргу бор

سنگش اندازند تا عریان شود از برگ و بار

Вари дарахтӣ борвар набӯд бибарандаши зи ҳам

ور درختی بارور نبود ببرندش ز هم

Пас бисӯзанд вброрнд аз вуҷӯд ӯ дамор

پس بسوزند وبرآرند از وجود او دمار

Гар дарин хирман ба сад сахтии бакории дона Эй

گر درین خرمن به صد سختی بکاری دانه‌ای

То хурӣ бар зон , бибояд кард солии интизор

تا خوری بر زان، بباید کرد سالی انتظار

Одам аз як донаи сесад соли хӯн аз дидаи рехт

آدم از یک دانه سیصد سال خون از دیده ریخت

То иҷозат омадаш кони донагар хоҳии бакор

تا اجازت آمدش کان دانه گر خواهی بکار

Чун падар ӯ буд моро низ ин мирос азуаст

چون پدر او بود ما را نیز این میراث ازوست

Чун туоне буд бе ғами луқмаеро хостор

چون توانی بود بی‌غم لقمه‌ای را خواستار

Чун набӯд ӯро раво бе ин ҳамаи ғами дона Эй

چون نبود او را روا بی این همه غم دانه‌ای

Хештанро луқмае бе ғами равои ҳаргизи мадор

خویشتن را لقمه‌ای بی‌غم روا هرگز مدار

Камтар аз обӣ буд сад хошаҳ ояд дар даҳонат

کمتر از آبی بود صد خاشه آید در دهانت

То хурӣ аз кӯзае як шарбати оби хуши гўор

تا خوری از کوزه‌ای یک شربت آب خوش گوار

Бар ҷамоли гул ки дастӣ зад дарин гулзори танг

بر جمال گل که دستی زد درین گلزار تنگ

То ки гулзорӣ накард аз хӯни дасташи захми хор

تا که گلزاری نکرد از خون دستش زخم خار

Кас накард аз май тиҳии як ҷом то рӯз дигар

کس نکرد از می تهی یک جام تا روز دگر

Сад қадаҳи пар хӯн накард аз чашм ӯ ранҷи хумор

صد قدح پر خون نکرد از چشم او رنج خمار

Гарчи бо шафқат буд машшота бе сад обила

گرچه با شفقت بود مشاطه بی صد آبله

Нест мумкин дар ҷаҳони дасти арӯсонро нигор

نیست ممکن در جهان دست عروسان را نگار

Гӯши Тифлони дард бояд кард ва чандон ранҷ дид

گوش طفلان درد باید کرد و چندان رنج دید

То агар зар бошадаш рӯзӣ бисозад гӯшвор

تا اگر زر باشدش روزی بسازد گوشوار

?данеи саги табъи хуй гурбагон дорад аз онк

دنیی سگ طبع خوی گربگان دارد از آنک

Чун бзоиди бачаро то бача гардад ширхор

چون بزاید بچه را تا بچه گردد شیرخوار

Қӯт худ созад ҳамеи он бачаро аз дӯстӣ

قوت خود سازد همی آن بچه را از دوستی

Душман ҷонӣаст ӯ он бачаро неи дӯстдор

دشمن جانی است او آن بچه را نی دوستدار

Чун канорӣ нест ин ғамро миёни дарбанди чуст

چون کناری نیست این غم را میان دربند چست

Дар миёни ғмгнон аз хӯни дил пар кун канор

در میان غمگنان از خون دل پر کن کنار

Дидаро пар нам куну ҷони пари ғам ва бархезу рӯ

دیده را پر نم کن و جان پر غم و برخیز و رو

Дар нигари як раҳ ба гӯристон ба чашми эътибор

در نگر یک ره به گورستان به چشم اعتبار

Мӯрро байн дар миёни гӯри он каси донаи каш

مور را بین در میان گور آن کس دانه‌کش

Каз такаббури заҳр май андохт аз лаби ҳамчуи мор

کز تکبر زهر می‌انداخت از لب همچو مار

Аз ғубори хоки раҳи мФшони сару фарқи азиз

از غبار خاک ره مفشان سر و فرق عزیز

Зонка он фарқи азизӣ буд кокнўн шуд ғубор

زانکه آن فرق عزیزی بود کاکنون شد غبار

Чашми дилбандони наргиси чашми хоки роҳи гашт

چشم دلبندان نرگس چشم خاک راه گشت

Чашми маънии бргшоӣу чашм ибрат баргумор

چشم معنی برگشای و چشم عبرت برگمار

Ҷумла дар зери замин дар хоки барҳами рехта

جمله در زیر زمین در خاک برهم ریخته

Зулфҳои тобдору лаълҳои обдор

زلف‌های تابدار و لعل‌های آبدار

Онкии сар бар осмон май суд аз хӯбии хеш

آنکه سر بر آسمان می‌سود از خوبی خویش

Соиди симинаш дар зер замин шуд тортор

ساعد سیمینش در زیر زمین شد تارتار

Зери хок аз бас ки моҳи сарви қомат паст шуд

زیر خاک از بس که ماه سرو قامت پست شد

Бор май надиҳади зи бими хеши сарви ҷӯйбор

بار می‌ندهد ز بیم خویش سرو جویبار

Хӯни дилҳои азизонаст дар дили сӯхта

خون دلهای عزیزان است در دل سوخته

Он ҳамаи сурхӣ ки май бинии з рӯй лолаи зор

آن همه سرخی که می‌بینی ز روی لاله‌زار

Наргис аз чашми бутӣ рустаасту сунбул аз хаттӣ

نرگس از چشم بتی رسته است و سنبل از خطی

Гули з рӯй чун қамари сунбули зи зулфи биқрор

گل ز روی چون قمر سنبل ز زلف بیقرار

Ин ҳамаи гулҳои рангоранг аз берун накӯаст

این همه گلهای رنگارنگ از بیرون نکوست

Каз дарун хок меҷӯшанд чун хӯн дар тғор

کز درون خاک می‌جوشند چون خون در تغار

Лоҷарам ҳар гул ки механдад ба зоҳир дар ҷаҳон

لاجرم هر گل که می‌خندد به ظاهر در جهان

Зор мегиряд бирав чун хӯнёни абри баҳор

زار می‌گرید برو چون خونیان ابر بهار

Мурғ май зорад ба зорӣ бар сари ин хуфтагон

مرغ می‌زارد به زاری بر سر این خفتگان

Хок кун бар хуфтагони хок ёрб марғзор

خاک کن بر خفتگان خاک یارب مرغزار

Нест каси зери замин бе сад дариғо эй дареғ

نیست کس زیر زمین بی صد دریغا ای دریغ

Каз дариғо нест суду ҷуз дариғо нест кор

کز دریغا نیست سود و جز دریغا نیست کار

Ҷумлагии зиндагонии ранҷу бор доим аст

جملگی زندگانی رنج و بار دایم است

Вонгаҳеи маргӣ ба сари борӣу чандини ранҷу бор

وانگهی مرگی به سر باری و چندین رنج و بار

Гўиёи моро тамомат нест чандини бору ранҷ

گوییا ما را تمامت نیست چندین بار و رنج

Гар ба марги талх ширинаш накардӣ рӯзгор

گر به مرگ تلخ شیرینش نکردی روزگار

Ореи оре гарчи поёнӣ надорад ранҷи дил

آری آری گرچه پایانی ندارد رنج دل

Ҷумлаи сари Берна ки нест аз ҳарчӣ ҳастат пойдор

جمله سر برنه که نیست از هرچه هستت پایدار

Ҷону тани ёрон баҳам буданд боҳами муддатӣ

جان و تن یاران بهم بودند باهم مدتی

Оқибат аз ҳам ҷудо хоҳанд гашти ин ҳар ду ёр

عاقبت از هم جدا خواهند گشت این هر دو یار

Чун ҷудо хоҳанд гашти эшону давр аз икдгр

چون جدا خواهند گشت ایشان و دور از یکدگر

Хез ва бар рӯзи фироқ ҳар ду бгарӣ зори зор

خیز و بر روز فراق هر دو بگری زار زار

Ҷон куҷо гирад қарори андари ғурур нафас шавам

جان کجا گیرد قرار اندر غرور نفس شوم

Кини як аз доролғрўраст ва он як аз доролқрор

کین یک از دارالغرور است و آن یک از دارالقرار

Гар халоси хеши хоҳии дили ҳаме бар ҷон манеҳ

گر خلاص خویش خواهی دل همی بر جان منه

Онкӣ ҷонат дод чун ҷон боз хоҳад ҷон сипор

آنکه جانت داد چون جان باز خواهد جان سپار

Чист дунёи чоҳу зиндонӣ ва мо зиндониён

چیست دنیا چاه و زندانی و ما زندانیان

Як ба якро мебаранд аз чоҳу зиндони зери дор

یک به یک را می‌برند از چاه و زندان زیر دار

Ту чунин фориғ наяндешӣ ки рӯзии ҳам ту ро

تو چنین فارغ نیندیشی که روزی هم تو را

Зери дори оранди ногуҳи дидаи пари хӯни дили Фкор

زیر دار آرند ناگه دیده پر خون دل فکار

Дастгират карда зери дори марги оранди зуд

دستگیرت کرده زیر دار مرگ آرند زود

Вонгаҳи онҷо кӣ хазанд аз чун туе ин кору бор

وانگه آنجا کی خزند از چون تویی این کار و بار

Чун занхдон ту барбанданд рӯзи вопасин

چون زنخدان تو بربندند روز واپسین

Ҷузи зи нахи чбўд дар он дами молу малику кору бор

جز ز نخ چبود در آن دم مال و ملک و کار و بار

Нестӣ дар панҷаи марг ар зи сангу оҳанӣ

نیستی در پنجهٔ مرگ ار ز سنگ و آهنی

Гирдтар аз рустаму рўӣинтар аз Исфандиёр

گردتر از رستم و روئین تر از اسفندیار

Чанд хусбӣ рӯзи равшани гашти чашмати бозкн

چند خسبی روز روشن گشت چشمت بازکن

Чанд бошӣ пои моли нафаси охир сар барор

چند باشی پای مال نفس آخر سر برآر

Пори беҳтар буд аз поринаи ҳеҷат ёд ҳаст

پار بهتر بود از پارینه هیچت یاد هست

эй бтар имрӯз аз дай ва ҳар имсолии зи пор

ای بتر امروز از دی و هر امسالی ز پار

Ҳаст бунёдӣ ки умрати рост бар кирдори бод

هست بنیادی که عمرت راست بر کردار باد

Кӣ буд бар боди охири ҳеҷ бунёди устувор

کی بود بر باد آخر هیچ بنیاد استوار

Умри ту ҳафтод шуд ва ин кам занони муҳраи дузд

عمر تو هفتاد شد و این کم زنان مهره دزد

намебарандат ҳафдаҳи узрои шарми бодати зини қарор

می‌برندت هفده عذرا شرم بادت زین قرار

Чун нмондӣ нарад умр ва ҳеҷ аз умрат намонад

چون نماندی نرد عمر و هیچ از عمرت نماند

Тавба кун имрӯз то фардо наМонӣ шармсор

توبه کن امروز تا فردا نمانی شرمسار

Чун бихоҳӣ марду ҷузи ҳақи даст гират нест кас

چون بخواهی مرد و جز حق دست گیرت نیست کس

Пой дар на мрдўору дасти азин ва он бидор

پای در نه مردوار و دست ازین و آن بدار

Дар ҳавои шӯи зарраи вор аз шавқи ҳақ чун аҳли дил

در هوا شو ذره‌وار از شوق حق چون اهل دل

То шавад бар ҷони ту хуршеди иззати ошкор

تا شود بر جان تو خورشید عزت آشکار

Ҳалқаи гӯшии шӯи андари ҳалқаи мардони дайн

حلقهٔ گوشی شو اندر حلقهٔ مردان دین

Ҳалқаи ҳақи гиру сар май зани барон дар ҳалқаи вор

حلقهٔ حق گیر و سر می‌زن برآن در حلقه‌وار

Крдгоро афв кун ҷурмӣ ки кардам дар ҷаҳон

کردگارا عفو کن جرمی که کردم در جهان

Каз ҷаҳон берун нашуд бисёр каси ҷузи ҷрмкор

کز جهان بیرون نشد بسیار کس جز جرمکار

Ҷурми ман ҷое ки фазл туаст доне кондк аст

جرم من جایی که فضل توست دانی کاندک است

Зинҳорам даҳ ба фазли хеш ёрб зинҳор

زینهارم ده به فضل خویش یارب زینهار

Аз сари нодонегар бандае ҷурмии бикрад

از سر نادانیی گر بنده‌ای جرمی بکرد

Аз сари он даргузари вази бандаи худ дар гузор

از سر آن درگذر وز بنده خود در گذار

Ҳеҷ кории кон ба кор ояд накардам як нафас

هیچ کاری کان به کار آید نکردم یک نفس

Венаи нафаси дастӣ тиҳӣ дорам дилии умедвор

وین نفس دستی تهی دارم دلی امیدوار

Гар биёмурзӣ марои доне ки ҳикмат лоиқ аст

گر بیامرزی مرا دانی که حکمت لایق است

Маъсият аз бандау омурзиш аз омрзгор

معصیت از بنده و آمرزش از آمرزگار

Чун туро нест аз баду неки мо суду зиён

چون تو را نیست از بد و نیک ما سود و زیان

Бениёзӣ аз бад ва аз нек чун мо сад ҳазор

بی نیازی از بد و از نیک چون ما صد هزار

Подшоҳои қодрои аттори оҷиз хок туаст

پادشاها قادرا عطار عاجز خاک توست

Дар пазириш то шавад дар ҳар ду гетии ихтиёр

در پذیرش تا شود در هر دو گیتی اختیار

Ёрб аз раҳмати нисор нур кун бар ҷони онк

یارب از رحمت نثار نور کن بر جان آنک

Каз сар сидқӣ кунад рӯзии дуо бар ман нисор

کز سر صدقی کند روزی دعا بر من نثار